bài mẫu sử dụng lý luận văn học từ đó dẫn dắt người đọc vào trong văn bản một cách hài hòa nhất. tác phẩm là những tâm tư, cảm xúc sâu lắng mà tác giả dành cho quê hương cũng như xứ Huế thân yêu. Vẻ đẹp làm say lòng người của Hương Giang đã được tác giả khắc hoạ rõ nét ở chặng đầu của cuộc hành trình tìm về với người tình lâu năm của dòng sông.
Trang 1ĐỀ : AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG
Bài làm Trong bài thơ: “Bài ca quê hương” tác giả Tố Hữu đã từng viết: “Hương Giang
ơi dòng sông êm/Quả tim ta vẫn ngày đêm tự tình” Đã từ rất lâu, sông Hương như trở thành nguồn cảm hứng bất tận của những người nghệ sĩ trong nhiều lĩnh vực: viết nhạc, làm thơ,… Nằm trong mạch cảm xúc ấy làm sao chúng ta có thể không nhắc tới bài kí sang trọng của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường Bài thơ là những tâm
tư, cảm xúc sâu lắng mà tác giả dành cho quê hương cũng như xứ Huế thân yêu Vẻ đẹp làm say lòng người của Hương Giang đã được tác giả khắc hoạ rõ nét ở chặng đầu của cuộc hành trình tìm về với người tình lâu năm của dòng sông
“Ai đã đặt tên cho dòng sông” là bút kí xuất sắc in trong tập sách cùng tên của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường, được viết tại Huế vào tháng 1 năm 1981 Bài tùy bút đã miêu tả dòng Hương Giang trên nhiều khía cạnh để bộc lộ những vẻ đẹp khác nhau nhưng vô cùng trọn vẹn của dòng sông Hương Vẻ đẹp tuyệt mĩ của dòng sông hương khi ở thượng nguồn đã hiện lên một cách hết sức chân thực trước mắt người đọc Qua ngòi bút tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường, dòng sông ở thượng nguồn được ví như một bản trường ca của rừng già, mang đậm vẻ hào hùng, tráng lệ
và sôi nổi
Vẻ đẹp hào hùng và tráng lệ của sông hương hiện lên trước mắt người đọc qua những liên tưởng đọc đáo của tác giả Sông Hương hùng vĩ qua chính điệu chảy của
nó, rầm rộ giữa những bóng cây đại ngàn, mãnh liệt qua những ghềnh thác và cuộn xoáy như như những cơn lốc Với sự kết hợp giữa các động từ mạnh cùng một loạt những hình ảnh liên tưởng độc đáo, hình ảnh dòng sông Hương hùng vĩ giữa núi rừng Trường Sơn đã hiện lên một cách chân thực hơn bao giờ hết Sông hương hào hùng tráng lệ là thế nhưng cũng mang trong mình vẻ đẹp trữ tình khiến người ta không khỏi say mê, cảm thán bằng “vẻ dịu dàng, say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng” Sắc đỏ “chói lọi” ấy của loài đỗ quyên càng làm nổi bật lên cái dáng điệu rộn rã, bừng bừng khí thế của một dòng sông giữa lòng Trường Sơn hoang dã và bí ẩn, tựa như tuổi trẻ son sắt của những chàng trai, những cô gái đang thỏa sức vẫy vùng giữa biển trời thanh xuân nồng nhiệt, sống động Dòng sông hiện lên như một sinh thể, vẻ đẹp hùng tráng và nét dịu dàng, đắm say, trữ tình chí âm của dòng sông đã dung hợp, bổ khuyết cho nhau để tạo nên một Hương giang kỳ vĩ, cá tính và gây ấn tượng mạnh mẽ với người đọc
Trang 2Sự tài hoa và uyên bác của tác giả tiếp tục được thể hiện khi nhân hoá dòng Hương Giang với hình ảnh một cô giá Digan phóng khoáng, man dại Hình ảnh cô gái Digan “phóng khoáng và hoang dại” thật quyến rũ, bí ẩn, cùng với “bản lĩnh gan
dạ tâm hồn tự do và trong sáng” Từ hình ảnh những cô gái Digan quyến rũ ta có thể dễ dàng hình dung dòng sông Hương mang trong mình một bản lĩnh gan dạ cùng với một tâm hồn tự do, trong sáng Làm nổi bật lên cái vẻ sôi nổi tràn đầy sức sống của dòng sông khi người ta nghĩ đến một người con gái tuổi đôi mươi, tinh nghịch nhảy xoay tròn bằng đôi chân trần linh hoạt, với nụ cười lanh lảnh trong vắt, tựa tiếng chim Đồng thời mang đến cả những hình dung về một dòng chảy lắt léo,
ưa khám phá, ưa tự do được rừng già Trường Sơn hun đúc suốt từ thuở cha sinh mẹ
đẻ, rất mạnh mẽ và tràn đầy sức sống Thế nhưng cái cá tính phóng khoáng, hoang dại ấy cũng không phải là thứ mà dòng Hương Giang muốn đem đi phô bày khắp mọi nơi, dường như dòng sông ấy muốn giữ chút gì đó cho riêng mình như là thế giới nội tâm đầy tâm sự, và nhờ rừng già coi giữ như một một quý giá bằng cách
“đóng kín lại ở cửa rừng và ném chìa khóa vào lòng sâu của vực thẳm dưới núi Kim Phụng” để bước vào cuộc hành trình tiếp theo
Không dừng lại ở đó, dòng sông Hương tiếp tục được thi nhân miêu tả và cảm nhận qua hình ảnh “người mẹ phù sa của một vùng văn hoá xứ sở” Sông Hương được Hoàng Phủ Ngọc Tường miêu tả mang dáng dấp của một người mẹ dịu dàng
và trí tuệ Dòng chảy của Hương Giang lúc này không còn mãnh liệt, dữ dội nữa mà trở nên rất êm đềm, nhẹ nhàng như một người mẹ dịu hiền Trong liên tưởng của tác giả dòng sông Hương không chỉ bồi đắp phù sa cho hai bên bờ sông mà đó còn là
sự bồi đắp cho cả một nền văn hoá xứ sở Mỗi nền văn hoá đều hình thành từ những dòng sông và ở đây sông Hương cũng thế, dòng sông như một tiền đề góp phần hình thành, bảo tồn và giữ gìn những lối sống, văn hoá và cách ứng xử của người dân hai bên bờ sông Từ đó chúng ta có thể thấy rõ được sự uyên bác, tài hoa và độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường khi ví dòng Hương Giang với “người mẹ phù sa của vùng văn hoá xứ sở” Dòng sông như cái nôi của nền văn hoá xứ Huế Nếu chỉ nhìn ngắm khuôn mặt kinh thành của sông Hương, người ta sẽ không hiểu đầy đủ bản chất với cuộc hành trình gian truân mà nó đã vượt qua, không hiểu thấu phần tâm hồn sâu thẳm của nó mà dòng sông hình như không muốn bộc lộ
Hành trình của sông Hương từ thượng nguồn ra biển là hành trình của tâm hồn
xứ Huế, bộc lộ mọi cung bậc của nó, vừa mãnh liệt, sâu lắng; vừa trữ tình thiết tha; vừa bình thản trí tuệ Miêu tả ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên của sông Hương cũng chính là tôn vinh văn hóa của một vùng đất, khám phá tâm hồn con người xứ Huế Sông Hương trở thành một biểu tượng của Huế, tượng trưng cho một vùng đất và
Trang 3con người cố đô Qua những phát hiện, khám phá sâu sắc và độc đáo về sông Hương đã bộc lộ tình yêu tha thiết, sâu lắng và tự hào lớn lao của nhà văn đối với dòng sông quê hương, với xứ Huế thân thương
Bằng sự liên tưởng độc đáo kết hợp với ngôn từ phong phú, giàu sức liên tưởng, tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường đã gợi ra trước mắt người đọc một dòng Hương Giang mang rất nhiều dáng vẻ khác nhau Dòng sông Hương hiện lên trong mắt người đọc hùng vĩ, mãnh liệt nhưng cũng rất đỗi phóng khoáng, man dại như
cô gái Digan và dịu dàng, trí tuệ như người mẹ phù sa của cả một nền văn hoá Qua
đó, tác giả đã ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên xứ Huế và khẳng định được tài năng uyên bác của mình Chính vì thế mà sông Hương đã trở thành một dòng sông bất tử, luôn chảy trôi mãi cùng thời gian và trong tâm trí độc giả
Nói tóm lại, tác phẩm “ai đã đặt tên cho dòng sông” đã thể hiện được sự hiểu biết sâu rộng của Hoàng Phủ Ngọc Tường trên rất nhiều phương diện khác nhau Qua đó tác phẩm cũng đã thể hiện được tình yêu tha thiết của tác giả dành cho dòng sông quê hương, cho xứ Huế thân thương Chúng ta thấy rằng đoạn trích khép lại nhưng dòng sông vẫn tiếp tục chảy trôi Nó đong đầy tình cảm và để lại dấu ấn sâu nặng trong lòng người đọc muôn đời Dẫu có đi đâu, về đâu, ta mãi chẳng thể nào quên được dáng vẻ thơ mộng, trữ tình của dòng sông quê hương cũng như thành phố Huế yên bình Đó chính là những giá trị chân chính mà Hoàng Phủ Ngọc Tường muốn gửi gắm đến chúng ta hôm nay