Giáo trình Lắp ráp, cài đặt, bảo trì và sửa chữa máy vi tính tổng hợp kiến thức về phần cứng máy tính và cách lắp ráp, cài đặt hoàn chỉnh hệ điều hành cho một máy vi tính, cũng như các phần mềm ứng dụng. Mời các bạn cùng tham khảo!
LẮP RÁP MÁY VI TÍNH
Chuẩn bị
1.1 Giới thiệu các thành phần máy tính
- Trình bày được tổng quan về phần cứng máy tính
Cấu trúc chung của máy vi tính
Máy vi tính là một hệ thống được ghép từ nhiều thành phần khác nhau, và để máy tính hoạt động hiệu quả, ta phải lắp ghép các thành phần một cách hợp lý và khai báo với các thành phần khác để đảm bảo sự tương tác ổn định Ngành công nghệ thông tin ngày nay dựa trên máy tính và đang phát triển dựa trên hai yếu tố căn bản: phần cứng và phần mềm Hiểu rõ cách bố trí, kết nối và quản lý hai thành phần này giúp tối ưu hiệu suất hệ thống và tăng cường bảo mật cho các ứng dụng CNTT.
Phần cứng: Gồm những đối tượng vật lý hữu hình như vi mạch, bản mạch in dây cáp nối mạch điện, bộ nhớ, màn hình, máy in, thiết bị đầu cuối, nguồn nuôi,… Phần cứng thực hiện các chức năng xử lý thông tin cơ bản, ở mức thấp nhất tức là các tín hiệu nhị phân
Phần mềm: Là các chương trình (Program) điều và phối tác các hoạt động phần cứng của máy vi tính và chỉ đạo việc xử lý số liệu Phần mềm của máy tính có thể chia làm hai loại: Phần mềm hệ thống (System Software) và phần mềm ứng dụng (Applications Software) Phần mềm hệ thống khi được đưa vào bộ nhớ chính, nó chỉ đạo máy tính thực hiện các công việc Phần mềm ứng dụng là các chương trình được thiết kế để giải quyết một bài toán hay một vấn đề cụ thể để đáp ứng một nhu cầu riêng trong một số lĩnh vực
Máy tính cá nhân PC (Personal Computer): Theo đúng tên gọi của nó là máy tính có thể được sử dụng bởi riêng một người
(Hình 1.1 Máy tính cá nhân PC)
Nguyên tắc hoạt động của máy tính
Trong đó Các mũi tên đại diện cho đường đi của việc trao đổi thông tin giữa người sử dụng với máy tính
+ Khối nhập / Xuất: Bao gồm các thiết bị phục vụ cho việc nhập dữ liệu và xuất dữ liệu
Thiết bị nhập dữ liệu ((Input Device): bàn phím (Keyboad), chuột (Mouse), máy quét (scanner)…
Thiết bị xuất dưz liệu (Output Device): màn hình (Monitor), máy in (Printer)…
Ngoài ra, còn có một số thiết bị khác phục vụ cho việc truyền tin giữa máy tính và các địa điểm ở vị trí địa lý khác nhau, bao gồm thiết bị quay số (Modem), máy fax, card mạng (NIC) và các loại dây cáp (Cable System).
Khối Xử Lý là thành phần cốt lõi của máy tính, bao gồm bộ xử lý trung tâm (CPU) đảm nhận các chức năng chính của hệ thống và các thiết bị tính toán khác CPU thực thi lệnh, xử lý dữ liệu và điều phối hoạt động của toàn bộ máy tính, phục vụ cho việc trao đổi thông tin trên bo mạch chính và giữa các thành phần của hệ thống.
+ Khối Bộ Nhớ: Là nơi lưu trữ các chương trình, dữ liệu trên máy tính và được chia làm hai loại:
- Bộ nhớ chính (Primary Memory): bao gồm:
Bộ nhớ chỉ đọc ROM (Read-Only Memory) là vùng lưu trữ cố định các chương trình và dữ liệu liên quan đến BIOS do nhà sản xuất cung cấp, thường được tích hợp trên bo mạch chủ và lưu trữ dưới dạng firmware trên chip ROM hoặc flash Các thiết lập và dữ liệu liên quan đến BIOS được lưu trong bộ nhớ CMOS và được duy trì nhờ pin CMOS, giúp bảo vệ dữ liệu khi nguồn điện bị cắt.
+ Bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên – RAM (Random Access Memory): là vùng lưu trữ dữ liệu tạm thời trong suốt quá trình người sử dụng dang làm việc
Dữ liệu trong vùng nhớ này sẽ bị mất đi khi khởi động lại máy tính
- Bộ nhớ phụ (Secondary Memory):
Là nơi lưu trữ các dữ liệu của người sủ dụng và các chương trình được cài đặt trên máy tính như là:
+ Đĩa CD-ROM (Compact Disc), DVD (Digital Video Disc)…
1.2 Các thành phần bên trong máy tính
- Trình bày được các thành phần của máy tính
(Hình 1.2 Sơ đồ tổng quan về cấu trúc máy tính)
Hộp máy tính, hay case máy tính, đóng vai như khung nâng đỡ của toàn bộ hệ thống Trong hộp máy, các thành phần như bo mạch chủ, nguồn và các linh kiện khác được lắp đặt, liên kết với nhau để hình thành một hệ máy tính hoàn chỉnh Phần khung được nối đất thông qua nguồn cấp, giúp làm mát và ngăn ngừa hư hỏng do tích điện tĩnh hoặc phóng điện bất thường.
Hộp máy tính có nhiều hình thức và kích thước khác nhau, nhưng việc sản xuất hộp máy phải tuân thủ một trong các thừa số định dạng (form factor) quy định kích thước vật lý và kích cỡ của mainboard, từ đó xác định hộp máy nào vừa với bo mạch chủ Hiện nay các mainboard Full Size AT, Baby AT và LNX đã lỗi thời, nên các hộp máy tương thích với những loại mainboard này cũng không còn được sản xuất nữa.
Trước đây, phần lớn máy tính sử dụng case có bộ nguồn kiểu AT Với nguồn AT, dây nguồn được cắm trực tiếp vào các tiếp điểm ở phía trước vỏ máy Do thiết kế nhỏ gọn, vỏ máy AT thường có kích thước nhỏ và tối giản Hiện nay, kiểu case AT không còn phổ biến và đã được thay thế bằng các chuẩn nguồn và vỏ máy hiện đại hơn.
1.1.2.1.2 Case ATX (Advanced Technology eXtended)
Hộp máy ATX được thiết kế sao cho bộ nguồn cung cấp và hộp máy phải tương thích với mainboard ATX:
- Cho phép lắp đặt mainboard ATX với những kích thước:
+ Full size (Kích thước đầy đủ): rộng 12 inch – dài 9.6 inch (305mm x 244mm)
+ Mini ATX: rộng 11.2 inch – dài 8.2 inch (284mm x 208mm) + Micro ATX: rộng 9.6 inch – dài 9.6 inch (244mm x 244mm)
- Mặt sau hộp máy có một phần hở cới kích thước: rộng 6.25 inch – cao 1.75 inch (15.9mm x 4.45mm) Vùng náy cho phép bố trí các cổng vào ra trực tiếp lên phía sau của mainboard mà không cần dùng cable để nối các đầu nối cổng vào ra lên các bộ nối trên mainboard
- Nguồn ATX có quạt nguồn điện để làm mát CPU và bộ nhớ chính một cách trực tiếp cho CPU và bộ nhớ chính được đặt cạnh bộ nguồn Điều này cho phép loại bỏ các quạt làm mát CPU Đồng thời quạt nguồn ATX thổi vào khung hệ thống, làm tăng áp suất khung hệ thống, góp phần loại bỏ sự xâm phạm của bụi và chất bẩn vào hệ thống
(Hình 1.4 case ATX) Case gồm các thành phần:
- Nắp vỏ: Phần nắp che của vỏ máy, có loại 1 tấm chụp hoặc hai tấm rời gắn 2 bên
- Sườn máy: Phần cố định khi nắp đặt thiết bị, dùng để gắn mainboard (Bo mạch chính)
Đèn chỉ báo là hệ thống hiển thị tình trạng hoạt động của các thành phần chính bên trong máy tính, gồm các loại: power (đèn báo nguồn), HDD (đèn báo ổ cứng), Speed (đèn báo tốc độ) Một số loại case còn có đèn báo nhiệt độ ở bên trong máy Để có thể hoạt động, các loại đèn chỉ báo thường có dây cắm vào vị trí tương ứng trên mainboard.
- Công tắc : Gồm công tắc nguồn và công tắc Reset
- Khoang gắn thiết bị: Là các khoang dùng để gắn các loại thiết bị như: ổ đĩa mềm (FDD), ổ đĩa cứng, ổ đĩa CD/DVD, quạt giải nhiệt máy
- Khe cắm : Có vị trí ở phía sau máy dùng để nối các bo mạch giao tiếp (card) bên trong máy tính với các thiết bị bên ngoài.
- Bộ nguồn : Cung cấp điện cho toàn hệ thống Hiện có hai loại nguồn tương ứng là nguồn AT và nguồn ATX
- Linh kiện : Case thường có linh kiện kèm theo, như các loại ốc, khe chặn, mặt nạ vỏ,… dùng để gắn các bo mạch, thiết bị
- Dây cáp : Dây cáp cấp nguồn
Mainboard (bo mạch chủ) được ví như sương sống của máy tính, là nền tảng kết nối mọi linh kiện và thiết bị ngoại vi thành một khối thống nhất Chính nhờ mainboard mà các thành phần như CPU, RAM, card đồ họa và các thiết bị ngoại vi có thể giao tiếp với nhau, đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả Với vai trò then chốt, bo mạch chủ quản lý luồng dữ liệu và cung cấp nguồn cấp cần thiết, làm nền tảng cho toàn bộ quá trình xử lý và kết nối trong máy tính.
Chức năng chính của Mainboard?
Mainboard là một bản mạch liên kết tất cả các linh kiện và thiết bị ngoại vi thành một bộ máy thống nhất
Mainboard (bo mạch chủ) điều khiển tốc độ và đường đi của luồng dữ liệu giữa các thiết bị, đảm bảo dữ liệu được truyền tải nhanh và ổn định Đồng thời, mainboard điều khiển và phân phối điện áp cấp cho các linh kiện gắn trên bo mạch chủ, cung cấp nguồn điện đúng chuẩn cho từng thành phần để tối ưu hiệu suất và độ ổn định của hệ thống.
Ngoài ra Mainboard còn là linh kiện quyết định đến “tuổi thọ” của nguyên một bộ máy vì chỉ có có “em nó” mới biết là “mình” có thể nâng cấp lên tới mức nào
Lựa chọn cấu hình máy tính
Trong phần này ta đề cập tới một số điểm cần chú ý, khi lựa chọn những thiết bọ cơ bản như: Nguồn, case, mainboard, CPU, RAM, HDD, CD-ROM
2.1 Các vần đề cần quan tâm khi lựa chọn Case và Nguồn
Hiện nay, bộ nguồn ATX chiếm đa số trên thị trường máy tính mới ở nước ta Tuy nhiên, khi cần sửa chữa một máy tính đang sử dụng nguồn AT, ta cũng phải hiểu rõ loại nguồn này Trong quá trình mua case và bộ nguồn, chúng ta nên chú ý tới công suất phù hợp với cấu hình, chuẩn kết nối và kích thước tương thích với thùng máy, hiệu suất hoạt động (ví dụ 80 PLUS), các chế độ bảo vệ và độ tin cậy, cũng như sự tiện dụng của dây nguồn (modular hay non-modular) Việc lựa chọn một nguồn có thiết kế phù hợp sẽ giúp lắp đặt dễ dàng, tăng hiệu quả làm việc và độ an toàn cho toàn bộ hệ thống.
Có các loại như 200W, 250W, 300W, 350W, 400W v.v…Tất nhiên khi lựa chọn công suất của bộ nguồn nó phụ thuộc vào số lượng thiết bị khi lắp ráp Nếu bạn muốn sử dụng nhiều ổ đĩa như CD-ROM, DVD-ROM v.v… hoặc muốn gắn thêm nhiều quạt tỏa nhiệt hay lắp máy Server thì chọn bộ nguồn có công suất lớn (350W, 400W trở lên), nếu không, thông thường ta có thể sử dụng bộ nguồn có công suất từ 250W-300W là đủ
Hiện nay ở thị trường việt nam đa số chỉ hai loại vỏ máy với mẫu mã đa dạng Ta nên chọn loại cao: nếu muốn trang bị nhiều ổ đĩa; hoặc loại thấp: nếu muốn gọn nhẹ và không gắn nhiều ổ đĩa Tuy nhiên, tôt hơn hết ta nên chọn loại cao để cho có không gian giải nhiệt tốt hơn và cũng dự phòng cho việc lắp thêm nhiều ổ đĩa sau này Còn ngược lại, nếu không có nhiều không gian cho dàn máy tính, máy in v.v… thì có thể tham khảo loại máy barebone PC trên thị trường Hiện nay có sản phẩm barebone của hãng Iwill, MSI, ECS, Biostar xuất hiện trên thị trường việt nam Nó trông hiện đại, kiểu dáng nhỏ gọn (có loại có kích thước chỉ bằng quyển từ điển như ZPC của hãng Iwill) nhưng khả năng hỗ trợ hệ thống đến 800 MHz và HT Technology
Hiện nay có nhiều hãng sản xuất bo mạch chủ nổi tiếng như Gigabyte, Asus, MSI, Intel, Asrock và thậm chí các hãng mới gia nhập thị trường Việt Nam như Iwill Khi mua một bo mạch chủ cho máy tính, điều quan trọng là xác định trước bộ vi xử lý (CPU) bạn sẽ dùng để từ đó chọn mainboard tương thích và tối ưu hiệu suất Các tiêu chí chọn mainboard bao gồm sự tương thích giữa socket và chipset với CPU, kích thước (form factor), số khe RAM và hỗ trợ tối đa dung lượng, chuẩn và tốc độ RAM, số lượng và loại PCIe, hỗ trợ ổ cứng/ổ SSD, khả năng cấp nguồn và hệ thống làm mát, cùng với độ tin cậy, chất lượng xây dựng và uy tín của hãng.
- Loại chân cắm cho CPU
Tốc độ hỗ trợ tối đa cho CPU là khả năng của mainboard để hỗ trợ tốc độ cao nhất của CPU Các thông số này được ghi dưới dạng Up to hoặc Support (S/p) Khi một mainboard được ghi là "Up to 3.06 GHz" thì có thể lắp một CPU tối đa là 3.06 GHz hoặc thấp hơn.
- Tốc độ Bus: như đã nói về tốc độ Bus, tốc độ bus càng lớn thì làm cho tốc độ truyền dữ liệu càng cao
Hiện có nhiều hãng sản xuất chipset như Intel, SIS, VIA, v.v., nhưng ở thị trường Việt Nam, Intel chiếm thị phần lớn về CPU, nên sự tương thích giữa CPU Intel và mainboard dùng chipset Intel được tối ưu và hỗ trợ tốt nhất Vì vậy, chipset Intel hiện đang được người dùng Việt Nam ưa chuộng và tin tưởng.
- Loại nguồn sử dụng: hiện nay chúng ta chỉ sử dụng loại nguồn ATX với các công suất khác nhau Tùy vào mục đích sử dụng
- Hỗ trợ RAM: thế hệ máy mới hiện nay đang thịnh hành sử dụng 2 loại RAM là: DDR I và DDR II so giá cả và khả năng đáp ứng được nhu cầu cần thiết chung Bạn phải chú ý mainboard của mình hỗ trợ sử dụng được loại RAM nào
Các thiết bị tích hợp trên bo mạch chủ (onboard) như VGA, âm thanh và mạng (LAN) thường được tích hợp sẵn trên bo mạch chủ Khi bo mạch chủ có các thiết bị onboard này, bạn sẽ tiết kiệm chi phí mua thêm card rời Tuy nhiên, hiệu năng và chất lượng của thiết bị onboard thường bị hạn chế so với các thiết bị rời như VGA rời, sound card rời và NIC riêng, khiến trải nghiệm đồ họa, âm thanh và kết nối mạng không đạt mức tối ưu cho các nhu cầu cao.
- ISA, PCI, AGP, USB: cổng USB hiện nay có rất nhiều ưu thế nên hầu hết các mainboard đều có Bus ISA đã lỗi thời nên hiện không còn sử dụng Bus PCI thì đang được sử dụng rộng rãi để có thể gắn các thiết bị âm thanh, LAN, hayModem…Cổng AGP còn gọi là cổng đồ họa, nếu bo mạch chủ có VGA Onboard thì hiếm có cổng này, ngược lại nếu mainboard không tích hợp VGA thì chắc chắn có nhưng phải xem nó hỗ trợ VGA card 2X, 4X hay 8X để mua
Tóm lại, khi mua một mainboard (bo mạch chủ), bạn cần chú ý tới các yếu tố kỹ thuật được nêu ở trên để đảm bảo sự tương thích giữa các linh kiện trong máy tính Các thiết bị như CPU, RAM, GPU và các thành phần khác phải hoạt động ăn khớp với nhau Ngoài ra, khi chọn mainboard cần chú ý đến loại Socket, vì Socket ảnh hưởng đến khả năng tương thích CPU và hiệu năng tổng thể của hệ thống.
CPU có rất nhiều loại, cũng giống như lựa chọn mainboard, chọn CPU thì bị chiếm bởi hầu hết các sản phẩm của Intel, sau đó là hãng AMD với một thị phần nhỏ hơn Khi lựa chọn CPU cần chú ý tới các đặc điểm sau.
- Chân cắm CPU: các hãng sản xuất khác nhau đưa ra các đòng sản phẩm khác nhau thường có loại chân cắm khác nhau Và đây cũng là tiêu chí đầu tiên để chọn mua sản phẩm cho phù hợp với bo mạch chủ
- Tốc độ CPU: Tốc độ CPU là yếu tố quyết định khẳ năng xử lý của máy tính
Bộ nhớ đệm ngoài (External Cache) là khu vực lưu trữ dữ liệu và các lệnh chương trình thường xuyên được truy cập, cho phép đọc ngay mà không phải tìm kiếm từ nguồn khác Cache được tổ chức và quản lý để dữ liệu và lệnh quan trọng được đặt ở các vùng nhớ có tốc độ cao, đồng thời tối ưu hóa liên kết giữa chúng sao cho những dữ liệu sắp tới sẽ nằm trong cache Nhờ thiết kế và quản lý cache hiệu quả, hệ thống tăng hiệu suất và tốc độ xử lý của máy tính, vì mức độ hiệu quả và dung lượng cache càng cao thì thời gian truy cập dữ liệu càng ngắn.
- BUS hệ thống: khái niệm Bus hệ thống ta đã đề cập ở trên Bus hệ thống quyết định tốc độ truyền dữ liệu trong máy tính, nên CPU có bus càng lớn thì tốc độ xử lý dữ liệu càng nhanh Hiện nay CPU Pentium IV có tốc độ là 800MHz.
Có những vấn đề ta phải cần phải biết khi lựa chọn RAM:
Loại RAM: Ngày nay các loại RAM thường có SDRAM, DDRAM I, DDRAM II, tùy vào khe cắm của mainboard mà ta lựu chọn loại RAM nào.
Dung lượng RAM (MB, GB): RAM có dung lượng càng lớn thì càng làm việc hiệu quả
Tốc độ BUS (MHz): được đo bằng MHz là khối lượng mà RAM có thể truyền trong một lần cho CPU xử lý Do đó, bus của RAM càng cao thì khả năng làm việc của máy tính càng hiệu quả
Các sự cố thường gặp
6 Sao lưu phục hồi hệ thống 7 1 5 1
CHƯƠNG 1: LẮP RÁP MÁY VI TÍNH
Mã chương: MH15-01 Giới thiệu Để có thể lắp ráp máy PC một cách có hiệu quả, người kỹ thuật viên cần phải quen thuộc với những khái niện tổng quát về mặt vật lý cũng như cơ học của máy
Phải có khả nămg tháo rời máy một cách nhanh chóng (mà không làm hư hại vỏ máy hoặc các bộ phận lắp ghép bên trong), sau đó phải nhanh chóng nhận dạng chính xác từng cụm bộ phận, các bản mạch mở rộng (Expansion Board) và các đầu nối (Connector)
Sau khi hoàn tất một phiên chuẩn đoán và sửa chữa người kỹ thuật viên phải có khả năng lắp ráp máy và những phần vỏ bọc của nó lại như cũ (cũng không làm hư hại chúng)
Mục đích của bài viết là chỉ ra các cụm bộ phận công tác khác nhau trong máy tính và đề xuất các nguyên tắc lắp ráp tổng quát cho một PC Bài viết phân tích các thành phần chính như bo mạch chủ, vi xử lý, RAM, nguồn điện và hệ thống làm mát để người đọc hiểu chức năng và vị trí của mỗi bộ phận trong cấu trúc máy tính Đồng thời, nó trình bày các nguyên tắc lắp ráp PC giúp người dùng bố trí linh kiện đúng chuẩn, kết nối an toàn và tối ưu luồng khí, điện áp và hiệu suất hệ thống Các yếu tố về an toàn, quản lý cáp và quy trình kiểm tra sau khi lắp ráp được đề cập nhằm đảm bảo một quy trình lắp ráp PC hiệu quả, bền vững và thân thiện với người dùng.
Nội dung của bài gồm có nhứng vấn đề sau:
- Các thành phần bên trong máy PC
- Những điều cần lưu ý khi tháo lắp máy
- Các yếu tố hình thù máy
- Trình bày được các thành phần chính của máy tính
- Các nhiệm vụ chính của các thành phần trong máy tính
- Lựa chọn thiết bị để đáp ứng yêu cầu công việc
- Lắp ráp được một máy vi tính hoàn chỉnh và giải quyết các sự cố khi lắp ráp
- Cẩn thận trong thao tác tháo lắp linh kiện máy tính
- Tự tin khi sửa chữa máy tính
1.1 Giới thiệu các thành phần máy tính
- Trình bày được tổng quan về phần cứng máy tính
Cấu trúc chung của máy vi tính
Máy vi tính là một hệ thống được ghép nhiều thành phần tạo nên Do dó, để máy tính có thể hoạt động được ta phải lắp ghép các thành phần của nó một cách hợp lý và khai báo với các thành phần khác Ngày nay nghành Công nghệ thông tin dựa trên các may tính hiện đang phát triển trên cơ sỏ hai phần:
Phần cứng máy tính gồm các đối tượng vật lý hữu hình như vi mạch, bản mạch in, dây cáp nối mạch điện, bộ nhớ, màn hình, máy in, thiết bị đầu cuối và nguồn nuôi Các thành phần này đảm nhận chức năng xử lý thông tin cơ bản ở mức thấp nhất, tức là xử lý các tín hiệu nhị phân.
Phần mềm: Là các chương trình (Program) điều và phối tác các hoạt động phần cứng của máy vi tính và chỉ đạo việc xử lý số liệu Phần mềm của máy tính có thể chia làm hai loại: Phần mềm hệ thống (System Software) và phần mềm ứng dụng (Applications Software) Phần mềm hệ thống khi được đưa vào bộ nhớ chính, nó chỉ đạo máy tính thực hiện các công việc Phần mềm ứng dụng là các chương trình được thiết kế để giải quyết một bài toán hay một vấn đề cụ thể để đáp ứng một nhu cầu riêng trong một số lĩnh vực
Máy tính cá nhân PC (Personal Computer): Theo đúng tên gọi của nó là máy tính có thể được sử dụng bởi riêng một người
(Hình 1.1 Máy tính cá nhân PC)
Nguyên tắc hoạt động của máy tính
Trong đó Các mũi tên đại diện cho đường đi của việc trao đổi thông tin giữa người sử dụng với máy tính
+ Khối nhập / Xuất: Bao gồm các thiết bị phục vụ cho việc nhập dữ liệu và xuất dữ liệu
Thiết bị nhập dữ liệu ((Input Device): bàn phím (Keyboad), chuột (Mouse), máy quét (scanner)…
Thiết bị xuất dưz liệu (Output Device): màn hình (Monitor), máy in (Printer)…
Bên cạnh đó còn có một số thiết bị khác phịc vụ cho việc truyền tin giữa máy tính với bên ngoài ở các vị trí địa lý khac nhau như: thiết bị quay số (Modem Fax), card mạng (NIC), dây cáp các loại (Cable System).
Khối Xử Lý (CPU) là thành phần chủ chốt đảm nhận chức năng xử lý của máy tính, bao gồm bộ xử lý và các thiết bị tính toán khác phục vụ cho việc trao đổi thông tin trên bo mạch chủ, giúp máy tính thực hiện các thao tác tính toán và điều khiển, phối hợp hoạt động giữa các bộ phận để tối ưu hiệu suất.
+ Khối Bộ Nhớ: Là nơi lưu trữ các chương trình, dữ liệu trên máy tính và được chia làm hai loại:
- Bộ nhớ chính (Primary Memory): bao gồm:
ROM (Read Only Memory) là vùng lưu trữ chương trình và dữ liệu liên quan đến BIOS của nhà sản xuất và được lưu trữ trên chip CMOS Các thay đổi liên quan đến chương trình BIOS được lưu lại nhờ bộ pin nuôi, còn gọi là pin CMOS.
+ Bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên – RAM (Random Access Memory): là vùng lưu trữ dữ liệu tạm thời trong suốt quá trình người sử dụng dang làm việc
Dữ liệu trong vùng nhớ này sẽ bị mất đi khi khởi động lại máy tính
- Bộ nhớ phụ (Secondary Memory):
Là nơi lưu trữ các dữ liệu của người sủ dụng và các chương trình được cài đặt trên máy tính như là:
+ Đĩa CD-ROM (Compact Disc), DVD (Digital Video Disc)…
1.2 Các thành phần bên trong máy tính
- Trình bày được các thành phần của máy tính
(Hình 1.2 Sơ đồ tổng quan về cấu trúc máy tính)
Hộp máy có thể coi như là phần khung của một máy tính Trong hộp máy, các thành phần của máy tính sẽ được lắp đặt, liên kết với nhau để tạo thành một khối hoàn chỉnh mà chúng ta thường quen gọi là CPU Hơn nữa, phần khung sẽ được nối mát qua nguồn, điều này sẽ ngăn ngừa các thành phần máy tính bị hư hỏng do việc hình thành hoặc phóng dòng tĩnh điện.
Hộp máy tính có đa dạng hình thức và kích thước, nhưng quá trình sản xuất hộp máy phải tuân thủ một trong các tiêu chuẩn định dạng mô tả kích thước vật lý và kích thước của mainboard, từ đó xác định loại hộp máy lắp vừa với mainboard Hiện nay các mainboard Full Size AT, Baby AT và LNX đã lỗi thời, nên các hộp máy tương thích với các mainboard này cũng không còn được sản xuất nữa.
Trước đây phần lớn máy tính sử dụng loại case có bộ nguồn loại AT Đối với loại vở nguồn này dây nguồn được cắm trực tiếp vào Contact ở phía trước của vỏ máy Thường vỏ thùng có diện tích nhỏ gọn hiện nay vỏ máy loại AT không còn phổ biến
1.1.2.1.2 Case ATX (Advanced Technology eXtended)
Hộp máy ATX được thiết kế sao cho bộ nguồn cung cấp và hộp máy phải tương thích với mainboard ATX:
- Cho phép lắp đặt mainboard ATX với những kích thước:
+ Full size (Kích thước đầy đủ): rộng 12 inch – dài 9.6 inch (305mm x 244mm)
+ Mini ATX: rộng 11.2 inch – dài 8.2 inch (284mm x 208mm) + Micro ATX: rộng 9.6 inch – dài 9.6 inch (244mm x 244mm)
- Mặt sau hộp máy có một phần hở cới kích thước: rộng 6.25 inch – cao 1.75 inch (15.9mm x 4.45mm) Vùng náy cho phép bố trí các cổng vào ra trực tiếp lên phía sau của mainboard mà không cần dùng cable để nối các đầu nối cổng vào ra lên các bộ nối trên mainboard
- Nguồn ATX có quạt nguồn điện để làm mát CPU và bộ nhớ chính một cách trực tiếp cho CPU và bộ nhớ chính được đặt cạnh bộ nguồn Điều này cho phép loại bỏ các quạt làm mát CPU Đồng thời quạt nguồn ATX thổi vào khung hệ thống, làm tăng áp suất khung hệ thống, góp phần loại bỏ sự xâm phạm của bụi và chất bẩn vào hệ thống
(Hình 1.4 case ATX) Case gồm các thành phần:
- Nắp vỏ: Phần nắp che của vỏ máy, có loại 1 tấm chụp hoặc hai tấm rời gắn 2 bên
- Sườn máy: Phần cố định khi nắp đặt thiết bị, dùng để gắn mainboard (Bo mạch chính)