RỦI RO về điều KHOẢN CHẤT LƯỢNG, điều KHOẢN GIAO HÀNG và điều KHOẢN THANH TOÁN TRONG hợp ĐỒNG XUẤT NHẬP KHẨU gạo

Đối với việc ký kếtgiữa công ty và đối tác châu Âu - Đức về mặt hàng gạo Jasmine 85, dựa vào phươngpháp MECE có thể có một số rủi ro được nhận dạng theo từng giai đoạn chính, baogồm: sả

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ SỞ II

MÔN: QUẢN LÝ RỦI RO TRONG

KINH DOANH

RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN CHẤT LƯỢNG, ĐIỀU KHOẢN GIAO HÀNG VÀ ĐIỀU KHOẢN

THANH TOÁN TRONG HỢP ĐỒNG XUẤT NHẬP KHẨU GẠO

Giảng viên hướng dẫn: Thầy Huỳnh Đăng Khoa

Mã lớp: ML19Nhóm thực hiện: Nhóm 8

TP.HCM, ngày 1 tháng 11 năm 2021

TIEU LUA N MOI downloa d : skknchat123@gmail com

STT Họ và tên MSSV Nhiệm vụ Hoàn thành

2 Phạm Thị Phương Hòa 1911115164 Nội dung điều khoản thanh toán và làm slide 100%

3 Nguyễn Thanh Khi 1911115209 Trưởng nhóm điều khoản giao hàng và nội 100%

dung điều khoản giao hàng

4 Nguyễn Công Tuấn Kiệt 1911115215 Nội dung điều khoản thanh toán và làm slide 100%

5 Dương Phúc Long 1911115251 Làm slide điều khoản giao hàng 100%

6 Phạm Thu Phương 1911115408 Làm nội dung điều khoản giao hàng 100%

7 Lương Công Quỳnh 1911115430 Trưởng nhóm và hỗ trợ nội dung 100%

8 Trượng Thị Anh Thư 1911115511 Thuyết trình điều khoản giao hảng và hỗ trợ 100%

nội dung

9 Đinh Viết Thuận 1911115512 Nội dung điều khoản chất lượng và làm slide 100%

10 Nguyễn Thị Kiều Trinh 1911115556 Nội dung điều khoản chất lượng và thuyết 100%

trình

11 Trần Văn Tú 1911115573 Trưởng nhóm điều khoản thanh toán và nội 100%

dung điều khoản thanh toán

12 Nguyễn Kim Tuyển 1911115586 Trưởng nhóm điều khoản chất lượng và nội 100%

dung điều khoản chất lượng, thuyết trình

13 Đỗ Mai Văn 1911115599 Nội dung điều khoản chất lượng và làm slide 100%

14 Lê Khánh Vi 1911115602 Nội dung điều khoản thanh toán và thuyết 100%

trình

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU………1

Chương I : RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN CHẤT LƯỢNG (QUALITY)………… 2

1 Nhận diện rủi ro……….2

1.1 Rủi ro trong khâu sản xuất và ký kết hợp đồng……… 3

1.2 Rủi ro trong khâu kiểm định hàng hóa……….…4

1.3 Rủi ro trong khâu vận chuyển……… ……….7

2 Phân tích rủi ro……… 9

2.1 Rủi ro liên quan điều kiện tiêu chuẩn kỹ thuật ……… 9

2.2 Rủi ro liên quan chất lượng hàng hóa……….12

2.3 Rủi ro trong việc bảo quản tại kho……… 14

2.4 Rủi ro dẫn đến vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật ……… 15

2.5 Rủi ro về kiểm định chất lượng sản phẩm ……….15

2.6 Rủi ro trong quá trình vận chuyển……… 16

3 Đo lường rủi ro……….19

4 Đánh giá rủi ro……….20

5 Ứng phó rủi ro……… 24

5.1 Rủi ro cao……… 24

5.2 Rủi ro trung bình……….25

5.3 Rủi ro thấp……… 26

Chương II : RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN GIAO HÀNG (DELIVERY)…………28

1 Nhận diện rủi ro……… 28

1.1 Rủi ro về chứng từ……… 28

1.2 Rủi ro về hàng hải……… 28

1.3 Rủi ro về khai báo hải quan ……… 29

1.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng……… 29

2 Phân tích rủi ro………31

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

2.3 Rủi ro về khai báo hải quan……… 33

2.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng……….38

3 Đo lường rủi ro………40

3.1 Rủi ro về chứng từ……… 40

3.2 Rủi ro về hàng hải……… 41

3.3 Rủi ro về khai báo hải quan ……… 41

3.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng ………42

4 Đánh giá rủi ro………42

4.1 Rủi ro về chứng từ……….42

4.2 Rủi ro về hàng hải……… 43

4.3 Rủi ro về khai báo hải quan ……… 43

4.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng ………44

5 Ứng phó với rủi ro……… 44

5.1 Rủi ro về chứng từ……….44

5.2 Rủi ro về hàng hải……….45

5.3 Rủi ro về khai báo hải quan ……….46

5.4 Rủi ro về điều khoản giao hàng ……… 46

Chương III: RỦI RO VỀ ĐIỀU KHOẢN THANH TOÁN (PAYMENT)………48

1 Nhận diện rủi ro 48

1.1 Rủi ro liên quan bộ chứng từ ……….48

1.2 Rủi ro liên quan đến người nhập khẩu ……… 50

1.3 Rủi ro liên quan các yếu tố vĩ mô ……… 51

2 Phân tích rủi ro………53

2.1 Rủi ro liên quan bộ chứng từ ……….53

2.2 Rủi ro liên quan đến người nhập khẩu………57

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

2.3 Rủi ro liên quan đến các yếu tố vĩ mô………58

3 Đo lường rủi ro ………59

4 Đánh giá rủi ro……….60

4.1 Rủi ro liên quan đến bộ chứng từ………60

4.2 Rủi ro liên quan đến người nhập khẩu………61

4.3 Rủi ro liên quan đến các yếu tố vĩ mô……….61

5 Ứng phó với rủi ro……… 62

5.1 Rủi ro liên quan đến bộ chứng từ………62

5.2 Rủi ro liên quan đến người nhập khẩu………64

5.3 Rủi ro liên quan đến các yếu tố vĩ mô………65

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 73

PHỤ LỤC ………75

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

7 HACCP Hazard Analysis and Critical Control Point

Documentary Credits (Quy tắc và Thực hành thống

nhất Tín dụng chứng từ)

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

STT Tên bảng, biểu đồ Trang

1 Bảng 1.1 : So sánh dư lượng một số thuốc trừ sâu tối đa cho 4phép giữa EU và Việt Nam

2 Bảng 1.2: So sánh hàm lượng Cadimi tối đa cho phép giữa EU 4với Việt Nam

3 Bảng 1.3: Hàm lượng kim loại nặng tối đa gạo thơm TCVN 511889:2017 (2)

4 Bảng 1.4: So sánh hàm lượng Tricyclazole tối đa cho phép giữa 6

EU và VN

5 Bảng 1.5: Đo lường rủi ro điều khoản chất lượng 19

6 Sơ đồ 1.1: Mô hình phân tích rủi ro trong việc bảo quản tại kho 14NVL - thóc và tại kho thành phẩm - gạo

7 Sơ đồ 1.2 : Mô hình phân tích rủi ro dẫn đến vi phạm tiêu chuẩn 15

kỹ thuật

8 Sơ đồ 2.1: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro về chứng từ 31

9 Sơ đồ 2.2: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro về hàng hải 32

10 Sơ đồ 2.3: Sơ đồ phân tích rủi ro về khai báo hải quan 33

11 Sơ đồ 2.4: Sơ đồ xương cá phân tích điều khoản giao hàng 38

12 Sơ đồ 3.1: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro chứng từ 57

13 Sơ đồ 3.2: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro vĩ mô 57

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Nhận xét của giảng viên:

………

………

………

……….………

………

………

………

………

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

LỜI MỞ ĐẦU

Rủi ro là những điều khó có thể tránh khỏi ở bất kỳ lĩnh vực nào trong cuộcsống này Để có thể nhận biết và phòng tránh cũng như khắc phục những hậu quả màrủi ro mang lại, mỗi cá nhân hay doanh nghiệp đều phải thực hiện quản trị rủi ro Đây

là quá trình vô cùng quan trọng, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp trong quá trình

ký kết hợp đồng ngoại thương

Hợp đồng ngoại thương có thể coi là một bộ lọc các rủi ro của quá trình muabán, xuất nhập khẩu hàng hóa Trong đó có ba điều khoản đặc biệt cần quản trị rủi ro,

đó là điều khoản về chất lượng, điều khoản về thanh toán và cuối cùng là điều khoản

về giao hàng Bởi đây là những điều khoản liên quan đến những rủi ro khó tránh, thậmchí có rủi ro chỉ có thể cố gắng giảm thiểu đến nhỏ nhất chứ không né tránh hay triệttiêu hoàn toàn được

Trong bài tiểu luận này, một trường hợp đã được giả định để có thể nhìn nhậnmột vài rủi ro có thể xảy ra về ba điều khoản trên, với mục đích giúp cho các cá nhânhay doanh nghiệp có thể tham khảo về quá trình quản trị rủi ro khi tiến hành thiết lậphợp đồng ngoại thương

Bối cảnh giả định: Doanh nghiệp Vinafood 2 (của Việt Nam) xuất khẩu gạo Jasmine

85 qua doanh nghiệp SCHNACK GMBH (tại Đức)

Hợp đồng ngoại thương:CONTRACT FOR THE PURCHASE OF RICE.pdf

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

ro được tỉ mỉ, logic và hiệu quả.

Điều khoản chất lượng là điều khoản quan trọng trong hợp đồng mua bán hànghóa quốc tế Điều khoản này nói lên mặt chất của đối tượng hàng hóa mua bán nhưtiêu chuẩn, mô tả, kiểm định, Và mỗi điều khoản trong hợp đồng luôn có những rủi

ro tiềm ẩn, kể cả điều khoản về chất lượng, phẩm cấp hàng hóa Đối với việc ký kếtgiữa công ty và đối tác châu Âu - Đức về mặt hàng gạo Jasmine 85, dựa vào phươngpháp MECE có thể có một số rủi ro được nhận dạng theo từng giai đoạn chính, baogồm: sản xuất và ký kết hợp đồng, kiểm định tại nước xuất khẩu và nước nhập khẩu,vận chuyển

1.1 Sản xuất và ký kết hợp đồng

Sản xuất

• Rủi ro về nguồn gốc nguyên vật liệu - thóc

Hiện nay có rất ít DN xuất khẩu gạo có vùng trồng ổn định mà hầu hết chỉ thông quamột đầu mối thu mua nguyên liệu từ nhiều hộ gia đình, sau đó họ sẽ kiểm tra xem cóđạt chuẩn hay không

- Gây ra rủi ro trong việc ghi nhận thông tin không rõ ràng về nguồn gốc (diệntích, địa điểm trồng) theo chứng nhận gạo thơm xuất khẩu sang EU theo Nghị định103/2020/NĐ-CP

- Dễ dẫn đến rủi ro trong việc sàng lọc, phân chia chất lượng gạo không đồng đều, dễ sai sót khi kiểm nghiệm dư lượng bảo vệ thực vật

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và Rủi ro trong việc bảo quản tại khothành phẩm - gạo

Kho bảo quản không đạt tiêu chuẩn ảnh hưởng đến chất lượng thóc hay gạo: độ ẩmkhông đảm bảo tiêu chuẩn dễ ẩm mốc, hư hỏng, gây thất thoát NVL cũng như hànghóa xuất khẩu

- Về cơ sở hạ tầng của kho:

+ Rủi ro khi xây dựng kho gần các nguồn ô nhiễm, có hóa chất độc hại, thóc, gạo dễ bị nhiễm bẩn, ảnh hưởng đến chất lượng

+ Trần kho thấp, mái kho dễ bị dột hay đọng nước, hệ thống cống thoát nướckhông tốt, thêm vào đó hệ thống thông gió có vấn đề không thể thông gió tự nhiên, dễ làmtăng độ ẩm của thóc, gạo Tường kho dễ thấm nước, nền móng kho không vững chắc, khiếncác tác động trực tiếp bên ngoài dễ tác động đến khối hạt, làm hạt gãy hoặc dễ gãy khi lấyđưa vào chế biến Cửa kho hay tường kho không vững chắc, kín đáo, dễ bị các côn trùng hayđộng vật gây hại Tình trạng kho không được thường xuyên kiểm tra, dọn dẹp, dẫn đến ẩmmốc, ô

nhiễm do công trùng, vi sinh vật lây nhiễm, động vật chết hay chất thải của chúng

+ Vì quá trình lưu trữ có thể lâu dài, nên hệ thống sưởi, sấy thóc, gạo vô cùngquan trọng, nếu không được kiểm tra, sửa chữa thường xuyên thì sẽ có rủi ro về hư hỏng,công suất không đáp ứng được năng lực của kho chứa Hệ thống chiếu sáng không đủ đảmbảo để quan sát tình trạng nguyên vật liệu, dễ gây sai sót trong quá trình kiểm tra cũng như

dễ gây va chạm trong quá trình bốc, dỡ hàng Thiết bị đo lường kiểm tra, giám sát như nhiệt

kế, ẩm kế; thiết bị phân tích, kiểm tra chất lượng thóc, gạo không đủ tiêu chuẩn, dễ hư hỏng,gây những sai sót trong đo lường độ ẩm, ảnh hưởng đến chất lượng hàng Hệ thống dây điệnsáng, các thiết bị khác không được kiểm tra kỹ càng, dễ có nguy cơ rò rỉ điện, chạm cháy,dẫn đến rủi ro cháy kho

- Về phòng chống cháy nổ đối với kho: Không có nội quy cũng như phương án vềphòng cháy chữa cháy rõ ràng, cụ thể Các phương tiện, thiết bị phòng cháy, chữa cháykhông đảm bảo phòng chống cháy nổ theo quy định

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

+ Lấy nhầm hay trộn lẫn nhiều loại, giống thóc, gạo với nhau.

+ Thiết bị vận chuyển, bốc dỡ, xếp hàng cũng không đủ năng lực phục vụ sự chuyên chở hàng từ kho

+ Rủi ro trong quá trình chế biến

+ Máy xay xát không đảm bảo chất lượng theo quy định, trong quá trình xâyxát dễ làm trộn lẫn lượng thóc nhất định vào gạo, khiến thành phẩm không đạt tiêu chuẩnchất lượng

+ Đóng gói, bao bì là khâu vô cùng quan trọng, ảnh hưởng rất nhiều đến chấtlượng của sản phẩm Nếu bao chứa gạo không bền chắc, khô ráo và sạch sẽ, sẽ khiến chogạo chứa bên trong dễ mốc, bị sâu mọt hay có mùi lạ; đặc biệt, nếu bao chứa bị rách sẽ gâythất thoát gạo

Ký kết hợp đồng

• Rủi ro về thỏa thuận không rõ ràng giữa các bên

- Với điều kiện thay đổi so với giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm, hợp đồngyêu cầu “Lô ruộng lúa thơm được kiểm tra đảm bảo độ thuần giống (% số cây) không nhỏhơn 97%”: Điều khoản được quy định rõ ràng nhưng chỉ mới thỏa thuận đưa vào hợp đồng

sẽ dẫn đến rủi ro trong việc có thể không đảm bảo được độ thuần giống của lô ruộng TheoNghị định 103/2020/NĐ-CP thì đối với quy định về kiểm tra lô ruộng lúa thơm phải đượckiểm tra một lần trong thời gian 20 ngày trước khi thu hoạch nhằm đảm bảo tính trạng củagiống Vậy nên, quá trình từ lúc kiểm tra đến khi thu hoạch, chế biến và xuất xưởng khá dài

để có thể giao hàng đúng yêu cầu và đúng thời điểm cho phía đối tác châu

Âu

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

- Hàng hóa được quy định phải đạt tiêu chuẩn quốc gia về gạo thơm trắng: TCVN11889:2017 (đính kèm phụ lục (1)): đây có thể coi là tiêu chuẩn chưa rõ ràng Bởi theo hợpđồng, gạo xuất khẩu chỉ dựa trên tiêu chuẩn quốc gia của Việt Nam, nhưng lại không đề cậpđến tiêu chuẩn của EU hay thị trường nhập khẩu gạo.

Bảng 1.1: So sánh dư lượng một số thuốc trừ sâu tối đa cho phép giữa EU và Việt Nam

Nguồn: Bộ Khoa học & Công nghệ, Ủy ban châu Âu

Bảng 1.2: So sánh hàm lượng Cadimi tối đa cho phép giữa EU với Việt Nam

Nguồn: Bộ Khoa học & Đào tạo, Ủy ban châu Âu

Chúng ta có thể thấy, nếu chỉ áp dụng mỗi TCVN 11889:2017, gạo xuất khẩu cókhả năng vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật của EU do sự khác biệt về tiêu chuẩn giữa haibên Như vậy, gạo đáp ứng được tiêu chuẩn trong hợp đồng (TCVN 11889:2017),được phép xuất khẩu, nhưng khi đến nước nhập khẩu thì không thể thông quan do viphạm tiêu chuẩn kỹ thuật

• Rủi ro về người đại diện ký kết

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

- Người đại diện không hiểu rõ về hợp đồng và mặt hàng gạo xuất khẩu có thể bỏsót các mô tả cần thiết cộng với không xem trọng một vài nội dung trong hợp đồng sẽ gây racác rủi ro về những sai sót khi ghi các thông số tiêu chuẩn kỹ thuật có thể dẫn tới việc giaohàng không đúng quy định trong hợp đồng, người xuất khẩu có thể bị trả hàng, giảm giáhoặc thậm chí bồi thường hợp đồng

- Rủi ro về sự không hiểu nhau giữa hai bên ký kết, điều này dễ gây nhầm lẫntrong việc thỏa thuận về điều kiện tiêu chuẩn hàng hóa Theo hợp đồng có thể phía đối tác

EU không hiểu rõ về TCVN 11889:2017, nên khi hàng được giao sang họ kiểm định lại vànhận thấy những tiêu chuẩn khiến họ không hài lòng,

điều này dễ dẫn đến những tranh chấp gây mất uy tín hai bên

1.2 Rủi ro trong kiểm định hàng hoá tại nước xuất khẩu và nước nhập khẩu

- Vi phạm Tiêu chuẩn kỹ thuật nước xuất khẩu

- Gạo được bên xuất khẩu chuẩn bị, khi đến khâu giám định hàng hóa, gạo khôngđạt tiêu chuẩn kiểm định của Việt Nam, dẫn tới không thể thông quan

- Mặt hàng gạo xuất khẩu phải đáp ứng được tiêu chuẩn TCVN 11889:2017, liênquan đến:

- Yêu cầu kỹ thuật (tạp chất, hạt vỡ, độ ẩm, kích thước…)

- Yêu cầu về an toàn thực phẩm (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng kimloại nặng…)

Bảng 1.3 : Hàm lượng kim loại nặng tối đa gạo thơm TCVN 11889:2017

Nguồn: Bộ Khoa học & Công nghệ

Như vậy, nếu gạo xuất khẩu có hàm lượng Cadimi là 0.42 mg/kg (vượt quá 0.4

mg/kg) thì sẽ không được chấp nhận xuất khẩu

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

- Vi phạm Tiêu chuẩn kỹ thuật nước nhập khẩu

- Khi gạo qua được nhập khẩu, nhất là với thị trường khó tính như EU, sẽ cầnđáp ứng được những tiêu chuẩn chung về kỹ thuật của thị trường EU cũng như nước nhậpkhẩu

Đối với mặt hàng gạo thơm, để được nhập khẩu vào EU cần đáp ứng được những tiêu chuẩn:

- Đáp ứng được tiêu chuẩn Global GAP

- Đáp ứng được tiêu chuẩn HACCP

- Yêu cầu kỹ thuật về gạo: ISO 7301:2021

- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật không vượt quá tiêu chuẩn trong cơ sở dữ liệu của EU

- Hàm lượng kim loại nặng tối đa

- Quy định nhập khẩu của thị trường nhập khẩu (Đức)

Ví dụ, theo thông tin từ Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn), đơn vị này đã nhận được Công văn số 6195/BCT-AM từ Bộ CôngThương ngày 06/10/2021 về việc thu hồi một lô gạo thơm giống ST25 hiệu Nữ hoàngtại Bỉ Nguyên nhân là do lô hàng có mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tricyclazole

là 0,017 mg/kg, theo quy định của EU mức dư lượng tối đa cho phép là 0,01 mg/kg(Quỳnh Anh, 2021)

Bảng 1.4 : So sánh hàm lượng Tricyclazole tối đa cho phép giữa EU và Việt Nam

Nguồn: Bộ Khoa học & Công nghệ, Ủy ban châu Âu

• Rủi ro về kiểm định chất lượng hàng hóa

- Giám định sai, không đúng quy định: Trong quá trình giám định, từ khâu khaibáo, lấy mẫu, đo lường,… có khả năng xuất hiện những rủi ro làm ảnh hưởng làm sai lệchkết quả giám định:

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

- Nhân viên bên công ty xuất khẩu gạo khai báo sai (loại gạo: gạo trắng thơmkhác với gạo trắng), cơ quan giám định áp dụng sai tiêu chuẩn hoặc phương pháp thử, làmcho kết quả không chuẩn

- Nhân viên giám định hàng hoá chủ quan về chuyên môn của bản thân hay bấtcẩn, tắc trách trong quá trình giám định (lấy nhầm mẫu, làm hỏng mẫu…), làm sai lệch kếtquả giám định

- Áp dụng phương pháp kiểm định sai, lỗi thời: Điều này có thể do nhân viênkiểm định thiếu hiểu biết, chưa có kinh nghiệm dẫn tới áp dụng sai phương pháp hoặc cơquan kiểm định không cập nhật về phương pháp kiểm định mới

- Máy móc đã sử dụng lâu, hư hỏng do thời tiết, tác động không nhỏ đếnnhững sai số trong quá trình giám định hàng hóa, có thể dẫn tới việc đưa ra kết quả sai

- Cơ quan giám định không đạt chuẩn quốc tế: Có thể thông qua sự giới thiệucủa bạn bè, hay thói quen làm việc với các cơ quan giám định trong nước mà không thôngqua tìm hiểu, các công ty xuất khẩu rất dễ hợp tác với các cơ quan không uy tín, không đạtchuẩn quốc tế Việc này có thể dẫn đến những đánh giá không đúng về chất lượng sảnphẩm, cũng như không đáp ứng được kỳ vọng của người nhập khẩu

- Không nắm rõ các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng sản phẩm của bên nhậpkhẩu: Rủi ro về không nắm rõ các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng sản phẩm của bên nhậpkhẩu đến trực tiếp từ bên giám định Với những tập quán trong nước lâu năm, nhà giám định

có thói quen kiểm tra chất lượng hàng hóa thông qua các tiêu chuẩn trong nước, mà bỏ quanước nhập khẩu Bên cạnh đó, rủi ro này còn đến từ sự chủ quan, bên giám định không tìmhiểu kĩ càng về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng của bên nhập khẩu, dẫn đến những sai sót vềchất lượng

1.3 Vận chuyển

• Rủi ro từ thiên nhiên

Thời tiết là yếu tố quyết định rất lớn đến sự thuận lợi của những chuyến hàngkhi diễn ra trên biển Các hiện tượng như biển động, sóng thần, bão, sự thay đổi vềnhiệt độ, sẽ ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến chất lượng hàng hóa Đối với mặt

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

hàng gạo, nếu độ ẩm bên ngoài thấp, gạo sẽ tỏa ẩm mạnh dẫn đến hao hụt về trọnglượng có thể từ 1,5 - 3,5% và lớn hơn Khi độ ẩm bên ngoài cao hơn gạo sẽ hút ẩm,nếu bị ẩm nhiều hay bị ướt thì gạo nhanh chóng bị lên men, mục, tỏa nhiệt và tỏa mùichua thối làm ảnh hưởng đến bao ở xung quanh Ngoài ra còn nhiều rủi ro khác đốivới chất lượng của gạo như thời tiết thay đổi, làm tàu thuyền khó di chuyển, gây rahiện tượng tắc nghẽn Ví dụ, gió mạnh làm tàu Ever Given bị đổi hướng đi và mắc cạnmột tuần ở kênh đào Suez, hiện tượng này đã ảnh hưởng tới hàng trăm con tàu khácđang di chuyển trên đoạn đường này, gián tiếp làm tăng giá gạo của Việt Nam khixuất sang Châu Âu (vì giá cước vận chuyển tăng) Theo Trung tâm Thông tin Côngnghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương), tới ngày 25/3, giá gạo xuất khẩu loại 5%tấm của Việt Nam tăng lên ở mức 515 - 520 USD/tấn Đây là mức giá cao nhất kể từtháng 12/2011 (Gia Thành, 2021) Có thể nói, sự thuận lợi của thời tiết là một bài toánquan trọng mà những nhà quản trị rủi ro cần cân nhắc rất nhiều.

• Rủi ro từ tai nạn

Ngoài những rủi ro về thiên nhiên, việc di chuyển trên biển cũng còn rất nhiềukhó khăn khác như tai nạn mắc cạn, chìm đắm, cháy nổ hay đâm va vào nhau gây tổnthất đến tàu và hàng hóa có khả năng bị xô lệch, xếp chồng lên nhau, rò rỉ hay thậmchí là mất hàng Ví dụ, vào năm 2002, ba tàu Kariba, Tricolor và Clary đã xảy ra một

vụ va chạm gây tổn thất rất nặng nề và đáng chú ý trong ngành Logistics Sau vụ vachạm, may mắn là không có tổn thất nào về người, tuy nhiên toàn bộ số hàng hóa trêntàu Tricolor đã chìm cùng con tàu và không thể cứu vớt được nữa Cụ thể lúc đó trêntàu Tricolor có 2871 chiếc xe ô tô từ các thương hiệu nổi tiếng như BMWs, Volvosand SAABs,… Ước tính thiệt hại của riêng nhà sản xuất là 30 triệu bảng Anh, tínhtheo giá thị trường lên đến 60 triệu bảng Anh (Jim Austin, 2008) Vụ va chạm có thể

có rất nhiều nguyên nhân khác nhau như trời sương mù dày đặc, tầm nhìn thấp, hay cóthể nguyên nhân do thuyền trưởng chủ quan, không biết cách xử lý tình huống,…Nhìn chung, rủi ro từ tai nạn cũng là một yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sự thành côngcủa chuyến hàng

• Rủi ro từ con người

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Con người cũng có thể là một trong số những nguyên nhân chủ chốt gây nên

sự thất bại của chuyến hàng này Cụ thể khi vận chuyển gạo bằng tàu rời, nhưngngười xếp hàng không có những kiến thức cơ bản sau sẽ gây hậu quả trực tiếp lên gạo:

- Công tác chuẩn bị hầm hàng (Door to Door Việt, n.d.)

- Tất cả các hầm hàng chở gạo phải được kiểm tra đảm bảo sạch, kho ráo vàkhông có mùi Các lỗ thoát hơi nước trên boong phụ phải được kiểm tra, làm thông suốt đểnếu có mồ hôi (đổ mồ hôi trong thân tàu - giống việc khi đưa chai nước đông lạnh ra ngoàitrời thì xung quanh võ chai có tụ nước) hay nước rò thì chúng có thể chảy xuống giếng lacanh Vệ sinh sạch sẽ các mặt hàng đã vận chuyển lần trước tránh ảnh hưởng từ những mặthàng đó lên gạo

- Sàn hầm phải được lót dày cỡ 8 - 15 cm ở miệng giếng la canh Nếu tàu cósẵn ván gỗ thì lót một lớp gỗ thanh theo chiều ngan tàu, các thanh cách nhau không quá30cm, phía bên trên lót một lớp ván gỗ theo chiều dọc tàu cách nhau không quá 10cm để cácbao không bị cong khi xếp

- Cần phân hớp ra giữa các lớp bao, trên miệng giếng la canh đặt các bó hópcao 8 - 10cm theo chiều ngang, các bó cách nhau cỡ 5cm, đảm bảo cho việc thông gió Cần

có khoản cách giữa thành hầm và khối hàng để khi có hiện tượng đỗ mồ hôi tàu xẩy ra thìnước theo thành tàu chảy xuống phía dưới mà không ảnh hưởng đến hàng

- Tạo các ống thông giới giữa các khối hàng để đảm bảo thông gió đều chotất cả các vị trí ở trong hầm hàng, tránh tình trạng hư hỏng ho bản thân hàng thoát hơi nước

và đọng lại ở đó gây hư hỏng Các ông thông gió được cố định thẳng đứng

- Các ống thông gió được tạo bằng hai tấm ván đặt song song thẳng đứng,phía trên cùng thì được nối với lỗ thoát khí phía trên cùng, chiều của các miệng ống thônggió sẽ được đặt đảm bảo luồng không khí theo một chiều đi vào và đi ra đảm bảo thông gió

và giảm nhiệt trong hầm hàng

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

- Ngoài ra thì vẫn còn nhiều kỹ thuật khác rất quan trọng khi xếp dỡ hàng, lưukho hàng mà người thực hiện cần được trang bị kiến thức một cách nghiêm túc, chuyênnghiệp và hiểu rõ hậu quả nếu không tuân thủ những luật lệ trên.

Không chỉ những kiến thức cơ bản về việc xếp dỡ gạo được chỉ ra ở trên, kiếnthức và khả năng ứng biến của thuyền trưởng hoặc nhiều yếu tố khác nữa cũng ảnhhưởng rất lớn đến chất lượng của gạo khi qua đến nơi nhận hàng của nhà nhập khẩu

2 Phân tích rủi ro

2.1 Rủi ro liên quan đến điều kiện về tiêu chuẩn kỹ thuật quy định trong hợp

đồng

happening?

Rủi ro Rủi ro trong Thay đổi Điều khoản dù Quá trình

liên việc có thể điều kiện so rõ ràng nhưng từ lúc

quan không đảm với yêu cầu chỉ mới được kiểm tra

đến bảo được độ giấy chứng thỏa thuận đưa đến khi

điều thuần giống nhận chủng vào hợp đồng, thu hoạch,

kiện về của lô ruộng loại gạo gây khó khăn về chế biến

chuẩn bảo độ thuần tra để đảm bảo xưởng khá

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

riêng của đối thước hạt, tỷ 11889:2017 làtác châu Âu lệ hạt tiêu chuẩn chung

nguyên, hạt cho mọi loại gạo

bể, tạp thơm trắngchất,

Rủi ro về Có thể giao Nhầm lẫn, bỏ sót Người đại Quá tự tinngười đại diện hàng không các mô tả cần diện chủ vào khả

ký kết đúng như thiết khi ghi các quan, bất năng

quy định thông số tiêu cẩn chuyên môn

bên ký kết

Không xem Người đại Không đượctrọng một số nội diện đào tạo,dung trong hợp không hướng dẫn

thiếu kiến trước khi đithức về ký kếthợp đồng

hàng gạoxuất khẩu

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Bên nhậpkhẩu EUkhông hàilòng với tiêuchuẩn mà họkiểm địnhvới gạo nhậnđược

Bên EU không Không Tin tưởnghiểu rõ về kiểm tra đối tác Việt

11889:2017 khoản

mục củatiêu chuẩnHai bên Không hiểu

ký kết ngôn ngữ,nhầm lẫn, văn hóa củakhông nhau

Người dịchnhau

thuật có saisót

trong việctruyền đạtlại nội dung

2.2 Rủi ro liên quan đến chất lượng hàng hóa trong sản xuất

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Rủi ro về Ghi nhận thông Diện tích và DN chủ Các hộ gia

nguyên về diện tích, địa trồng xuất NVL từ xuất nhỏ lẻ,

Rủi ro Lấy nhầm hay trộn Vì không Gian lận Lợi nhuận

trong việc lẫn nhiều loại, đủ số lượng trong mua

vận giống thóc, gạo với gạo, thóc bán

Trình độ Không được Giảm

biến hay

đưa thành Thiết bị vận Máy móc Không Chủ quan

phẩm vào chuyển, bốc dỡ, cũ, xuống kiểm tra,

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

kho chứa xếp hàng không đủ cấp nâng cấp

Rủi ro Thành phẩm không Trong quá Máy xay Máy móc Khôngtrong quá đạt tiêu chuẩn chất trình xây xát không cũ, bị hư chămtrình chế lượng xát, trộn lẫn đảm bảo hỏng, không sóc,

lạ khô ráo và không đảm lợi nhuận của phía

bị rách định

Chủ quan, Đặt để ở

những nơi không kiểm

tra bao bì

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

không đảmbảo, ẩmướt, côntrùng hay

vi sinh vậtgây

bệnh dễtiếp cận

trước khi

chứa gạo vàđóng góiMiệng bao Dây

bì khâu chuyềnkhông kỹ khâu

baokhôngđượctheo dõi,kiểm tra

2.3 Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và tại kho thành phẩm - gạo

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Sơ đồ 1.2: Sơ đồ xương cá phân tích rủi ro dẫn đến vi phạm kỹ thuật

2.5 Rủi ro về kiểm định chất lượng sản phẩm

happening?

Giám định Người giám định Áp lực công việc Quản lý Thiếu kinh

đúng quy cách

Không đủ trình Không được Cắt giảm chi

độ chuyên môn, đào tạo bài phíthiếu kinh bản

hànhPhương pháp Áp dụng sai Chuyên môn Không đượcgiám định sai phương pháp không vững đào tạo bài

bản

Máy móc có vấn Tự nhiênđề

Không kiểm tra Quá nhiều Quản lý khôngthường xuyên công việc hợp lý

Chủ quan

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Cơ quan giám Nhà xuất khẩu Tin tưởng Quen biết lâu

đạt chuẩn kỹ càng

Được giớiquốc tế

thiệu

2.6 Rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng hóa từ nước xuất khẩu sang nước

nhập khẩu

Rủi ro liên quan Rủi ro từ Xếp hàng Sự chủ Tự tin vào

đến chất lượng thiên nhiên không đúng quan của khả năng

hàng hóa bị rò rỉ, yêu cầu làm nhân viên của bản

trong quá trình khi có biến hàng

Không có

chế tài chohóa từ nước xuất

nhữngkhẩu sang nước

nhập khẩu

không cẩnthận

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

kiến thức không tổchuyên sâu chức đàotrong việc tạo bàiquản lý, bản.

bốc xếpKhông theo Nhân viên Thái độ Chưa códõi tình hình chủ quan, làm viên biện pháp

này

Rủi ro từ tai Máy móc Không Nhân viên Trước giờ

định tra định định kỳ xảy ra sai

kỳ chủ quan sót về máy

móc

Không có Thiếu tàuthời gian nên tàukiểm tra khác phải

thườngxuyên

Máy móc Nhân viên Tự tin rằng

chưa được thay hưởng

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

mang ra Không có

sử dụng phụ tùng,

phụ kiện đểthay thế

được trang không tổ

bị kiến chức đàothức kỹ tạo nâng

Bản thânkhông có ýthức traudồi kiếnthức

Rủi ro từ không kiểm được trang không tổcon người tra kỹ hàng bị kiến chức đào

hóa trong lúc thức tạo

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

và sau khi đãxếp dỡ hànghóa xong.

Bản thânkhông có ýthức tự traudồi kiếnthức

Chủ quan, Tự tin khảkhông để năng của

ý những bản thân,chi tiết khôngnhỏ kiểm tra lại

lần cuối

3 Đo lường rủi ro

Việc đo lường rủi ro được tiến hành bằng bản đồ nhiệt “Heatmap” “Heatmap”

là mô hình biểu đồ với các mảng màu khác nhau được dùng để sắp xếp các nội dungtheo bố cục nhằm tối ưu hóa vai trò của nó mà vẫn gắn kết các nội dung trong cùngmột tổng thể Với mô hình bản đồ nhiệt có dạng 5x5, có hai trục “tần suất” và “mức

độ tác động” phân theo mức độ từ thấp đến cao tương đương mức (1) đến (5), các rủi

ro có thể được phản ánh và phân chia thành rủi ro cao, trung bình và thấp như sau:

• (Mức độ x Tần suất) > 10: Rủi ro cao

• 5 ≤ (Mức độ x Tần suất) ≤ 10: Rủi ro trung bình

• (Mức độ x Tần suất) < 5: Rủi ro thấp

Các rủi ro gồm có:

R1: Rủi ro trong việc có thể không đảm bảo được độ thuần giống của lô ruộng

R2: Rủi ro về người đại diện ký kết

R3: Rủi ro nguồn gốc NVL - thóc

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

R4: Rủi ro trong việc bảo quản tại kho NVL - thóc và Rủi ro trong việc bảo quản tại kho thành phẩm - gạo

R5: Rủi ro trong việc vận chuyển NVL từ kho sang khâu chế biến hay đưa thành

phẩm vào kho chứa

R6: Rủi ro trong quá trình chế biến

R7: Rủi ro vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình kiểm định hàng hóa tại nước xuất khẩu và nước nhập khẩu

R8: Rủi ro về kiểm định chất lượng hàng hóa tại nước xuất khẩu và nước nhập khẩuR9: Rủi ro từ thiên nhiên (trong quá trình vận chuyển giữa hai nước)

R10: Rủi ro từ tai nạn (trong quá trình vận chuyển giữa hai nước)

R11: Rủi ro từ con người (trong quá trình vận chuyển giữa hai nước)

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

4 Đánh giá rủi ro

R1: Rủi ro trong việc có thể không đảm bảo được độ thuần giống của lô ruộng và R3: Rủi ro nguồn gốc NVL - thóc

Độ thuần giống và nguồn gốc NVL là yếu tố rất quan trọng quyết định việc gạocủa Việt Nam có được cập bến EU hay không Bởi vì chúng ta xuất khẩu gạo thơmJasmine 85, theo yêu cầu của EVFTA, độ thuần giống phải không nhỏ hơn 95% vàphải chứng thực được những thông tin về nguồn gốc (diện tích, địa điểm trồng) củagạo Đối với hợp đồng lần này, bên đối tác EU yêu cầu con số này không nhỏ hơn97%, bên cạnh đó hầu như DN Việt thường nhận nguồn cung từ một đầu mối dẫn đếnviệc khó xác định cụ thể nguồn gốc, điều này đặt ra thách thức không nhỏ không chỉvới các hộ gieo trồng mà còn đối với doanh nghiệp xuất khẩu Tuy nhiên, với kinhnghiệm sản xuất lâu năm và khả năng ứng biến tức thời, DN tin rằng đây là vấn đề cóthể giải quyết ổn thỏa

Dù vậy, vẫn có nhiều tổn thất xảy ra nếu việc này không được xử lý, cụ thểtrước mắt hàng hóa sẽ không vào được thị trường đối tác EU, nếu hàng hóa được xuấtqua nhưng không đảm bảo yêu cầu đề ra, gạo có thể bị trả về làm tăng chi phí phátsinh, hoặc thậm chí có thể bị tiêu hủy; sau đó sẽ ảnh hưởng đến uy tín của DN đối vớiđối tác

Với những điểm nêu trên, rủi ro R1 và R3 sẽ được xếp vào mức độ “Rấtnghiêm trọng” và tần suất “Thấp”

R2: Rủi ro về người đại diện ký kết

Hợp đồng đóng vai trò như một bộ lọc rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu,

vì thế người đại diện ký kết hợp đồng có trách nhiệm rất lớn Bởi nếu người đại diện

ký kết của hai bên không hiểu về hợp đồng hay hàng hóa mà DN mình bán hoặc mua,hoặc họ không hiểu ý nhau khi xác lập hợp đồng, sẽ có nhiều hậu quả khôn lườngxảy ra

• Giao hàng không đúng quy định như hai bên thỏa thuận trong hợp đồng

• Bên EU không hài lòng với các thông số kỹ thuật của hàng hóa sau khi kiểm định lại

• Hàng hóa có thể bị trả lại, gây phát sinh chi phí

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

• Phía đối tác sẽ cân nhắc không lựa chọn DN xuất khẩu cho lần giao dịch tới vì sự không hiểu nhau…

Vì những lý do trên mà rủi ro R2 được xếp vào mức độ “Nghiêm trọng” và tần suất

hệ thống, trang thiết bị, Chất lượng từ giai đoạn nảy không tốt sẽ ảnh hưởng đếnchuỗi quá trình trước sau Thứ nhất là thiếu hụt nguồn cung cho đối tác, việc trì hoãn

về thời gian để giao hàng có thể sẽ gây mất thiện cảm với khách hàng Thứ hai, vềNVL đầu vào cần phải đẩy mạnh thu mua, làm tăng một lượng chi phí không đáng có,

và nếu NVL không đủ thì sản xuất sẽ bị chậm

Do đó, rủi ro này được xếp vào mức độ “Nghiêm trọng” và tần suất “Trungbình”

R5: Rủi ro trong việc vận chuyển NVL từ kho sang khâu chế biến hay đưa thành phẩm vào kho chứa

Cũng tương tự với rủi ro R4, việc vận chuyển NVL từ kho hay đưa thành phẩm

về kho không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung và nguồn cấp của DN Tuynhiên, hoạt động này diễn ra dù thường xuyên nhưng khá ngắn so với R4 nên mức độ

và tần suất cũng có đôi chút giảm nhẹ Cụ thể rủi ro R5 được xếp vào mức độ “Ítnghiêm trọng” và tần suất “Thấp”

R6: Rủi ro trong quá trình chế biến

Chế biến là một quá trình diễn ra thường xuyên để đưa NVL thành thành phẩmmong muốn Tương tự hai rủi ro R4 và R5, trong quá trình chế biến phải đảm bảo máy

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com