BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LỚP 118 HC45B2 BÀI THẢO LUẬN THỨ NHẤT Bộ môn LUẬT HÌNH SỰ PHẦN CÁC TỘI PHẠM 1. Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS).
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LỚP 118-HC45B2
BÀI THẢO LUẬN THỨ NHẤT
Giảng viên: Nguyễn Thị Minh Trâm
Bộ môn: LUẬT HÌNH SỰ PHẦN CÁC TỘI PHẠM
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 08 tháng 03 năm 2022
Trang 2DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM
Trang 3MỤC LỤC
I Nhận định Đúng – Sai Giải thích? 1
1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS) 1
5 Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên 1
7 Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS) 1
8 Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS) 2
9 Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS) 2
11 Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS) 2
II Bài tập 3
Bài tập 1 3
Bài tập 3 3
Bài tập 4 4
Trang 4I Nhận định Đúng – Sai Giải thích?
1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS)
Nhận định sai
Vì căn cứ vào Điều 123 BLHS 2015 quy định Tội giết người là tội phạm có cấu thành vật chất Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng của người khác sẽ cấu thành Tội giết người cho dù hậu quả chết người không xảy ra Hậu quả đó có ý nghĩa trong việc xác định giai đoạn thực hiện phạm tội Nếu hậu quả chết người chưa xảy ra thì ở giai đoạn phạm tội chưa đạt
5 Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên
Nhận định sai
Vì không phải trong mọi trường hợp, tình tiết “giết 02 người trở lên” đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên Tình tiết “giết 02 người trở lên” đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên đối với hành vi phạm tội cố ý gián tiếp, còn đối với trường hợp cố ý trực tiếp thì không bắt buộc phải có hậu quả 02 người chết trở lên, mà người này có hành vi cố ý “giết hai người trở lên” thì vẫn áp dụng tình huống giết hai người trở lên không bắt buộc phải có hậu quả xảy
ra trên thực tế Trường hợp người phạm tội có ý định giết nhiều người và đã thực hiện hành vi phạm tội nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra do những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội vẫn được coi là giết nhiều người
CSPL: điểm a Khoản 1 Điều 123 BLHS 2015
7 Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS)
Nhận định sai
Theo như quy định tại khoản 1 Điều 124 BLHS 2015 quy định về tội giết hoặc vứt bỏ con mới
đẻ Ta thấy không phải mọi hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì đều cấu thành
Tội giết con mới đẻ quy định tại Điều 124 BLHS 2015 Vì chủ thể của loại tội phạm này không phải là chủ thể thường mà là chủ thể đặc biệt Trong trường hợp này chỉ có người mẹ là người
do bị ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 7 ngày thì mới là chủ thể được quy định tại Điều 124 và cấu thành Tội giết con mới đẻ Còn nếu trong trường hợp là chủ thể thường mà thực hiện hành vi trên thì
1
Trang 5không cấu thành Tội giết con mới đẻ mà cấu thành Tội giết người quy định tại Điều 123 BLHS
2015
8 Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS).
Nhận định sai
Tại khoản 1 Điều 125 BLHS năm 2015 quy định: “ Người nào giết người trong trạng thái tinh
thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm” Như vậy,
trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh nhưng không xuất phát từ hành vi trái pháp luật nghiêm trọng gây ra thì không được coi là cấu thành tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh
CSPL: Khoản 1 Điều 125 BLHS 2015
9 Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS)
Nhận định Sai
Không phải mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127) Bởi có những trường hợp người phạm tội có mục đích sát hại nạn nhận từ ban đầu nhưng lợi dụng lý do thi hành công vụ để được xét xử theo Điều 127, mà thật chất phải được xử thuở Điều 123 BLHS
Vd: A và B có tư thù trước với nhau, khi B có hành vi trái pháp luật thì A là người có thẩm quyền xử lý Và A lấy lý do thi hành công vụ nhưng mục đích giết chết B Như vậy, khi xét xử
A thì phải xử tội giết người theo Điều 123 chứ không phải Điều 127
CSPL: Điểm K, Khoản 1, Điều 123 BLHS 2015
11 Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS).
Nhận định sai
Vì Tội bức tử có CTTP hình thức và gồm các hành vi đối xử tàn ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi, đối xử bất công, xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm,nạn nhân bị dày
2
Trang 6vò về tư tưởng, bế tắc trong cuộc sống…Đó là những hành vi cấu thành tội phạm khi có sự tự sát của nạn nhân bất kể sự tự sát đó có gây hậu quả chết người hay không Vì vậy, nạn nhân tử vong không là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130)
II Bài tập
Bài tập 1
Khoảng 19 giờ, T ra sân kho HTX xem biểu diễn ca nhạc Khi đi, T dắt một lưỡi lê tự tạo (lưỡi lê dài 15cm rộng 2cm) Chưa tới giờ biểu diễn nên một số thanh niên túm lại với nhau nói chuyện ởphía cổng vào khu vực biểu diễn, khiến một số cháu nhỏ không thể đi qua được Thấy vậy, T liền nói: “Sao các anh đứng ngang thế?” Hai bên va chạm, chửi nhau A và B trong tốp thanh niên đó đã chạy gọi thêm bạn bè để gây sự Cả bọn quay trở lại gặp T thì ngay lập tức C túm áo T và thúc gối vào bụng của T, còn A và B đấm vào mặt T làm môi T
bị sưng Các trật tự viên đã kịp thời ngăn cản và chấm dứt sự va chạm Một lát sau, T lại đến gần chỗ đứng của A, B và C để đôi co dẫn đến tiếp tục xô xát Trong lúc xô xát, T rút lưỡi lê ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực C rồi bỏ chạy Kết luận giám định pháp y xác định: “C chết do vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính”.Hãy xác định tội danh đối với hành vi của T
- Chủ thể: T thỏa mãn điều kiện về chủ thể của tội danh này nên là chủ thể thường
- Khách thể:
+ Khách thể: tính mạng, quyền được sống của C
+ Đối tượng tác động: Anh C đang sống
- Mặt khách quan:
+ Hành vi: T rút lưỡi lê ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực C (hành động)
+ Hậu quả C chết
+ Mối quan hệ nhân quả: Hành vi rút lưỡi lê ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực C là nguyên nhân trực tiếp khiến C chết tại chỗ
3
Trang 7- Mặt chủ quan: là lỗi cố ý trực tiếp vì T nhận thức rõ tính nguy hiểm, thấy trước hậu quả của
hành vi rút lưỡi lê đâm vào ngực C và cũng mong muốn hậu quả xảy ra
Do đó T đã phạm tội giết người theo quy định tại Điều 123 của BLHS 2015
Bài tập 3
A và B là vợ chồng Trước khi cưới, B đã có người yêu, nhưng do gia đình ép gả nên phải lấy A Vì thế, dù đã có chồng nhưng B vẫn gặp C - người yêu cũ của B Biết vậy, nên gia đình B khuyên A đưa vợ lên làm ăn ở Thành phố Hồ Chí Minh A nghe lời đem vợ lên sống
ở thành phố Dù vậy, B vẫn lén lút quan hệ với C bằng cách viện lý do đi khám bệnh và lưu lại bệnh viện để điều trị ít ngày, nhưng thực chất là 2 người hẹn hò nhau tại một khách sạn
và sống với nhau Gia đình B biết được nên đã báo cho A biết mối quan hệ giữa B và C, đồng thời cho A biết số xe Honda của C Một hôm, vì mất điện nên A về nhà sớm hơn thường lệ thì thấy B chuẩn bị quần áo nói là đi chữa bệnh tại bệnh viện A không tin nên chạy nhanh ra đường cái, cách nhà khoảng 200m thì thấy một thanh niên đang ngồi trên một chiếc xe Honda có biển số như gia đình B đã báo trước Quá tức giận, A nhặt một khúc
gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu anh thanh niên đang ngồi trên xe gắn máy nhiều nhát cực mạnh khiến anh thanh niên nọ bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện Khi kiểm tra căn cước của người bị hại thì mới xác định được nạn nhân không phải là C mà chính là bạn của C Do không biết mặt C nên A đã đánh nhầm người Lúc đó, C đang mua thuốc lá gần đó Hãy xác định tội danh đối với hành vi của A.
- Về khách thể:
+ Khách thể: tính mạng của C
+ Đối tượng tác động: anh thanh niên bạn C
- Về chủ thể: chủ thể thường.
- Về mặt khách quan:
+ Hành vi: A đã dùng khúc gỗ đánh thẳng vào vùng đầu của anh thanh niên đang ngồi trên xe Honda nhiều nhát
4
Trang 8+ Hậu quả: làm cho anh thanh niên chấn thương sọ não và chết trên đường đi cấp cứu.
+ Mối quan hệ nhân quả: hành vi dùng khúc gỗ đánh anh thanh niên nhiều nhát vào đầu của A
là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết dẫn đến cái chết của anh thanh niên
- Về mặt chủ quan: Lỗi của A là lỗi cố ý trực tiếp Vì A nhận thức rõ tính nguy hiểm, thấy trước
hậu quả của hành vi dùng khúc gỗ đánh anh thanh niên nhiều nhát vào đầu của mình và cũng mong muốn hậu quả xảy ra
Do đó A đã phạm tội giết người theo quy định tại Điều 123 của BLHS 2015
Bài tập 4
Hai gia đình là hàng xóm của nhau Trong một gia đình có bà mẹ là K và cậu con trai tên
là H Gia đình bên kia có ông cụ là A cùng hai con trai tên là B và C Ban ngày các con đều
đi làm nên ông A thường hay qua nhà bà K chơi Sau một thời gian, ông A mang gạo góp với bà K nấu cơm chung B và C không đồng ý vì cho là cha mình bị bà K dụ dỗ, đem tài sản cho bà K nên yêu cầu cha mình chấm dứt quan hệ với bà K nhưng ông A không nghe và vẫn tiếp tục làm theo ý mình B và C cho là sự bất đồng trong gia đình mình là do bà K gây ra nên quyết định gây án.Vào 3 giờ sáng, B cầm đuốc và C cầm một con dao lớn đến trước sân nhà bà K B và C châm lửa đốt nhà, đồng thời chặn cửa đón đầu hai mẹ con bà K Bà K và
H chạy ra đến cửa thì thấy B đang quơ đuốc xông tới, C cầm dao lao vào tấn công H H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C Ngay lúc đó, B dùng đuốc xông tới gần H H nhanh chóng chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ, đồng thời H quay sang đối phó với B thì bà con vừa kịp đến.Hãy xác định hành vi của H có phạm tội không? Nếu có thì phạm tội gì?
Hành vi của H có phạm tội và hành vi này đã cấu thành Tội giết người theo quy định tại Điều
123 BLHS 2015 Hành vi của H đã có đủ các dấu hiệu pháp lí đặc trưng của Tội giết người tại Điều 123 BLHS 2015 Trong đó:
- Khách thể:
+ Khách thể: Tính mạng, quyền được sống của C
+ Đối tượng tác động: C, con người đang sống
5
Trang 9- Mặt khách quan:
+ Hành vi: Trước đó H đã chém đứt bàn tay của C và sau đó H chém tiếp vào đầu C Xét về điều kiện phát sinh quyền phòng vệ của H: Hành vi tấn công của C đối với H là nguy hiểm đáng
kể (bằng con dao) và trái pháp luật Tuy nhiên, H đã giật con dao là hung khí từ C nên nguy hiểm không còn đáng kể Vì thế, việc H chặt đứt tay C là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng Sau
đó H chém tiếp vào đầu C khi B cầm đuốc xông tới, lúc này quyền phòng vệ của H không phát sinh
+ Hậu quả: C chết tại chỗ
+ Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Việc H chém vào đầu C là nguyên nhân trực tiếp khiến C chết tại chỗ
- Chủ thể: H thỏa mãn điều kiện về chủ thể của tội danh này - chủ thể thường (nếu đủ năng lực
trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi quy định)
- Mặt chủ quan: H thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp, việc này thể hiện qua H biết
hành vi cầm dao chém đầu nạn nhân là nguy hiểm, có thể khiến nạn nhân tử vong nhưng vẫn thực hiện
6
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017
2. Giáo trình Luật hình sự Việt Nam ( Phần các tội phạm – Quyển 1)