(LUẬN án TIẾN sĩ) đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh cấp huyện ở thành phố hà nội tham gia xây dựng đảng giai đoạn hiện nay

Giải pháp chủ yếu thực hiện tốt hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội đến năm 2030 140 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC C

HÀ VĂN LUYẾN

ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2022

HÀ VĂN LUYẾN

ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Mã số: 9310202

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS HOÀNG PHÚC LÂM

HÀ NỘI – 2022

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định

Tác giả luận án

Hà Văn Luyến

quan đến đề tài và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 29

Chương 2 ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP

HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG - NHỮNG VẤN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 34 2.1 Cấp huyện, đảng bộ và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ

Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 34 2.2 Xây dựng Đảng và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí

Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng - khái niệm, nội dung, phương thức và vai trò 64

Chương 3 ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN

Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 82 3.1 Thực trạng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp

huyện ở Thành phố Hà Nội tham gia xây dựng Đảng 82

Chương 4 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU THỰC HIỆN

TỐT HOẠT ĐỘNG THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030 131 4.1 Dự báo những yếu tố tác động và phương hướng thực hiện

tốt hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà

4.2 Giải pháp chủ yếu thực hiện tốt hoạt động tham gia xây dựng Đảng của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội đến năm 2030 140

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ 171

CB,ĐV : Cán bộ, đảng viên CTQG : Chính trị quốc gia CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội

CN,NV : Chức năng, nhiệm vụ CT-XH : Chính trị - xã hội CTTN : Công tác thanh niên

ĐT,BD : Đào tạo, bồi dưỡng

ĐV,TN : Đoàn viên, thanh niên HĐND : Hội đồng nhân dân HTCT : Hệ thống chính trị KT,GS : Kiểm tra, giám sát KT-XH : Kinh tế - xã hội MTTQ : Mặt trận Tổ quốc NLLĐ : Năng lực lãnh đạo

PBXH : Phản biện xã hội PTLĐ : Phương thức lãnh đạo PTTN : Phong trào thanh niên

Biểu đồ 3.1: Trách nhiệm của ĐV,TN tham gia góp ý dự thảo văn

kiện, báo cáo chính trị, nghị quyết, chỉ thị của Đảng 85 Biểu đồ 3.2: Mức độ đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển

đảng viên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở

Biểu đồ 3.3: Mức độ tham gia góp ý đối với tổ chức đảng của Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 90 Biểu đồ 3.4: Mức độ tham gia góp ý đối với cán bộ, đảng viên của Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 91 Biểu đồ 3.5: Mức độ tham gia giám sát đối với cán bộ, đảng viên của

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 91 Biểu đồ 3.6: Mức độ đánh giá ĐV,TN tham gia bảo vệ nền tảng tư

tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng 94 Biểu đồ 3.7: Mức độ đánh giá kết quả triển khai thực hiện Quyết

định số 217-QĐ/TW ngày 12-12-2013 của Bộ Chính trị quy định về giám sát và PBXH của MTTQ và các tổ

Biểu đồ 3.8: Mức độ tham gia PBXH của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Biểu đồ 3.9: Mức độ tham gia góp ý thông qua các hình thức của Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 105 Biểu đồ 3.10: Tâm lý, thái độ, biểu hiện của ĐV,TN khi tham gia góp

ý với cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên 112 Biểu đồ 3.11: Đánh giá vai trò tham gia xây dựng Đảng của Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở Thành phố Hà Nội 118 Biểu đồ 3.12: Năng lực, trách nhiệm tham gia xây dựng Đảng của cán bộ đoàn 118 Biểu đồ 3.13: Trách nhiệm, năng lực tham gia xây dựng Đảng của

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh” [94, tr.67-68] Do đó, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn TNCS HCM tham gia xây dựng Đảng (XDĐ) vừa là yêu cầu tất yếu khách quan, vừa là nhiệm vụ tự thân của Đoàn Công tác xây dựng, củng cố tổ chức đoàn là

bộ phận hữu cơ, tất yếu và đi trước một bước trong công tác XDĐ Đảng ta xác định: “Xây dựng Đoàn vững mạnh là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, là xây dựng Đảng trước một bước” [93, tr.42], là quá trình xây dựng

và chuẩn bị đội dự bị tin cậy bổ sung lực lượng cho Đảng Cộng sản Việt Nam

Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở Thành phố Hà Nội (TPHN) là tổ chức chính trị - xã hội (CT-XH) cấp huyện, một bộ phận của Đoàn TNCS HCM TPHN; là nơi tập hợp, rèn luyện và vận động đoàn viên, thanh niên (ĐV,TN) trên địa bàn cấp huyện tham gia các phong trào cách mạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN có vai trò rất quan trọng trong tham gia xây dựng, góp ý dự thảo nghị quyết của cấp ủy; tham gia tuyên truyền, thực hiện nghị quyết của Đảng và cấp ủy cấp huyện; tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên (CB,ĐV) của đảng bộ cấp huyện; tham gia góp ý, giám sát tổ chức đảng (TCĐ), CB,ĐV của đảng bộ cấp huyện; tham gia giám sát và phản biện xã hội (PBXH);

tham gia bảo vệ nền tảng tưởng của Đảng… nhằm XDĐ bộ cấp huyện trong sạch, vững mạnh (TSVM), lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đảng bộ cấp huyện

Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của cấp ủy cấp huyện và Thành đoàn Hà Nội, Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

đã tích cực tham gia XDĐ Nội dung tham gia XDĐ được lựa chọn, xác định đúng, phù hợp với đặc diểm và đối tượng; phương thức tham gia XDĐ ngày

càng đổi mới, thu hút được đông đảo ĐV,TN tham gia, được các cấp ủy, TCĐ đánh giá cao Tuy nhiên, trước yêu cầu mới, việc tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN vẫn còn hạn chế: việc tham gia xây dựng và góp ý dự thảo văn kiện đại hội đảng các cấp chất lượng chưa cao; việc tham gia xây dựng chương trình hành động và tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng chưa chủ động, tích cực Công tác tuyên truyền, phổ biến đường lối của Đảng còn hình thức Việc tham gia góp ý đối với TCĐ, CB,ĐV chưa thường xuyên, nhất là việc tham gia góp ý đối với người đứng đầu cấp ủy còn biểu hiện e dè, né tránh Sự tham gia góp ý của Đoàn trong các khâu của công tác cán bộ còn mờ nhạt; việc giới thiệu cho Đảng những đoàn viên ưu tú để bổ sung vào ĐNCB của Đảng chưa chú trọng về chất lượng, nặng về chỉ tiêu, số lượng Hoạt động giám sát, PBXH chưa đáp ứng được những yêu cầu đặt ra Hoạt động tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chưa nhiều, thiếu sắc bén, hiệu quả không cao

Nhận thức của một số cấp ủy, TCĐ và CB,ĐV về vai trò, chức năng, nhiệm vụ (CN, NV) của Đoàn TNCS HCM tham gia XDĐ chưa sâu sắc, còn mờ nhạt

Một số phản ánh, kiến nghị, đề xuất của Đoàn TNCS HCM cấp huyện chưa được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm giải quyết Hầu hết các cấp ủy chưa có hướng dẫn cụ thể về nội dung, phương thức tham gia XDĐ đối với tổ chức đoàn, nên khi triển khai, nhiều cấp bộ Đoàn còn lúng túng, không rõ… Những điều này

đã làm hạn chế kết quả tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

Sau hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, các quận, huyện, thị xã ở TPHN đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng Đây là tiền đề, nền tảng quan trọng để các quận, huyện, thị xã ở TPHN tiếp tục đổi mới trong những năm tới, đồng thời đẩy mạnh công tác XDĐ Tuy nhiên, công cuộc đổi mới và công tác XDĐ cấp huyện ở TPHN hiện nay đang phải đối diện với nhiều khó khăn từ mặt trái của kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự nhiễu loạn của sự bùng nổ thông tin; những hạn chế, khuyết điểm trong công tác XDĐ chưa được khắc phục một cách hiệu quả… Điều này

đòi hỏi cấp ủy, TCĐ cấp huyện ở TPHN phải vững vàng bản lĩnh chính trị, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo (NLLĐ) để giải quyết được thách thức mới đặt ra, đồng thời đòi hỏi trách nhiệm cao của cả hệ thống chính trị (HTCT), trong đó Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN đối với công tác XDĐ hiện nay

Chính vì vậy, việc nghiên cứu thấu đáo cả về lý luận, tổng kết thực tiễn và

đề xuất những giải pháp để Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN thực hiện tốt việc tham gia XDĐ có ý nghĩa và cấp thiết hiện nay Với những lý do nêu trên,

nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp

huyện ở Thành phố Hà Nội tham gia xây dựng giai đoạn hiện nay” làm luận

án tiến sĩ, ngành xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu của luận án

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ, luận án đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN đến năm 2030

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Tổng quan các công trình khoa học nghiên cứu trong nước và nước ngoài liên quan đến đề tài luận án, chỉ rõ những vấn đề các công trình nghiên cứu đạt được, đồng thời xác định những nội dung luận án tiếp tục nghiên cứu, làm rõ

Luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ, như: Khái niệm, nội dung, phương thức và vai trò Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ

Phân tích, đánh giá đúng thực trạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ; chỉ ra các nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

Phân tích những yếu tố tác động và đề xuất phương hướng, giải pháp chủ yếu thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN đến năm 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án

Luận án nghiên cứu về Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ giai đoạn hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án

Phạm vi không gian: Luận án điều tra, khảo sát về Đoàn TNCS HCM cấp

huyện ở TPHN tham gia XDĐ ở 30 quận, huyện, thị xã của TPHN, gồm:

- 12 quận: Ba Đình, Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hà Đông, Hoàn Kiếm, Hoàng Mai, Long Biên, Nam Từ Liêm, Tây Hồ và Thanh Xuân

- 17 huyện: Ba Vì, Chương Mỹ, Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Hoài Đức, Mê Linh, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Sóc Sơn, Thạch Thất, Thanh Oai, Thanh Trì, Thường Tín và Ứng Hòa

- 01 thị xã: Sơn Tây

Phạm vi về thời gian: Các số liệu, tư liệu điều tra, khảo sát hoạt động Đoàn

TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ từ năm 2012 Các phương hướng, giải pháp mà luận án đề xuất có giá trị đến năm 2030

Phạm vi về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu hoạt động tham gia XDĐ

của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của luận án là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và của Đảng Cộng sản Việt Nam về XDĐ, các tổ chức CT-XH và nhân dân tham gia XDĐ; về ĐTN và ĐTN tham gia XDĐ

4.2 Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn của luận án là toàn bộ hiện thực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, TCĐ và thực tiễn tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN; các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy chế, quy định, báo cáo tổng kết công tác XDĐ của các cấp ở TPHN; kết quả điều tra, khảo sát ở 10 quận, huyện, thị xã thuộc TPHN của tác giả

4.3 Phương pháp nghiên cứu

Luận án được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin; đồng thời sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể: lịch sử và lôgíc;

phân tích và tổng hợp; diễn dịch và quy nạp; tổng kết thực tiễn; điều tra xã hội học, thống kê và so sánh và phương pháp chuyên gia…

Phương pháp lịch sử và lôgíc được luận án sử dụng chủ yếu ở chương 2 để

nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển của Đoàn TNCS HCM cấp huyện

ở TPHN Ngoài ra, phương pháp này luận án còn sử dụng ở chương 1, chương 2 và chương 4 để sắp xếp các luận cứ, luận điểm cho chặt chẽ và mạnh lạc hơn

Phương pháp phân tích và tổng hợp được luận án sử dụng trong chương 1

để khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án; đồng thời chỉ ra những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu, làm

rõ Bên cạnh đó, ở chương 2 và chương 3 của luận án, phương pháp này được sử dụng để phân tích, tổng hợp các số liệu theo mục đích, yêu cầu của đề tài nghiên cứu trên cơ sở dữ liệu thu thập được

Phương pháp diễn dịch và quy nạp được luận án sử dụng linh hoạt ở tất cả

các chương, trong đó phương pháp diễn dịch được luận án sử dụng khi tác giả luận án đưa ra các luận điểm trước, sau đó đưa các luận cứ minh chứng cho các luận điểm trước đó; phương pháp quy nạp được luận án sử dụng khi tác giả luận

án nêu các ví dụ, chứng minh về vấn đề nghiên cứu, sau đó rút ra kết luận để bảo đảm tính khách quan, tránh nhận định mang tính chủ quan, cảm tính

Phương pháp tổng kết thực tiễn được luận án sử dụng chủ yếu ở chương 3,

khi nghiên cứu các báo cáo sơ kết, báo cáo tổng kết và các bài viết có liên quan đến Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN để đánh giá chính xác thực trạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ

Phương pháp điều tra xã hội học được luận án sử dụng khi đánh giá kết quả

đạt được và hạn chế, khuyết điểm trong hoạt động tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN; chỉ ra những nguyên nhân ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm (nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan) ở chương 3 và

đề xuất phương hướng, giải pháp ở chương 4 của luận án Để bảo đảm tính đại diện, luận án đã điều tra 1.300 phiếu, trong đó 1.000 phiếu dành cho đối tượng là ĐV,TN; 300 phiếu dành cho cấp ủy viên cấp huyện, cấp xã ở 10 quận, huyện, thị

xã (Hoàn Kiếm, Ba Đình, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Mê Linh, Thanh Trì, Ba Vì, Quốc Oai, Sóc Sơn và Ứng Hòa) đại diện cho 30 quận, huyện, thị xã của TPHN

Dữ liệu thu thập được phân tích bởi phần mềm SPSS phiên bản 20.0

Phương pháp thống kê và so sánh được luận án sử dụng chủ yếu ở chương

3 để đánh giá thực trạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ, làm cơ sở đề xuất các giải pháp để Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ trong giai đoạn hiện nay

Phương pháp chuyên gia được luận án sử dụng ở chương 3 và chương 4 để

tham khảo ý kiến của các chuyên gia đã và đang công tác ở những vị trí liên quan đến Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ để xây dựng nội dung điều tra, khảo sát, phỏng vấn phục vụ trực tiếp các nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Một là, làm rõ khái niệm, nội dung, phương thức và vai trò Đoàn TNCS

HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ

Hai là, khái quát một số kinh nghiệm thực hiện tốt hoạt động tham gia

XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

Ba là, đề xuất một số giải pháp chủ yếu thực hiện tốt hoạt động tham gia

XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN đến năm 2030, trong đó hai giải pháp có tính đột phá: (1) Xác định đúng, trúng nội dung; đổi mới phương thức tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện; (2) Kiện toàn tổ chức bộ máy (TCBM), nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ (ĐNCB) Đoàn TNCS HCM cấp huyện đáp ứng yêu cầu tham gia XDĐ hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho nghiên cứu, giảng dạy, học tập về XDĐ, về công tác đoàn ở các học viện, trường đại học và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

7 Kết cấu của luận án

Kết cấu của luận án, gồm: mở đầu, 4 chương (9 tiết), kết luận, danh mục các công trình khoa học nghiên cứu của tác giả đã công bố có liên quan đến đề

tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM 1.1.1 Các công trình nghiên cứu về thanh niên, đoàn thanh niên và công tác đoàn thanh niên

Lê Thị Hà (2013), “Nhận thức về vị trí, vai trò của thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [108] Bài

viết luận giải vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên (CTTN) trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Bài viết nhấn mạnh:

Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước, quá trình hội nhập quốc tế và sự biến đổi nhanh chóng của tình hình đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN nhằm chăm

lo, bồi dưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Cao Quốc Hoàng (2014), “Ảnh hưởng của nhu cầu thụ hưởng văn hóa tới đạo đức, lối sống của thanh thiếu niên giai đoạn hiện nay” [114] Đề tài đã làm

rõ cơ sở lý luận, thực trạng nhu cầu thụ hưởng văn hóa tới đạo đức, lối sống của thanh thiếu niên hiện nay thông qua 02 nội dung: (1) Thực trạng nhu cầu thụ hưởng văn hóa của thanh thiếu niên hiện nay và (2) Ảnh hưởng nhu cầu thụ hướng văn hóa tới đạo đức, lối sống của thanh thiếu niên hiện nay; đồng thời đề xuất 09 giải pháp định hướng trong giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên hiện nay

Lê Văn Ri (2019), “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [161] Công trình là kết quả xã hội hóa luận án tiến sĩ của chính tác giả

Cuốn sách đã làm rõ những vấn đề lý luận về CNH, HĐH đất nước đặt ra yêu cầu về đổi mới tổ chức và hoạt động của Đoàn Than niên (ĐTN); luận giải, làm

rõ vị trí, vai trò, CN, NV, yêu cầu tổ chức và hoạt động của Đoàn trong đẩy

mạnh CNH, HĐH đất nước; thực trạng tổ chức, hoạt động của ĐTN trong đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất các giải pháp có tính đột phá trong đổi mới tổ chức và hoạt động của Đoàn TNCS HCM trong đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

Trần Văn Miều (2020), “Xây dựng và thực hiện chính sách phát triển thanh niên Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” [133] Nội dung

cuốn sách đã làm rõ cơ sở lý luận, chính trị và pháp lý đối với việc xây dựng, thực hiện chính sách phát triển thanh niên Việt Nam; vai trò của thanh niên Việt Nam trong tiến trình lịch sử, thời cơ, thách thức đối với thanh niên Việt Nam trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; đồng thời, đề xuất những giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng công tác xây dựng và thực hiện chính sách phát triển thanh niên Việt Nam trong những năm tiếp theo

Nguyễn Thọ Ánh (2021), “Xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay” [4] Bài viết tập trung phân tích nhưng vấn đề đặt

ra đối với xây dựng Đoàn TNCS HCM; chỉ rõ 03 nội dung chủ yếu để xây dựng Đoàn TNCS HCM hiện nay; đề xuất 05 giải pháp tăng cường xây dựng Đoàn TNCS HCM trong bối cảnh mới, trong đó có 02 giải pháp có liên quan đến nội dung luận án, gồm: Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và xây dựng ĐNCB đoàn có đủ phẩm chất, trình độ, năng lực làm công tác đoàn

Mai Duyên (2021), “Phát triển kinh tế cho thanh niên thời đại 4.0” [87]

Nội dung cuốn sách gồm 05 năm chương, trong đó chương 1 trình bày về việc xây dựng kế hoạch cho tương lai; chương 2 và chương 3 tập trung luận giải sự cần thiết của công việc ổn định và tư duy phát triển nguồn thu nhập trong thời đại 4.0 có nhiều biến đổi sâu sắc; chương 5 đề cập đến việc tạo nguồn thu nhập thụ động và quản lý tài chính hiệu quả

Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2021), “Một số mô hình phòng, chống dịch COVID-19 hiệu quả của Đoàn Thanhh niên” [186]

Cuốn sách giới thiệu 55 mô hình tiêu biểu trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 gắn với thông điệp 3T (Tiên phong, Tương trợ và Thích ứng) được

chia thành 04 phần Phần 1 là các hoạt động tiên phong chống dịch; phần 2 là các hoạt động tương trợ trong phòng, chống dịch COVID-19; phần 3 là các hoạt động thích ứng và phần 4 là nhật ký “San sẻ yêu thương - Chung tay vượt qua đại dịch COVID-19”

Nguyễn Hải Đăng (2021), “Vai trò của thanh niên trong thời kỳ mới” [104]

Ở phần 2 của bài viết, tác giả nhấn mạnh đến trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp, nhất là tổ chức Đoàn phải tăng cường, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cho thế hệ trẻ bằng nhiều hình thức, phương thức để ĐV,TN hiểu sâu sắc về đường lối, chủ trương, mục tiêu, lý tưởng cao đẹp, bản chất tốt đẹp của Đảng; bảo

vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền cho thế

hệ trẻ nhằm nâng cao sức đề kháng, khả năng chủ động đấu tranh các quan điểm sai trái, thù địch trên các trang mạng xã hội, để từ đó củng cố niềm tin cho ĐV,TN vào sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời xung kích, tích cực, chủ động thực hiện các đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Nguyễn Thị Mai Hương (2021), “Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố Hà Nội” [117] Bài viết

cho rằng, để đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của ĐTN TPHN đáp ứng yêu cầu mới cần: (1) Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng (ĐT,BD) cán bộ đoàn các cấp gắn với sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp ủy từ thành phố đến cơ sở; (2) Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác tham mưu, phối hợp, chỉ đạo và

tổ chức thực hiện; (3) Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn;

(4) Đổi mới nội dung và hình thức hoạt động của Đoàn thông qua các phong trào hành động cách mạng; (5) Đổi mới và mở rộng các hình thức tập hợp, đoàn kết thanh niên tích cực tham gia XDĐ, chính quyền, quản lý nhà nước và xã hội

Lê Công Nghĩa (2021),“Chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay”

[146] Luận án đã làm rõ những vấn đề lý luận về các trường đại học; các tổ chức đoàn và chất lượng ĐNCB đoàn TNCS HCM các trường đại học trên địa bàn TPHN; luận giải khái niệm, xác định những yếu tố quy định và tiêu chí đánh

giá chất lượng ĐNCB đoàn TNCS HCM các trường đại học trên địa bàn TPHN;

đánh giá thực trạng, chỉ rõ những nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm;

xác định yêu cầu và đề xuất 05 giải pháp nâng cao chất lượng ĐNCB đoàn TNCS HCM các trường đại học trên địa bàn TPHN đến năm 2025 và những năm tiếp theo

Nguyễn Văn Thật (2022),“Phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc” [170] Bài viết đã phân tích vai trò quan trọng của

thanh niên trong tiến trình cách mạng Việt Nam thông qua các phong trào hành động cách mạng, như: Xung kích phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) và bảo vệ

Tổ quốc, Thanh niên chung tay xây dựng nông thôn mới, Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác, Nghĩa tình biên giới… Từ đó đề xuất 04 giải pháp nhằm khơi dậy trong thanh niên khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên và đoàn thanh niên

Lâm Quốc Tuấn, Phạm Tất Thắng (2011), “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên trong giai đoạn hiện nay” [189] Cuốn sách phân tích, làm

rõ vị trí, vai trò của thanh niên trong lịch sử dân tộc; khái niệm, nội dung, phương thức Đảng lãnh đạo CTTN Trên cơ sở, tác giả đề xuất những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTN giai đoạn hiện nay

Ngô Thị Khánh (2013),“Đảng lãnh đạo xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh từ năm 1986 đến năm 2006” [123] Luận án nghiên cứu yêu

cầu xây dựng Đoàn TNCS HCM thời kỳ đổi mới; làm rõ quá trình tổ chức xây dựng ĐTN và những thành tựu, hạn chế của giai đoạn 1986-2006; đánh giá và đúc kết bài học kinh nghiệm lịch sử từ quá trình Đảng lãnh đạo xây dựng Đoàn TNCS HCM (1986-2006) Tuy nhiên, luận án chưa đưa ra được những nội dung, phương thức mà Đoàn TNCS HCM tham gia XDĐ TSVM

Nguyễn Khánh Ly (2014), “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động thanh niên” [131] Bài viết chỉ rõ, Đảng luôn coi công tác

vận động thanh niên là một bộ phận quan trọng trong công tác vận động quần

chúng, coi thanh niên là lực lượng “rường cột của nước nhà” và chăm lo xây dựng tổ chức ĐTN thành hạt nhân đoàn kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh niên gắn bó với công tác XDĐ

Ngô Thị Khánh (2022),“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay” [126] Bài viết

cho rằng: để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với ĐTN, cần thực hiện tốt 05 giải pháp: (1) Các cấp ủy phải thường xuyên quán triệt, nâng cao nhận thức của CB,ĐV về tầm quan trọng và trách nhiệm lãnh đạo, xây dựng tổ chức đoàn; (2) Đảng lãnh đạo Nhà nước ban hành các văn bản pháp lý quan trọng và những chính sách phù hợp về giáo dục, đào tạo, giải quyết việc làm, xóa đói, giảm nghèo cho thanh niên; (3) Tập trung lãnh đạo ĐTN phát huy vai trò giám sát và PBXH, tham gia góp ý XDĐ, xây dựng chính quyền (XDCQ); (4) Lãnh đạo kiện toàn TCBM và ĐNCB đoàn các cấp trong tình hình mới; (5) Lãnh dạo ĐTN đẩy mạnh các phong trào hành động thanh niên, tạo môi trường thuận lợi để thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành

1.1.3 Các công trình nghiên cứu về Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia xây dựng Đảng

Y Phương (2016), “Thực tiễn và vấn đề đặt ra trong tham gia giám sát, phản biện xã hội và xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Kon Tum” [149] Tác giả

bài viết đề xuất 04 giải pháp để thực hiện tốt việc giám sát và PBXH, tham gia

XDĐ của MTTQ Việt Nam và các tổ chức CT-XH ở tỉnh Kon Tum, gồm: Một

là, MTTQ và các tổ chức CT-XH đẩy mạnh công tác quán triệt, triển khai thực

hiện các chủ trương của Đảng về công tác quần chúng tham gia thực hiện XDĐ

ở cơ sở; Hai là, MTTQ và các tổ chức CT-XH phát huy tốt các hình thức tham gia PBXH của các tổ chức, các tầng lớp nhân dân; Ba là, cấp ủy đảng cần tạo điều kiện cho MTTQ và các tổ chức CT-XH tham gia giám sát và PBXH; Bốn

là, MTTQ và các tổ chức CT-XH đổi mới nội dung, phương thức hoạt động,

kiện toàn tổ chức, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực cán bộ Mặt trận và các

tổ chức CT-XH thực hiện giám sát và PBXH Tuy nhiên, bài viết mới chỉ đề cập chủ yếu tới nội dung giám sát PBXH của Đoàn TNCS HCM - một phần nội dung của Đoàn tham gia XDĐ

Lê Kim Việt (2018),“Tăng cường sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên” [196] Từ thực trạng, tác giả nêu 04 nội dung để phát huy vai trò của

MTTQ và các tổ chức CT-XH trong việc giám sát về đạo đức, lối sống của

CB,ĐV có hiệu quả, thiết thực: Một là, hoàn thiện các quy chế, quy định pháp lý

bảo đảm cho việc thực hiện giám sát của MTTQ, các tổ chức CT-XH và nhân

dân đối với đạo đức, lối sống của ĐNCB, đảng viên; Hai là, nâng cao trình độ,

năng lực, tính trách nhiệm của cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu của MTTQ và

các tổ chức CT-XH trong giám sát, PBXH; Ba là, tăng cường phối hợp giữa

TCĐ, chính quyền, MTTQ và tổ chức CT-XH các cấp, các ngành trong hoạt

động giám sát quyền lực của người đứng đầu TCĐ, chính quyền; Bốn là, đổi

mới việc xác định nội dung và đa dạng hóa phương thức giám sát của MTTQ và các tổ chức CT-XH phù hợp với nguyện vọng, ý kiến của nhân dân

Trương Minh Luân (2018), “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham gia xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay” [128] Luận án đã làm rõ những vấn đề lý luận và

thực tiễn MTTQ Việt Nam tham gia XDĐ, như: Khái niệm, căn cứ, vai trò, nguyên tắc, nội dung, phương thức và điều kiện để MTTQ Việt Nam tham gia XDĐ; đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, kinh nghiệm và xác định những vấn đề đặt ra đối với MTTQ Việt Nam tham gia XDĐ hiện nay; đồng thời, luận

án đã xác định 04 yêu cầu; 05 giải pháp phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam tham gia XDĐ trong tình hình mới

Trần Thanh Mẫn (2019), “Nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội - Tiếp cận từ yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng” [132] Bài viết phân tích cơ

sở chính trị, cơ sở pháp lý của giám sát và PBXH để MTTQ và các đoàn thể

CT-XH thực hiện tốt CN, NV, đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay,

góp phần quan trọng vào tham gia XDĐ, chính quyền TSVM Bài viết cho rằng,

để phát huy mạnh mẽ vai trò giám sát, PBXH của MTTQ và các đoàn thể

CT-XH trong tham gia XDĐ, cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với MTTQ và các đoàn thể CT-XH trên 06 nội dung, giải pháp

Phạm Thị Kim Cúc (2020), “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội nâng cao hiệu quả tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền” [83] Bài viết cho rằng, tham gia XDĐ, XDCQ là một trong những

nội dung quan trọng trong hoạt động của MTTQ Việt Nam và các tổ chức

CT-XH Từ thực trạng tham gia XDĐ, XDCQ của MTTQ Việt Nam và các tổ chức CT-XH, bài viết đề xuất 06 giải pháp để nâng cao hiệu quả việc MTTQ Việt Nam, các tổ chức CT-XH và nhân dân tham gia góp ý XDĐ, XDCQ và để công tác này thực sự đi vào cuộc sống, nhất là ở cơ sở

Nguyễn Hoàng Việt (2020), “Vai trò giám sát, phản biện xã hội trong công tác xây dựng Đảng” [195] Từ việc đánh giá những kết quả đạt được, bài viết đã

chỉ ra 03 bài học kinh nghiệm trong giám sát, PBXH của MTTQ và các tổ chức CT-XH, gồm: (i) Thực hiện giám sát, PBXH phải đặt trong quá trình dân chủ hóa

xã hội có lộ trình, với bước đi thích hợp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, thông qua sự quản lý của Nhà nước và phát huy tính tích cực của quần chúng nhân dân; (ii) Kết quả công tác XDĐ trên tất cả các mặt tỷ lệ thuận với kết quả thực hiện giám sát, PBXH; (iii) Sự quyết tâm của MTTQ và các tổ chức CT-XH sẽ quyết định chất lượng, hiệu quả của hoạt động giám sát, phản biện xã hội Bài viết cũng đề xuất

03 giải pháp để thực hiện tốt giám sát, PBXH trong thời gian tới

Đỗ Thị Thu Hà (2020), Chất lượng tham gia xây dựng Đảng của Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam xã, phường, thị trấn ở Thành phố Hà Nội hiện nay [110] Trên

cơ sở làm rõ về CN, NV, nguyên tắc hoạt động, tính chất, vai trò, mối quan hệ giữa MTTQ xã, phường, thị trấn ở TPHN với các tổ chức thành viên, luận án đã làm rõ khái niệm, nội dung, phương thức, nguyên tắc và yếu tố quy định tham gia XDĐ của MTTQ xã, phường, thị trấn ở TPHN; phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng tham gia XDĐ của MTTQ xã, phường, thị trấn ở TPHN từ năm 2010

đến năm 2020; chỉ rõ nguyên nhân; đồng thời luận án xác định 04 yêu cầu và đề xuất 05 giải pháp có tính khả thi, đồng bộ để nâng cao chất lượng tham gia XDĐ của MTTQ xã, phường, thị trấn ở TPHN đến năm 2025

Đỗ Văn Thắng (2021), “Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng” [168] Từ việc phân tích thực trạng giám sát, PBXH, bài viết

khẳng định: hoạt động giám sát và PBXH của MTTQ, các tổ chức CT-XH nói riêng đã được tiến hành từng bước với lộ trình bài bản hơn, từ thấp đến cao, từ những vấn đề cụ thể trong đời sống của cộng đồng dân cư đến những vấn đề lớn

Theo tác giả, để thực hiện tốt, có hiệu quả phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân hưởng thụ” theo Văn kiện Đại hội XIII của Đảng thì phải nâng cao hơn công tác giám sát, PBXH; phát huy vai trò chủ động của chủ thể giám sát, phản biện; tranh thủ sự lãnh đạo của cấp ủy, sự đồng tình, ủng hộ, tạo điều kiện của chính quyền, đối tượng giám sát; sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân

Lê Bá Trình (2021), “Nâng cao chất lượng, hiệu quả góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị -

xã hội - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [183] Tác giả bài viết đã tập trung

làm rõ những vấn đề lý chung về tham gia XDĐ, XDCQ của MTTQ Việt Nam

Bài viết kết luận: “Thực hiện càng hiệu quả việc góp ý kiến XDĐ, XDCQ của Mặt trận Tổ quốc và tổ chức chính trị - xã hội càng khẳng định tính ưu việt của thể chế chính trị của nước ta hiện nay; đồng thời càng bảo đảm mối quan hệ gắn

bó biện chứng giữa Đảng, Nhà nước với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa” [180]

Tạ Văn Sỹ (2021), “Nâng cao chất lượng hoạt động tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội” [164] Bài viết đề xuất 06 giải pháp để nâng cao chất

lượng hoạt động tham gia XDĐ, XDCQ của MTTQ và các tổ chức CT-XH trong thời gian tới, gồm: (i) Tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng, phối hợp

của Nhà nước với MTTQ và các tổ chức CT-XH trong tham gia góp ý XDĐ, XDCQ; (ii) Hoàn thiện cơ chế hoạt động tham gia góp ý XDĐ, XDCQ; (iii) Tăng cường trách nhiệm của các cơ quan Đảng, chính quyền; (iv) Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ và các tổ chức CT-XH trong hoạt động tham gia góp ý XDĐ, XDCQ; (v) Nâng cao năng lực của cán bộ Mặt trận

và cán bộ chuyên trách các tổ chức CT-XH trong việc tham gia góp ý XDĐ, XDCQ; (vi) Thực hiện tốt công tác phối hợp tổ chức tiếp xúc cử tri và tổng hợp

ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân

1.1.4 Các công trình nghiên cứu về thanh niên, đoàn thanh niên tham gia xây dựng Đảng

Thu Thủy (2011), “Cán bộ đoàn tham gia cấp ủy: Vẫn là bài toán khó?”

[175] Bài viết chỉ rõ: Mặc dù luôn được các cấp ủy, TCĐ quan tâm, bồi dưỡng ĐNCB trẻ, cán bộ đoàn nhằm XDĐ trước một bước, nhưng tỷ lệ cán bộ đoàn tham gia cấp ủy các cấp vẫn rất khiêm tốn, “tỷ lệ cán bộ trẻ trúng cử vào cấp ủy

cơ sở phần lớn không đạt được tỷ lệ 15% mà Chỉ thị số 37 của Bộ Chính trị ngày 04-8-2009 đề ra Có những thành phố lớn có nhiều điều kiện thuận lợi quan tâm công tác cán bộ trẻ nhưng tỷ lệ cấp ủy viên trẻ vẫn chưa đạt” [175]

Bài viết chỉ rõ nguyên nhân của vấn đề này là do: Một số cán bộ đoàn chưa thể hiện rõ vai trò thủ lĩnh trong việc tập hợp thanh niên, thiếu sâu sát trong tổ chức các phong trào đoàn; trình độ chuyên môn và khả năng sáng tạo, làm việc độc lập không cao; một số cấp ủy, TCĐ chưa quan tâm đúng mức tới việc ĐT,BD ĐNCB trẻ…

Phạm Ngọc Quynh (2011), “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tham gia xây dựng, phản biện và giám sát thực thi chính sách thanh niên” [157] Bài

viết cho rằng: Đoàn TNCS HCM tham gia giám sát và PBXH vừa là CN, NV tự thân của Đoàn, vừa là yêu cầu đòi hỏi tất yếu khách quan Những kết quả đạt được trong việc giám sát, PBXH thời gian qua của Đoàn đã góp hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là chính sách, pháp luật về thanh niên

Tuy nhiên, bài viết cũng chỉ ra: Việc tham gia giám sát, PBXH của Đoàn còn

khiêm tốn; việc tham gia xây dựng chính sách có lúc, có thời điểm chưa kịp thời Nguyên nhân là do quy trình xây dựng chính sách chưa kịp thời huy động được sự tham gia của ĐV,TN; lực lượng ĐV,TN chưa tích cực, chủ động tham gia vào quá trình xây dựng chính sách hoặc tổ chức Đoàn chưa thực sự chủ động huy động sự tham gia của ĐV,TN vào quá trình giám sát và PBXH; hơn nữa, những ý kiến đóng góp của ĐV,TN chưa được chú trọng ghi nhận

Lục Hiền Lương (2015), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong xây dựng Đảng” [129] Bài viết cho rằng, để phát huy vai trò của Đoàn trong tham gia XDĐ hiện nay, Đoàn TNCS HCM cần thực hiện tốt 04 nhiệm vụ sau: Một

là, xây dựng Đoàn TNCS HCM thật sự vững mạnh, trở thành bộ phận quan trọng trong công tác XDĐ Hai là, Đoàn TNCS HCM phải góp phần tích cực vào xây dựng sự thống nhất tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân Ba là, các cấp

bộ đoàn chủ động, tích cực trong công tác ĐT,BD và tạo nguồn cán bộ trẻ cho Đảng; tạo môi trường thuận lợi để ĐV,TN rèn luyện, phấn đấu trở thành đảng

viên Đảng Cộng sản Việt Nam Bốn là, các cấp bộ đoàn tiếp tục tham mưu cho

Đảng về CTTN, mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên, trước mắt là thực hiện tốt Luật Thanh niên, tham gia góp ý, xây dựng đường lối của Đảng, góp ý phê bình CB,ĐV và cấp ủy đảng, chú trọng vai trò phản biện, giám sát của Đoàn TNCS HCM Bài viết là tài liệu cần thiết để đề tài luận án tiếp tục hoàn thiện khung lý thuyết về nội dung, phương thức để Đoàn TNCS tham gia XDĐ

Ngô Thị Khánh (2015), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Việt Nam trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” [124] Từ những phân tích về

kết quả đạt được đến tồn tại trong tham gia XDĐ của Đoàn, cũng như các yêu cầu đòi hỏi trong giai đoạn hiện nay, bài viết đã đề xuất 04 giải pháp nâng cao hiệu quả các hoạt động Đoàn tham gia XDĐ, gồm: (i) Nâng cao nhận thức của các TCĐ và đảng viên về vai trò, vị trí của ĐTN trong công tác XDĐ; (ii) Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho ĐV,TN bằng những hình thức phong phú, có chiều sâu, lôi cuốn được thanh niên; (iii) Quán triệt sâu rộng trong ĐV,TN và cơ sở đoàn các nội dung Đoàn tham gia XDĐ; (iv)

Phải bảo đảm sự thống nhất chỉ đạo từ Trung ương đến cơ sở trong suốt quá trình

tổ chức thực hiện các nội dung ĐTN tham gia XDĐ

Đặng Văn Nhân (2015), “Phương thức của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tham gia giám sát, phản biện xã hội” [141] Đề tài phân tích, làm rõ cơ

sở pháp lý về hoạt động giám sát, PBXH ở Việt Nam hiện nay; khái quát vai trò của Đoàn TNCS HCM trong việc tham gia vào hoạt động giám sát, PBXH trên 03 khía cạnh: Đổi mới tổ chức, chất lượng hoạt động của Đoàn; Trong việc tổ chức thực hiện các các hoạt động giám sát, PBXH của Đoàn

Ngô Văn Hùng (2017), “Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên là đoàn viên thanh niên (qua thực tế ở Bắc Giang)” [115] Bài viết khẳng định: Tham

gia XDĐ, nhất là việc bồi dưỡng, phát hiện, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp Đảng vừa là vinh dự, đồng thời cũng là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức đoàn Bài viết phân tích, ĐTN tỉnh Bắc Giang trong thời gian qua đã rất coi trọng, làm tốt công tác phát triển đảng viên trong đoàn viên Tuy nhiên, bài viết cũng chỉ ra những tồn tại trong phát triển đảng viên của tổ chức đoàn hiện nay, đồng thời đề xuất 04 giải pháp cần thực hiện để phát triển đảng viên mới trong đoàn viên, có đóng góp tích cực vào công tác XDĐ

Lê Quốc Phong (2018), “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với 10 năm thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về công tác thanh niên” [151] Bài viết đã phân tích, đánh giá những kết

quả đạt được cũng như những hạn chế, yếu kém trong 10 năm thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của BCH Trung ương Đảng khóa X về CTTN, đồng thời rút ra 06 bài học kinh nghiệm trong tổ chức, thực hiện Nghị quyết Về nội dung xây dựng Đoàn TNCS HCM vững mạnh, thực sự là trường học XHCN, đội dự bị tin cậy của Đảng, bài viết nhấn mạnh: “trong 10 năm (2008-2018), toàn Đoàn đã giới thiệu cho Đảng 2.184.913 đoàn viên ưu tú, trong đó 1.207.210 đoàn viên ưu

tú được kết nạp Đảng, chiếm 55,25% tổng số đoàn viên ưu tú được giới thiệu, tăng 5,25% so với chỉ tiêu Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra” [151, tr.83]; “Đoàn đã giới thiệu cán bộ có chất lượng để tạo nguồn cán bộ trẻ cho cấp

ủy, chính quyền Tỷ lệ cán bộ đoàn tham gia Quốc hội khóa XIV và hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 cao, với 11.380 cán bộ đoàn trúng cử vào cấp ủy đảng cùng cấp” [151, tr.83]

Phạm Thị Thúy (2019), “Vai trò của thanh niên trong công tác xây dưng Đảng” [173] Bài viết phân tích, trong quá trình lãnh đạo, Đảng ta luôn đề cao

vai trò của ĐV,TN Coi đây là lực lượng xung kích, là đội dự bị tin cậy của Đảng và coi CTTN là vấn đề được đặc biệt quan tâm chỉ đạo Sự nghiệp đổi mới

có thành công hay không, đất nước có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không phần lớn phụ thuộc vào lực lượng ĐV,TN, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên Bài viết đã chứng minh những kết quả của Đoàn TNCS HCM trong tham gia XDĐ qua 04 vấn đề chủ yếu, gồm: (1) Xây dựng Đoàn thật

sự vững mạnh, trở thành bộ phận quan trọng trong công tác XDĐ thông qua các phong trào thi đua; (2) Tham gia xây dựng sự thống nhất tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân; (3) ĐT,BD và tạo nguồn cán bộ trẻ cho Đảng; (4) Tham mưu cho Đảng về CTTN, mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên

Ngô Thị Khánh (2019), “Tăng cường hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh” [125] Bài viết đề xuất 04 giải

pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, PBXH của tổ chức Đoàn, góp

phần XDĐ và chính quyền Nhà nước TSVM: Một là, nâng cao nhận thức của

cấp ủy, chính quyền các cấp về vai trò của tổ chức ĐTN trong công tác XDĐ,

Nhà nước nói chung, giám sát và PBXH nói riêng; Hai là, cần sớm xây dựng và

hoàn thiện thể chế luật pháp và các chính sách cụ thể đối với hoạt động giám sát,

PBXH của MTTQ và các tổ chức CT-XH, trong đó có ĐTN; Ba là, ĐTN các

cấp cần phát huy vai trò chủ thể, chủ động đổi mới nội dung, phương thức giám

sát, PBXH; Bốn là, quan tâm xây dựng, củng cố ĐNCB Đoàn các cấp có bản

lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ, am hiểu nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đoàn; có phương pháp công tác khoa học, khách quan bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

Nguyễn Anh Tuấn (2019), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong phê phán, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch” [187] Bài viết phân tích,

làm rõ bối cảnh hiện nay đang đặt ra yêu cầu cấp bách, cần thiết cho Đoàn TNCS HCM trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đó là quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với quá trình toàn cầu hóa; sự bùng nổ internet, các mạng xã hội; các thế lực thù địch tăng cường nhiều thủ đoạn chống phá Đảng, Nhà nước ta; bên cạnh đó là nhận thức của một bộ phận ĐV,TN về tầm quan trọng của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chưa đầy đủ, sâu sắc, các hoạt động bảo vệ, đấu tranh của tổ chức đoàn thiếu chủ động, không kịp thời; một bộ phận đảng viên, nhất là đảng viên trẻ có biểu hiện lười tu dưỡng, rèn luyện, bản lĩnh chính trị không vững vàng… Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra

03 giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, phát huy vai trò xung kích của tổ chức Đoàn TNCS HCM và ĐV,TN trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Lê Quốc Phong (2020), “Phát huy vai trò của Đàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh trong công tác XDĐ hiện nay” [152] Tác giả đã phân tích, làm rõ

vị trí, vai trò Đoàn TNCS HCM là tổ chức CT-XH của thanh niên Việt Nam; đội

dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích cách mạng, trường học XHCN của thanh niên; đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; đồng thời, là lực lượng nòng cốt chính trị trong PTTN và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam

Lục Hiền Lương (2020), “Chất lượng hoạt động tham gia xây dựng Đảng của tổ chức cơ sở đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay”[130]

Theo tác giả luận án, tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động tham gia XDĐ của các tổ chức cơ sở đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội, gồm: (i) Nhận thức, trách nhiệm, năng lực của chủ thể và các lực lượng tham gia hoạt động XDĐ của các tổ chức cơ sở đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội; (ii) Nội dung, hình thức, biện pháp tham gia hoạt động XDĐ của các tổ chức cơ sở đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội; (iii) Kết quả hoạt động tham gia XDĐ của các tổ chức cơ sở đoàn ở các học viện, trường sĩ quan quân đội

Vũ Tình (2020), “Thanh niên với công tác xây dựng Đảng hiện nay” [179]

Từ sự phân tích vai trò của Đoàn TNCS HCM trong từng thời kỳ cách mạng, bài viết đã chỉ ra những kết quả nổi bật trong công tác tham gia XDĐ về tư tưởng

mà điển hình là Thành đoàn thành phố Hồ Chí Minh với nhiều sáng kiến, đưa ra nhiều giải pháp để khuyến khích ĐV,TN, đảng viên trẻ học tập, nghiên cứu lý luận; tạo lập môi trường để đảng viên trẻ, ĐV,TN tu dưỡng, rèn luyện, như:

Thành lập Câu lạc bộ lý luận trẻ; Tổ chức Hội thi Olympic các môn khoa học

Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh “Tầm nhìn xuyên thế kỷ”…

Hà Thị Bích Thủy (2020), “Thanh niên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới” [174] Từ việc phân tích, làm rõ

một khái niệm, nội dung, phương thức và đặc điểm tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch của ĐTN Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; phân tích, đánh giá và làm rõ thực trạng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng của ĐTN Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; chỉ rõ những nguyên nhân ưu điểm, hạn chế, đề tài đề xuất hệ thống các biện pháp nhằm tăng cường sự tham gia của ĐTN Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới hiện nay

Lê Thị Chiên (2021), “Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong việc đoàn kết, tập hợp thanh niên tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch” [80] Bài viết

phân tích lý do tại sao các thế lực thù địch lại nhằm vào thanh niên để chống phá

về tư tưởng chính trị Những âm mưu, nội dung chủ yếu mà các thế lực thù địch thường xuyên sử dụng để chống phá, xuyên tạc Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất

05 giải pháp để Đoàn TNCS HCM đẩy mạnh đoàn kết, tập hợp thanh niên tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Ngô Thế Nghị và Nguyễn Tiến Thành (2021), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác xây dựng Đảng” [145] Bài viết cho rằng, “ĐTN

tham gia XDĐ là nhiệm vụ xuất phát từ quy luật khách quan và quy luật sinh tồn của Đảng - Đoàn - Hội - Đội Đây là trách nhiệm và quyền lợi chính trị của đoàn viên thanh niên và tổ chức Đoàn, là nhiệm vụ quan trọng thường xuyên của các cấp bộ Đoàn” [145] Từ thực trạng Đoàn TNCS HCM tham gia XDĐ thời gian qua, bài viết đề xuất 04 giải pháp nhằm phát huy vai trò của Đoàn TNCS HCM trong XDĐ thời gian tới, gồm: (i) Xác định xây dựng Đoàn là XDĐ trước một bước Cần xây dựng hệ thống Đoàn TNCS HCM thực sự vững mạnh, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, trở thành hạt nhân nòng cốt trong công tác XDĐ; (ii) Đoàn TNCS HCM phải tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo sự thống nhất tư tưởng trong toàn Đảng, toàn dân; (iii) Các cấp bộ Đoàn cần chủ động, tích cực bồi dưỡng lựa chọn giới thiệu cán bộ đoàn đủ năng lực phẩm chất tham gia các cơ quan lãnh đạo của Đảng các cấp, giới thiệu đoàn viên ưu tú để

Đảng xem xét bồi dưỡng kết nạp; (iv) Nâng cao vai trò và chất lượng công tác

giám sát và PBXH của tổ chức đoàn các cấp

Nguyễn Thái An (2021), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” [1] Bài viết chỉ rõ:

“bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đối với tổ chức Đoàn, trong đó cần tập trung thực hiện đồng bộ hai nhóm giải pháp “xây”

và “chống”, trong đó “xây” là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài; “chống” là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng” Từ thực trạng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bài viết chỉ ra yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, như: nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức cảnh giác của ĐV,TN; kiên trì quan điểm “lấy cái đẹp, dẹp cái xấu”, “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp”; duy trì và phát huy tốt vai trò của Câu lạc bộ lý luận trẻ; làm tốt công tác phát triển đảng viên trong thanh niên; chủ động, kịp thời nắm bắt tình hình và định hướng tư tưởng của ĐV,TN tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng…

Võ Văn Chỉ (2021), “Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên thành phố Cần Thơ trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm

sai trái, thù địch trong tình hình hiện nay” [82] Đề tài đã luận giải cơ sở lý luận,

thực tiễn việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; phân tích thực trạng vai trò của ĐTN thành phố Cần Thơ trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ năm 2018 đến nay; đề xuất các nhóm giải pháp phát huy tốt vai trò của ĐTN thành phố Cần Thơ trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch hiện nay

Lê Tuấn Đạt (2021), “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Đoàn Thanh niên Học viện Chính trị khu vực I trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, giai đoạn 2021-2030” [88] Trên cơ sở phân tích,

làm rõ cơ sở lý luận và đánh giá, phân tích thực trạng chất lượng hoạt động của ĐTN Học viện Chính trị khu vực I trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, đề tài đã phân tích, dự báo bối cảnh và đề xuất được một số nhóm giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của ĐTN Học viện Chính trị khu vực I trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng từ năm 2021 đến năm 2030

Mai Diệu Anh, Lý Nhật Mai (2022), “Phát huy vai trò của đoàn viên, thanh niên trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức”[3] Bài viết phân tích ĐV,TN là

lực lượng đông đảo, có vai trò quan trọng, nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN; Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn quan tâm, chăm lo xây dựng thế hệ ĐV,TN, coi đây là lực lượng quyết định đến sự tồn vong, hưng thịnh của đất nước Do vậy, việc xây dựng đội ngũ ĐV,TN vững mạnh, có đạo đức, nhân cách là một nội dung quan trọng trong công tác XDĐ về đạo đức nói riêng, XDĐ nói chung Từ việc phân tích, đánh giá thực trạng tham gia XDĐ về đạo đức của ĐV,TN, tác giả bài viết đề xuất 05 giải pháp

phát huy vai trò của ĐV,TN trong XDĐ về đạo đức hiện nay

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI 1.2.1 Các công trình nghiên cứu về thanh niên, công tác thanh niên

Jonathan Gruber (2009), The Problems of Disadvantaged Youth (tạm dịch:

Các vấn đề của thanh niên có hoàn cảnh khó khăn [122] Cuốn sách bao gồm một

loạt các nghiên cứu xem xét các khía cạnh khác nhau của sự thiệt thòi và các cách tăng cường khả năng cải thiện hoàn cảnh của thanh niên có thu nhập thấp sau này trong cuộc sống Các bài viết trong cuốn sách đánh giá tác động nhân quả của sự bất lợi đối với thanh niên và cách can thiệp chính sách có thể làm giảm bớt những tác động đó

United Nations Joint Framework Initiative on Children, Youth and Climate

Change (2013), Youth in action on climate change: inspirations from around the world (tạm dịch: Thanh niên hành đồng vì biến đổi khí hậu: nguồn cảm hứng từ

khắp nơi trên thế giới) [191] Cuốn sách này là một nỗ lực hợp tác của “Sáng

kiến chung của Liên hợp quốc về trẻ em, thanh niên và biến đổi khí hậu” nhằm làm nổi bật các hoạt động cụ thể mà thanh niên đang dẫn dắt trên toàn thế giới

Cuốn sách được xuất bản như một công cụ và nguồn cảm hứng để thiết kế và thực hiện các dự án, sáng kiến và chiến dịch về biến đổi khí hậu

Chương Linh Hoa (2013), Nghiên cứu sự biến đổi chức năng của đoàn thanh niên trước sự đổi mới về quản lý xã hội [113] Tác giả công trình nhận

định: Đoàn TNCS Trung Quốc là tổ chức quần chúng của thanh niên tiên tiến do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo và là lực lượng quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc Trong bối cảnh đổi mới, làm thế nào để Đoàn TNCS Trung Quốc tham gia tốt hơn vào công tác quản lý xã hội và phục vụ thanh niên dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã trở thành một vấn đề quan trọng đối với đổi mới quản lý xã hội trong thời kỳ mới Công trình đã tập trung nghiên cứu, phân tích những thay đổi lịch sử của quản lý xã hội và các chức năng của Đoàn TNCS Trung Quốc, từ đó đề xuất các giải pháp để phát huy tốt chức năng của Đoàn trước sự thay đổi của xã hội

Hà Hạo Thần (2014), Nghiên cứu định vị chức năng của đoàn thanh niên thời kỳ mới [169] Công trình tập trung nghiên cứu, làm rõ sự phát triển các chức

năng của Đoàn TNCS Trung Quốc qua các giai đoạn lịch sử; phân tích nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi chức năng của Đoàn TNCS Trung Quốc; phân tích thực trạng, thách thức và cơ hội của Đoàn TNCS Trung Quốc trong thời kỳ mới;

nghiên cứu, định vị rõ 04 chức năng cơ bản mà Đoàn TNCS Trung Quốc cần có trong thời kỳ mới, gồm: tổ chức thanh niên, hướng dẫn thanh niên, phục vụ thanh niên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên

Indira Rystina, Zhaniya Kussaino (2014), Comparative Analysis of National Youth Policy in Different Countrie (tạm dịch: Phân tích so sánh về chính sách quốc gia thanh niên ở các nước khác nhau trên thế giới) [159] Trên cơ sở thực

trạng thanh niên của các nước trên thế giới, cuốn sách đã khuyến khích thanh niên thực hiện quyền lợi của mình trong những điều kiện phù hợp Tác giả cuốn sách cũng đưa ra các tiêu chí, tiêu chuẩn quốc tế về chính sách quốc gia về thanh niên

có sự tham chiếu với những quốc gia đã xây dựng, thực thực hiện chính sách quốc gia về thanh niên

Uống Trí Hán (2017), Nghiên cứu con đường thực hiện mục tiêu của đoàn thanh niên[107] Công trình phân tích, làm rõ 02 nhân tố chủ yếu ảnh hưởng

trực tiếp đến mục tiêu của Đoàn TNCS, đó là ĐNCB đoàn và văn hóa của tổ chức đoàn Qua phân tích mối quan hệ tác động qua lại giữa Đoàn TNCS và môi trường bên ngoài, có thể thấy nguyên nhân sâu xa dẫn đến những mục tiêu cụ thể không rõ ràng của Đoàn TNCS là do ảnh hưởng của thanh niên đối với Đoàn TNCS ngày càng mờ nhạt Vì vậy, từ việc sắp xếp thể chế cứng nhắc như kiểm tra, đánh giá của Đoàn TNCS thì việc tăng cường ảnh hưởng của thanh niên đối với Đoàn TNCS là chìa khóa giải quyết vấn đề Trong quá trình phân tích ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức đến mục tiêu của Đoàn TNCS, tác giả đã chỉ ra những đặc điểm và xu hướng cơ cấu tổ chức của Đoàn TNCS thông qua việc cải tổ và điều chỉnh tổ chức của ĐTN, nhất là ở cơ quan Trung ương Đoàn

Lưu Hồng Sâm (2018), “Nhận thức lại chức năng của đoàn thanh niên”

[162] Bài viết phân tích, khẳng định: Đối với tổ chức Đoàn TNCS và công tác của Đoàn TNCS, “phục vụ thanh niên” là chức năng cơ bản nhất Do thiếu nguồn lực và khả năng tổng hợp nguồn lực yếu nên tổ chức Đoàn TNCS đã hạn chế phần lớn việc thực hiện chức năng “phục vụ thanh niên” Trước những khó khăn vướng mắc đối với sự tồn tại và phát triển của thanh niên, Đoàn TNCS cần

phát huy hết vai trò của các nguồn lực để tham gia và giải quyết các công việc của nhà nước, tích cực nói vì thanh niên và nỗ lực hỗ trợ các nguồn lực, vì sự tồn tại và phát triển của giới trẻ

UN (2018), Youth and The 2030 Agenda for sustainable development (tạm dịch: Thanh niên và Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững) [192]

Công trình này cung cấp thông tin chi tiết về vai trò của thanh niên trong phát triển bền vững trong bối cảnh thực hiện Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững và các khuôn khổ liên quan, đặc biệt là Chương trình hành động Addis Ababa của Hội nghị quốc tế lần thứ ba về tài trợ cho phát triển và Chương trình thế giới của Hành động vì Thanh niên

Alec Ash (2020), China's New Youth: How the Young Generation Is Shaping China's Future (tạm dịch: Tầng lớp thanh niên mới của Trung Quốc:

Thế hệ trẻ đang định hình tương lai của Trung Quốc như thế nào?) [1] Cuốn

sách đề cập đến thế hệ thiên niên kỷ ở Trung Quốc (thế hệ Y) và ảnh hưởng của thế hệ này tới tương lai của Trung Quốc Thế hệ Y đang thay đổi Trung Quốc,

cụ thể họ định hướng các xu hướng mới, xác định nền văn hóa mới và thống trị các ngành công nghiệp mới Họ là động lực thúc đẩy quá trình đô thị hóa, cải cách lối sống và sự tham gia của Trung Quốc với thế giới Họ đang trở thành trụ cột mới của xã hội Trung Quốc và sẽ định hình nền chính trị của Trung Quốc trong tương lai gần

Radosveta Dimitrova và Nora Wiium Springer (2021), Handbook of Positive

Youth Development: Advancing the Next Generation of Research (tạm dịch: Sổ

tay Phát triển thanh niên tích cực: Thúc đẩy thế hệ tiếp theo về nghiên cứu chính sách và thực hành trong các bối cảnh toàn cầu) [160] Cuốn sách cung cấp một

bộ sưu tập tích hợp và toàn diện các bằng chứng thực nghiệm về việc hình thành khái niệm và áp dụng các phương pháp tiếp cận PYD trên toàn cầu; trình bày một tập hợp các phát hiện thực nghiệm từ các phương pháp tiếp cận lý thuyết và phương pháp sáng tạo Mỗi chương của cuốn sách trình bày một mô tả bối cảnh

cụ thể về các đặc điểm chính trị - xã hội, văn hóa của địa phương và các vấn đề

hiện tại ảnh hưởng đến thanh niên, các chương trình PYD, và các nghiên cứu về chính sách và can thiệp

Youth of China in the New Era, The State Council Information Office of the

People's Republic of China, April 2022 (tạm dịch: Thanh niên Trung Quốc trong

kỷ nguyên mới do Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện phát hành tháng 4-2022)

[201] Cuốn sách trình bày một cách khách quan những thành tựu to lớn của sự phát triển thanh niên Trung Quốc kể từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời phác thảo chân dung nhóm chủ đạo của thanh niên Trung Quốc trong thời đại mới Cuốn sách gồm ba phần là lời nói đầu, thân chính và kết luận, với khoảng 18.000 từ, gồm: (i) Thanh niên Trung Quốc trong thời đại mới được sinh ra trong một thế giới thịnh vượng và chia sẻ cơ hội; (ii) Thanh niên Trung Quốc trong thời kỳ mới có phẩm chất xuất sắc và phát triển toàn diện; (iii) Thanh niên Trung Quốc trong thời đại mới có tư duy thế giới và thể hiện trách nhiệm

1.2.2 Các công trình nghiên cứu về thanh niên, đoàn thanh niên tham gia xây dựng Đảng

Forbrig J (2005), Revisiting youth political participation - Challenges for research and democratic practice in Europe (tạm dịch: Đánh giá lại sự tham gia chính trị của thanh niên - Những thách thức đối với nghiên cứu và thực hành dân chủ ở châu Âu) [106] Cuốn sách là kết quả từ quan hệ đối tác của Ủy ban

Châu Âu về nghiên cứu thanh thiếu niên Công trình tập trung xem xét lại sự tham gia chính trị của giới trẻ cung cấp một bức tranh toàn cảnh liên ngành lịch

sử, xã hội học và thể chế về những người trẻ tuổi và sự tham gia dân chủ của họ

ở châu Âu ngày nay; đồng thời, cung cấp những quan điểm mới nhằm thông tin cho những nỗ lực của các học giả, nhà thực hành và các nhà hoạch định chính sách liên quan đến các câu hỏi của thanh niên và nền dân chủ

Hách Minh Vũ (2015), Nghiên cứu xây dựng Đảng trong sinh viên một cách khoa học [199] Công trình tập trung nghiên cứu, làm rõ quá trình lịch sử

XDĐ của sinh viên đại học trong các giai đoạn lịch sử khác nhau và kết luận

rằng, công tác XDĐ của sinh viên đại học, nhất là công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục lý tưởng là rất quan trọng và cần được chú trọng; phân tích thành tựu chính của công tác XDĐ trong sinh viên đại học hiện nay; đề xuất những tìm tòi thực tiễn về khoa học XDĐ cho sinh viên đại học trong điều kiện mới hiện nay

Hàn Á Siêu (2015), Nghiên cứu đổi mới và phát triển công tác xây dựng Đảng cho sinh viên đại học trong điều kiện truyền thông mới [163] Công trình

đã làm rõ khái niệm phương tiện truyền thông mới; hình thức, đặc điểm chính của phương tiện truyền thông mới, nhất là nội dung, quy trình công tác XDĐ của sinh viên đại học, ảnh hưởng của truyền thông mới đối với công tác XDĐ của sinh viên đại học; các giải pháp đổi mới và phát triển công tác XDĐ của sinh viên đại học trong điều kiện truyền thông mới

Diêu Vĩnh Minh (2019), “Mấy suy nghĩ về việc tăng cường công tác xây dựng Đảng của thanh niên “về nước”” [133] Bài viết phân tích, kể từ đầu thế kỷ

21, ngày càng có nhiều thanh niên trở về từ nước ngoài và một “trào lưu hồi hương” đang hình thành Tăng cường công tác XDĐ của thanh niên “trở về” là một yêu cầu tất yếu để thực hiện chiến lược xây dựng đất nước dựa trên những người tài Thành phần của nhóm thanh niên “hồi hương” tương đối đặc biệt, động

cơ quay trở lại Trung Quốc rất phức tạp Nhưng hiện nay, cơ chế để thanh niên tham gia XDĐ của thanh niên “hồi hương” chưa hoàn thiện, chưa có dịch vụ quản

lý, giáo dục thanh niên “trở về” Do đó, cần đổi mới cơ chế làm việc, xây dựng hệ thống công tác hợp lý đối với công tác XDĐ của thanh niên “hồi hương”, coi trọng công tác quản lý, giáo dục thanh niên “hồi hương”, thực hiện tốt các biện pháp đối với công tác XDĐ của thanh niên “hồi hương” trong tình hình mới

Phó Minh Cử (2019), “Tối ưu công tác xây dựng Đảng của thanh niên bằng

“Internet””[84] Bài viết phân tích, đảng viên trẻ là lực lượng trẻ của TCĐ trong

thời kỳ mới, việc tăng cường công tác XDĐ của thanh niên sẽ góp phần thúc đẩy đội ngũ đảng viên của Đảng giữ vững bản chất tiên tiến, tăng cường năng lực chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, phát huy vai trò tiên phong của đảng viên là

thanh niên Vì vậy, tối ưu hóa mô hình công tác XDĐ của thanh niên với sự trợ giúp của “Internet +”, và đổi mới cơ chế quản lý đảng viên là thanh niên với sự trợ giúp của các phương tiện truyền thông mới, để thúc đẩy sự tiến bộ không ngừng của thanh niên trong công tác XDĐ

Trương Hâm (2019), “Nghiên cứu công tác xây dựng Đảng ở trường học dưới mô hình “Internet+”” [112] Bài viết cho rằng: việc đổi mới công tác XDĐ

của sinh viên đại học theo “Internet +” có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao công tác XDĐ của sinh viên đại học Bắt đầu từ nội hàm của “Internet + XDĐ”, bài viết đã làm rõ tầm quan trọng của việc đổi mới trong công tác XDĐ

ở trường đại học theo “Internet +”, phân tích các cơ hội và thách thức của công tác XDĐ của sinh viên đại học “Internet +” và đưa ra các ý tưởng về các trường cao đẳng và đại học “Internet +”

Hồ Vân Vân (2019), “Nghiên cứu con đường “Xây dựng Đảng dẫn dắt

Đoàn” ở các trường đại học trong bối cảnh cải cách đoàn thanh niên” [194]

Bài viết phân tích, tăng cường công tác “XDĐ dẫn dắt Đoàn” trong các trường cao đẳng, đại học là nội dung, yêu cầu bắt buộc nhằm thực hiện tốt nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19, là bảo đảm tính chính trị để Đoàn TNCS thích ứng với tình hình mới và thúc đẩy cải cách của chính bản thân tổ chức đoàn Bài viết làm rõ nguyên nhân, xác định vị trí chính xác và đường lối thực hiện “XDĐ dẫn dắt Đoàn” trong bối cảnh đổi mới, nhằm thúc đẩy sự phát triển của công tác XDĐ và xây dựng tổ chức đoàn trong các trường cao đẳng, đại học TSVM

1.3 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU

1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố liên quan đến đề tài luận án

Từ kết quả tổng quan các công trình khoa học cho thấy:

Một là, dưới những góc độ tiếp cận khác nhau nhưng các công trình đã đi

sâu làm rõ một số quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và của Đảng Cộng sản Việt Nam về thanh niên, CTTN và ĐTN; CN, NV, nguyên tắc hoạt động và mối quan hệ công tác của Đoàn TNCS HCM với các tổ chức trong HTCT Khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên, CTTN

và ĐTN đối với sự phát triển KT-XH đất nước, đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam Tổng kết, đánh giá các hoạt động của Đoàn TNCS HCM qua các giai đoạn lịch sử, qua các phong trào hành động cách mạng Tổng kết những kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn TNCS HCM các cấp Đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Đoàn TNCS HCM nhằm tập hợp, đoàn kết các tầng lớp thanh niên, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tình nguyện tham gia xây dựng Tổ quốc

Hai là, một số công trình đã nghiên cứu, đề cập đến vai trò, nội dung,

phương thức tham gia XDĐ; trong đó xác định nội dung tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM, gồm: tham gia xây dựng và góp ý dự thảo nghị quyết của cấp ủy, nhất là những nội dung có liên quan trực tiếp đến thanh niên và CTTN;

tham gia tổ chức thực hiện nghị quyết của cấp ủy; xây dựng ĐNCB, đảng viên;

tham gia góp ý, giám sát TCĐ, đảng viên; tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; tham gia đấu tranh ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong CB,ĐV;… Phương thức tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM được thể hiện bằng công tác tuyên truyền; bằng hoạt động giám sát, PBXH các vấn đề liên quan đến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của cấp ủy các cấp, nhất là các vấn đề liên quan trực tiếp đến thanh niên, CTTN; thông qua việc góp ý với TCĐ, đảng viên bằng văn bản; thông qua tổ chức các phong trào của thanh niên; thông qua sự phối hợp hành động với MTTQ và các tổ chức CT-XH

Ba là, một số công trình đã đánh giá thực trạng tham gia XDĐ của MTTQ

và các tổ chức CT-XH nói chung, của Đoàn TNCS HCM nói riêng ở những cấp

độ khác nhau (quốc gia, tỉnh, cơ sở hoặc ngành, lĩnh vực); chỉ rõ nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và rút ra một số kinh nghiệm có giá trị vận dụng thực tiễn thực hiện tốt hoạt động tham gia xây dưng Đảng của Đoàn TNCS HCM các cấp Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp chủ yếu để Đoàn TNCS HCM thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ, XDCQ

Bốn là, với những cách tiếp cận khác nhau, nhìn chung các công trình

nghiên cứu ở nước ngoài đều khẳng định vai trò quan trọng của lực lượng thanh niên và tổ chức thanh niên trong đời sống chính trị ở mỗi quốc gia Tùy theo từng chế độ chính trị khác nhau, quan điểm của các giai cấp, tầng lớp mà việc phát huy vai trò của lực lượng thanh niên và tổ chức thanh niên có nội dung, phương thức khác nhau Thông qua hoạt động của lực lượng thanh niên, tổ chức thanh niên mà đảng cầm quyền và nhà nước sẽ đề ra những chính sách đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng, lợi ích chính đáng của các tầng lớp thanh niên, góp phần vào sự phát triển ổn định, bền vững của mỗi quốc gia, dân tộc

Kết quả nghiên cứu của những công trình trên đã cung cấp cho tác giả luận

án những tư liệu, thông tin, tri thức và cách tiếp cận đối tượng nghiên cứu Đây

là nguồn tư liệu quý, có giá trị tham khảo, cung cấp cơ sở lý luận để xây dựng khung lý thuyết của luận án; gợi mở những ý tưởng xây dựng giải pháp để Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ Nghiên cứu sinh sẽ tiếp thu những kết quả nghiên cứu của các tác giả một cách hợp lý nhất trên từng nội dung, từng vấn đề nghiên cứu phù hợp với hướng nghiên cứu của luận án

Tuy mỗi công trình đều có mục đích, đối tượng, phạm vi nghiên cứu khác nhau, mặc dù có sự giao thoa nhất định về khách thể, đối tượng nghiên cứu nhưng nhìn chung, cho đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống về Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ dưới góc

độ chuyên ngành XDĐ và chính quyền nhà nước Vì vậy, vấn đề: ĐTN Cộng sản

Hồ Chí Minh cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ giai đoạn hiện nay mà tác giả lựa

chọn làm đề tài luận án tiến sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập, không trùng lắp với các công trình khoa học đã công bố

1.3.2 Những vấn đề luận án sẽ tập trung nghiên cứu

Từ kết quả tổng quan, nhất là những khoảng trống mà các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố trước đây chưa đề cập, luận án sẽ tập trung nghiên cứu, giải quyết một số nội dung sau:

Một là, làm rõ những vấn đề lý luận về Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở

TPHN tham gia XDĐ

Khái quát về cấp huyện ở TPHN: vị trí, vai trò, đặc điểm; CN, NV, quyền hạn và vai trò của cấp ủy cấp huyện ở TPHN Luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở TPHN, như: khái niệm,

CN, NV, vai trò và đặc điểm Xây dựng khái niệm và luận giải, làm rõ nội dung, phương thức và vai trò của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ

Hai là, khảo sát, đánh giá thực trạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN

tham gia XDĐ, chỉ rõ những ưu điểm, khuyết điểm; phân tích rõ nguyên nhân;

rút ra một số kinh nghiệm

Căn cứ các báo cáo thực tiễn, kết quả điều tra xã hội học, luận án phân tích thực trạng Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ giai đoạn 2012-2022; trên cơ sở đó, chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan và rút ra những kinh nghiệm có giá trị vận dụng thực tiễn trong hoạt động tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN hiện nay Đây là cơ sở quan trọng để luận án đề xuất các giải pháp chủ yếu, có tính khả thi thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ của Đoàn TNCS HCM cấp

huyện ở TPHN đến năm 2030

Ba là, phân tích có tính chất dự báo những yếu tố (thuận lợi, khó khăn) tác

động đến Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN tham gia XDĐ giai đoạn hiện nay, như: tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, của TPHN; sự phát triển của khoa học, công nghệ, nhất là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; nhiệm vụ XDĐ trong tình hình hiện nay; yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của

Đoàn TNCS HCM; tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế; sự chống phá của các thế lực thù địch đối với

Đảng, Nhà nước ta; tình trạng “nhạt Đảng”, “khô Đoàn”, “xa rời chính trị”

Bốn là, xác định phương hướng chủ yếu và đề xuất, luận giải những giải pháp

đồng bộ, có tính khả thi để Đoàn TNCS HCM cấp huyện ở TPHN thực hiện tốt hoạt động tham gia XDĐ đến năm 2030

Chương 2 ĐTN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN

Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI THAM GIA XÂY DỰNG ĐẢNG -

NHỮNG VẤN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.1 CẤP HUYỆN, ĐẢNG BỘ VÀ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1.1 Thành phố Hà Nội và cấp huyện ở Thành phố Hà Nội

2.1.1.1 Khái quát về Thành phố Hà Nội

Qua hơn một nghìn năm hình thành và phát triển, TPHN trở thành thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam, “trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế, một động lực phát triển của vùng đồng bằng Sông Hồng và cả nước” [78, tr.1] của nước ta Đặc biệt, vào năm 1999, TPHN được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”

Từ năm 1954 đến nay, TPHN đã qua bốn lần điều chỉnh lớn về địa giới hành chính, vào những năm 1961, 1975, 1991 và 2008 Trong đó, có một lần thu hẹp địa giới hành chính, vào năm 1991 theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII ngày 12-8-1991 về điều chỉnh theo hướng thu gọn địa giới hành chính TPHN: huyện Mê Linh chuyển về tỉnh Vĩnh Phúc; huyện Hoài Đức, Phúc Thọ,

Ba Vì, Đan Phượng và thị xã Sơn Tây chuyển về tỉnh Hà Tây Ba lần điều chỉnh theo hướng mở rộng địa giới hành chính TPHN, vào năm 1961, 1975 và 2008

Lần điều chỉnh lớn nhất địa giới hành chính Thành phố vào năm 2008 theo Nghị quyết kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XII ngày 29-5-2008: hợp nhất toàn bộ tỉnh Hà Tây (bao gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số hiện tại) với TPHN;

chuyển toàn bộ diện tích, dân số của huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc và của bốn

xã, gồm: Đông Xuân, Yên Trung, Yên Bình và Tiến Xuân của huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình về TPHN Sau lần điều chỉnh địa giới hành chính này, TPHN có diện tích 3.324,92km2 và 8.053.663 người dân, lớn thứ hai cả nước, sau thành phố Hồ Chí Minh