Trình bày một cách tóm tắt về các nội dung chính đã học của học phần văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh chỉ ra mối liên hệ giữa các nội dung này

Đây là sựtổng hợp của mọi khía cạnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ tổ chức quản lý hoạtđộng kinh doanh, các quan hệ trong và ngoài doanh nghiệp cho đến phong thái, phong cáchcủ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VIỆN QUẢN TRỊ KINH DOANH

BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN: VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

SINH VIÊN THỰC HIỆN: PHAN HOÀNG LAN

MÃ SINH VIÊN: 21050236 LỚP: QH 2021E QTKD CLC 1

MÃ HỌC PHẦN: BSA4018 GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS.TS ĐỖ MINH CƯƠNG

Hà Nội – 1/2022

LỜI MỞ ĐẦU

Văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh là nòng cốt của một doanh nghiệp Đây là sựtổng hợp của mọi khía cạnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ tổ chức quản lý hoạtđộng kinh doanh, các quan hệ trong và ngoài doanh nghiệp cho đến phong thái, phong cáchcủa người lãnh đạo và cách ứng xử giữa các thành viên trong doanh nghiệp Cá nhân emthấy đây là môn học mới lạ và bổ ích cho sinh viên ngành quản trị, ngành kinh tế nói riêngcũng như các cá nhân bước vào môi trường kinh doanh nói chung

Sự may mắn của em có lẽ là được tiếp thu nguồn kiến thức từ thầy Cương – một người tiến

sĩ am hiểu, uyên bác, nhiệt tình trong bài giảng cũng như liên hệ đến những sự việc thực tếkhiến môn học trở nên cuốn hút, không chỉ còn lý thuyết Em xin chân thành cảm ơn thầy đãđưa định hướng rõ ràng trong môn học của thầy! Em chúc thầy thật nhiều sức khoẻ, hạnhphúc bên gia đình và công tác tốt!

Sinh viên thực hiện

LanPhan Hoàng Lan

1

ĐỀ BÀI:

1 Trình bày một cách tóm tắt về các nội dung chính đã học của học phần Văn hóadoanh nghiệp và Đạo đức kinh doanh Chỉ ra mối liên hệ giữa các nội dung này

2 Phân tích nội dung, đặc điểm văn hoá doanh nghiệp của 1 doanh nghiệp Việt Nam mà

em biết Nội dung, đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp có thay đổi theo sự thay đổicủa môi trường kinh doanh không? Vì sao?

3 Tại sao nói kinh doanh trên không gian mạng có nhiều hành vi thiếu đạo đức và thủđoạn lừa đảo? Nước ta cần làm gì để nâng cao đạo đức trong kinh doanh hiện nay?

MỤC LỤC

ĐỀ BÀI: 2

DANH MỤC HÌNH ẢNH 4

Câu 1: 5

SƠ ĐỒ KHÁI QUÁT VỀ MÔN HỌC 5

Cụ thể: 7

Chương 1: Tổng quan về văn hoá và văn hoá doanh nghiệp 7

Chương 2: Nhận diện hệ thống văn hoá doanh nghiệp 8

Chương 3: Xây dựng văn hoá và quản trị văn hoá doanh nghiệp 8

Chương 4: Tổng quan về đạo đức kinh doanh 9

Chương 5: Nội dung của đạo đức kinh doanh 9

Chương 6: Xây dựng và thực hành đạo đức kinh doanh 10

Mối liên hệ các nội dung đã học 10

Câu 2: 11

1 Tổng quan văn hóa doanh nghiệp 11

2 Nội dung, đặc điểm văn hóa doanh nghiệp của một doanh nghiệp Việt Nam 11

3 Những giá trị văn hoá doanh nghiệp có thay đổi theo sự thay đổi của môi trường kinh doanh không? Vì sao? 19

Câu 3: 20

Các khái niệm liên quan đến câu hỏi: 20

1 Tại sao nói kinh doanh trên không gian mạng có nhiều hành vi thiếu đạo đức và thủ đoạn lừa đảo? 20

2 Nước ta cần làm gì để nâng cao đạo đức trong kinh doanh hiện nay? 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

3

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình ảnh 1: Bộ máy tổ chức của Hòa Phát 12

Hình ảnh 2: Bộ máy tổ chức hiện nay 12

Hình ảnh 3: Logo cũ 14

Hình ảnh 4: Logo mới nhất 14

Hình ảnh 5: Đồng phục công nhân 15

Hình ảnh 6: Hoạt động thiện nguyện của tập đoàn Hòa Phát 16

Hình ảnh 7: Hoạt động ngoại khóa 17

Hình ảnh 8: Thực hiện phòng chống dịch bệnh 18

Xây dựng văn hóa và quản trị

văn hóa doanh nghiệp

Nhận diện hệ thống văn hóa

doanh nghiệp

Khái niệm

Cấu trúc: Mô hình EDGAR SCHEIN

Vai trò,lợi ích

Các hình thức tồn tại VHDN

Đánh giá hệ thống VHDN

Các yến tố ảnh hưởng đến VHDN

Quản trị VHDH

Cấp độ 1

Cấp độ 2

Cấp độ 3

- Gia đình, gia trưởng

- Bao liêu, bao cấp

- Thích ứng, định hướng vào thị trường

- Sáng tạo, định hướng, đổi mới

PHẦN 2: ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Đạo đức kinh doanh (ĐĐKD)

Tổng quan về đạo đức kinh

doanh

Nội dung của đạo đức kinh

doanh Xây dựng và thực hành đạođức kinh doanh

Trong xã hội

Trong các chức năng doanh nghiệp

Khái niệm, vai trò

Các bước thực hiện

Lập kế hoạch

Lên nội dung

Truyền thông

Tổ chức chương trình

Đánh giá, báo cáo

Cụ thể:

Chương 1: Tổng quan về văn hoá và văn hoá doanh nghiệp

1 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa: là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà loại người tạo ra trong quá trình

lịch sử

Văn hóa doanh nghiệp: “Là toàn bộ những nhân tố và sản phẩm văn hoá (vật thể và phi

vật thể) được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, biểu hiện thường xuyên và rõ nét trong hoạt động kinh doanh và đời sống của nó” (Theo PGS TS Đỗ Minh Cương – Phó Viện trưởng

Viện Văn hóa kinh doanh, Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam)

2 Cấu trúc của hệ thống văn hóa doanh nghiệp – Mô hình Edgar Schein

Cấp độ thứ nhất: Cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp bao gồm kiến trúc nội ngoại thất, cơ

cấu tổ chức, lễ nghi, logo và mẫu mã sản phẩm, …

Cấp độ thứ hai: Những giá trị được tuyên bố, chấp nhận bao gồm: Những giá trị được

công bố: chiến lược, mục tiêu, triết lý kinh doanh, các quy định, nguyên tắc hoạt động

Cấp độ thứ ba: Những quan niệm chung bao gồm niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình cảm

vô thức

3 Vai trò, lợi ích của văn hóa doanh nghiệp

Vai trò:

Thứ nhất, kiến tạo, chia sẻ môi trường làm việc và phương thức sống chung có giá trị đẹp,

tử tế, hạnh phúc của mọi thành viên

Thứ hai, tạo nền tảng tinh thần, tầm nhìn, chuẩn mực cho sự phát triển bền vững của doanhnghiệp

Cuối cùng, thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp với xã hội, gìn giữ niềm tin qua thực hiệnnghĩa vụ, hoạt động thiện nguyện

Lợi ích:

Đối với người sáng lập – lãnh đạo: Có nền tảng tư tưởng để hoạch định chiến lược và raquyết định đúng; dễ thu hút, tập hợp nhân viên thành đội ngũ thống nhất, thực hiện thắng lợimục tiêu chung; có hệ điều hành, các chuẩn mực để chủ động trong giao tiếp, ứng xử đối nội

và đối ngoại; quản trị doanh nghiệp bằng văn hóa doanh nghiệp

7

Đối với đội ngũ cán bộ - công nhân viên: Được làm việc, phát triển sự nghiệp trong môitrường nhân văn; phát triển đời sống, kinh tế gia đình, hạnh phúc, sự công nhận của xã hội;được tôn trọng, đánh giá, đối xử công bằng và tôn vinh xứng đáng với thành tích, sự đónggóp.

Đối với cộng đồng, xã hội, nhà nước: Được thụ hưởng các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ antoàn, đảm bảo chất lượng, giá cả như doanh nghiệp công bố; nâng cao năng lực cạnh tranh

và vị thế, giá trị của thương hiệu địa phương, quốc gia; quảng bá văn hóa Việt Nam

Chương 2: Nhận diện hệ thống văn hoá doanh nghiệp

1 Các hình thức tồn tại văn hoá doanh nghiệp tại Việt Nam

Việt Nam có các hình thức văn hoá doanh nghiệp như sau: Văn hóa doanh nghiệp theo kiểugia đình, gia trưởng; Văn hóa doanh nghiệp theo kiểu bao liêu, bao cấp, Văn hóa doanhnghiệp thích ứng định hướng vào thị trường; Văn hóa doanh nghiệp sáng tạo định hướng vàđổi mới

2 Đánh giá hệ thống văn hoá doanh nghiệp

2.1 Mục tiêu xây dựng văn hoá doanh nghiệp mạnh và đẹp

Các thành viên trong tổ chức tích cực sáng tạo và trung thành với văn hóa DN mình, tạo sự

đồng thuận trong bộ máy lãnh đạo; văn hóa tổ chức phải ưu tiên hướng về con người.

2.2 Phương pháp nhận diện văn hóa doanh nghiệp

Văn hoá doanh nghiệp mạnh: Quản trị hoạt động kinh doanh theo triết lý rõ ràng; sử dụngnhiều thời gian vào hoạt động giao tiếp, phải thể hiện rõ các đặc điểm, đặc trưng của côngty; các giá trị được chia sẻ rộng rãi

Văn hoá doanh nghiệp yếu: Cơ chế quản lý cứng nhắc; không khí thiếu tính linh động; nhânviên không thân thiện, chống lại lãnh đạo

Chương 3: Xây dựng văn hoá và quản trị văn hoá doanh nghiệp

1 Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hoá doanh nghiệp

Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm: Vai trò người sáng lập; lãnh đạo doanh nghiệp; điều kiện tựnhiên; phương thức sản xuất; xã hội truyền thống và giao lưu văn hoá, hội nhập quốc tế; thểchế chính trị và thể chế quản lý kinh tế; lề lối làm việc, đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ,công chức quản lý nhà nước

2 Quản trị văn hóa doanh nghiệp

5 bước quản trị và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp:

1 Xác định hệ thống giá trị cốt lõi của doanh nghiệp

2 Đánh giá các giá trị văn hóa doanh nghiệp hiện tại và xác định hệ thống văn hóa doanhnghiệp mà công ty mong muốn

3 Xác định các khoảng cách, hạn chế, cần trở trong văn hóa doanh nghiệp và đề xuất cácthay đổi, giải pháp để thu hẹp các khoảng cách

4 Xây dựng và triển khai kế hoạch quản trị văn hóa doanh nghiệp của Công ty

5 Đánh giá kết quả văn hóa doanh nghiệp định kỳ và thiết lập các mục tiêu

Chương 4: Tổng quan về đạo đức kinh doanh

1 Khái niệm cơ bản

Là hệ thống các tư tưởng, triết lý, nguyên tắc, quy phạm xã hội có tác dụng kiến tạo, điềuchỉnh, đánh giá các hành vi, hoạt động của con người và tổ chức trong kinh doanh

2 Nguyên tắc và chuẩn mực cơ bản

Tính trung thực; tôn trọng con người; gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của kháchhàng, của xã hội; bí mật và trung thành với các trách nhiệm đặc biệt

3 Mối quan hệ giữa đạo đức, văn hóa và pháp luật trong kinh doanh

Đạo đức, văn hóa và pháp luật trong kinh doanh đều là tập hợp những quy tắc ứng xử nhằmgiáo dục và đào tạo con người trở nên tốt đẹp hơn

Chương 5: Nội dung của đạo đức kinh doanh

1 Quan hệ đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp

Thứ nhất, đạo đức kinh doanh trong mối quan hệ với người lao động, phải đảm bảo các điềukiện làm việc bảo vệ an toàn sức khỏe, đảm bảo các quyền về riêng tư của nhau

Thứ hai, đạo đức kinh doanh trong mối quan hệ với người sở hữu và quản lý, mục tiêu củachủ sở hữu là lợi nhuận, mục tiêu của người quản lý là lương thưởng và cổ phần…

2 Quan hệ đạo đức kinh doanh trong xã hội

Các quan hệ đạo đức kinh doanh trong xã hội bao gồm: Đạo đức kinh doanh với người tiêudùng; đạo đức kinh doanh với đối thủ cạnh tranh; đạo đức kinh doanh và sự điều phối củaChính phủ; đạo đức kinh doanh và cộng đồng

9

3 Quan hệ đạo đức kinh doanh trong các chức năng của doanh nghiệp

Đạo đức kinh doanh trong Marketing; trong tài chính kế toán; trong quản trị nhân lực; trongsản xuất

Chương 6: Xây dựng và thực hành đạo đức kinh doanh

1 Khái niệm và vai trò của chương trình đạo đức kinh doanh

Theo Nguyễn Mạnh Quân (2012): “Chương trình đạo đức là các hoạt động, kế hoạch hay chương trình hành động nhằm phổ biến và giáo dục cho các thành viên tổ chức và những người hữu quan về hệ thống các chuẩn mực hành vi đạo đức và hỗ trợ, thúc đẩy và giám sát việc triển khai các chương trình đạo đức”.

Vai trò: Giúp nhân viên viên hiểu và tuân thủ đúng quy định về đạo đức kinh doanh, tạomôi trường làm việc chuẩn mục, giúp nhân viên tránh nhưng việc sai trái, nâng cao uy tíncủa doanh nghiệp, đòi hỏi tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo

2 Xây dựng chương trình đạo đức kinh doanh

Lập kế hoạch chương trình đạo đức kinh doanh; lên nội dung chương trình đạo đức kinhdoanh; Tổ chức thực hiện chương trình đạo đức kinh doanh; truyền thông về đạo đức kinhdoanh; đánh giá và báo cáo chương trình đạo đức kinh doanh

Mối liên hệ các nội dung đã học

Mối quan hệ giữa Văn hoá doanh nghiệp và Đạo đức Kinh doanh: Đạo đức kinh doanh là

giá trị cốt lõi của Văn hoá Doanh nghiệp Có thể nói, xây dựng được đạo đức kinh doanhphù hợp với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và đặc thù của doanh nghiệp, có trách nhiệm với

xã hội chính là góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tạo nên sự phát triển ổn định vàbền vững cho mỗi doanh nghiệp

Mối quan hệ giữa các kiến thức trong văn hoá doanh nghiệp: Chúng ta cần phải hiểu được

các khái niệm nền tảng, những kiến thức cơ bản của văn hoá doanh nghiệp Từ đó hiểu được

về văn hoá doanh nghiệp, các cấp độ và vai trò của văn hoá doanh nghiệp trong quá trìnhhình thành và phát triển cũng như biết cách nhận diện hệ thống và xây dựng văn hoá doanhnghiệp

Mối quan hệ giữa các kiến thức trong Đạo đức kinh doanh: Khi tìm hiểu về Đạo đức kinh

doanh, chúng ta cũng tìm hiểu về những kiến thức tổng quan Sau đó, đào sâu vào nội dungcủa Đạo đức kinh doanh, tìm hiểu những mối quan hệ của đạo đức kinh doanh để thấy rằngsức ảnh hướng của đạo đức kinh doanh đến tất cả các chủ thể kinh tế liên quan

Câu 2:

1 Tổng quan văn hóa doanh nghiệp

- Khái niệm: “Là toàn bộ những nhân tố và sản phẩm văn hoá (vật thể và phi vật thể) được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, biểu hiện thường xuyên và rõ nét trong hoạt động kinh doanh

và đời sống của nó” (Theo PGS TS Đỗ Minh Cương – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa kinh

doanh, Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam)

- Vai trò: Văn hoá doanh nghiệp góp phần gia tăng sự đoàn kết giữa các thành viên vớinhau Văn hoá doanh nghiệp cũng giúp giữ chân nhân lực giỏi, vì tiền lương không còn làyếu tố duy nhất khiến nhân viên ở lại công ty, mà chính văn hoá doanh nghiệp góp phần rấtlớn vào sự phát triển lâu dài và bền vững của công ty

- Các yếu tố để đánh giá văn hóa doanh nghiệp: cơ cấu hoạt động, giá trị cốt lõi, mục tiêuhoạt động của doanh nghiệp, lợi ích doanh nghiệp đem lại

2 Nội dung, đặc điểm văn hóa doanh nghiệp của một doanh nghiệp Việt Nam

2.1 Tổng quan về Hòa Phát

Tên doanh nghiệp: TẬP ĐOÀN HÒA PHÁT

Chủ tịch hội đồng quản trị: ông Trần Đình Long

Hòa Phát là Tập đoàn sản xuất công nghiệp hàng đầu Việt Nam Khởi đầu từ một Công tychuyên buôn bán các loại máy xây dựng từ tháng 8/1992, Hòa Phát lần lượt mở rộng sangcác lĩnh vực khác như: nội thất, ống thép, thép xây dựng, điện lạnh, bất động sản và nôngnghiệp Ngày 15/11/2007, Hòa Phát chính thức niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứngkhoán Việt Nam với mã chứng khoán HPG trên sàn HOSE

Hiện nay, Tập đoàn hoạt động trong 05 lĩnh vực: Gang thép (thép xây dựng, thép cuộn cánnóng) - Sản phẩm thép (gồm Ống thép, tôn mạ, thép rút dây, thép dự ứng lực) - Nông nghiệp

11

- Bất động sản – Điện máy gia dụng Sản xuất thép là lĩnh vực cốt lõi chiếm tỷ trọng 90%doanh thu và lợi nhuận toàn Tập đoàn.

Định vị: Tập đoàn Hòa Phát – Thương hiệu Việt Nam – Đẳng cấp toàn cầu.

Bộ máy tổ chức:

Năm 2020, Hòa Phát cơ cấu lại mô hình hoạt động của Tập đoàn Theo đó, 4 Tổng Công tytrực thuộc tập đoàn đã được thành lập bao gồm: Tổng Công ty Gang thép, Tổng Công ty Sảnphẩm Thép, Tổng Công ty Bất động sản, Tổng Công ty Nông nghiệp Sản phẩm chủ đạo vẫnđược tập đoàn phát triển và mở rộng qui mô cơ cấu nhằm thúc đẩy các công ty con nói riêng

và cả tập đoàn Hòa Phát nói chung thêm sức mạnh để cạnh tranh trên thị trường

Hình ảnh 1: Bộ máy tổ chức của Hòa Phát

Sang năm 2021, Hòa Phát lại một lần nữa cơ cấu để đơn giản lại bộ máy và đổi tên Tổng Công ty Sản phẩm Thép thành tổng công ty Ống thép và Tôn mạ màu Hòa Phát dự kiến

thoái vốn khỏi ngành nội thất trong năm 2021 do ngành nội thất mang tính chất thủ công, kinh tế gia đình, sử dụng nhiều lao động phổ thông, không phù hợp mô hình sản xuất quy

mô lớn, sử dụng dây chuyền máy móc hiện đại tiên tiến của tập đoàn này

Hình ảnh 2: Bộ máy tổ chức hiện nay

Thành tựu doanh nghiệp:

- Doanh nghiệp sản xuất thép lớn nhất khu vực Đông Nam Á

- Vị trí số 1 về thép xây dựng, ống thép và thịt bò Úc

- Top 10 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam

- Top 10 doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất, top 5 doanh nghiệp niêm yết có vốn điều lệ lớnnhất thị trường chứng khoán Việt Nam

- Top 15 công ty thép có mức vốn hóa lớn nhất trong ngành thép thế giới

* Tại sao gọi là Tập đoàn Hòa Phát? Tập đoàn khác gì công ty?

Khoản 1 Điều 194 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định về tập đoàn kinh tế như sau:

“1 Tập đoàn kinh tế, tổng công ty thuộc các thành phần kinh tế là nhóm công ty có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác Tập đoàn

13