Pháp luật thi hành án dân sự việt nam về đấu giá tài sản và thực tiễn thực hiện tại tỉnh nam định (tóm tắt)

Do đó, học viên lựa chọn đề tài “Pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về đấu giá tài sản và thực• tiễn thực• hiện • tại• tỉnh Nam Định”• làm đề tài nghiênC2 cứu luận• vãn thạc• sỹ luật

Công trình được hoàn thành tại Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ THU HÀ

Phản biện 1: TS. Hoàng Thế Anh

Phản biện 2' TS. Nguyễn Công Bình

Luận • văn được • bảo vệ tại • • Hội • đông ơ châm luận • văn, họp >

tại• • • • “ •Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Vào hôi giờ , ngày tháng năm 2022

Có thế tìm hiếu luận văn tại

Trung tâm tư liệu Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội Trung tâm tư liệu - Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội

MỤC LỤC CỦA LUẬN VĂN

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Trang

MỞ ĐÀU Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 1: MỘT SÓ VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ ĐẤU GIÁ TÀI SÃN VÀ PHÁP LUẬT THI HÀNH

ÁN DÂN Sự VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN 7

1.1 LÝ LUẬN VỀ ĐÁU GIÁ TÀI SÁN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN sự 7

1.1.1 Khái niệm đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 7

1.1.2 Đặc điểm của đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 7

1.1.3 Ý nghía của đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 9

1.2 LÝ LUẬN VÈ PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sụ VÈ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN 10

1.2.1 Khái niệm về pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản 10

1.2.2 Vai trò của pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản 10

1.2.3 Nội dung của pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản 10

1.2.4 Co sở khoa học của việc pháp luật thi hành án dân sự quy định về đấu giá tài sản 11

1.2.5 Lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp luật thi hành án dân sụ Việt nam về đấu giá tài sản 11

Kết luận Chuong 1 11

CHUÔNG 2: THỤC TRẠNG PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sụ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÈ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN 13

2.1 THỤC TRẠNG PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sụ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÈ QUYỀN, NGHĨA VỤ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CHỦ THẾ TRONG ĐẤU GIÁ TÀI SẲN 13

2.1.1 Tổ chức đấu giá tài sản và đấu giá viên 13

2.1.2 Chấp hành vicn 13

2.1.3 Người có tài sản đấu giá và người sở hữu tài sản đấu giá 13

2.1.4 Người tham gia đấu giá tài sản 13

2.1.5 Người có quyền và nghĩa vụ liên quan trong đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự 14

2.2 THỤC TRẠNG PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sự VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÈ TÀI SẢN ĐU A RA ĐÁU GIÁ 14

2.3 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sự VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÈ TRÌNH TỤ, THU TỤC ĐÁU GIÁ TÀI SẢN 14

2.3.1 Họp đồng dịch vụ đấu giá tài sản 14

2.3.2 Niêm yết, thông báo công khai và trưng bày tài sán đấu giá 15

2.3.3 Đãng ký tham gia đấu giá 15

2.3.4 Trình tự, thủ tục phiên đấu giá 15

2.3.5 Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá 15

2.3.6 Xử lý tài sản đấu giá không thành 16

KÉT LUẬN CHƯƠNG 2 16

CHƯƠNG 3: THựC TIÊN THựC HIỆN PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sự VIỆT NAM VÈ

ĐÁU GIÁ TÀI SAN tại Tỉnh nam định và KIEN NGHỊ 17

3.1 THỤC TIỄN THỤC HIỆN PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sụ VIỆT NAM VÈ ĐÁU

GIÁ TÃI SẢN TẠI TỈNH NAM ĐỊNH ' 17

3.1.1 Những kết quả đạt được 17

3.1.2 Những hạn chế, bất cập trong thực tiễn thực hiện pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về đấu giá tài sản tại Nam Định 19 3.1.3 Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập 20

3.2 MỘT SỐ KIÉN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUA ĐÁU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI

HÀNH ÁN DÂN Sự TẠI NAM ĐỊNH ? 21

3.2.1 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về đấu giá tài sản 21 3.2.2 Kiến nghị về thực hiện pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản tại Nam Định 22

KÉT LUẬN CHƯƠNG 3 23

KÉT LUẬN 24

DANH MUC TÀI LIÊU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦƯ

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Đấu giá tài sản là một trong những hình thức mua bán đặc biệt Trên thế giới, đấu giá

có lịch sử lâu đời và trong nền kinh tế thị trường, bên cạnh các phương thức mua bán thông

thường, mua bán tài sản thông qua đấu giá ngày càng phổ biến Có nhiều mục đích được đặt

ra khi các bên lựa chọn phương thức mua bán này, nhưng mục đích thường được hướng tới

là nhằm đưa tài sản tiếp cận với đại chúng người mua, qua đó phát huy cao nhất giá trị hàng

hóa của tài sản hoặc đáp ứng cao nhất mục đích khác mà người bán tài sản đấu giá mong

muốn đạt được

Đấu giá tài sản bảo đảm là một trong nhũng cách thức để chuyển quyền sở hữu,

quyền sử dụng tài sản từ chủ thể này sang chủ thể khác, góp phần thúc đẩy hoạt động kinh

tế nói chung, hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa nói riêng phát triến một cách đa dạng

Ớ Việt Nam, đấu giá tài sản được hình thành và phát triển từ việc đấu giá tài sản đế

thi hành án dân sự Các quy định về đấu giá tài sản được xuất hiện lần đầu tiên trong Pháplệnh Thi hành án dân sự ngày 28/8/1989 (cụ thể tại Điều 28 quy định về đấu giá tài sản đã

kê biên) Đấu giá là giai đoạn cuối cùng và quan trọng trong quá trinh xử lý tài sản của người phải thi hành án đế bảo đảm cho việc thi hành nghĩa vụ trả tiền trong thi hành án dân

sự Do được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, hiện trên nhiều địa bàn tỉnh Nam Định đã thành lập được nhiều tổ chức thẩm định giá, đấu giá Từ đó, tạo điều kiện thuận lợi

cho chấp hành viên trong việc lựa chọn những tố chức có đủ điều kiện, năng lực, uy tín, kinh nghiệm nên số lượng tài sản đấu giá thành ngày càng nhiều hơn so với trước đây, góp

2

phần giúp cho cơ quan thi hành án dân sự hai cấp thực hiện đạt chỉ tiêu, nhiệm vụ đượcgiao.

Đâu giá tài sản trong thi hành án dân sự là một hình thức xử lý tài sản bị kê biên

cưỡng chế Mục đích đặt ra khi cơ quan thi hành án thực hiện biện pháp cưởng chế kê biên,đấu giá tài sản cùa người phải thi hành án là một biện pháp nghiêm khắc để đảm bảo hiệu

lực thực thi của bản án, quyết định của Tòa án trên thực tế, khôi phục lại quyền và lợi íchhọp pháp cho người được thi hành án, đồng thời cũng thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật Thông qua biện pháp bán công khai tài sản phải thi hành án thì quyền lợi của chính người phải thi hành án cũng được đảm bảo Sau 25 năm triển khai hoạt động đấu giá tài sảntrong Thi hành án dân sự ở Việt Nam, pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực này cũng đangdần được hoàn thiện, hoạt động đấu giá tài sản trong Thi hành án dân sự đã đạt được một số

kết quả đáng ghi nhận, hoạt động đấu giá tài sản thi hành án nhìn chung đà đạt được những

mục đích ban đầu đề ra Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hoạt động đấu

giá tài sản trong Thi hành án dân sự vẫn còn hạn chế Một trong những nguyên nhân củahạn chế đó là do hành lang pháp lý cho hoạt động này chưa thực sự hoàn thiện, đang bộc lộ nhiều điểm bất cập như một số quy định về trình tự, thù tục đấu giá còn thiếu cụ thể, không

rõ ràng dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, không quy định số lần các bên đương sự được

quyền yêu cầu định giá lại tài sản, chế tài đối với đội ngũ đấu giá viên vi phạm nguyên tắc

nghề nghiệp còn chưa hợp lý v.v Từ đó dẫn đến tinh trạng khách hàng có tâm lý ngại mua

tài sản đấu giá trong thi hành án dân sự, nhiều tài sản được đem ra đấu giá nhiều làn nhưngkhông có ai mua mặc dù giá trị của nó lớn hơn nhiều so với giá khởi điểm mà doanh nghiệp

đấu giá đề xuất Có nhiều trường hợp tài sản đã đấu giá thành công nhưng không bàn giao

được hay kéo dài việc bàn giao gây bức xúc trong dư luận xã hội, quyền lợi của các bêntrong quan hệ đấu giá tài sản thi hành án chưa đảm bảo và ngay cả uy tín của các tổ chức

đấu giá tài sản cũng bị ảnh hưởng Từ đó cho thấy, việc nghiên cứu một cách toàn diện và

có hệ thống các vấn đề về đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự này là vô cùng cần thiết

Do đó, học viên lựa chọn đề tài “Pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về đấu giá tài

sản và thực• tiễn thực• hiện • tại• tỉnh Nam Định”• làm đề tài nghiênC2 cứu luận• vãn thạc• sỹ luật•học với mong muốn sẽ góp phần hoàn thiện hơn nữa các quy định của pháp luật hiện hành

về vấn đề đấu giá tài sản nhằm khẳng định tầm quan trọng của biện pháp này trong điều

kiện nền kinh tế thị trường hiện nay Đồng thời, qua đó nhằm góp phần phát hiện nhừng hạn chế của pháp luật về đấu giá cũng như nhũng khó khăn, vướng mắc trong quá trinh thực thi

ở Việt Nam Từ đó, đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật đấu giá, nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

Trong những năm gần đây, trước những yêu cầu đối mới đất nước, cải cách hành

chính và cải cách tư pháp đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý đề cập đến

vấn đề đấu giá tài sản ở Việt Nam nói chung và Pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về

đấu giá tài sản nói riêng đã được công bố Có thể kể đến một số công trỉnh nghiên cún sau:

đề tài “ Đấu giá tài sán trong thi hành án dân sự theo pháp luật Việt Nam” của tác giả BùiThị Hiền, Khoa Luật đại học Quốc gia Hà Nội năm 2014; đề tài “Đấu giá tài sản là quyền

3

sử dụng đât và tài sản găn liên trên đât đê thi hành án dần sự theo pháp luật Việt Nam từ

thực tiễn tỉnh Thải Nguyên" của tác giả Hoàng Nguyên Khang năm 2018, tác giả đã phân

tích tương đối đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan đến đấu giá tài sản đế thi hành

án, từ đó đưa ra các phương hướng, giải pháp để hoàn thiện pháp luật; đề tài “Hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kỉnh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam" do Viện Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp thực hiện nàm 2011 là đề tài thuộc công trinh cấp bộ, nghiên cứu toàn bộ pháp luật về đấu giá tại thời điểm nghiên cứu,

từ đó có cơ sở đưa ra các biện pháp hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản

Ngoài ra còn có nhiều bài báo, tạp chí nghiên cứu về vấn đề đấu giá tài sản như

“Những khó khăn vướng mắc trong công tác kiêm soát việc đấu giả tài sản để thi hành án ”

của tác giả Nguyễn Hồng Sinh đăng trên tạp chí Kiểm sát số 23, tháng 12/2011; “Đấu giả

tài sản trong thi hành án dân sự vẫn còn là diêm nghẽn" của tác giả Nguyễn Quang Thái và

Đào Thị Thúy Lan đăng trên tạp chí dân chủ và pháp luật số 4 (289) - 2016 năm 2016

Có thể thấy các công trinh nghiên cứu về đấu giá tài sản ở trên đã nghiên cứu nhiều

về lĩnh vực đấu giá tài sản để thi hành án, đề cập đến những khó khăn bất cập trong đấu giá

tài sản để thi hành án Nhung về đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh

Nam Định vẫn chưa có các nghiên cứu cụ thể Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này nhằm

đánh giá, phân tích tương đối một cách toàn diện về Pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam

về đấu giá tài sản và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Nam Định để từ đó đưa ra những phươnghướng, giải pháp hoàn thiện cho hoạt động đấu giá tài sản để việc thi hành án dân sự trên

3 Mục đích • • •và nhiệm vụ nghiên“ cứu của đê tài

Mục đích của việc nghiên cứu nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về đấu giá tài sảntrong thi hành án dân sự, nội dung các quy định pháp luật Việt Nam về đấu giá tài sản trong

thi hành án dân sự phát hiện ra những bất cập để qua đó đề xuất một số giải pháp nâng cao

hiệu quả của đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

Từ mục đích nêu trên, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm vụ cụ thể như:

Luận giải các vấn đề về lý luận về đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự và pháp

luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sàn

Phân tích và đánh giá các quy định của pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam hiện hành về đấu giá tài sản

Khảo sát thực tiễn thi hành pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam về đấu giá tài sản

tại Nam ĐịnhPhát hiện những vướng mắc, bất cập của các quy định pháp luật thi hành án dân sựViệt• Nam hiện• •hành về đấu giá tài sản và thực tiễn thực• • hiện tại • Nam Định từ • đó tìm

ra các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả của đấu giá tài sản trong thi hành

án dân sự

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu đề tài là những vấn đề lý luận về đấu giá tài sản trong thi hành

án dân sự, các quy định cùa pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản và thực tiễn thựchiện các quy định của pháp luật về đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

4

Trong giới hạn của đê tài luận văn thạc sĩ, việc nghiên cứu tập trung vào các vân đê

chủ yếu sau đây:

Luận văn nghiên cứu nhũng vấn đề lý luận về đấu giá tài sản trong thi hành án dân

sự, nội dung pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu giá tài sản ở Việt Nam

chủ yếu được thực hiện trên cơ sở quy định cùa pháp luật về đấu giá tài sản thi hành

án dân sự trong thời gian từ năm 2014 đến nay

Luận văn nghiên cứu thực tiễn thực hiện pháp luật về đấu giá tài sản trong thi hành

án dân sự tại tỉnh Nam định

Đe đạt được các mục tiêu nghiên cửu mà đề tài đặt ra, trong quá trình nghiên cứuluận văn đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:

Phương pháp phản tích - tổng họp: Trước hết phân tích là phân tách những vấn đề nhỏ, nhũng yếu tố cấu thành trong một đề tài, vấn đề và bàn luận về nó Từ đó, chúng

ta có thể hiểu được một cách sâu sắc, chi tiết và cụ thể nhất trong từng khía cạnh khác nhau Sau khi phân tích từng khía cạnh một cách tách bạch, chúng ta sẽ có cái

nhìn tổng quát vào vấn đề, đề tài Chính lúc ấy, chúng ta sử dụng phương pháp tồng họp để tóm gọn lại những nội dung chính, những vấn đề cần lưu ý và thông điệp của

đề tài

Phương pháp so sánh: một phương thức để giúp cho bài luận của bạn trở nên hấp

dẫn hơn, có tính đối chiếu thực tế và tính cạnh tranh Từ đó, tạo sức hút cho vấn đề được bàn luận Trong lúc so sánh, có thể linh động kết hợp nhiều cách so sánh khác nhau như: so sánh tuyệt đối, so sánh tương đối, so sánh bình quân, Bên cạnh đó, cũng

có thể sử dụng kiểu so sánh như so sánh theo chiều ngang, so sánh theo chiều dọc

Phương pháp liệt kê: liên quan phần nhiều đến các tài liệu tham khảo và được dùngchủ yếu trong phần nêu dẫn chứng thực tế để thực hiện đề tài

Phương pháp quy nạp, phương pháp diễn dịch: Được vận dụng để triển khai có hiệuquả các vấn đề liên quan đến thế chấp phần vốn góp, đặc biệt là các kiến nghị hoànthiện Cụ thể như trên cở sở đưa ra những kiến nghị mang tính khái quát, súc tích người viết dùng phương pháp diễn dịch để làm rõ nội dung của kiến nghị đó

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn cùa luận văn

Luận vàn đã luận giải thêm một số vấn đề lý luận về đấu giá tài sản trong thi hành ándân sự, chỉ ra thực trạng đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự ở tỉnh Nam Định, những ưuđiểm, hạn chế, khó khăn cũng như đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo nâng cao hơn

nữa chất lượng đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự trong thời gian tới

Luận• văn là tài liệu • •tham khảo đối với các nhà làm luật trong việc• •hoạch • định chínhsách sửa đổi, bố sung, ban hành mới pháp luật về đấu giá tài sản; đối với các cơ quan nhà

nước có thẩm quyền của tỉnh Nam Định trong việc quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả

hoạt động đấu giá tài sản tại địa phương và đối với những ai quan tâm đến lĩnh vực này

Ngoài lời nói đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận vàn được cơ cấu bao gồm ba chương cụ thể như sau:

5

Chương 1: Một sô vân đê lý luận vê đâu giá tài sản trong thi hành án dân sự và pháp luậtthi hành án dân sự về đấu giá tài sản

Chưo ’ ng 2: Thực trạng pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam hiện hành về đấu giá tài sản

Chương 3: Thực tiễn thực hiện pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam hiện hành về đấu giá

tài sản tại Nam Định và một số kiến nghị

6

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ ĐẤU GIÁ TÀI SÃN VÀ PHÁP LUẬT

THI HÀNH ÁN DÂN sự VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

1.1.1 Khái niệm đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

Đấu giá tài sản là một dịch vụ ngày càng có vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội Đây là một trong những phương thức minh bạch để chuyển quyền sở hữu

tài sản từ chủ thể này sang chủ thể khác góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế nói chung và hoạt động mua bán trao đổi tài sản nói riêng phát triển một cách đa dạng Trong những năm qua, hoạt động đấu giá tài sản ở nước ta đã từng bước phát triển, hỗ trợ đắc lực cho công tácthi hành pháp luật, cụ thể như: thi hành án dân sự, xử lý tài sản bảo đảm thu hồi nợ vay cho

các tổ chức tín dụng, xử lý vi phạm hành chính, nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất qua hình thức đấu giá,

Trong hoạt động thi hành án dân sự, khi người phải thi hành án và người được thi hành

án không thỏa thuận được về việc nhận tài sản kê biên để thi hành án thì Chấp hành viên căn

cứ vào quy định của pháp luật về loại tài sản, giá trị tài sản để xác định có thực hiện phương thức đấu giá hay không Càn cứ trên kết quả định giá tài sản mà Chấp hành viên ký Hợpđồng với tổ chức đấu giá tài sản hoặc tự đủng ra tổ chức đấu giá tài sản nhằm bảo đảm thi hành bản án, quyết định của Tòa án

Như vậy, đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là hình thức mua bán đặc biệt, công

khai đối với tài sản bị kê biên, định giá để thi hành án, theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục

do pháp luật quy định, người mua trả giá dựa trên khởi điểm do cơ quan thi hành án xác định, người nào trả giá cao nhất sẽ được quyền mua tài sản đấu giá

1.1.2 Đặc điểm của đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

1.1.2.1 về ý chí của người có tài sản đấu giá trong thi hành án dãn sự

Khi tham gia đấu giá, người được thi hành án mong muốn việc đấu giá nhanh chóng

thành công để bản án, quyết định dân sự có hiệu lực thực thi hành và bản thân nhanh chóng

nhận được tài sản Tuy nhiên, người phải thi hành án (là người có tài sản bị mang ra đấu

giá) thì mang tâm lý bị ép buộc, cưỡng chế nên thường có tâm lý chây ỳ, cố tỉnh gây khó khăn, cản trở cho quá trình đấu giá tài sản thi hành án Sau khi quá trình đấu giá tài sản diễn

ra thành công thì người đang sở hữu tài sản đấu giá tìm mọi cách cản trở, không bàn giao tài

sản đà đấu giá khiến cho người mua được tài sản đấu giá khá vất vả trong quá trình trở thành chủ sở hữu hợp pháp của tài sản

1.1.2.2 Có sự tham gia của cơ quan nhà nước cỏ thẩm quyền trong quan hệ đấu

giá tài sản trong thi hành án dân sự

Trong đấu giá tài sản thi hành án thi ngoài bên có tài sản đấu giá (người phải thi hành

án) và tố chức làm dịch vụ đấu giá thì còn có tham gia của cơ quan thi hành án dân sự, chấphành viên Sự tham gia cùa cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên thể hiện ở việc quyết định lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản, ở việc ký hợp đồng dịch vụ đấu giá Trong một số

7

trường hợp hâp chành viên còn tự mình đứng ra trực tiêp đâu giá tài sản phải thi hành án

nếu tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có tài sản bán để thi hành án dân sự chưa

có tổ chức đấu giá hoặc có nhưng tổ chức đấu giá từ chối kỷ hợp đồng dịch vụ đấu giá tài

sản hoặc đối với tài sản là động sản có giá trị nhỏ

1.1.2.3 Phương thức, hình thức đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

Việc đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự với tư cách là một công đoạn trong

cưỡng chế thi hành án và người trực tiếp sở hữu tài sản đang đấu giá thường có tâm lý bị ép buộc phải thực hiện nên tìm mọi cách gây khó khăn, cản trở Do vậy, để giảm, tránh mọimâu thuẫn có thế phát sinh giữa các bên pháp luật đã có quy định chặt chẽ về phương thức, hình thức đấu giá Tại Việt Nam, việc đấu giá tài sản được thực hiện theo hình thức đấu giá

trực tiếp bằng lời nói và đấu giá bằng bở phiếu Tuy nhiên, trong thực tiễn thực hiện thì việc đấu giá tài sản thi hành án chỉ thực hiện duy nhất bằng hình thức công khai, trực tiếp bằnglời nói trả giá lên đế đảm bảo tính an toàn và tránh những rủi ro khi tổ chức đấu giá tài sản

1.1.2.4 về tài sản đấu giá trong thi hành án dân sự

Tài sản thi hành án đưa ra đấu giá là tài sản riêng của người phải thi hành hoặc tài

sản chung của người phải thi hành án với người khác đã bị cơ quan thi hành án dân sự kê

biên, định giá

1.1.2.5 Sự phối họp giữa các hên trong quá trình đấu giả tài sản trong thi hành

án dãn sự

Đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là quá trình phức tạp với sự tham gia của

nhiều bên, bao gồm: Người sở hữu tài sản bị mang đấu giá (người phải thi hành án); Cơ quan thi hành án dân sự (Chấp hành viên); tổ chức đấu giá tài sản, Viện kiểm sát nhân dân,

người có quyền lợi liên quan đến việc đấu giá (người được thi hành án) và người mua được tài sản đấu giá

Do có nhiều bên tham gia trong đấu giá tài sản thi hành án, việc đấu giá tài sản thihành án phức tạp và có thể gặp vướng mắc nên pháp luật quy định trình tự, thủ tục đấu giá

khá chặt chẽ và có cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia Quá trình đấu giá tài sản

để thi hành án dân sự đòi hỏi những cá nhân, tố chức có thẩm quyền liên quan thực hiện trách nhiệm một cách công tâm, khách quan, tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật

1.1.2.6 Trình tự, thủ tục đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

Thứ nhất, giai đoạn trước khi đưa tài sản thi hành án dãn sự ra đấu giả

Trình tự, thủ tục trước khi đưa tài sản thi hành án dân sự ra đấu giá bao gồm các hoạt

động từ định giá, định giá lại đối với tài sản thi hành án dân sự, lựa chọn tổ chức đấu giá đế đấu giá tài sản thi hành án dân sự, xác định các giấy tờ pháp lý cơ bản làm căn cứ đưa tài

sản thi hành án dân sự ra đấu giá

Thứ hai, giai đoạn tiến hành đấu giá tài sản thi hành án dân sự

Bước 1: Ký kết hợp đồng đề đưa tài sản thi hành án dân sự ra đấu giá

Bước 2: Xây dựng quy chế đấu giá tài sản thi hành án dân sự

Bước 3: Niêm yết và thông báo công khai đấu giá tài sản thi hành án dân sự:

8

Bước 4: Tô chức cuộc đâu giá tài sản thi hành án dân sự

Thứ ba, giai đoạn sau khỉ đấu giá tài sản thỉ hành án dân sự.

Sau cuộc đấu giá tài sản thi hành án dân sự có thể thành và có thế không thành

- Trường hợp đấu giá thành: trong trường hợp đấu giá thành, pháp luật về đấu giá tài

sản thi hành án dân sự phải đảm bảo bàn giao được tài sản, chuyển quyền sở hữu, sử dụngcho người mua được tài sản thi hành án dân sự

- Trường hợp đấu giá không thành: trong trường hợp đấu giá không thành, pháp luật về

đấu giá tài sản thi hành án dân sự đảm bảo tài sản thi hành án dân sự sẽ được tiếp tục đưa rađấu giá cho đến khi bán được tài sản với thủ tục nhanh chóng, hiệu quả

1.1.3 Ý nghĩa của đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

1.1.3.1 Đấu giá tài sản là một biện pháp nhằm bảo đảm thi hành án dân sự

Trong hoạt động thi hành án dân sự, việc xử lý tài sản để thi hành án được thực hiện

bằng nhiều hình thức, như thoả thuận nhận tài sản đế thi hành án, chuyển giao tài sản cho cơ

quan tài chính để sung công, tiêu huỷ tài sản không còn giá trị sử dụng, bán tài sản không qua thủ tục đấu giá tài sản để thi hành án Đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự là một hình thức xử lý tài sản để thi hành án, thường được thực hiện nhằm bảo đảm cho việc thi

hành nghĩa vụ trả tiền trong thi hành án dân sự

1.1.3.2 Đấu giá tài sản trong thỉ hành án dân sự là một biện pháp bảo đảm quyền lọi của các bên trong quan hệ thi hành án dân sự

Với tính chất công khai, minh bạch của mỉnh, đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

là một cuộc cạnh tranh về giá giữa những người có nhu cầu tham gia đấu giá Họ được tự dotham gia đấu giá, được có cơ hội tiếp cận với tài sản như nhau và trả giá dựa theo giá trị mà

họ tự định đoạt mà không bị giới hạn ở các điều kiện “thích thì bán, không thích thì thôi”như trong mua bán hàng hóa, tài sản thông thường

Với tính công khai, đại chúng nên tất yếu cuộc đấu giá sẽ có nhiều người tham gia,

tài sản bán được dễ dàng hơn và giá trị tài sản thu được là cao nhất Do vậy, đảm bảo thựchiện được bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực

Mặt khác, đấu giá trong thi hành án dân sự góp phần bảo vệ quyền lợi của chính

người có tài sản mang đấu giá (người phải thi hành án) Nếu không có biện pháp chào bán tài sản công khai và người bán có quyền lựa chọn người mua thì tài sản có thể bị bán thấp

hơn rất nhiều so với giá có thể bán thông qua biện pháp đấu giá, do đó sẽ gây thiệt hại chochủ sở hừu tài sản

1.1.3.3 Đấu giá tài sản trong thi hành án dân sựgỏp phần hoàn thiện thủ tục thi hành án dân sự

Với tính chất ưu việt của mình, đấu giá tài sản góp phần bảo đảm tính độc lập, khách

quan của Chấp hành viên khi tham gia thực hiện công vụ Đây là một biện pháp kliồng tách

rời nghiệp vụ thi hành án dân sự, nằm trong tổng thể các hoạt động cưỡng chế, kê biên thihành án, đấu giá tài sản thi hành án dân sự góp phần hoàn thiện thủ tục thi hành án dân sự

9

1.2 LÝ LUẬN• • • VÈ PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN sụ VÈ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

1.2.1 Khái niệm về pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản

Pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản là hệ thống nhũng quy tắc xử sự mang

tính bắt buộc chung do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí

của giai cấp thống trị và điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình cơ quan thi hành dân sự

tổ chức việc đấu giá tài sản đã bị kê biên, định giá nhằm thực hiện các bản án, quyết định dân sự

có hiệu lực thi hành

1.2.2 Vai trò của pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản

Pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản có những vai trò sau đây:

Góp phần tạo chuyển biến cơ bản trong công tác thi hành án dân sự về đấu giá tài sản, khắc phục tình trạng tồn đọng án kéo dài; nâng cao hiệu quả hoạt động thi hành

án, kỷ cương phép nước và tính nghiêm minh của pháp luật

Bảo vệ tốt hơn quyền của người được thi hành án, quyền và lợi ích hợp pháp của cánhân, tổ chức và Nhà nước

Xác định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tăng cường vị trí, vai trò của cơ quan thi hành án, Chấp hành viên; xác định rõ hơn trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa

các cơ quan, tổ chức có liên quan trong hoạt động thi hành án dân sự về đấu giá tài sản, cũng như công tác quản lý nhà nước về thi hành án dân sự về đấu giá tài sản

Là cơ sở pháp lý quan trọng đế cơ quan thi hành án dân sự, đấu giá viên thực hiện

việc tổ chức đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự cũng như người tham gia đấu giá

có căn cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong thi hành án dân sự

1.2.3 Nội dung của pháp luật thi hành án dân sự về đấu giá tài sản

Thứ nhất, nhóm quy phạm pháp luật thi hành án dân sự điều chỉnh về tài sản đấu giá,bao gồm:

Tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá

Tài sản thuộc sở hữu của cá nhân, tổ chức tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giátheo trình tự, thủ tục quy định

Thứ hai, nhóm quy phạm pháp luật thi hành án dân sự điều chỉnh về trinh tự, thú tụcđấu giá tài sản thi hành án, bao gồm các bước:

Người có tài sản đấu giá ký kết Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức đấu giá

tài sản đế thực hiện việc đấu giá tài sản

Tổ chức đấu giá tài sản ban hành Quy chế cuộc đấu giá

Tố chức đấu giá tài sản niêm yết việc đấu giá tài sản

Tổ chức đấu giá tài sản tố chức cho người tham gia đấu giá được trực tiếp xem tài sảnhoặc mẫu tài sản

Cá nhân, tổ chức đăng ký tham gia đấu giá

Các bên tiến hành đấu giá

Lập biên bản đấu giá sau khi kết thúc đấu giá

Ký kết Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá

10

Thứ ba, nhóm quy phạm pháp luật thi hành án dân sự điêu chỉnh vê chủ thê tham giađấu giá, cụ thể:

Pháp luật thi hành án dân sự vê đâu giá tài sản trong ra đời xuât phát từ những

nguyên nhân tất yếu khách quan sau:

Thú' nhất, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cùa các bên trong đấu giá tài sản thihành án dân sự

Thứ hai, bắt nguồn từ yêu cầu thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về hoàn

thiện hệ thống pháp luật và cải cách tư pháp

Thú' ba, pháp luật thi hành án dân sự vê đâu giá tài sản tạo cơ sở pháp lý cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động thi hành án dân sự

I.2.4.2 Cơ sở thực tiễn của việc pháp luật thi hành án dân sự quy định về đấu giá

tài sản

Trong lịch sử thi hành án dân sự, việc Chấp hành viên cưỡng chế tài sản là vật diễn

ra khá phổ biến và có thế được coi là biện pháp nghiệp vụ chủ yếu Hiệu quả của việc thi hành án chỉ đạt được khi tài sản bị kê biên, cưỡng chế bán được thành công Tuy nhiên, từthực tiễn hoạt động bán tài sản trong thi hành án dân sự cho thấy, nếu đế Chấp hành viên tụ'bán tài sản kê biên, cường chế như thông thường thì sẽ dẫn đến một số hậu quả tiêu cực

Thú' nhất, khó bán được những tài sản có giá trị lớn

Thứ hai, không đảm bảo quyền lợi cho các bên liên quan trong quan hệ mua bán tài

sản thi hành án

Thứ ha, Chấp hành viên là người vừa kê biên cưỡng chế, vừa là người bán tài sản, dễ dẫn đến sự lạm quyền khi thi hành công vụ

1.2.5 Lịch sử hình thành và phát triên các quy định của pháp luật thi hành án

dân sự Việt nam về đấu giá tài sản

1.2.5.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến trước 1975

1.2.5.2 Giai đoạn từ năm 1975 đên trước 1995

1.2.5.3 Giai đoạn từ năm 1995 đến trước 2005

1.2.5.4 Giai đoạn từ năm 2005 đên nay

Kết luận Chương 1

Đấu giá tài sản là một công đoạn trong quá trình thực hiện cường chế thi hành án dân

sự nhằm đảm bảo cho nghĩa vụ trả tiền trong thi hành án dân sự

11

Với ý nghĩa là một biện pháp cưỡng chê nhăm bảo đảm thi hành án dân sự; đảm bảoquyền lợi của các bên; đấu giá cũng góp phần hoàn thiện thủ tục thi hành án dân sự Sau khiViệt Nam thực hiện đối mới toàn diện năm 1986, với tính ưu việt của mình, đấu giá tài sảnnhanh chóng được nhìn nhận là phương pháp chủ yếu trong đấu giá tài sản đã kê biên đề

Quá trình phát triển quy định đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự từ giai đoạn

1945 đến nay trải qua 04 giai đoạn Từ chưa có quy định cụ thể đến một số quy định bướcđầu và đến nay là những quy định mang tính toàn diện và hệ thống về đấu giá tài sản trong

thi hành án dân sự

12