TIỂU LUẬN bộ môn QUẢN TRỊ học đề tài QUẢN TRỊ rủi RO TRONG bối CẢNH đại DỊCH COVID 19

4 Tầm quan trọng của quản trị rủi ro 4 Vai trò của quản trị rủi ro trong doanh nghiệp 5 Giúp doanh nghiệp tổ chức hoạt động ổn định 5 Giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu sứ mệnh, chiến

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

TIỂU LUẬN BỘ MÔN QUẢN TRỊ HỌC

Đề tài: QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG BỐI CẢNH

ĐẠI DỊCH COVID-19

Giảng viên hướng dẫn : TS Lê Việt Hưng

Mã lớp học phần : 22D1MAN40200101

Sinh viên thực hiện : Hồ Yến Nhi

Mã số sinh viên : 31211025251

Lớp - Khoá : IBC04 - K47 (sáng thứ Sáu)

TP Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 04 năm 2022

MỤC LỤC

Quản trị rủi ro (Risk Management) là gì? 4 Tầm quan trọng của quản trị rủi ro 4 Vai trò của quản trị rủi ro trong doanh nghiệp 5

Giúp doanh nghiệp tổ chức hoạt động ổn định 5

Giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu sứ mệnh, chiến lược kinh doanh 5

Giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định đúng đắn 6

NHỮNG LƯU Ý TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO CHO DOANH NGHIỆP 8

Kiểm toán nội bộ (KTNB) và An ninh Mạng 8 Những sự kiện quá khứ không quyết định đến quản lý rủi ro ở hiện tại 8 Câu trả lời cho các rủi ro là một biến số thay đổi liên tục 8

Cách bảo vệ thương hiệu và danh tiếng của doanh nghiệp 9 Hãy lắng nghe những điều “không nên” 9

Xây dựng kế hoạch truyền thông nhất quán 9 Đánh giá rủi ro và lập kế hoạch cho tương lai 10

Đảm bảo sự kết nối và an toàn khi làm việc từ xa 11 Tăng cường đa dạng hóa nhà cung cấp 11

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG BỐI CẢNH

ĐẠI DỊCH COVID-19

MỞ ĐẦU

Sự lây lan rộng rãi của COVID-19 và những bất ổn về kinh tế đã mang đến nhiều thách thức cho xã hội Bên cạnh những tác động tới con người, COVID-19 đã và đang gây ra

những gián đoạn trong kinh doanh và tiêu dùng không chỉ ở riêng các khu vực bị ảnh hưởng bởi đại dịch mà dần lan rộng ra tất cả các quốc gia, khu vực trên toàn cầu Do dịch

bệnh kéo dài với diễn biến phức tạp, khó dự đoán đã tác động tới mọi mặt của đời sống,

kinh tế, xa hôi; trong đó cộng đồng doanh nghiệp bị ảnh hưởng lớn

Dịch bệnh gây ra nhiều khó khăn và thách thức đáng kể, tác động tiêu cực tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của hầu hết doanh nghiệp ở tất cả lĩnh vực Nhiều doanh nghiệp bị hạn chế tiếp cận khách hàng, chuỗi cung ứng gián đoạn, doanh thu giảm mạnh, lao động phải nghỉ việc,

Doanh nghiệp cần cân nhắc xây dựng các giải pháp phù hợp trong mọi tình

huống nhằm ứng phó trước bối cảnh phức tạp của tình hình kinh tế Các doanh

nghiệp nên xem xét lại hệ thống vận hành cũng như quy trình làm việc nhằm giảm thiểu rủi ro và hạn chế tối đa tác động tiêu cực của đại dịch Để vượt qua thử thách,

nhiều doanh nghiệp đã và đang nhanh chóng tổ chức lại sản xuất, chuyển đổi số, thay

đổi phương thức kinh doanh để thích ứng và tạo cơ hội phát triển cho mình.

QUẢN TRỊ RỦI RO

Là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong hệ thống quản trị doanh nghiệp và chiến

lược kinh doanh; đặc biệt sau đợt dịch khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào cảnh lao đao

Quản trị doanh nghiệp, Quản trị rủi ro, Kiểm soát nội bộ - ba hoạt động

mang tính quản trị này không độc lập với nhau hoàn toàn mà có mối liên hệ chặt chẽ, cùng hướng tới mục đích cuối cùng là bảo đảm cho việc hoàn thành các mục tiêu của

doanh nghiệp Chất lượng hoạt động này ảnh hưởng đến hoạt động kia và ngược lại:

Quản trị Doanh nghiệp được thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho Quản trị rủi ro và Kiểm soát nội bộ

Quản trị Rủi ro giúp Quản trị doanh nghiệp phát huy hiệu quả cao hơn, giúp

Kiểm soát Nội bộ được thực hiện đúng hướng và phân bổ nguồn lực phù hợp Kiểm soát nội bộ giúp Quản trị Rủi ro và Quản trị doanh nghiệp đạt được mục tiêu dễ dàng hơn

Quản trị rủi ro (Risk Management) là gì?

Quản trị rủi ro là quá trình nhận dạng, phân tích, đo lường, đánh giá rủi ro (khả năng

xảy ra sự việc không mong muốn); từ đó tìm ra biện pháp kiểm soát, khắc phục các hậu quả của rủi ro đối với hoạt động kinh doanh nhằm sử dụng tối ưu các nguồn lực, đem lại sự bảo đảm hợp lý đối với việc hoàn thành các mục tiêu của doanh nghiệp

Rủi ro có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau như rủi ro về tài chính, về nguồn nguyên vật liệu, nguồn nhân lực, rủi ro về sản xuất,… Những rủi ro này có thể đến từ

chính doanh nghiệp, liên quan đến vấn đề quản lý, văn hóa doanh nghiệp, chế độ đãi

ngộ,… cũng có thể đến từ bên ngoài như sự biến động kinh tế, điều kiện tự nhiên, xu

hướng phát triển, xu hướng tiêu dùng, sự phát triển của công nghệ kỹ thuật,…

Quản trị rủi ro giúp tiếp cận rủi ro một cách khoa học và có hệ thống nhằm phòng ngừa, giảm thiểu những tổn thất, mất mát, ảnh hưởng bất lợi; đồng thời tận

dụng, tìm cách biến rủi ro thành cơ hội thông qua việc áp dụng hợp lý, khoa học, tiết

kiệm các nguồn lực của doanh nghiệp Mục tiêu cuối cùng của quản trị rủi ro là giúp doanh nghiệp thực hiện đúng hướng tất cả các kế hoạch và chiến lược kinh doanh

Tầm quan trọng của quản trị rủi ro

Mục tiêu của quản trị rủi ro không chỉ dừng ở việc giảm thiểu mà là quản lý rủi ro một cách hiệu quả, toàn diện, làm cơ sở cho việc bảo toàn và phát triển các giá trị của tổ

chức Nói cách khác, quản trị rủi ro giúp cấp quản lý đưa ra quyết định chính xác, hiệu quả; giảm thiểu thiệt hại trong quá trình vận hành doanh nghiệp.

Thứ nhất, tăng cường công tác quản trị doanh nghiệp, bằng cách cung cấp thông

tin về các rủi ro trọng yếu và các biện pháp cần thực hiện

Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thành mục tiêu chiến lược thông qua các

công cụ quản trị rủi ro, cụ thể:

Đánh giá khả năng xảy ra và ảnh hưởng của các tình huống xấu, xây dựng biện pháp ngăn ngừa, ứng phó

Quản trị rủi ro không tập trung vào rủi ro cụ thể mà vào nguồn gốc gây ra thiệt hại; từ đó hỗ trợ cấp quản lý cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Doanh nghiệp ứng phó với môi trường kinh doanh thay đổi thông qua việc

nhận diện, lập kế hoạch trước các rủi ro, chủ động xử lý tình huống khủng hoảng Thứ

ba, xây dựng lòng tin và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư và các bên

liên quan Hiện nay, các nhà đầu tư có thể yêu cầu doanh nghiệp công bố khả năng quản lý rủi ro để có cơ sở đánh giá mức độ tương quan giữa lợi nhuận và rủi ro Nếu doanh nghiệp quản lý rủi ro tốt sẽ xử lý các vấn đề hiệu quả hơn

Thứ tư, giúp cấp quản lý tập trung thiết lập chính sách, xác định trọng tâm, cơ

chế điều hành, cải thiện công cụ định lượng rủi ro, tăng cường trách nhiệm quản lý và tạo điều kiện nhận diện kịp thời các thay đổi danh mục rủi ro của doanh nghiệp

Thứ năm, tối ưu nguồn lực sử dụng cho rủi ro chính Quản trị rủi ro thiết lập quy

trình chuẩn trong nhận diện, đánh giá, phân tích, ưu tiên và quản lý các rủi ro chính

Thứ sáu, tối ưu tương quan lợi nhuận và rủi ro Quản trị rủi ro dựa trên mức độ

rủi ro chấp nhận, giám sát, theo dõi và quản lý rủi ro một cách hợp lý, giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt cơ hội (rủi ro cao, lợi nhuận cao)

Vai trò của quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

Giúp doanh nghiệp tổ chức hoạt động ổn định

Quản trị rủi ro được thực hiện thông qua việc sử dụng một cách hợp lý, khoa học và tiết kiệm các nguồn lực của doanh nghiệp: nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực, tài sản vật chất và các nguồn lực vô hình Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp

phải tổ chức các công việc, hoạt động một cách thật hợp lý Từ đó, toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp cũng sẽ được đi vào quy củ và ổn định.

Giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu sứ mệnh, chiến lược kinh doanh

Muốn đạt được sứ mệnh và mục tiêu đề ra thì những kế hoạch, chiến lược của nhà quản trị cần được thực hiện một cách trôi chảy và thành công nhất Để làm được điều

này cần tận dụng tối đa các nguồn lực, đồng thời đảm bảo sự đón nhận của thị

trường Tuy nhiên, thị trường luôn biến động và khó nắm bắt nên cần dự báo trước để

đề ra phương án xử lý phù hợp Đó có thể là cơ hội giúp doanh nghiệp tiến nhanh hơn đến mục tiêu, cũng có thể là “cơn giông bão” doanh nghiệp phải tìm cách vượt qua

Giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định đúng đắn

Quản trị rủi ro liên quan trực tiếp đến chiến lược kinh doanh, nếu có thể dự báo được rủi ro hoặc cơ hội chính xác, nhà quản trị có thể đưa ra những quyết định đúng đắn, những chiến lược hiệu quả Trong thời kỳ cạnh tranh gay gắt như hiện nay, quản trị

rủi ro càng thể hiện được vai trò của mình Doanh nghiệp càng nắm bắt rủi ro và cơ

hội nhanh, có các biện pháp ứng phó phù hợp thì sẽ có cơ hội chiến thắng càng cao.

Ví dụ: Các ứng dụng hỗ trợ hội họp, làm việc, học tập trực tuyến như Zoom,

Google Meet hay Microsoft Teams, là điển hình cho sự thành công của quản trị rủi

ro Khi nhiều doanh nghiệp còn đang loay hoay xoay sở để tồn tại trong thời kỳ dịch bệnh thì các nền tảng này đã biến thách thức thành cơ hội và phát triển mạnh mẽ.

Quy trình quản trị rủi ro

Thiết lập bối cảnh

Dự đoán các trường hợp có thể xảy ra, các tiêu chí được sử dụng để đánh giá rủi ro cũng cần được thiết lập và cấu trúc của phân tích phải được xác định

Xác định rủi ro

Tìm hiểu môi trường doanh nghiệp, tìm hiểu thông tin thị trường để xác định các rủi ro

mà doanh nghiệp có thể gặp phải Sau đó liệt kê chúng vào một danh sách theo từng loại riêng Công ty cần xác định các rủi ro tiềm ẩn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến một quy trình hoặc dự án cụ thể của công ty

Phân tích, đánh giá và xếp hạng rủi ro

Khi các loại rủi ro cụ thể được xác định, công ty sẽ xác định khả năng xảy ra của chúng cũng như hậu quả của chúng Mục tiêu của phân tích rủi ro là để hiểu rõ hơn về từng trường hợp cụ thể của rủi ro và cách nó có thể ảnh hưởng đến các dự án và mục tiêu của công ty

Rủi ro sau đó được đánh giá thêm sau khi xác định khả năng xảy ra kết hợp với hậu quả tổng thể của nó Sau đó, công ty có thể đưa ra quyết định về việc liệu rủi ro có thể chấp nhận được hay không, xác suất xảy ra của từng rủi ro nhằm tìm kiếm những giải pháp khắc phục hiệu quả nhất

Ứng phó rủi ro

Dựa trên mức độ đánh giá rủi ro, công ty cần lên kế hoạch giảm thiểu chúng bằng cách sử dụng biện pháp cụ thể Trong bước này, công ty đánh giá rủi ro được xếp hạng cao nhất và phát triển kế hoạch sử dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro cụ thể Kế hoạch này bao gồm quy trình giảm thiểu, chiến thuật phòng ngừa và kế hoạch dự phòng trong trường hợp rủi ro xảy ra

Giám sát rủi ro

Một phần của kế hoạch giảm thiểu bao gồm theo dõi cả rủi ro và kế hoạch tổng thể để liên tục theo dõi các rủi ro mới và hiện có Quy trình quản lý rủi ro tổng thể cũng cần được xem xét và cập nhật cho phù hợp

Tiếp tục theo dõi các rủi ro đã được xác định xem có biến đổi gì không Đánh giá việc thực hiện các phương án xử lý với rủi ro nghiêm trọng và mức

độ rủi ro còn lại sau khi thực hiện xem có ở mức thấp chấp nhận được không Tiếp tục rà soát và đánh giá rủi ro mới

NHỮNG LƯU Ý TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO CHO DOANH NGHIỆP

Kiểm toán nội bộ (KTNB) và An ninh Mạng

Trong bối cảnh nhiều biến động như hiện nay, nhiều lĩnh vực quan trọng của KTNB

sẽ cần được đặc biệt chú ý Khi doanh nghiệp thay đổi cách thức vận hành và cơ cấu

tổ chức để ứng phó với COVID-19, các rủi ro trở nên phức tạp hơn, rủi ro mới có thể phát sinh, và có khả năng phá vỡ hệ thống kiểm soát nội bộ hiện hành Điều này yêu

cầu chức năng KTNB thể hiện sự linh hoạt thông qua khả năng vận hành từ xa nhằm

giảm thiểu tác động của COVID-19 tới hoạt động KTNB, tối đa hóa lợi ích đối với ban giám đốc và các phòng ban trong toàn doanh nghiệp KTNB phải luôn sát cánh

cùng doanh nghiệp với tâm thế sẵn sàng hỗ trợ để cung cấp dịch vụ một cách an toàn,

bảo mật và đáng tin cậy.

Khi làm việc từ xa, doanh nghiệp chịu các rủi ro cao hơn liên quan tới an ninh

mạng, do phụ thuộc nhiều vào công nghệ và tương tác trực tuyến Khi có nhiều

thông tin và dữ liệu được truyền trực tuyến, bộ phận Công nghệ thông tin (CNTT) phải sẵn sàng cung cấp các biện pháp bảo vệ và hỗ trợ cần thiết để đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và kiểm soát hoạt động CNTT

Những sự kiện quá khứ không quyết định đến quản lý rủi ro ở hiện tại

Một sai lầm thường xảy ra trong quản trị rủi ro là doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu trong quá khứ để quyết định hành động hiện tại Điều này không sai khi

nhà quản lý dựa vào quá khứ để so sánh chứ không phải quyết định hiện tại Những

nghiên cứu mới đây nhất đã chỉ ra không có mối liên kết nào giữa biến cố trong quá khứ và những điều có thể xảy ra trong tương lai, dù có cùng điều kiện, cùng đối tượng nhưng chưa chắc chúng xảy ra hoàn toàn như nhau và cách giải quyết cũng khác nhau

Câu trả lời cho các rủi ro là một biến số thay đổi liên tục

Bắt nguồn từ thực tế, rủi ro là yếu tố luôn luôn thay đổi và biến hóa linh hoạt; vì vậy

các dự đoán về rủi ro cũng phải thay đổi liên tục, cập nhật thường xuyên.

Cách bảo vệ thương hiệu và danh tiếng của doanh nghiệp

Khi thị trường trở nên cạnh tranh hơn, các tổ chức phải dựa vào sức mạnh thương

hiệu và danh tiếng của mình để thu hút và giữ chân khách hàng, đối tác kinh doanh,

nhân viên và nhà đầu tư Tuy nhiên, đối với nhiều người, quản lý rủi ro về thương hiệu và danh tiếng vẫn khó nắm bắt cho đến khi một sự cố hoặc khủng hoảng xảy ra

Thương hiệu và danh tiếng rất phức tạp, khó đo lường, khó dự đoán, là kết quả của các quyết định chiến lược và bị ảnh hưởng bởi yếu tố ngoài tầm kiểm soát của tổ

chức Thêm vào đó là các nguồn lực và khả năng của tổ chức để quản lý các mối đe dọa về thương hiệu và danh tiếng thường bị cô lập theo chức năng Các tổ chức quản

lý hiệu quả các mối đe dọa này thường làm vậy thông qua một cơ cấu quản trị mạnh

mẽ cho phép kết nối chặt chẽ trong toàn tổ chức Cấu trúc này tạo điều kiện thuận lợi cho sự tham gia có ý nghĩa với các bên liên quan và sự chuẩn bị đồng bộ, có phối hợp

và phản ứng đối với sự phá hoại uy tín tiềm ẩn - Keri Calagna, Principal at Deloitte

based in US.

Hãy lắng nghe những điều “không nên”

Những lời khuyên về “không nên” thường thiết thực hơn nhiều so với những lời khuyên về “nên” Việc xem nhẹ lời cảnh báo những tiêu cực khiến các công ty xem quản trị rủi ro là một phần hoàn toàn tách biệt với tìm kiếm lợi nhuận và dần xa rời bản chất vốn có của nó khi chỉ được thể hiện qua việc truy hồi về quá khứ, giải thích cho những hiện tượng đã xảy ra Mục tiêu chính của quản trị rủi ro là cung cấp cơ sở

để cấp quản lý đưa ra quyết định chính xác, hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại trước rủi ro bên trong và bên ngoài doanh nghiệp Để phát triển bền vững trong môi trường biến

động, các doanh nghiệp cần ngay lập tức xây dựng hệ thống quản trị doanh nghiệp với sự quyết tâm cao độ của cấp quản lý và đồng lòng của toàn bộ nhân viên.

ỨNG PHÓ VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TRONG “THỜI COVID-19”

Xây dựng kế hoạch truyền thông nhất quán

Trước tình hình dịch bệnh phức tạp, doanh nghiệp cần thường xuyên đưa ra các thông

điệp truyền thông nhất quán nhằm ổn định tinh thần nhân viên Tùy thuộc quy mô

doanh nghiệp, việc truyền thông có thể diễn ra ở nhiều cấp độ, từ bản tin nội bộ đến những thông báo trong các nhóm nhỏ Tuy nhiên thông điệp phải luôn nhất quán và phân bổ trong toàn công ty Nội dung thông điệp nên đề cập ngắn gọn về cách doanh nghiệp tiếp tục đáp ứng kỳ vọng của các bên liên quan, cách thức cung cấp dịch vụ và

những thay đổi trong hệ thống vận hành nhằm duy trì khả năng hoạt động ổn định, đồng thời bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của nhân viên trong bối cảnh đại dịch Bên cạnh đó, các thông điệp truyền thông bên ngoài doanh nghiệp nên được xem xét để phù hợp tình hình hiện tại, đồng thời cân nhắc việc áp dụng cơ chế điều

chỉnh thông tin dựa trên các phản hồi từ khách hàng, cổ đông và các bên liên quan.

Đánh giá rủi ro và lập kế hoạch cho tương lai

Doanh nghiệp nên thường xuyên xem xét những điều chỉnh trong hệ thống vận hành dựa trên các chỉ số đo lường hiệu quả hoạt động, kiểm tra tính rủi ro, nguy cơ gặp rủi

ro trong các quy trình quan trọng; sau cùng nên xác định chiến lược giảm thiểu rủi ro trong ngắn hạn phù hợp với khả năng, nguồn lực

Cùng với đó, doanh nghiệp cần đánh giá lại mục tiêu ban đầu đề ra, xác định có

nên tạm dừng các hoạt động kinh doanh tiếp theo, hay mở rộng dịch vụ thiết yếu để

đáp ứng nhu cầu trong tương lai hay không Doanh nghiệp cũng nên xem xét thay đổi

tiềm ẩn trong tình hình hiện nay như tỷ lệ lây nhiễm, tác động đối với khả năng cung

cấp dịch vụ Theo đó, chủ doanh nghiệp nên thường xuyên đưa ra báo cáo tình hình

hiện tại bao gồm các thông tin như: chỉ số đánh giá hiệu quả công việc, mức thanh khoản, mức độ nguồn nhân lực hiện hữu, cập nhật tình hình thực hiện các tiến độ của doanh nghiệp, cập nhật thông tin về công nghệ,…

Sau khi tình hình dịch bệnh được kiểm soát, hoạt động kinh tế sẽ được khôi

phục; do đó, doanh nghiệp nên xây dựng, phát triển các chiến lược phục hồi phù hợp.

Chiến lược nhân sự

Sự kiểm soát nguồn nhân lực trong doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thiết yếu là vô cùng quan trọng Đồng thời, nếu doanh nghiệp sử dụng các dịch vụ thuê ngoài, thì

hoạt động giữa nhân viên chính và nhân viên hỗ trợ cũng cần được giám sát và xem xét nhằm xác định một số vấn đề sau: