Đề bài Xây dựng đề cương nghiên cứu tình hình các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 2021 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Tính cấp thiết của đề tài 1 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1 3 Tình h.
Trang 1Đề bài: Xây dựng đề cương nghiên cứu tình hình các tội phạm về ma túy
trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017-2021.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
3 Tình hình nghiên cứu 1
4 Phạm vi nghiên cứu 2
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 2
6 Kết cầu đề cương 2
NỘI DUNG 3
Chương I: Thực trạng và diễn biến của các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 3
1 Thực trạng tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 3
1.1 Tội phạm rõ 3
1.2 Tội phạm ẩn 4
1.3 Chỉ số tội phạm 5
2 Diễn biến của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 6
Chương II: Cơ cấu và tính chất của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 6
1 Cơ cấu của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 6
2 Tính chất của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017– 2021 7 KẾT LUẬN 7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8
1
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tệ nạn ma túy không chỉ là hiện tượng tiêu cực xã hội của một quốc gia nào mà đã trở thành một hiện tượng tiêu cực phổ biến toàn cầu Ma túy và tội phạm về ma túy là một hiểm họa lớn cho toàn xã hội, gây tác hại cho sức khỏe, gieo rắc những căn bệnh nguy hiểm như HIV/AIDS, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người, phá hoại hạnh phúc gia đình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội Nó đồng thời còn là tác nhân làm phát sinh các loại tội phạm khác
Thời gian qua, Đảng bộ và chính quyền cùng toàn thể nhân dân tỉnh A đã tích cực thực hiện chương trình, kế hoạch đã đề ra về phòng, chống ma túy, song tình hình tệ nạn và tội phạm về ma túy vẫn diễn biến hết sức phức tạp, chưa có chiều hướng giảm Công tác phòng, chống các tội phạm về ma túy là một yêu cầu cấp bách nhưng kết quả tổng kết thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh cho thấy có 3 mục tiêu chưa đạt Đây là một trong những vấn đề cần phải nghiên cứu làm rõ
Với những khó khăn về an sinh xã hội, tỷ lệ đói nghèo còn cao, trong khi
đó các tội phạm về ma túy diễn biến phức tạp Rõ ràng, tình hình tội phạm về
ma túy trên địa bàn tỉnh A đã và đang đặt ra thách thức, đòi hỏi phải được nghiên cứu cơ bản và triệt để, nhằm tìm ra những biện pháp đấu tranh với tình
hình tội phạm về ma túy một cách hữu hiệu hơn Vì vậy, đề tài: “Nghiên cứu tình hình các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 - 2021” là
rất cần thiết để có thể đem lại cái nhìn toàn diện hơn về tình hình tội phạm nguy hiểm này
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: đánh giá, làm rõ các nội dung tình hình tội phạm về
ma túy trên địa bàn tỉnh A Từ đó tạo cơ sở thực tiễn để các nhà nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân của tội phạm, từ đó góp phần hoàn thiện các giải pháp phòng ngừa các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A
Nhiệm vụ nghiên cứu như sau: thu thập, phân tích và xử lý số liệu đã thu thập được đồng thời sử dụng các kiến thức lý luận về tội phạm học đề phân tích các nội dung của tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017-2021
3 Tình hình nghiên cứu
1
Trang 3Để có đủ kiến thức lý luận tội phạm học cho việc triển khai đề tài, nhóm các công trình chủ yếu sau đây đã được chú ý nghiên cứu:
- GS.TS Võ Khánh Vinh (2011), Giáo trình tội phạm học, Nxb Công an
nhân dân, Hà Nội;
- Đại học Luật Hà Nội (2017), Giáo trình Tội phạm học, Nxb Công an
nhân dân, Hà Nội;
- Lương Thị Vũ Hằng, Phòng ngừa các tội phạm về ma túy trên địa bàn
thành phố Hải Phòng, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Hà Nội, năm 2018
- Phạm Thu thủy, Phòng ngừa các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh
Hưng Yên, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Hà Nội, năm 2017
Những công trình khoa học về tội phạm học và phòng ngừa tội phạm nêu trên không chỉ giúp cho tác giả có được nhận thức đầy đủ về tội phạm học với tính cách là một khoa học pháp lý hình sự độc lập mà còn chỉ rõ phương pháp luân nghiên cứu thực tế vấn đề cơ bản do đề tài đặt ra đó là tình hình tội phạm
ma túy trên địa bàn tỉnh A
4 Phạm vi nghiên cứu
Về mặt nội dung: Đề tài được thực hiện trên cơ sở Tội phạm học thuộc chuyên ngành Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
Về thời gian: Đề tài sử dụng chất liệu nghiên cứu từ năm 2017 đến năm
2021, bao gồm số liệu thống kê xét xử hình sự sơ thẩm của TAND các cấp của tỉnh A và các bản án hình sự sơ thẩm được xét xử trong giai đoạn này;
Về địa bàn nghiên cứu: Tỉnh A
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Về phương pháp luận: Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật
biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để làm sáng tỏ đề tài
Về phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu
đặc trưng của tội phạm học như thu thập, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, so sánh, phân tích, mô tả, thống kê, lịch sử, hệ thống, sơ kết, tổng kết, nghiên cứu hồ sơ
và kế thừa Căn cứ vào khách thể, đối tượng nghiên cứu trong từng phần, chương, mục của đề tài, tác giả chú trọng lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp; sử dụng có chọn lọc và chặt chẽ các phương pháp, xác định phương pháp chủ đạo để nghiên cứu các phần, chương, mục, cũng như vấn đề nghiên cứu để đạt được mục đích nghiên cứu toàn bộ nội dung đề cương
6 Kết cầu đề cương
Kết cấu của đề cương bao gồm:
2
Trang 4Chương I: Thực trạng và diễn biến của các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 - 2021
Chương II: Cơ cấu và tính chất của các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021
NỘI DUNG Chương I: Thực trạng và diễn biến của các tội phạm về ma túy trên địa bàn
tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021
Tình hình tội phạm là thực trạng và diễn biến của tội phạm đã xảy ra trong đơn vị không gian, đơn vị thời gian nhất định.1 Để làm sáng tỏ tình hình
các tội phạm về ma túy cần trình bày thực trạng và diễn biến của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A từ năm 2017 đến 2021
1 Thực trạng tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 1.1 Tội phạm rõ
Tội phạm rõ là tội phạm đã được xử lý về hình sự và đã được đưa vào thống kê tội phạm Thực trạng tội phạm rõ của tội phạm về ma túy được phân tích chủ yếu thông qua số liệu thống kê hình sự sơ thẩm về tội phạm này của Tòa án nhân dân hai cấp trên địa bàn tình A
Bảng 1.1 Số vụ và số bị cáo phạm tội về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai
đoạn 2017 – 2021 (Nguồn: Tòa án nhân dân tỉnh A)
2017
2018
2019
2020
2021
Tổng
Trung bình
Để thấy rõ mức độ nghiêm trọng của thực trạng tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A, cần so sánh với một số tiêu chí sau:
Bảng 1.2 Số vụ, bị cáo phạm tội về ma túy so với số vụ, bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017-2021 (Nguồn: Tòa án nhân dân tỉnh
A)
Năm
Tội phạm về ma túy
(1)
Tội phạm nói chung
(2) Tỷ lệ (1) so với (2)
Số vụ án Số bị cáo Số vụ án Số bị cáo Số vụ án Số bị cáo
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Tội phạm học, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2017, tr.100
3
Trang 52018
2019
2020
2021
Tổng
Bên cạnh sự tương quan giữa tội phạm về ma túy với thực trạng tội phạm nói chung trên địa bàn tỉnh A thì thực trạng của tội phạm ma túy còn được thể hiện thông qua môi tương quan với tội phạm ma túy trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2017 - 2021 Có thể theo dõi bảng số liệu dưới đây:
Bảng 1.3 Số vụ, bị cáo phạm tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A so tòan
quốc giai đoạn 2017 – 2021
Năm Số vụ ánTỉnh A (1)Số bị cáo Số vụ ánToàn quốc (2)Số bị cáo Số vụ ánTỷ lệ (1) so với (2)Số bị cáo 2017
2018
2019
2020
2021
Trung
bình/năm
1.2 Tội phạm ẩn
Tội phạm ẩn là các tội phạm đã thực tế xảy ra nhưng không được thể hiện trong thống kê tội phạm vì không được phát hiện, không được xử lý hoặc không được đưa vào thống kê tội phạm.2 Tội phạm ma túy là loại tội phạm thường có tính bí mật, khép kín, hoạt động phạm tội cắt đoạn và kéo dài, có sự cấu kết chặt chẽ và ngụy trang đa dạng giữa các đối tượng phạm tội, nên chắc chắn phần ẩn của tình hình tội phạm loại này là không nhỏ Có thể theo dõi bảng số liệu sau:
Bảng 1.4 Số vụ và số người phạm tội ở giai đoạn khởi tố và xét xử trên địa
bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021 (Nguồn: Tòa án nhân dân tỉnh A, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh A)
2017
2018
2019
2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Tội phạm học, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2017, tr.103
4
Trang 62021
Tổng
Qua tìm hiểu tội phạm ẩn của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A, có thể rút ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng ẩn của tội phạm này như sau:
- Do đặc điểm về phương thức, thủ đoạn phạm tội: hết sức táo bạo, tinh
vi, hình thành nhiều đường dây phạm tội ma túy xuyên quốc gia, đông người tham gia có tổ chức, tính chất chuyên nghiệp cao
- Do đặc điểm nhân thân người phạm tội: thường là những đối tượng phạm tội nhiều lần, tái phạm với thủ đoạn tinh vi, chuyên nghiệp, chống đối pháp luật cao, chủ động tạo ra tình huống để phạm tội và dần hình thành thủ đoạn thực hiện và che dấu hành vi phạm tội tinh xảo
- Do nhân chứng: có trường hợp có nhân chứng nhưng do có mối quan hệ gia đình hoặc sợ bị trả thù nên họ không báo cho cơ quan chức năng hoặc nhân chứng trở thành bị can của tội không tố giác tội phạm hoặc che giấu tội phạm
1.3.Chỉ số tội phạm
Một thông số khác phản án thực trạng về mức độ của tội phạm là chỉ số phạm tội Chỉ số tội phạm được xác định để tìm hiểu mực độ phổ biến của tội phạm trong dân cư Có thể theo dõi số liệu sau đây:
Bảng 1.5 Chỉ số tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A
Năm Sô người phạm tội
Chỉ số tội phạm (đơn vị: 100.000) 2017
2018
2019
2020
2021
Trung bình
2 Diễn biến của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021
Diễn biến của tội phạm là sự thay đổi thực trạng của tội phạm xét về mức
độ và tính chất theo thời gian trong đơn vị thời gian xác định Diễn biến của tội phạm là một trong những nội dung của tình hình tội phạm mà việc phân tích nội dung này cho phép dự đoán xu hướng vận động của tội phạm trong thời gian tiếp theo.3
3 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Tội phạm học, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2017, tr.120
5
Trang 7Nghiên cứu diễn biến của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giúp phác họa rõ nét hơn bức tranh toàn cảnh về loại tội phạm này qua đó thấy được xu hướng tăng giảm qua các năm, dự đoán tình hình cho những năm tiếp theo, giúp các cơ quan chức năng có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tỉ lệ phạm tội Trong giai đoạn 2017 - 2021 nếu coi năm 2017 là năm gốc (100%) và
so sánh với các năm tiếp theo thì sẽ tìm ra được quy luật vận động của tội phạm
ma túy
Bảng 1.6 Diễn biến của tội phạm ma túy trên địa bản tỉnh A từ 2017 - 2021
2017
2018
2019
2020
2021
Chương II: Cơ cấu và tính chất của tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A
giai đoạn 2017 – 2021
1 Cơ cấu của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017 – 2021
Cơ cấu của tội phạm là thông số thể hiện mối quan hệ giữa các bộ phận trong một tổng thể tội phạm theo một tiêu chí nào đó Có thể nghiên cứu cơ cấu tội phạm về ma túy theo một số tiêu chí sau:
- Cơ cấu theo tội danh
- Cơ cấu theo loại tội phạm
- Cơ cấu theo hình phạt áp dụng đối với người phạm tội
- Cơ cấu theo địa bàn phạm tội
- Cơ cấu theo hình thức thực hiện tội phạm
- Cơ cấu theo chất ma túy, số lượng ma túy bị phát hiện, thu giữ
- Cơ cấu theo động cơ phạm tội
- Cơ cấu theo một số đặc điểm nhân thân người phạm tội
2 Tính chất của tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn 2017– 2021
Một số tính chất cơ bản của tội phạm về ma túy có thể nhận định được là:
- Tình hình tội phạm về ma túy được kiểm soát trong biên độ giao động tăng (giảm, không biến động), tính chất nguy hiểm, mức độ nghiêm trọng theo chiều hướng gia tăng (giảm, không biến động) Trong thời gian gần đây, những
vụ án có tang vật vài trăm bánh heroine trở lên phổ biến, các đối tượng phạm tội
sử dụng nhiều thủ đoạn hoạt động mới, tinh vi hơn (lợi dụng việc xuất, nhập
6
Trang 8khẩu hàng hóa; lợi dụng hoạt động của các quán bar, vũ trường, nhà hàng, khách sạn; sử dụng công nghệ cao, mạng xã hội để giao dịch, mua bán trái phép chất
ma túy, nhất là ma túy tổng hợp, rất phức tạp và khó kiểm soát), với thủ đoạn phạm tội liều lĩnh và tính chất ngày càng nguy hiểm hơn
- Các tội phạm về ma túy chiếm tỷ lệ % số vụ và số bị cáo trong tổng số các vụ án và bị cáo đã xét xử Trong đó, tội phạm cụ thể chủ yếu tập trung vào tội … của BLHS năm 2015
- Số người nghiện ma túy đang ở mức báo động Có xu hướng năm sau tăng cao hơn năm trước
- Mức độ thiệt hại trực tiếp do các đối tượng phạm tội gây ra; hành vi, phương thức phạm tội được thay đổi
- Những đặc điểm nhân thân đặc thù tác động đến quá trình kế hoạch hóa hành vi phạm tội về ma túy
KẾT LUẬN
Nghiên cứu tình hình các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A giai đoạn
2017 – 2021 và các thông số của nó, tác giả đã đi sâu phân tích làm rõ các nội dung về phần hiện và phần ẩn của tình hình các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh A Đề cương cũng đã chỉ ra được những đặc trưng của tình hình tội phạm
ma túy trên địa bàn tỉnh A như các tội phạm hoạt động gắn liền với đặc điểm địa
lý của tỉnh, phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt, đối tượng phạm tội ngày càng liều lĩnh, manh động hơn Diễn biến của tình hình phạm tội về ma túy tăng, giảm không ổn định Tình hình tội phạm về ma túy trong thời gian tới sẽ còn tiếp diễn phức tạp, tiếp tục gây ra những hậu quả to lớn cho con người và xã hội Do đó cần làm tốt công tác đấu tranh phòng chống loại tội phạm này
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Tội phạm học, NXB Công an nhân
dân, Hà Nội, năm 2017
2 Lương Thị Vũ Hằng, Phòng ngừa các tội phạm về ma túy trên địa bàn thành
phố Hải Phòng, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Hà Nội, năm 2018
3 Phạm Thu thủy, Phòng ngừa các tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh Hưng
Yên, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Hà Nội, năm 2017
4 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)
7
Trang 95. http://vannghiep.vn/wp-content/uploads/2018/01/C%C3%A1c-t%E1%BB
%99i-ph%E1%BA%A1m-v%E1%BB%81-ma-t%C3%BAy-tr%C3%AAn-%C4%91%E1%BB%8Ba-b%C3%A0n-t%E1%BB%89nh-%C4%90i
%E1%BB%87n-Bi%C3%AAn-T%C3%ACnh-h%C3%ACnh-nguy
%C3%AAn-nh%C3%A2n-v%C3%A0-gi%E1%BA%A3i-ph%C3%A1p-ph
%C3%B2ng-ng%E1%BB%ABa-ts.pdf
6. https://vksndtc.gov.vn/thong-tin/du-bao-tinh-hinh-toi-pham-ve-ma-tuy-va-cac-giai-ph-d12-t7699.html?Page=1#new-related
8