Phân tích văn bản: Vợ chồng a phủ Tô Hoài

25 VỢ CHỒNG A PHỦ (Tô Hoài) A Tìm hiểu chung I Tác giả Tô Hoài (1920 – 2014) 1 Cuộc đời Tên khai sinh Nguyễn Sen Quê Nghĩa Đô – Hoài Đức – Hà Đông Tuổi thơ vất vả, chỉ học hết Tiểu học sau đó đi làm Phân tích văn bản: Vợ chồng a phủ Tô Hoài .

 Tên khai sinh: Nguyễn Sen.

 Quê: Nghĩa Đô – Hoài Đức – Hà Đông

 Tuổi thơ vất vả, chỉ học hết Tiểu học sau đó đi làm để kiếm sống

 Năm 1943: tham gia hội Văn hóa Cứu quốc

 Khi kháng chiến bùng nổ, ông lên Việt Bắc làm báo và hoạt động văn nghệ

 Năm 1957, khi hội Nhà văn Việt Nam được thành lập, ông tham gia và giữ nhiều vai trò quan trọng: chủ tịch, tổng thư kí…

2 Hoạt động văn học:

 Tô Hoài là một trong số những nhà văn sở hữu kho tàng sáng tác đồ sộ nhất trên văn đàn Việt Nam:

o Trước cách mạng: sáng tác của ông tập trung vào 2 mảng:

 Truyện loài vật: Dế Mèn phiêu lưu ký, O chuột…

 Truyện về những người dân nghèo, thợ thủ công: Quê người, Nhà nghèo…

o Sau cách mạng: ông viết đều và viết nhiều hơn, đa dạng về đề tài và thể loại:

 Đề tài: kháng chiến chống Pháp, hiện thực trước Cách mạng, tự truyện…

 Thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, tự truyện, hồi kí, kịch bản phim…

 Sáng tác của Tô Hoài thể hiện vốn hiểu biết về nhiều lĩnh vực đời sống, đặc biệt là

về phong tục tập quán và cuộc sống sinh hoạt đời thường

 Nghệ thuật viết văn xuôi của Tô Hoài nổi bật ở lối kể chuyện tự nhiên, sinh động, cách miêu tả giàu chất tạo hình; ngôn ngữ phong phú, đặc biệt là đậm tính khẩu ngữ.

2 Bố cục: 2 phần:

 Phần 1: Cuộc sống nô lệ của Mị và A Phủ ở Hồng Ngài (đoạn trích trong SGK)

 Phần 2: Cuộc sống của Mị và A Phủ ở Phiềng Sa

B Đọc – hiểu:

I Nhân vật Mị:

1 Sự xuất hiện của nhân vật Mị:

 Mở đầu tác phẩm, Tô Hoài đã để Mị hiện lên lầm lũi, câm lặng bên những vật vô

tri: “Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa cạnh tàu ngựa Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi”.

o Mị làm dâu cho nhà thống lí quyền quý, cao sang “nhiều vàng, nhiều bạc, nhiều thuốc phiện nhất làng” nhưng dường như lúc nào cũng mang theo một nỗi buồn sâu thẳm lộ ra từ ánh mắt, hành động của cô.

o Đây là điều hoàn toàn trái ngược với hình ảnh giàu sang, vui vẻ, hạnh phúc

mà một nàng dâu nhà giàu được hưởng

 Sự tương phản, đối lập này đã tạo ra mị lực khơi gợi trí tò mò nơi người đọc về thân phận, cuộc đời của nhân vật Mị cũng như những biến cố, những sự kiện bất ngờ có thể xảy đến ở phần sau của tác phẩm

2 Mị trước khi trở thành con dâu gạt nợ cho nhà Thống lí Pá Tra:

a Mị là cô gái xinh đẹp, tài hoa, được xem như “đóa hương sắc” của núi rừng Tây Bắc:

 Mị là cô gái nghèo ở miền núi cao Tây Bắc, là cô gái tài sắc vẹn toàn:

o Sắc: dù nhà văn Tô Hoài không miêu tả trực tiếp những đường nét trên

khuôn mặt, thân hình mà chỉ miêu tả gián tiếp qua những chi tiết “trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buông Mị”  Mị là cô gái xinh đẹp, thậm chí

là xinh đẹp nhất bản Mèo, khiến bao chàng trai phải ngưỡng mộ, si mê

o Tài: Mị nổi tiếng với tài thôi sáo hay qua miêu tả của nhà văn: “Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu người

mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị hết núi này sang núi khác"  Chính khả

năng cảm âm nhạc, giàu chất nghệ sĩ của một tâm hồn nhạy cảm ấy đã phần nào dự báo về cuộc đời đắng cay phía trước của Mị

b Cuộc sống của Mị:

 Mị đã có người yêu, trái tim đã từng hồi hộp khi nghe tiếng gõ vách hò hẹn của người yêu

 Hơn nữa, Mị còn chăm chỉ lao động, biết vun vén cho gia đình và luôn ý thức sâu

sắc về hạnh phúc của bản thân: “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố, bố đừng bán con cho nhà giàu”

 Mị là cô gái xinh đẹp, hiếu thảo, giàu lòng tự trọng, có ý thức về hạnh phúc cá nhân Theo lẽ thường, một cô gái như vậy xứng đáng được hưởng cuộc sống hạnh phúc, vui vẻ

3 Số phận, cuộc đời đau khổ khi làm con dâu gạt nợ nhà Thống lí Pá Tra:

a Lí do Mị bị bắt về làm con dâu gạt nợ:

 Do món nợ tiền cưới cha mẹ để lại: “Ngày xưa bố Mị lấy mẹ Mị không đủ tiền cưới, phải đến vay nhà thống lý, bố của thống lý Pá Tra bây giờ Mỗi năm đem nộp lãi cho chủ nợ một nương ngô Đến tận khi hai vợ chồng về già mà cũng chưa xong nợ”  Có thể thấy, đó chỉ là một món nợ tiền cưới nhưng cả một đời người

vẫn chưa thể trả xong, phải chuyển giao cho thế hệ kế tiếp Món nợ tiền cưới của cha mẹ như một “bản án” treo lơ lửng trên đầu gia đình Mị Ngay khi quan tòa – chủ nợ thi hành, cô sẽ vĩnh viễn đánh mất đi quyền tự do cơ bản của con người: quyền hạnh phúc

 Ý nghĩa của chi tiết này:

o Cho thấy sự nghiệt ngã trong phong tục cưới xin của người Mèo

o Quan trọng hơn, ta có thể thấy được sự gian xảo, xấu xa của bọn thổ ti chúa đất khi lợi dụng phong tục đó để bóc lột người dân nghèo

b Những nỗi khổ của kiếp đời người con dâu gạt nợ:

b.1 Nỗi khổ về thân xác:

 Mị trở thành công cụ lao động bị bóc lột tàn bạo: “Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ bắp, và dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài một bó đay trong cánh tay để tước thành sợi”

 Guồng quay của công việc đã cuốn Mị ra khỏi nhịp sống thường nhật với biết

bao cung bậc cảm xúc vui – buồn, hạnh phúc – khổ đau, Mị trở thành một “cỗ máy” làm ra của cải vật chất cho nhà thống lý vô hồn và đầy câm lặng.

 Mị phải làm việc quần quật suốt ngày đêm: “Con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhau cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày”  Làm dâu nhà giàu nhưng chính Mị cũng thấy thân

phận của mình còn bèo bọt chẳng bằng kiếp trâu ngựa kia

 Không những thế, Mị còn bị đánh đập một cách tàn tệ: bị trói, bị đánh, bị đạp vào mặt bất kì lúc nào Khi những đêm đông nơi núi cao dài đằng đẵng đến hàng năm, chỉ có bếp lửa sưởi kia truyền cho Mị tí hơi ấm, khiến Mị không chết đi vì héo

“mòn” Có đêm A Sử chợt về, thấy Mị ngồi đấy, A Sử đánh Mị ngã ngay xuống cửa bếp Hành động dã man này càng cho thấy mối quan hệ chủ tớ đầy bất công dưới danh nghĩa vợ chồng

b.2 Nỗi khổ về tinh thần: nỗi khổ của một cuộc đời bị cướp đoạt:

 Phải sống với kẻ mình không yêu, hơn nữa, kẻ đó lại chính là chủ gia đình Mị -

một kẻ tàn bạo, độc ác, đã đày đọa cha mẹ Mị suốt cả cuộc đời:“mình đã bị cúng trình ma nhà nó rồi thì chỉ đợi ngày rũ xương ở đây”.

 Bị tước đoạt tuổi xuân, tước đoạt quyền sống, quyền được hưởng hạnh phúc:

o Căn buồng nơi Mị ở: “kín mít, có một chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng”  Đây được xem là chi tiết “vàng” của tác phẩm khi căn buồng nơi

Mị nằm được tả như một căn ngục thất nhốt Mị đến hết đời Giờ đây, Mị như đóa hướng dương sống mà không có hơi ấm mặt trời, sống đến quen vớitối tăm của nỗi cùng khổ vô tận, để rồi Mị bị tê liệt về sức sống, héo mòn về tình thần

o Mị bị giam cầm trong công việc và trong chính ngôi nhà của mình, không

được đi chơi đêm tình như bao cô gái khác: “Chẳng năm nào A Phủ cho Mị

đi chơi Tết… Mị trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi”.

 Bị ức hiếp, xúc phạm, bị chà đạp về nhân phẩm, bị đối xử tệ bạc như đối với súc

vật, nô lệ, bị đày xuống kiếp sống “người không ra người, ma không ra ma”, Mị

biến đổi hoàn toàn Cô mất đi ý niệm thời gian, mất hết cảm nhận về cuộc sống Ngày ngày, Mị cam chịu cuộc sống phẫn uất của mình, quen với gông xiềng của nhà thống lý, không buồn phản kháng

Tiểu kết: Qua đoạn đời thê thảm của Mị ở nhà thống lý Pá Tra, ta thấy: sự xót thương,

đồng cảm của nhà văn trước số phận bi kịch của Mị Đồng thời là sự lên án, tố cáo gay gắt thế lực tàn bạo không chỉ bóc lột người dân Tây Bắc mà còn nhẫn tâm chà đạp tinh thần họ khiến họ mất đi tri giác về cuộc sống, cuộc đời Họ - những con người khát khao hạnh phúc với sức sống mãnh liệt dần biến thành vật vô tri vô giác Chính xã hội đương thời tàn độc với những hủ tục lạc hậu đã hủy hoại con người một cách đáng sợ.

c Tác động của những nỗi khổ đó đến tâm lí và tình cảm của Mị:

c.1 Những đêm đầu:

 Đến hàng mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc Hành động khóc của Mị dù là một

phản ứng thụ động, đáng thương nhưng ít ra, Mị vẫn “sống”, vẫn nhận thức được

nỗi đau của mình

 Không chịu được đau buồn, khổ cực đó, một hôm, Mị đã trốn về nhà, hai tròng mắt

đỏ hoe với nắm lá ngón trong tay, Mị quỳ lạy cha để xin cha cho chết Phía sau hành động biểu hiện cho tận cùng của sự đau khổ, tuyệt vọng này ta vẫn thấy được tia sáng của lòng ham sống len lỏi nơi cô Tìm đến lá ngón hay chính là Mị đang kêu cứu cho cuộc sống, cho tương lai của chính mình

 Đối với Mị, chết là cách giải thoát cho cái kiếp nô lệ khốn cùng Nhưng vì cha, vì chữ hiếu nặng trĩu đôi vai, Mị chấp nhận cuốc sống của một công cụ lao động, bị tê

liệt về mặt ý thức, mất dần thanh xuân, cách ly cuộc đời: “Mày chết nhưng nợ tao vẫn còn, quan lại bắt tao trả nợ Mày chết rồi thì không lấy ai làm nương ngô giả được nợ người ta, tao thì ốm yếu quá rồi Không được, con ơi!”

c.2 Thời gian sau:

 Cha chết đi rồi nhưng Mị không có ý định tự tử nữa vì “ở lâu trong cái khổ, Mị đã quen khổ rồi”  Mị bị hoàn cảnh nhào nặn, chấp nhận thân phận trâu ngựa: “Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, cũng là con ngựa của nhà thống lý”.

 Càng ngày, Mị càng câm lặng và lầm lũi như con rùa nuôi trong xó cửa: Mị không còn ý thức phản kháng, thậm chí không còn nghĩ đến nhân phẩm, về sự sống, không còn ý thức cả về ý niệm thời gian, không gian

 Như vậy, từ một cô gái hồn nhiên, yêu đời ngày nào, giờ đây, Mị đã trở thành người đàn bà lầm lũi, câm lặng, ra vào như một cái bóng, một cái xác không hồn Chính nhà thống lí Pá Tra, biểu tượng trực tiếp là gian buồng ngục thất tâm hồn đầy tươi trẻ, là nhà mồ chôn vùi tuổi thanh xuân của những kiếp người “hồng nhan bạc phận” như Mị

4 Sự trỗi dậy của lòng yêu đời, ham sống, ý thức phảm kháng của Mị:

a Diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân:

 Tác nhân:

o Sau những tháng ngày tù túng, phẳng lặng chỉ xoay tròn trong guồng quay của việc và việc, không khí Hồng Ngài đón Tết đã có những tác động đến người con gái ấy “Hồng Ngài năm ấy ăn Tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng từng, gió và rét rất dữ dội” Vậy là Tết đến, mùa xuân của sinh sôi nảy

nở, mùa xuân của hạnh phúc lứa đôi đã trở về Không khí náo nức của ngườidân đón Tết: “mấy bộ váy hoa xoè phơi trên mỏm đá”, tiếng trẻ con khúc

khích cười đùa rồi những bữa cơm ngày thường đã dần thay bằng những

mâm cơm cúng ma “vừa hết bữa cơm lại tiếp ngay bữa rượu bên bếp lửa”

Tất cả những thay đổi ấy khiến lòng Mị như cũng có điều xuyến xang Đặc biệt, khi tiếng sáo gọi bạn tình cất lên cũng là lúc Mị cảm nhận rõ nhất những chuyển biến trong lòng mình Tiếng sáo cất lên như một cơn mưa tưới mát mảnh vườn tâm hồn đã khô héo từ lâu, cũng hệt như một tia nắng làm bừng sáng cả mảnh hồn tù mù, tăm tối tự trong sâu thẳm

Cô Mai cung cấp tài liệu phân tích thật chi tiết “tiếng sáo” anh em nào bắt gặp đề này nhớ đọc kĩ vì nhiều trường bắt phân tích chi tiết tiếng sáo

 Tiếng sáo lần 1: lấp ló ngoài đầu núi:

o Sau bao ngày câm lặng và tê liệt, cuối cùng Mị đã biết lắng nghe và cất lời nhẩm thầm theo bài hát:

”Mày có con trai con gái Mày đi làm nương

Ta không có con trai con gái

Ta đi tìm người yêu”

 Những ngôn từ mộc mạc, giản dị nhưng lại chứa đựng cả một bầu trời tự do, cả một không gian rộng lớn mất bóng gông xiềng Mị đã câm lặng một thời gian dài

Và điều đánh thức cô không gì khác chính là bài hát của tình yêu, của tuổi trẻ và tự

do Vậy là sau không biết bao năm hoàn toàn tê liệt về cảm xúc, cô đã cảm nhận được những thanh âm của lòng mình, đánh dấu sự trở lại của cô gái xinh đẹp, vui

vẻ, yêu đời thưở trước Sâu trong Mị, khát vọng ấy vẫn lớn lên từng ngày nhưng bị những áp bức, bóc lột của thế giới ngoài kia đè nén chẳng thể vượt lên Giờ đây,

khi nghe tiếng sáo lấp ló ngoài đầu núi, nó như được tiếp thêm sức mạnh để bật lênmạnh mẽ.

 Tiếng sáo lần 2: dập dìu ở đầu làng:

o Trong không khí náo nức của ngày Tết, Mị cũng uống rượu Mị lén uống từng bát “uống ừng ực” rồi say đến lịm người đi Cái say cùng lúc vừa gây

ra sự lãng quên vừa đem lại nỗi nhớ trong Mị Giây phút ấy, Mị đã cho phép mình quên đi thực tại đầy bất công, đau khổ để nhớ về quá khứ tươi đẹp khi xưa Mị “uống ừng ực” như muốn nuốt vào tất thảy những đắng cay của phần đời đã qua và sẵn sàng đón lấy những hy vọng tươi mới của những ngày chưa đến

o Tiếng sáo văng vẳng bên tai gọi bạn ngoài đường khiến cô nhớ lại: “ngày trước

Mị thổi sáo giỏi… Mị uốn chiếc lá trên môi, Mị thổi lá cũng hay như thổi sáo

Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm thổi sáo đi theo Mị”  Mị đã thức tỉnh

hoàn toàn, thoát khỏi trạng thái tinh thần tê liệt

o Ý thức về thân phận, cuộc đời của chính mình Bị dày vò cả về thể xác và tinh

thần đã lâu nhưng Mị không hề có chút phản ứng Không phải do Mị đã mất đi

ý thức làm người mà những áp bức, định chế, hủ tục đã trói buộc cô trong kiếp

sống lầm lũi, tê liệt Bây giờ cô mới nhận ra: “chẳng năm nào A Phủ cho Mị đi chơi Tết”, Mị thấy “phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui như những đêm Tết ngày trước”  Từng biểu hiện của tâm trạng, của ý thức ngày một tăng

tiến, Mị đã có cảm xúc, đã biết vui, biết buồn Giờ đây, cô đã trở về với trạng thái bình thường, có tiếng nói, cảm xúc riêng

o Nhận ra tình trạng hôn nhân không hạnh phúc của mình: “Mị trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi” nhưng bị tên chồng vũ phu cấm đoán, ngăn cản Mị

tự thấy nghịch lý khi “bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi Tết Huống chi A

Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau”  Rượu là tác

nhân đặc biệt mà Tô Hoài đã dùng rất khéo léo, rất đúng lúc khi nó cởi trói Mị khỏi gông xiềng, làm thức dậy những cảm xúc con người, hồi sinh Mị một lần nữa Mị không cam chịu mà sống đúng với mình, với ước vọng của mình: Mị muốn đi chơi

o Từ đó nảy sinh ý nghĩ “Nếu có nắm lá ngón trong tay ngay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa”  Ý muốn tự tử của Mị là ranh

giới đấu tranh gay gắt giữa một khát vọng sống đang mãnh liệt trỗi dậy với một thực tại đầy chua xót, thảm thương hiện hữu Từ đó cho thấy ngòi bút phân tích,miêu tả tâm lý nhân vật già dặn của Tô Hoài Chỉ vừa mới thoát khỏi trạng thái

tê liệt, Mị đã vội nghĩ đến cái chết? Vì cô đã chán ghét cuộc đời này chăng? Không phải vậy Khi con người ta muốn sống nhất lại chính là khi con người ta nghĩ đến cái chết Không phải vì chán sống mà bởi vì ham sống nhưng bị dồn

ép, đẩy đến cùng đường, không tìm được cái giải thoát Ý muốn tự tử của Mị chính là ranh giới đấu tranh gay gắt giữa một khát vọng sống đang mãnh liệt và một hiện thực đầy chua chát

 Tiếng sáo lần 3: lửng lơ ngoài đường:

o Hàng loạt hành động dồn dập sau đó đã thể hiện sự nổi loạn đỉnh cao trong

Mị: “Mị đến góc nhà, xắn miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng”, “Mị quấn lại tóc”, “Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách”… sửa soạn

chuẩn bị đi chơi Chuỗi hành động thể hiện sự trỗi dậy của một khát vọng sống mãnh liệt Từ một người tê liệt về thể xác và tinh thần, Mị đã hồi sinh ýthức quá khứ, thực tại và cả những quyền cơ bản của con người

o Hành động “đến góc nhà xắn miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn” không chỉ là để

thắp sáng căn nhà mà chính là như thắp sáng cuộc đời, tương lai mở mịt phíatrước của cô

 Tiếng sáo lần 4: trong đầu Mị:

o Ý thức làm người của Mị chưa trỗi dậy được bao lâu đã bị sự dã man, tàn

bạo của A Sử vùi dập, áp chế: “nó xách cả một thúng sợi đay ra trói đứng

Mị vào cột nhà Tóc Mị xoã xuống, A Sử quấn luôn tóc lên cột, làm cho Mị không cúi, không nghiêng đầu được nữa”.

o Tuy nhiên, Mị dường như “không biết mình bị trói” Tiếng sáo - thứ âm

nhạc sống trong tâm hồn Mị cùng với men rượu thơm nồng đã dẫn lối, đưa

Mị đến với những cuộc chơi, đám chơi Mị như kẻ mộng du lạc đường, chính tiếng sáo như một tiếng gọi thân thương của một người từng quen giúp

Mị bấu víu vào mà tìm thấy lối về

o Đỉnh điểm: “Mị vùng bước đi” nhưng bị những sợi dây đau đớn quấn chặt lại, càng thêm đau đớn Nó đã đánh thức Mị khỏi ước mơ về những cuộc chơi, đám chơi đầy tự do, yêu đời và tình yêu lứa đôi, đưa cô trở lại với hiện thực phũ phàng, khiến “nước mắt Mị ứa ra”

 Khát vọng sống, ý thức tự do vừa mới thức tỉnh, cựa quậy vùng lên đã bị vùi dập

Mị trở lại với trạng thái câm lặng như bao ngày trước đó

DIỄN BIẾN CỤ THỂ TÂM LÍ NHÂN VẬT MỊ TRONG ĐÊM TÌNH MÙA XUÂN

2 Khái quát về nhân vật Mị (khái quát hoàn cảnh dẫn đến những thay đổi của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân):

 Mị vốn dĩ là một cô gái xinh đẹp, tài giỏi và mang trong mình những phẩm chất đáng quý thế nhưng vì món nợ truyền kiếp của cha mẹ mà Mị trở thành con dâu gạt nợ nhà TLPT Quãng thời gian làm dâu gạt nợ của Mị đầy tủi nhục, đau khổ Mị bị biến thành công cụ lao động, bị bóc lột tàn bạo, vắt kiệt sức lao động, bị đánh đập tàn bạo về thể xác, đày đọa, dày vò về mặt tinh thần Mị bị ràng buộc, khống chế bởi tư tưởng thần quyền Sau bao nhiêu ngày tháng bị bóc lột hành hạ tại nhà TLPT, từ một cô gái ham

sống trở thành một công cụ lao động biết nói, tê liệt về mặt ý thức, về sức sống và cả tinh thần Những tưởng Mị sẽ sống mãi trong cảnh tù đày giữa chốn địa ngục trần gian ấy Thế nhưng cái hay của Tô Hoài là vẽ ra một con đường tưởng chừng là ngõ cụt cho Mị, khiến cô như chết về hồn lẫn xác thì vẫn còn ý chí, sức sống tiềm tàng của Mị đập tan ngõ cụt ấy để giành lại tự do, hạnh phúc, sống lại giai đoạn Mị xứng đáng có được trong đời mình Trong thâm tâm, Mị không chấp nhận cuộc sống địa ngục trần gian, thực chất sức sống nơi Mị như một hạt mầm bị chôn vùi dưới những tầng đất quà dày và cằn cỗi nên chẳng thể vươn lên được Chỉ cần có một cơn mưa tạt qua, làm lớp đất này tơi xốp hơn thì mầm sống của Mị sẽ trỗi dậy mãnh liệt nhất trong “đêm tình mùa xuân trên Hồng Ngài”.

3 Phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân:

3.1 Những tác nhân ngoại cảnh đã ảnh hưởng trực tiếp tới tâm hồn Mị khơi dậy sức sống tiềm tàng mãnh liệt trong Mị:

 Đó là cảnh mùa xuân tươi vui, vạn vật đua nhau khoe màu áo mới phơi phới sắc

xuân “cỏ gianh vàng ửng”, “trong cái làng Mèo Đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ”

 Hình ảnh những “đám trẻ đợi Tết, chơi quay, cười ầm ầm trên sân trước nhà”

 Hay “tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi”, từng lời hát giản dị, mộc mạc ấy lại có sức

gợi to lớn đối với Mị

 Còn bữa cơm hàng ngày nay đã thành “bữa cơm Tết cúng ma”, rộn rã tiếng

“chiêng đánh ầm ĩ”, “vừa hết bữa cơm lại tiếp ngay bữa rượu bên bếp lửa”

 Một trong những điểm tạo nên thành công của truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là

nhờ vào nghệ thuật miêu tả, thấu hiểu và phân tích tâm lý nhân vật sâu sắc của nhà văn Những sự kiện ngày Tết đã tạo thành cơn mưa đánh thức hạt mầm sống mãnh liệt nơi Mị,đặc biệt là tiếng sáo gọi bạn tình - tiếng ca của hạnh phúc lứa đôi, biểu tượng của tình yêutrai gái như đánh một hồi lớn vào tâm khảm nơi Mị Nó sưởi ấm và làm tan chảy trái tim

ủ băng bao lâu nay được đập lại từng nhịp mạnh mẽ, kéo Mị vùng dậy sau bao ngày sống