Ngoađi Lúđi noâi ăíìu, Giúâi thiïơu nhoâm taâc giaê, Giúâi thiïơu chung, nöơi dung chñnh cuêa cuöịn saâch ặúơc kïịt cíịu thađnh 6 chûúng: hađnh chñnh cöng vađ phaât triïín kinh tïị úê Vi
Trang 2CAÃI CAÁCH NÏÌN HAÂNH CHÑNH VIÏÅT NAM:
THÛÅC TRAÅNG VAÂ GIAÃI PHAÁP
NHAÂ XUÊËT BAÃN CHÑNH TRÕ QUÖËC GIA
HAÂ NÖÅI - 2009
Trang 3© 2009 cuêa Chûúng trònh Phaât triïín Liïn húơp quöịc taơi Viïơt Nam
In taơi Viïơt Nam
Tađi liïơu cuêa íịn baên nađy ăaô ặúơc baêo höơ baên quýìn Trong trûúđng húơp chûa ặúơc pheâp bùìng vùn baên cuêa cú quan súê hûôu baên quýìn vađ cuêa Nhađ xuíịt baên Chñnh trõ quöịc gia, viïơc in íịn laơi hay sao cheâp dûúâi moơi hònh thûâc, hoùơc chuýín taêi qua hònh thûâc ăiïơn tûê, maây moâc hay caâc phûúng tiïơn khaâc hiïơn coâ hoùơc seô ặúơc ặa vađo ûâng duơng trong tûúng lai, hoùơc theo hònh thûâc lûu trûô vađ nhíơn thöng tin khaâc, coâ thïí bõ coi lađ vi phaơm phaâp luíơt hiïơn hađnh vïì baêo höơ baên quýìn
Lûu yâ: Nhûông quan ăiïím nïu trong cuöịn saâch nađy lađ cuêa taâc giaê vađ khöng nhíịt thiïịt thïí hiïơn quan ăiïím cuêa Liïn húơp quöịc hay Chûúng trònh Phaât triïín Liïn húơp quöịc, hay cuêa Ban Dín chuê vađ Phaâp luíơt thuöơc Uyê ban Trung ûúng Mùơt tríơn Töí quöịc Viïơt Nam, hay cuêa Trung tím Nghiïn cûâu phaât triïín höî trúơ cöơng ăöìng
Trang 4Cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh mađ Viïơt Nam thûơc hiïơn tûđ nhûông nùm 90 cuêa thïị kyê trûúâc nhùìm thay ăöíi cú chïị víơn hađnh cuêa noâ theo ýu cíìu quaên lyâ ăíịt nûúâc trong xíy dûơng nïìn kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa Muơc tiïu cuêa cuöơc caêi caâch hađnh chñnh lađ nhùìm xíy dûơng möơt nïìn hađnh chñnh dín chuê, trong saơch, vûông maơnh, chuýn nghiïơp, hiïơn ăaơi hoâa, hoaơt ăöơng coâ hiïơu lûơc, hiïơu quaê; möơt nhađ nûúâc phaâp quýìn xaô höơi chuê nghôa cuêa dín, do dín, vò dín; möơt ăöơi nguô cöng chûâc coâ ăuê nùng lûơc vađ phíím chíịt hoađn thađnh nhiïơm vuơ ặúơc giao, thuâc ăííy xaô höơi phaât triïín lađnh maơnh, ăuâng hûúâng, phuơc vuơ ăùưc lûơc ăúđi söịng nhín dín, xíy dûơng nïịp söịng vađ lađm viïơc theo phaâp luíơt Ăïí thûơc hiïơn thađnh cöng sûơ nghiïơp ăöíi múâi, víịn ăïì caêi caâch hađnh chñnh ặúơc ăùơt ra nhû möơt ăođi hoêi khaâch quan cuêa thûơc tïị nhùìm taơo tiïìn ăïì vađ thuâc ăííy caêi caâch kinh tïị Ăaêng vađ Nhađ nûúâc ta luön quan tím ăïịn cöng taâc caêi caâch hađnh chñnh vađ Höơi nghõ líìn thûâ taâm Ban Chíịp hađnh Trung ûúng Ăaêng (khoâa VII) ăaô xaâc ắnh cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh lađ möơt nhiïơm vuơ chñnh trõ mang tíìm chiïịn lûúơc Nöơi dung cuêa cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh ặúơc tiïịn hađnh tûúng ăöịi toađn diïơn, thïí hiïơn trïn caâc lônh vûơc chuê ýịu nhû: caêi caâch thïí chïị; caêi caâch böơ maây nhađ nûúâc; xíy dûơng vađ phaât triïín ăöơi nguô caân böơ, cöng chûâc; caêi caâch tađi chñnh cöng
Cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh úê nûúâc ta nhûông nùm qua bûúâc ăíìu mang laơi nhûông tiïịn böơ, nhûông chuýín biïịn tñch cûơc, tûđng bûúâc ăöíi múâi töí chûâc vađ phûúng thûâc hoaơt ăöơng cuêa böơ maây hađnh chñnh, höî trúơ tñnh tñch cûơc vađ thuâc ăííy caêi caâch, ăöíi múâi toađn diïơn ăíịt nûúâc, goâp phíìn quan troơng vađo quaâ trònh phaât triïín kinh tïị - xaô höơi cuêa ăíịt nûúâc Tuy nhiïn, so vúâi ýu cíìu cuêa sûơ nghiïơp ăöíi múâi thò caêi caâch hađnh chñnh cođn chíơm vađ hiïơu quaê thíịp, nïìn hađnh chñnh cođn böơc löơ möơt söị töìn taơi, ýịu keâm nhû hïơ thöịng thïí chïị chûa ăöìng böơ, thiïịu nhíịt quaân, chíơm xaâc ắnh nhûông chûâc nùng, nhiïơm vuơ quaên lyâ hađnh
Trang 5chñnh nhađ nûúâc vô mö, phûúng thûâc lïì löịi lađm viïơc cođn thuê cöng, laơc híơu, nhûông töìn taơi, ýịu keâm cuêa nïìn hađnh chñnh mang díịu íịn thúđi bao cíịp trong quaâ trònh ăiïìu hađnh, khöng theo kõp ýu cíìu cuêa giai ăoaơn múâi
Nhùìm giuâp baơn ăoơc tòm hiïíu vïì víịn ăïì nađy coâ thïm tađi liïơn nghiïn cûâu dûúâi nhiïìu goâc ăöơ khaâc nhau, Nhađ xuíịt baên Chñnh trõ quöịc gia xuíịt baên
cuöịn saâch Caêi caâch nïìn hađnh chñnh Viïơt Nam: thûơc traơng vađ giaêi phaâp (Saâch
tham khaêo)
Ngoađi Lúđi noâi ăíìu, Giúâi thiïơu nhoâm taâc giaê, Giúâi thiïơu chung, nöơi dung chñnh cuêa cuöịn saâch ặúơc kïịt cíịu thađnh 6 chûúng: hađnh chñnh cöng vađ phaât triïín kinh tïị úê Viïơt Nam: caêi caâch nïìn hađnh chñnh cho thïị kyê XXI; quaên lyâ tađi chñnh cöng: tùng cûúđng hiïơu quaê ăiïìu hađnh vađ quaên lyâ nhađ nûúâc; caêi caâch hïơ thöịng cöng vuơ khi Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung;
cú cíịu töí chûâc chñnh phuê ăïí cung ûâng dõch vuơ cöng töịt nhíịt: trûúđng húơp Viïơt Nam vađ möơt söị kiïịn nghõ ăöíi múâi; caêi caâch thïí chïị quaên lyâ hađnh chñnh cöng
úê Viïơt Nam hiïơn nay; tham nhuông, caêi caâch hađnh chñnh vađ phaât triïín: thaâch thûâc vađ cú höơi khi Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung Nöơi dung cuöịn saâch phín tñch möơt caâch coâ hïơ thöịng vïì caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam Trong tûđng chûúng ăïìu nïu nhûông mùơt ặúơc cuông nhû nhûông haơn chïị, nhûông nguýn nhín cuêa tiïịn trònh caêi caâch nïìn hađnh chñnh úê Viïơt Nam, kinh nghiïơm cuêa nûúâc ngoađi vađ nhûông giaêi phaâp nhùìm thuâc ăííy caêi caâch hađnh chñnh úê nûúâc ta trong nhûông nùm túâi
Tuy nhiïn, caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam lađ möơt quaâ trònh phûâc taơp vađ lađ víịn ăïì cođn múâi nïn nhûông phín tñch, nhíơn ắnh, giaêi phaâp cođn coâ nhiïìu yâ kiïịn khaâc nhau Coâ nhûông yâ kiïịn, luíơn ăiïím,… coâ giaâ trõ tham khaêo töịt, nhûng cuông coâ nhûông nhíơn ắnh, yâ kiïịn cíìn tiïịp tuơc ặúơc thaêo luíơn nghiïn cûâu Nhûông yâ kiïịn cuêa caâc taâc giaê trong cuöịn saâch nađy ặúơc chuâng töi giûô nguýn ăïí ăaêm baêo tñnh lögic cuêa víịn ăïì mađ taâc giaê trònh bađy vađ ăïí baơn ăoơc röơng ặúđng tham khaêo, song khöng phaêi tíịt caê nhûông phín tñch, nhíơn ắnh, giaêi phaâp,… nïu trong cuöịn saâch nađy ăïìu thöịng nhíịt vúâi quan ăiïím cuêa Nhađ xuíịt baên Nhađ xuíịt baên xin giúâi thiïơu cuöịn saâch vúâi baơn ăoơc vađ mong nhíơn ặúơc yâ kiïịn ăoâng goâp cuêa baơn ăoơc
Thaâng 11 nùm 2009 NHAĐ XUÍỊT BAÊN CHÑNH TRÕ QUÖỊC GIA
Trang 6Lúđi Nhađ xuíịt baên 5
GIÚÂI THIÏƠU CHUNG: Níng cao hiïơu quaê quaên trõ quöịc gia vađ
ăííy maơnh caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam 21
JAIRO ACUÑA-ALFARO
CHÛÚNG 1: Hađnh chñnh cöng vađ phaât triïín kinh tïị úê Viïơt
Nam: caêi caâch nïìn hađnh chñnh cho thïị kyê XXI 43
THAVEEPORN VASAVAKUL, LÏ VIÏỊT THAÂI
VAĐ LÏ THÕ PHI VÍN
CHÛÚNG 2: Quaên lyâ tađi chñnh cöng: tùng cûúđng hiïơu quaê
ăiïìu hađnh vađ quaên lyâ nhađ nûúâc 132
CLAY G WESCOTT, NGUÝÎN HÛÔU HIÏƠU
VAĐ VUÔ QUYĐNH HÛÚNG
CHÛÚNG 3: Caêi caâch hïơ thöịng cöng vuơ khi Viïơt Nam trúê
thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung 205
YEOW POON, NGUÝÎN KHÙƯC HUĐNG
VAĐ ĂÖÎ XUÍN TRÛÚĐNG
CHÛÚNG 4: Cú cíịu töí chûâc chñnh phuê ăïí cung ûâng dõch vuơ
cöng töịt nhíịt: trûúđng húơp Viïơt Nam vađ möơt söị
DAVID KOH, ĂÙƠNG ẶÂC ĂAƠM VAĐ NGUÝÎN THÕ KIM CHUNG
Trang 7CHÛÚNG 5: Caãi caách thïí chïë quaãn lyá haânh chñnh cöng úã Viïåt
MARTIN PAINTER, HAÂ HOAÂNG HÚÅP
VAÂ CHU QUANG KHÚÃI
CHÛÚNG 6: Tham nhuäng, caãi caách haânh chñnh vaâ phaát triïín:
Thaách thûác vaâ cú höåi khi Viïåt Nam trúã thaânh quöëc gia coá mûác thu nhêåp bêåc trung 387
MARTIN GAINSBOROUGH, ÀÙÅNG NGOÅC DINH VAÂ TRÊÌN THANH PHÛÚNG
Trang 8Ngađy 17-9-2001, Thuê tûúâng Chñnh phuê Viïơt Nam ăaô kyâ Quýịt ắnh söị 136/2001/QĂ-TTg phï duýơt Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh nhađ nûúâc giai ăoaơn 2001-2010 Ăíy lađ líìn ăíìu tiïn Chñnh phuê coâ möơt chûúng trònh mang tñnh chiïịn lûúơc, dađi haơn vïì caêi caâch hađnh chñnh nhađ nûúâc, nhùìm xíy dûơng möơt nïìn hađnh chñnh dín chuê, trong saơch, vûông maơnh, chuýn nghiïơp, hiïơn ăaơi hoaâ, hoaơt ăöơng coâ hiïơu lûơc, hiïơu quaê Nöơi dung cuêa Chûúng trònh tíơp trung vađo böịn lônh vûơc, ăoâ lađ: Caêi caâch thïí chïị; caêi caâch töí chûâc böơ maây hađnh chñnh; xíy dûơng vađ phaât triïín ăöơi nguô caân böơ, cöng chûâc; vađ caêi caâch tađi chñnh cöng
Ăïịn nay, sau hún 8 nùm thûơc hiïơn, bïn caơnh nhûông thađnh tûơu quan troơng ăaô ăaơt ặúơc cuêa Chûúng trònh, coâ thïí nhíơn ắnh rùìng: so vúâi ýu cíìu ăöíi múâi, phaât triïín kinh tïị - xaô höơi vađ chuê ăöơng höơi nhíơp quöịc tïị, ăùơc biïơt trong triïín voơng Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung, cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam cođn chíơm, chûa ăaơt hiïơu quaê nhû mong ăúơi
Trong böịi caênh ăoâ, cuöịi nùm 2008, nhùìm goâp phíìn níng cao hiïơu quaê quaâ trònh caêi caâch hađnh chñnh nhađ nûúâc, Chûúng trònh Phaât triïín Liïn húơp quöịc taơi Viïơt Nam (UNDP Viïơt Nam) ăaô tiïịn hađnh möơt chuđm ăïì tađi nghiïn cûâu ặúơc thûơc hiïơn búêi tíơp thïí caâc nhađ khoa hoơc quöịc tïị vađ trong nûúâc, vúâi nhan ăïì “Tùng cûúđng hiïơu quaê ăiïìu hađnh vađ quaên lyâ nhađ nûúâc: hûúâng túâi caêi caâch böơ maây hađnh chñnh nhađ nûúâc dûơa trïn luíơn cûâ thûơc tiïîn úê Viïơt Nam”, ặúơc triïín khai trong 6 chûúng, ăoâ lađ: (i) Hađnh chñnh cöng vađ phaât triïín kinh tïị úê Viïơt Nam: caêi caâch nïìn hađnh chñnh cho thïị kyê XXI; (ii) Quaên lyâ tađi chñnh cöng: tùng cûúđng hiïơu quaê ăiïìu hađnh vađ quaên lyâ nhađ nûúâc; (iii) Caêi caâch hïơ thöịng cöng vuơ khi Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung; (iv) Cú cíịu töí chûâc chñnh phuê ăïí
Trang 9cung ûâng dõch vuơ cöng töịt nhíịt: trûúđng húơp Viïơt Nam vađ möơt söị kiïịn nghõ ăöíi múâi; (v) Caêi caâch thïí chïị quaên lyâ hađnh chñnh cöng úê Viïơt Nam hiïơn nay; (vi) Tham nhuông, caêi caâch hađnh chñnh vađ phaât triïín: thaâch thûâc vađ cú höơi khi Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung Trong khuön khöí húơp taâc nghiïn cûâu khoa hoơc, vúâi sûơ höî trúơ cuêa UNDP Viïơt Nam, Ban Dín chuê vađ Phaâp luíơt thuöơc Uyê ban Trung ûúng Mùơt tríơn Töí quöịc Viïơt Nam vađ Trung tím Nghiïn cûâu phaât triïín höî trúơ cöơng ăöìng (CECODES) thuöơc Liïn hiïơp caâc Höơi Khoa hoơc - kyô thuíơt Viïơt Nam (VUSTA), ăaô phöịi húơp töí chûâc 4 cuöơc höơi thaêo vïì 6 cöng trònh nghiïn cûâu trïn, göìm 1 höơi thaêo quöịc gia taơi Hađ Nöơi vađ 3 höơi thaêo cíịp vuđng laônh thöí taơi thađnh phöị Höì Chñ Minh, thađnh phöị Ăađ Nùĩng vađ thađnh phöị Thaâi Bònh Muơc tiïu caâc cuöơc höơi thaêo nhùìm trao ăöíi vïì 6 nghiïn cûâu trïn, ăaânh giaâ hiïơn traơng vađ ăïì xuíịt nhûông khuýịn nghõ nhùìm goâp phíìn níng cao chíịt lûúơng nïìn hađnh chñnh Viïơt Nam
Dûơa trïn caâc cöng trònh nghiïn cûâu ăaô ặúơc hoađn thiïơn sau caâc cuöơc höơi thaêo, ặúơc sûơ khñch lïơ cuêa caâc ăaơi biïíu tham gia höơi thaêo, vúâi sûơ húơp taâc cuêa Nhađ xuíịt baên Chñnh trõ quöịc gia, Ban töí chûâc höơi thaêo xin trín troơng giúâi thiïơu cuđng baơn ăoơc cuöịn saâch Caêi caâch nïìn hađnh chñnh Viïơt Nam: Thûơc traơng vađ giaêi phaâp Ban töí chûâc höơi thaêo chín thađnh caêm ún tíơp thïí taâc giaê, toađn thïí ăaơi biïíu taơi caâc cuöơc höơi thaêo vađ hy voơng cuöịn saâch seô goâp möơt phíìn nhoê beâ, nhûng thiïịt thûơc vađo quaâ trònh töíng kïịt giai ăoaơn 10 nùm thûơc hiïơn “Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh nhađ nûúâc giai ăoaơn 2001-2010” vađ chuíín bõ hiïơu quaê cho giai ăoaơn 2011-
2020, trûúâc nhûông ýu cíìu cuêa möơt nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc ăïí Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ thu nhíơp bíơc trung trïn thïị giúâi
Ban Dín chuê vađ Phaâp luíơt
Uyê ban Trung ûúng
SETSUKO YAMAZAKI Giaâm ăöịc quöịc gia
Trung tím Nghiïn cûâu phaât triïín höî trúơ cöơng ăöìng Liïn hiïơp caâc Höơi Khoa hoơc -
kyô thuíơt Viïơt Nam ĂÙƠNG NGOƠC DINH Giaâm ăöịc
Trang 10Jairo Acuđa-Alfaro (biïn têåp) 1 Ưng Jairo Acuđa lâ cưë vêën chđnh sấch vïì cẫi cấch hânh chđnh vâ chưëng tham nhuäng tẩi Chûúng trịnh Phất triïín Liïn húåp quưëc tẩi Viïåt Nam (UNDP Viïåt Nam) tûâ thấng 10 nùm
2007 Trûúác àố, ưng lâm viïåc vúái tû cấch lâ cưë vêën vïì quẫn trõ quưëc gia tẩi Viïån Ngên hâng Thïë giúái úã Washington, D.C., Hoa Kyâ, têåp trung vâo viïåc tùng cûúâng nùng lûåc hổc tûâ xa cuãa cấc khu vûåc Myä Latinh, chêu Phi vâ chêu Ấ Ưng àậ tûâng lâ chuyïn gia vïì quẫn trõ quưëc gia cho UNDP tẩi Costa Rica phuå trấch cấc vêën àïì quẫn trõ dên chuã úã Myä Latinh Lơnh vûåc nghiïn cûáu ưng àùåc biïåt quan têm lâ cẫi cấch hânh chđnh vâ chưëng tham nhuäng Ưng cuäng àậ tûâng lâ chuyïn gia tû vêën/nghiïn cûáu viïn quưëc tïë tẩi nhiïìu quưëc gia Myä Latinh, Bùỉc Myä, chêu Êu, chêu Phi vâ chêu Ấ Ưng Acuđa vûâa hoân têët chûúng trịnh tiïën sơ vïì kinh tïë chđnh trõ vâ phất triïín tẩi Trûúâng àẩi hổc Oxford, nûúác Anh vâ cố bùçng thẩc sơ vïì kinh tïë chđnh trõ cuãa Trûúâng àẩi hổc Essex, nûúác Anh vâ bùçng thẩc sơ khoa hổc trong lơnh vûåc quan hïå kinh tïë quưëc tïë cuãa Trûúâng àẩi hổc Quưëc gia Costa Rica
Trang 11gia tû víịn vïì quaên trõ quöịc gia taơi Hađ Nöơi, Viïơt Nam Bađ nhíơn bùìng tiïịn
sô tûđ Khoa Chñnh phuê, Trûúđng ăaơi hoơc Cornell nùm 1994, sau ăoâ lađm nghiïn cûâu sinh híơu tiïịn sô taơi Khoa Ăađo taơo vïì thay ăöíi xaô höơi vađ chñnh trõ, Trûúđng nghiïn cûâu chíu AÂ - Thaâi Bònh Dûúng, Ăaơi hoơc Töíng húơp quöịc gia Öxtríylia tûđ nùm 1994 ăïịn nùm 1997 Sau ăoâ bađ lađm Trûúêng ăaơi diïơn thûúđng truâ cho Chûúng trònh Viïơt Nam, Phođng Trao ăöíi giaâo duơc quöịc tïị cuêa Hoa Kyđ taơi Ăaơi hoơc Quöịc gia Viïơt Nam taơi Hađ Nöơi tûđ nùm
1998 ăïịn nùm 2002 vađ lađ Giaâm ăöịc khu vûơc Höơi ăöìng Ăöng Nam AÂ tûđ 2000-2002 Trong nhûông thíơp kyê 1990 vađ 2000, Tiïịn sô Vasavakul lađ giaâo
sû múđi giaêng vïì chñnh trõ vađ chñnh quýìn Ăöng Nam AÂ taơi Ăaơi hoơc Michigan, Ăaơi hoơc Töíng húơp Öxtríylia, Ăaơi hoơc California taơi Los Angeles, Ăaơi hoơc Yale vađ Ăaơi hoơc California taơi Berkeley Nghiïn cûâu vađ bađi viïịt ăaô ặúơc xuíịt baên cuêa tiïịn sô Vasavakul tíơp trung vađo caâc víịn ăïì liïn quan túâi xíy dûơng nhađ nûúâc, chuýín ăöíi tûđ xaô höơi chuê nghôa, xíy dûơng thïí chïị, xíy dûơng baên sùưc vađ chuê nghôa dín töơc taơi khu vûơc Ăöng Nam AÂ Hiïơn bađ ăang tiïịn hađnh nhiïìu dûơ aân nghiïn cûâu vïì xíy dûơng thïí chïị thúđi kyđ híơu kïị hoaơch hoaâ tíơp trung taơi Viïơt Nam
Lï Viïịt Thaâi Öng Lï Viïịt Thaâi hiïơn lađ Trûúêng ban, Ban Nghiïn cûâu thïí chïị kinh tïị, Viïơn Nghiïn cûâu Quaên lyâ Kinh tïị Trung ûúng taơi Hađ Nöơi, cuông lađ núi öng cöng taâc tûđ nùm 1983 Töịt nghiïơp ngađnh kinh tïị taơi Freberg, Ăûâc vađ St.Gallen taơi Thuyơ Sô, öng Thaâi nghiïn cûâu vađ viïịt dûơ aân tíơp trung vađo caâc lônh vûơc nhû caêi caâch cöng taâc líơp kïị hoaơch, phín cíịp, caêi caâch hađnh chñnh cöng vađ chñnh saâch caơnh tranh Öng Thaâi hiïơn cuông lađ Trûúêng nhoâm cöng taâc vïì caêi caâch líơp kïị hoaơch vađ phín cíịp quaên lyâ, lađ ăiïìu phöịi viïn cuêa Dûơ aân “Höî trúơ caêi caâch kinh tïị vô mö úê Viïơt Nam” thuöơc Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû, do GTZ tađi trúơ Öng cuông lađ chuýn gia tû víịn cho caâc dûơ aân phaât triïín do GTZ (Ăûâc), BTC (Bó) vađ DANIDA (Ăan Maơch) tađi trúơ
Lï Thõ Phi Vín Bađ Lï Thõ Phi Vín hiïơn lađ nghiïn cûâu viïn taơi Viïơn Chiïịn lûúơc vađ Chñnh saâch nöng nghiïơp vađ phaât triïín nöng thön (IPSARD) taơi Hađ Nöơi Bađ Vín coâ bùìng thaơc sô vïì quy hoaơch phaât triïín nöng thön vađ khu vûơc, Khoa Möi trûúđng, Nguöìn lûơc vađ Phaât triïín thuöơc Viïơn Kyô thuíơt chíu AÂ, Thaâi Lan Nghiïn cûâu vađ caâc bađi viïịt cuêa bađ tíơp
Trang 12trung vâo lơnh vûåc phất triïín cưång àưìng vâ thïí chïë nưng thưn Bâ Vên cuäng lâ chuyïn gia tû vêën cho nhiïìu dûå ấn phất triïín trong lơnh vûåc phất triïín ngânh nưng nghiïåp, cẩnh tranh trong ngânh nưng nghiïåp vâ cú chïë khoấn nưng nghiïåp
Chûúng 2
Clay G Wescott Tiïën sơ Clay G Wescott hiïån lâ giẫng viïn múâi giẫng tẩi Trûúâng Woodrow Wilson, Àẩi hổc Tưíng húåp Princeton, Giấm àưëc Viïån Quẫn trõ quưëc gia chêu Ấ - Thấi Bịnh Dûúng, lâ tû vêën cuãa Ngên hâng Thïë giúái, UNDP, Tưí chûác Húåp tấc kyä thuêåt Bĩ vâ nhiïìu tưí chûác quưëc tïë vâ chđnh phuã khấc Ưng giûä nhiïìu võ trđ cao cêëp tẩi cấc tưí chûác quưëc tïë nhû Ngên hâng Phất triïín chêu Ấ, UNDP, Development Alternatives, Inc., Price Waterhouse vâ Hổc viïån Harvard vïì phất triïín quưëc tïë Tiïën sơ Wescott tưët nghiïåp loẩi khấ chuyïn ngânh Nhâ nûúác cuãa Trûúâng àẩi hổc Harvard (nùm 1968) vâ nhêån bùçng Tiïën sơ tûâ Trûúâng àẩi hổc Boston (nùm 1980) Ưng hiïån lâ thânh viïn ban biïn têåp cuãa cấc tẩp chđ International Public Management Journal, International Public Management Review,
International Review of Administrative Science Comparative Technology Transfer and Society vâ phuå trấch chuyïn chûúng “bịnh luêån sấch” cuãa tẩp chđ Governance Ưng cuäng lâ hưåi viïn cuãa Tưí chûác Minh bẩch quưëc tïë vâ Phố Giấm àưëc Tưí chûác Mẩng lûúái quẫn trõ cưng quưëc tïë (International Public Management Network) Ưng tham gia biïn têåp ba cuưën sấch vâ cố nhiïìu bâi bấo, bâi viïët trïn cấc tẩp chđ vâ sấch chuyïn ngânh
Nguyïỵn Hûäu Hiïåu Ưng Nguyïỵn Hûäu Hiïåu lâ mưåt chuyïn gia cố
kinh nghiïåm Ưng àậ lâm viïåc 13 nùm trong lơnh vûåc quẫn trõ quưëc gia, hiïåu quẫ cưng tấc, quẫn trõ doanh nghiïåp, quẫn lyá ruãi ro, hïå thưëng thưng tin vâ cấc dûå ấn phất triïín tẩi Viïåt Nam vâ Anh Ưng Hiïåu lâ Giấm àưëc quẫn lyá cuãa Cưng ty tû vêën Nexus, bùỉt àêìu cung cêëp dõch vuå tû vêën tûâ cuưëi nùm 2008 Khấch hâng cuãa ưng gưìm ADB, AusAid, DFID, SDC, SNV, UNDP, Ngên hâng Thïë giúái tẩi Viïåt Nam vâ Washington Cấc àưëi tấc cuãa ưng bao gưìm Capacitate a/s, Castalia (Hoa Kyâ), Crown Agents, Nathan Associates, Emerging Markets Economics (Anh), Mekong Economics, Mokoro (Anh) vâ Saana Consulting (Anh) Ưng cuäng lâ Giấm àưëc àiïìu
Trang 13hađnh taơi StoxPlus - möơt doanh nghiïơp truýìn thöng trong lônh vûơc tađi chñnh, chuê cuêa trang maơng www.stox.vn núi öng quaên lyâ lônh vûơc hoaơt ăöơng vađ kyô thuíơt cuêa cöng ty Trûúâc ăíy, öng lađ cöị víịn vïì quaên trõ quöịc gia taơi Cú quan Phaât triïín quöịc tïị Anh quöịc (DFID) Öng tû víịn cho Chñnh phuê vađ caâc doanh nghiïơp Viïơt Nam vïì caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn quaên trõ, caêi thiïơn quy trònh vađ thûơc hiïơn hïơ thöịng tađi chñnh Trûúâc khi lađm viïơc taơi DFID, öng lađm quaên lyâ böơ phíơn dõch vuơ tû víịn taơi Pricewaterhouse Coopers
Vuô Quyđnh Hûúng Bađ Vuô Quyđnh Hûúng lađ Phoâ phođng Nghiïn cûâu Tađi chñnh cöng thuöơc Viïơn Khoa hoơc tađi chñnh, Böơ Tađi chñnh Caâc nghiïn cûâu cuêa bađ tíơp trung vađo caâc lônh vûơc nhû bònh öín ngín saâch úê cíịp ắa phûúng, thúị aâp duơng ăöịi vúâi caâc ngín hađng thûúng maơi, phín tñch ắnh mûâc phín böí ngín saâch cho ắa phûúng, phín tñch taâc ăöơng cuêa thúị ăöịi vúâi phaât triïín thõ trûúđng vađ cú súê aâp duơng thúị möi trûúđng taơi Viïơt Nam Bađ Hûúng nhíơn bùìng cûê nhín kinh tïị ăöịi ngoaơi nùm 1995 cuêa Trûúđng ăaơi hoơc Ngoaơi thûúng vađ nhíơn bùìng thaơc sô vïì chñnh saâch cöng cuêa
Trûúđng ăaơi hoơc Hitotsubashi, Tokyo, Nhíơt Baên nùm 2003
Chûúng 3
Yeow Poon Tiïịn sô Yeow Poon lađm viïơc taơi Viïơt Nam tûđ nùm 1997 trong nhiïìu dûơ aân caêi caâch hađnh chñnh vađ tùng cûúđng nùng lûơc, trong ăoâ coâ tùng cûúđng nùng lûơc thïí chïị, phaât triïín nguöìn nhín lûơc, ăađo taơo, quaên lyâ thay ăöíi vađ quaên lyâ hiïơu quaê cöng viïơc, thiïịt kïị chûúng trònh/dûơ aân, quaên lyâ vađ ăaânh giaâ Nhûông cú quan TS Yeow Poon ăaô vađ ăang cung cíịp dõch vuơ tû víịn bao göìm: Böơ Nöơi vuơ, Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo, Böơ Tađi nguýn vađ Möi trûúđng, Vùn phođng Quöịc höơi, caâc ắa phûúng úê caâc vuđng Bùưc, Trung, Nam Viïơt Nam Phíìn lúân caâc dûơ aân tíơp trung vađo khña caơnh phín tñch chñnh saâch, caêi thiïơn viïơc cung cíịp dõch vuơ cöng, níng cao nùng lûơc quaên lyâ vađ phaât triïín cöng chûâc, phín cíịp vađ ăöíi múâi hïơ thöịng quaên lyâ Nhûông dûơ aân ăaô hoađn thiïơn trong thúđi gian gíìn ăíy bao göìm: phaât triïín khung giaâm saât vađ ăaânh giaâ cho cöng taâc ăađo taơo ăöơi nguô cöng chûâc, quaên lyâ hiïơu quaê cöng viïơc úê thađnh phöị Höì Chñ Minh vađ thûơc hiïơn caâc khoaâ ăađo taơo phaât triïín kyô nùng quaên lyâ Öng hiïơn lađ tû víịn quöịc tïị
Trang 14cho caâc chûúng trònh caêi caâch hađnh chñnh úê 5 tónh, thađnh vađ níng cao nùng lûơc cho ngûúđi lađm viïơc taơi Vùn phođng Chñnh phuê Öng nhíơn bùìng tiïịn sô taơi Trûúđng ăaơi hoơc University of Leeds cuêa Anh Ngoađi Viïơt Nam, öng cođn lađm viïơc úê Trung Quöịc, Lađo, Campuchia, Thaâi Lan, Mianma, Bùnglaăeât, Nam Phi vađ Hy Laơp
Nguýîn Khùưc Huđng Tiïịn sô Nguýîn Khùưc Huđng sinh nùm 1962 Öng
töịt nghiïơp ăaơi hoơc taơi Hađ Nöơi vađo caâc nùm 1983, 1992 vađ 1993 Sau ăoâ öng coâ bùìng Thaơc sô vađ Tiïịn sô vïì Quaên lyâ phaât triïín taơi Viïơn Quaên lyâ vađ Chñnh saâch phaât triïín, Ăaơi hoơc Manchester, Anh vađo caâc nùm 1996 vađ
2002 Öng cođn coâ bùìng sau ăaơi hoơc vïì Phûúng phaâp giaêng daơy ăöịi tûúơng hoơc viïn lađ ngûúđi lúân cuêa Trûúđng ăaơi hoơc Melbourne, Öxtríylia nùm
1999 Öng coâ nhiïìu kinh nghiïơm lađm viïơc taơi caâc böơ, ngađnh trung ûúng (nhû Böơ Nöơi vuơ, Böơ Lao ăöơng, Thûúng binh vađ Xaô höơi, Böơ Nöng nghiïơp vađ Phaât triïín nöng thön, Uyê ban Dín töơc miïìn nuâi vađ Vùn phođng Chñnh phuê), chñnh quýìn ắa phûúng (nhû thađnh phöị Höì Chñ Minh, Quaêng Bònh, Ninh Bònh, Lai Chíu, Ăiïơn Biïn, Ăùưk Lùưk, Ăùưk Nöng) vađ nhiïìu nhađ tađi trúơ hoaơt ăöơng trong lônh vûơc quaên trõ vađ hađnh chñnh cöng Kïí tûđ khi bùưt ăíìu sûơ nghiïơp taơi Hoơc viïơn Hađnh chñnh Quöịc gia, öng ăaô nùưm giûô nhiïìu võ trñ quaên lyâ vađ ăaô khùỉng ắnh ặúơc mònh lađ chuýn gia tû víịn, nhađ nghiïn cûâu, hûúâng díîn nghiïn cûâu coâ nhiïìu kyô nùng, coâ tíìm aênh hûúêng vađ ặúơc ăaânh giaâ cao
Ăöî Xuín Trûúđng Tiïịn sô Ăöî Xuín Trûúđng coâ 15 nùm kinh nghiïơm lađ
giaêng viïn, nghiïn cûâu viïn vađ chuýn gia tû víịn trong lônh vûơc quaên lyâ nguöìn nhín lûơc Hiïơn öng ăang giaêng daơy taơi Trûúđng ăaơi hoơc Kinh tïị quöịc dín, Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi vađ lađ giaêng viïn múđi giaêng taơi Ăaơi hoơc Troy University (Hoa Kyđ) Trûúâc khi tham gia Management Consulting and Development Ltd - möơt cöng ty tû víịn tû nhín, nùm 2003 öng lađm tû víịn cho nhiïìu töí chûâc kinh tïị trong khu vûơc nhađ nûúâc vađ tû nhín Tûđ nùm
2003 öng tíơp trung vađo lônh vûơc quaên trõ nhín lûơc trong khu vûơc cöng Öng tham gia lađm tû víịn cho möơt chûúng trònh cuêa caâc nhađ tađi trúơ, ăaâng chuâ yâ nhíịt lađ Ngín hađng Phaât triïín chíu AÂ (ADB), Cú quan Húơp taâc phaât triïín quöịc tïị Nhíơt Baên (JICA) vađ Cú quan Phaât triïín quöịc tïị Thuyơ Ăiïín (Sida), höî trúơ Chñnh phuê caêi caâch quaên lyâ cöng vuơ vađ phaât triïín nguöìn
Trang 15nhín lûơc Öng nhíơn bùìng sau ăaơi hoơc vïì phaât triïín nguöìn nhín lûơc cuêa Ăaơi hoơc Flinders (Öxtríylia) vađ bùìng tiïịn sô vïì kinh doanh quöịc tïị cuêa Hoơc viïơn Cöng nghïơ Thaâi Lan (Thaâi Lan)
Chûúng 4
David Koh Wee Hock Öng David Koh (ngûúđi Xingapo) coâ bùìng tiïịn sô vïì khoa hoơc chñnh trõ do Trûúđng ăaơi hoơc Quöịc gia Öxtríylia cíịp vađ hiïơn nay lađ thađnh viïn cao cíịp Viïơn Nghiïn cûâu Ăöng Nam AÂ (ISEAS) cuêa Xingapo Öng ăaô coâ trïn 13 nùm kinh nghiïơm nghiïn cûâu síu vađ röơng, tíơp trung vađo caâc víịn ăïì chñnh trõ vađ xaô höơi Viïơt Nam Hiïơn nay öng phuơ traâch nghiïn cûâu vïì Viïơt Nam taơi ISEAS Ngoađi ra, tiïịn sô Koh cuông lađ biïn tíơp viïn phuơ traâch Viïơt Nam trong ban biïn tíơp Tûđ ăiïín Tiïíu sûê caâc nhín víơt nöíi tiïịng Ăöng Nam AÂ coâ nguöìn göịc Trung Quöịc, thuöơc Trung tím Di saên Trung Quöịc taơi Xingapo Öng cuông lađ taâc giaê
cuöịn “Phûúđng úê Hađ Nöơi” do ISEAS xuíịt baên thaâng 4-2006 Tiïịn sô Koh
ăaô biïn soaơn cuöịn saâch mang tûơa ăïì “Nhûông di chûâng cuêa Chiïịn tranh thïị giúâi thûâ hai taơi Ăöng vađ Nam A” cuông do ISEAS xuíịt baên nùm
2007 Möơt íịn phíím gíìn ăíy nûôa cuêa öng lađ cuöịn “Thay ăöíi laônh ăaơo taơi Ăaơi höơi X Ăaêng Cöơng saên Viïơt Nam”, ăùng trong Khaêo saât chíu AÂ, tíơp
48, söị 4, 2008 Hiïơn nay, öng ăang nghiïn cûâu caâc víịn ăïì chñnh saâch ăöịi ngoaơi cuêa Viïơt Nam
Ăùơng Ăûâc Ăaơm Tiïịn sô Ăùơng Ăûâc Ăaơm nguýn lađ Phoâ Trûúêng ban Ban Nghiïn cûâu cuêa Thuê tûúâng Chñnh phuê vađ kïí tûđ nùm 2007 lađ Viïơn trûúêng Viïơn Nghiïn cûâu Phaât triïín Kinh doanh taơi Hađ Nöơi Öng töịt nghiïơp ăaơi hoơc taơi Ăûâc (nùm 1971 vađ nùm 1987) vađ ặúơc nhíơn bùìng tiïịn
sô kinh tïị taơi Ăûâc (nùm 1989) Caâc íịn phíím cuêa öng bao göìm: “So saânh thuê tuơc ban hađnh quy phaơm phaâp luíơt hađnh chñnh giûôa Viïơt Nam vađ Ăûâc (tiïịng Viïơt vađ tiïịng Ăûâc), “Phi tíơp trung hoâa kinh tïị” (tiïịng Viïơt), “Kïị hoaơch hoâa vô mö” (tiïịng Viïơt), “Kinh tïị vô mö vađ caâc loaơi hònh doanh nghiïơp taơi Viïơt Nam” (tiïịng Anh, Ăûâc, Nga, Trung Quöịc vađ Tíy Ban Nha), “Caêi caâch kinh tïị Viïơt Nam - Hiïơn traơng vađ viïîn caênh” (tiïịng Viïơt),
“Nïìn kinh tïị Viïơt Nam thúđi kyđ 1986-1995” (tiïịng Anh, Phaâp vađ Nga)
Nguýîn Thõ Kim Chung Thaơc sô Nguýîn Thõ Kim Chung lađ giaêng
Trang 16viïn cuêa Hoơc viïơn Hađnh chñnh Quöịc gia taơi Hađ Nöơi, giaêng daơy mön Luíơt Hiïịn phaâp cho sinh viïn ăaơi hoơc hïơ chñnh quy vađ taơi chûâc Cö töịt nghiïơp Trûúđng ăaơi hoơc Luíơt Hađ Nöơi nùm 1999 vađ baêo vïơ thaơc sô luíơt nùm 2005 taơi Khoa Luíơt, Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi
Chûúng 5
Martin Painter Giaâo sû Martin Painter lađ chuê nhiïơm böơ mön hađnh chñnh cöng taơi Ăaơi hoơc Höìng Köng Öng giaêng daơy taơi Ăaơi hoơc Sydney tûđ nùm 1974 ăïịn nùm 2001 Öng lađ chuýn gia nghiïn cûâu cíịp quöịc gia taơi Viïơn Nghiïn cûâu Hađnh chñnh cöng cuêa Öxtríylia Giaâo sû Painter ăaô tham gia vúâi tû caâch chuýn gia tû víịn trong möơt söị dûơ aân caêi caâch hađnh chñnh vađ ăiïìu hađnh chñnh phuê úê Viïơt Nam vađ lađ trûúêng nhoâm ăiïìu phöịi nhín lûơc cho Baâo caâo cuêa Liïn húơp quöịc vïì khu vûơc cöng trïn thïị giúâi vađo nùm 2005: Múê khoâa cho tiïìm lûơc con ngûúđi vò hiïơu quaê cuêa khu vûơc cöng Öng lađ taâc giaê cuêa böịn cuöịn saâch, biïn tíơp böịn cuöịn khaâc vađ viïịt trïn 80 bađi baâo khoa hoơc vađ caâc chûúng saâch trïn nhiïìu chuê ăïì nhû hađnh chñnh cöng, bao göìm taâi cú cíịu chñnh phuê trung ûúng
úê Anh, chñnh quýìn ắa phûúng, chuê nghôa liïn bang vađ caâc möịi quan hïơ liïn chñnh phuê úê Öxtríylia vađ gíìn ăíy nhíịt lađ caêi caâch chñnh phuê vađ hađnh chñnh úê Ăöng vađ Ăöng Nam AÂ, ăùơc biïơt lađ Viïơt Nam, Thaâi Lan vađ Trung Quöịc
Hađ Hoađng Húơp Tiïịn sô Hađ Hoađng Húơp hiïơn ăang phuơ traâch lônh vûơc quaên trõ quöịc gia taơi Trung tím Phaât triïín vađ Höơi nhíơp Viïơt Nam, möơt töí chûâc phi chñnh phuê Viïơt Nam taơi Hađ Nöơi Öng cuông lađ nghiïn cûâu viïn cao cíịp cuêa Hoơc viïơn Khoa hoơc Hunggari vađ Trûúđng ăaơi hoơc Corvinus cuêa Hunggari Trûúâc ăíy öng lađ quan chûâc cao cíịp cuêa Böơ Tađi chñnh Hunggari Öng lađ taâc giaê cuêa hún 40 bađi viïịt vïì phaât triïín kinh tïị, quaên trõ quöịc gia, phođng chöịng tham nhuông vađ caêi caâch chïị ăöơ phaâp quýìn, vađ
5 cuöịn saâch vïì chöịng tham nhuông, quaên trõ quöịc gia vađ tađi chñnh Öng lađ giaâo sû múđi giaêng taơi caâc trûúđng ăaơi hoơc úê Hunggari, Liïn minh chíu Íu vađ Myô Hiïơn öng lađ ăiïìu phöịi viïn vađ cöị víịn chñnh saâch cho chûúng trònh nghiïn cûâu ûâng duơng vïì caêi caâch thïí chïị coâ sûơ phöịi húơp giûôa Viïơn Fafo cuêa Vûúng quöịc Nauy vađ Ban Töí chûâc Trung ûúng Ăaêng Cöơng saên Viïơt
Trang 17Nam Ưng cuäng àang phuå trấch cưng tấc quan hïå quưëc tïë úã Hưåi Nhâ bấo Viïåt Nam
Chu Quang Khúãi Ưng Chu Quang Khúãi hoân thânh Chûúng trịnh thẩc sơ húåp tấc giûäa Àẩi hổc Kinh tïë quưëc dên vâ Viïån Khoa hổc Xậ hưåi Hâ Lan vïì kinh tïë phất triïín Ưng cố 2 nùm kinh nghiïåm lâ giẫng viïn àẩi hổc trûúác khi lâ cấn bưå dûå ấn DANIDA-NAPA, hưỵ trúå nêng cao nùng lûåc thưng qua xêy dûång 15 chûúng trịnh àâo tẩo cưng chûác Nùm 2005, ưng tham gia dûå ấn nghiïn cûáu: cấc nguưìn tùng trûúãng kinh tïë tẩi Viïåt Nam giai àoẩn 1986-2004 do AIPO tâi trúå Ưng Khúãi àậ viïët mưåt sưë bâi cho mưåt sưë tẩp chđ liïn quan àïën chuã àïì phất triïín nguưìn nhên lûåc trong thúâi gian tûâ nùm 2005 àïën nùm 2008
Chûúng 6
Martin Gainsborough. Tiïën sơ Martin Gainsborough hiïån lâ giẫng viïn vïì chđnh trõ trong lơnh vûåc phất triïín thuưåc Khoa Chđnh trõ hổc tẩi Àẩi hổc Bristol Ưng cuäng lâ Giấm àưëc dûå ấn Bristol-Mekong Ưng giẫng dẩy vïì lyá thuyïët phất triïín, chđnh trõ Viïåt Nam vâ chêu Ấ, têåp trung chuã yïëu vâo lơnh vûåc nhâ nûúác Ưng lâ tấc giẫ cuãa Nhûäng àưíi thay trong kinh tïë chđnh trõ Viïåt Nam: Trûúâng húåp thânh phưë Hưì Chđ Minh (Routledge, 2003) vâ biïn têåp cuưën Giûäa ranh giúái quyïìn lûåc nhâ nûúác: Cấc chiïën tuyïën trong khu vûåc Tiïíu vuâng sưng Mï Kưng (Routledge, 2009) Hiïån ưng àang viïët cuưën sấch vïì chđnh trõ Viïåt Nam thúâi hiïån àẩi
Àùång Ngổc Dinh Phố giấo sû, tiïën sơ Àùång Ngổc Dinh hiïån lâ Giấm
àưëc Trung têm Nghiïn cûáu phất triïín hưỵ trúå cưång àưìng (CECODES) Ưng tưët nghiïåp ngânh kyä thuêåt cuãa Trûúâng àẩi hổc Bấch khoa (1959); bẫo vïå thẩc sơ vïì hïå thưëng àiïån tẩi Trûúâng àẩi hổc Nùng lûúång Mấtxcúva (1963); bẫo vïå tiïën sơ “Àưå tin cêåy cuãa hïå thưëng phûác húåp”, Trûúâng àẩi hổc Kyä thuêåt Praha - CVUT (1974); nghiïn cûáu sau tiïën sơ tẩi Viïån Grenoble National Institute INPG tẩi Phấp vïì “Àiïìu khiïín cấc hïå thưëng phûác húåp” (1983), giẫng viïn thĩnh giẫng tẩi trûúâng Quẫn lyá, thuưåc Trûúâng àẩi hổc Tưíng húåp Hâ Nưåi (tûâ nùm 2002 àïën nay) Ưng cuäng lâ Trûúãng nhốm Dûå ấn “Phông chưëng tham nhuäng: Àấnh giấ tịnh hịnh vâ nêng cao nùng lûåc phông chưëng tham nhuäng cuãa cấc tưí chûác xậ hưåi vâ
Trang 18cưång àưìng nưng thưn” do Àẩi sûá quấn Phêìn Lan tẩi Hâ Nưåi tâi trúå (2008-2010)
Trêìn Thanh Phûúng. Thẩc sơ Trêìn Thanh Phûúng hiïån lâ nghiïn cûáu viïn tẩi Viïån Kinh tïë hổc Viïåt Nam, thuưåc Viïån Khoa hổc xậ hưåi Viïåt Nam Cư tưët nghiïåp Khoa Kinh tïë, Trûúâng àẩi hổc Quưëc gia Hâ Nưåi nùm
2000 vâ bẫo vïå thẩc sơ vïì phất triïín quưëc tïë sau khi theo hổc tẩi Khoa Chđnh trõ hổc, Trûúâng Àẩi hổc Bristol, Anh (2007-2008)
Trang 20VAĐ ĂÍÍY MAƠNH CAÊI CAÂCH HAĐNH CHÑNH
ÚÊ VIÏƠT NAM
JAIRO ACUÑA-ALFARO
Möơt quöịc gia vöịn coâ mûâc thu nhíơp thíịp giúđ ăaơt ặúơc mûâc thu nhíơp bíơc trung cho thíịy quöịc gia ăoâ khöng chó tùng trûúêng vïì kinh tïị mađ cođn phaât triïín vïì moơi mùơt Sûơ phaât triïín ăoâ cođn thïí hiïơn úê khña caơnh ăöìng thuíơn cao vïì ắnh hûúâng vađ ûu tiïn phaât triïín Trong quaâ trònh phaât triïín, khu vûơc nhađ nûúâc ặúng nhiïn ăoâng vai trođ chuê ăaơo trong viïơc ặa ra caâc muơc tiïu thiïịt thûơc vađ taơo líơp möi trûúđng thuíơn lúơi ăïí ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu ăoâ, ăöìng thúđi caêi thiïơn ăiïìu kiïơn söịng vađ nùng lûơc cuêa ngûúđi dín ăïí hûúâng túâi phaât triïín vađ thõnh vûúơng Do ăoâ, khi xem xeât giai ăoaơn Viïơt Nam phaât triïín ăïí trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung, hai víịn ăïì chñnh saâch lúân ăùơt ra lađ: (i) Viïơt Nam cíìn mö hònh quaên lyâ hađnh chñnh cöng nađo ăïí duy trò mûâc thu nhíơp bíơc trung vađ tiïịn lïn nhûông mûâc thu nhíơp cao hún; vađ, (ii) lađm thïị nađo ăïí Viïơt Nam ăi theo hûúâng hiïơn ăaơi hoâa ắnh hûúâng phaât triïín cho khu vûơc nhađ nûúâc trïn nïìn taêng cuêa cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh trong thúđi gian qua
Khi bađn vïì vai trođ cuêa nïìn hađnh chñnh trong phaât triïín kinh tïị, Viïơt Nam thûúđng nghiïn cûâu kinh nghiïơm cuêa nhiïìu quöịc gia vađ vuđng laônh thöí trong khu vûơc ăïí ruât ra nhûông bađi hoơc cho riïng mònh Viïơt Nam thûúđng tham khaêo trûúđng húơp cuêa Nhíơt Baên, Hađn Quöịc, Ăađi Loan, Xingapo nhû nhûông ăiïín hònh cuêa sûơ thađnh cöng vađ Thaâi Lan, Malaixia,
Trang 21Inăönïxia, Philippin, nhûông quöịc gia thuöơc thïị hïơ phaât triïín sau, ăïí líịy kinh nghiïơm vïì caê thađnh cöng vađ thíịt baơi Song, phaêi thûđa nhíơn möơt ăiïìu lađ giai ăoaơn phaât triïín cuêa möîi quöịc gia coâ neât ăùơc trûng riïng vađ nïìn hađnh chñnh cuêa möîi quöịc gia cuông hoaơt ăöơng trong böịi caênh chñnh trõ, kinh tïị vađ xaô höơi khaâc nhau Do ăoâ, cíìn phín tñch xem nïìn hađnh chñnh cuêa Viïơt Nam ăaô chuýín ăöíi ăïịn mûâc ăöơ nađo tûđ nïìn hađnh chñnh theo cú chïị tíơp trung quan liïu, bao cíịp sang nïìn hađnh chñnh "dín chuê, trong saơch, vûông maơnh, chuýn nghiïơp, hiïơn ăaơi hoâa, hoaơt ăöơng coâ hiïơu lûơc, hiïơu quaê theo nguýn tùưc cuêa Nhađ nûúâc phaâp quýìn xaô höơi chuê nghôa dûúâi sûơ laônh ăaơo cuêa Ăaêng; xíy dûơng ăöơi nguô caân böơ, cöng chûâc coâ phíím chíịt vađ nùng lûơc ăaâp ûâng ýu cíìu cuêa cöng cuöơc xíy dûơng, phaât triïín ăíịt nûúâc Ăïịn nùm 2010, hïơ thöịng hađnh chñnh vïì cú baên ặúơc caêi caâch phuđ húơp vúâi ýu cíìu quaên lyâ nïìn kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa"1
úê phaơm vi quöịc gia
Trong möơt thíơp kyê trúê laơi ăíy, Viïơt Nam ăaô vađ ăang thûơc hiïơn möơt chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh Cuông nhû úê nhiïìu quöịc gia khaâc, caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam lađ möơt quy trònh caêi caâch khu vûơc nhađ nûúâc phûâc taơp vúâi muơc tiïu níng cao hiïơu quaê böơ maây hađnh chñnh nhađ nûúâc vađ chíịt lûúơng cung ûâng dõch vuơ hađnh chñnh cöng Muơc tiïu cuêa chûúng trònh lađ ăöíi múâi cùn baên nïìn hađnh chñnh nhùìm ăaâp ûâng caâc ýu cíìu trong quaên lyâ nïìn kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa _
1 Muơc tiïu chung cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh ặúơc nïu trong Quýịt ắnh söị 136/2001/QĂ-TTg ngađy 17-9-2001 vïì viïơc phï duýơt Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh giai ăoaơn 2001-2010 Mùơc duđ ăaô ăaơt ặúơc möơt söị thađnh tûơu ăaâng chuâ yâ, muơc tiïu chung ăíìy tham voơng cuêa Chûúng trònh víîn chûa ăaơt ặúơc, nhû nhíơn ắnh trong baâo caâo cuêa Ban Chó ăaơo caêi caâch hađnh chñnh söị 01/2006/BC-BCCCHC thaâng 4 -2006 vïì viïơc rađ soaât quaâ trònh thûơc hiïơn giai ăoaơn 1 (2001-2005) Chûúng trònh töíng thïí (2001-2010) Baâo caâo nađy chó ra rùìng ngoađi nhûông thađnh tûơu ăaô ăaơt ặúơc, caêi caâch hađnh chñnh víîn cođn chíơm vïì tiïịn ăöơ so vúâi thang kïị hoaơch, hiïơu quaê thûơc hiïơn cođn thíịp vađ khöng ăöìng ăïìu Baâo caâo ăaânh giaâ nhíịn maơnh hiïơu quaê cuêa cöng cuöơc caêi caâch víîn chûa ăaâp ûâng vúâi muơc tiïu ăïì ra lađ xíy dûơng möơt nïìn hađnh chñnh dín chuê, vûông maơnh, trong saơch, chuýn nghiïơp hoaâ vađ hiïơn ăaơi hoaâ vađo nùm 2010
Trang 22khi Viïơt nam hûúâng túâi ăaơt ặúơc thûâ haơng lađ möơt quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung Cuđng vúâi nhûông ăöíi thay trong quaâ trònh ăöíi múâi, caêi caâch hađnh chñnh ăang tñch cûơc ăoâng goâp vađo quaâ trònh ặa Viïơt Nam trúê thađnh möơt quöịc gia coâ võ thïị khaâc xa so vúâi 20 nùm trûúâc ăíy
Trïn thûơc tïị, quaâ trònh ăöíi múâi diïîn ra úê nhiïìu phûúng diïơn hún so vúâi yâ tûúêng ban ăíìu, búêi noâ bao göìm quaâ trònh thay ăöíi töíng thïí vađ toađn diïơn Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu khaê quan vađ khu vûơc nhađ nûúâc ăaô ăöíi múâi hún nhiïìu so vúâi trûúâc ăíy Mùơc duđ ăaô coâ nhiïìu nöî lûơc trong caêi caâch, nïìn hađnh chñnh víîn cođn nhiïìu khiïịm khuýịt lúân, gíy bíịt bònh cho ngûúđi dín vađ quan ngaơi cho caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch, caân böơ - cöng chûâc, ngûúđi dín vađ cöơng ăöìng caâc nhađ tađi trúơ úê Viïơt Nam
Khaâi niïơm hađnh chñnh cöng vïì cùn baên ặúơc hiïíu lađ (i) böơ maây töíng thïí (göìm chñnh saâch, quy ắnh, quy trònh thuê tuơc, hïơ thöịng, cú cíịu töí chûâc, nhín sûơ, v.v.) ặúơc nhađ nûúâc ăíìu tû ngín saâch vađ chõu traâch nhiïơm quaên lyâ vađ ăiïìu hađnh cöng viïơc cuêa chñnh phuê,1 vađ (ii) töí chûâc quaên lyâ vađ thûơc hiïơn caâc hoaơt ăöơng cuêa böơ maây chñnh phuê, trong ăoâ coâ thûơc thi luíơt, quy ắnh vađ quýịt ắnh cuêa chñnh phuê, thûơc hiïơn quaên lyâ hoaơt ăöơng cung ûâng dõch vuơ cöng2.Caêi caâch hađnh chñnh cöng lađ quaâ trònh thay ăöíi toađn diïơn vađ töíng thïí trïn moơi lônh vûơc cuơ thïí cuêa nïìn hađnh chñnh, bao göìm cú cíịu töí chûâc, phín cíịp, phín quýìn, quaên lyâ nhín sûơ, tađi chñnh cöng, giaâm saât kïịt quaê hoaơt ăöơng, caêi caâch hïơ thöịng phaâp luíơt, v.v Caêi caâch hađnh chñnh cöng cuông nhùìm muơc tiïu ăöíi múâi caâc quy tùưc cöng vuơ vađ níng cao tñnh minh baơch trong khu vûơc nhađ nûúâc
Caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam cho túâi nay ăem laơi kïịt quaê vûđa khaê quan vûđa khöng míịy khaê quan, ăöìng thúđi cuông cho thíịy ăíy lađ möơt quaâ trònh caêi caâch chûâa ặơng nhûông cùng thùỉng nöơi taơi Theo Painter Martin, ăíy cuông lađ möơt chûúng trònh caêi caâch chñnh phuê nhiïìu tham voơng vađ lađ chiïịn lûúơc mang tñnh chñnh trõ do mûâc ăöơ phuơ thuöơc vađo yâ chñ cuêa Ăaêng _
1 Trong ăoâ coâ caê möịi tûúng taâc vúâi caâc bïn liïn quan khaâc trong khu vûơc nhađ nûúâc, trong xaô höơi vađ nhûông khu vûơc bïn ngoađi khaâc
2 UNDP (2007): Public Administration Reform Practice Note
Trang 23vađ Nhađ nûúâc, vađ lađ möơt lônh vûơc nhiïìu ruêi ro khoâ traânh ăöịi vúâi cöơng ăöìng tađi trúơ quöịc tïị 1 Trong nhûông nùm qua, nhiïìu cuöơc thaêo luíơn ăaô diïîn ra úê Viïơt Nam bađn vïì ắnh hûúâng thûơc hiïơn Chûúng trònh caêi caâch hađnh chñnh2 Hûúâng thûâ nhíịt lađ tiïịp tuơc höî trúơ thûơc hiïơn giai ăoaơn cuöịi cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh giai ăoaơn 2001-2010 nhùìm ăaêm baêo ăaânh giaâ coâ phûúng phaâp nhûông bađi hoơc trong thûơc hiïơn Chûúng trònh vađ thaêo luíơn cúêi múê vïì ắnh hûúâng cho tûúng lai Hûúâng thûâ hai tíơp trung vađo sûơ cíìn thiïịt phaêi lûơa choơn giûôa hai lônh vûơc ûu tiïn lađ caêi caâch dõch vuơ cöng vađ caêi caâch hiïơu quaê quaên lyâ hađnh chñnh Hûúâng
ăi nađy vïì cùn baên uêng höơ quan ăiïím "xaô höơi hoâa" möơt söị dõch vuơ cöng quan troơng, ăöìng thúđi xíy dûơng khuön khöí phaâp lyâ nhíịt quaân nhùìm giaâm saât ăaêm baêo tñnh cöng bùìng trong cung ûâng dõch vuơ cöng Hûúâng thûâ ba mang tñnh trung gian hún, tíơp trung vađo muơc ăñch cuêng cöị nhûông nöî lûơc caêi caâch hiïơn nay ăöìng thúđi thûơc hiïơn nhûông hađnh ăöơng múâi Hûúâng thûâ tû lađ aâp duơng nhûông bađi hoơc kinh nghiïơm trong thûơc hiïơn caêi caâch hađnh chñnh úê cíịp ắa phûúng
Caêi caâch hađnh chñnh lađ möơt quaâ trònh thay ăöíi tûđng bûúâc Muơc tiïu cuêa caêi caâch luön ặúơc ăiïìu chónh, thay ăöíi ăïí phuđ húơp vúâi tûđng giai ăoaơn cuơ thïí Lyâ do gíy nïn nhûông bíịt bònh, nhûông quan tím lo ngaơi ăöịi vúâi ắnh hûúâng caêi caâch hađnh chñnh coâ thïí lađ do nhûông phín tñch vađ ăaânh giaâ vïì viïơc töí chûâc thïí chïị taơi tûđng thúđi ăiïím ặúơc thûơc hiïơn nhû thïị nađo trïn thûơc tïị víîn cođn thiïịu hoùơc ýịu Kïịt quaê phín tñch thûơc hiïơn caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam seô cho thíịy sûơ cíìn thiïịt phaêi coâ nhûông saâng kiïịn múâi trong caêi caâch thïí chïị
Trong böịi caênh ăoâ, muơc tiïu quan troơng nhíịt cuêa caêi caâch hađnh chñnh lađ cung ûâng túâi ngûúđi dín, ăùơc biïơt lađ ngûúđi ngheđo, nhûông dõch vuơ cöng coâ chíịt lûúơng cao hún Do víơy, cíìn phaêi coâ ngay nhûông cú chïị phaên aânh kõp thúđi yâ kiïịn phaên höìi cuêa ngûúđi dín vïì chíịt lûúơng dõch vuơ cöng vađ taâc
Trang 24ăöơng cuêa nhûông cú chïị ăoâ túâi nhu cíìu phaât triïín cuêa ngûúđi dín1 Caêi caâch hađnh chñnh cöng ăoâng vai trođ quan troơng trong xoâa ăoêi giaêm ngheđo búêi noâ hûúâng túâi tùng cûúđng tñnh minh baơch vađ giaêi trònh trong caân böơ, cöng chûâc vađ cú quan nhađ nûúâc (úê cíịp trung ûúng vađ ắa phûúng), ăöìng thúđi ăíy cuông ặúơc xem nhû möơt trong nhûông biïơn phaâp phođng chöịng tham nhuông hiïơu quaê nhíịt 2
Khi xem xeât víịn ăïì nađy, coâ yâ kiïịn cho rùìng trûúđng húơp cuêa Viïơt Nam cho thíịy nhûông ăöíi thay coâ ặúơc tûđ quaâ trònh ăöíi múâi xuíịt phaât tûđ giûôa thíơp kyê 80 cuêa thïị kyê XX vađ Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh tûđ cuöịi thíơp kyê 90 cuêa thïị kyê XX dûúđng nhû ăang chíơm laơi do nhûông bíịt cíơp mang tñnh tûơ nhiïn cuêa nïìn hađnh chñnh3 Coâ thïí noâi rùìng caêi caâch hađnh chñnh ăang thiïịu ăađ vađ sûơ híơu thuíîn chñnh trõ do tònh hònh kinh tïị chung vađ khoaêng caâch vïì ăiïìu kiïơn kinh tïị ngađy möơt lúân (nguöìn lûơc phín böị khöng ăöìng ăïìu vađ sûơ xuöịng cíịp cuêa caâc loaơi hònh dõch vuơ cöng) Chùỉng haơn, mùơc duđ "chi quaên lyâ hađnh chñnh"4, cuông nhû chi cho _
1 Acuña-Alfaro, Jairo (2008): Public Administration Reform and Corruption: Pushing the limits or understanding its dynamics? Paper presented at the APEC Symposium on Anti-Corruption and Administrative Reform on June 25-26,
Anti-2008 in Ha Noi, Viet Nam
2 Ăiïím nađy dûơa trïn lyâ thuýịt cuêa Weber vađ “phaât triïín” Tuy nhiïn, trong tûđng hoađn caênh, caâc quy trònh caêi caâch hađnh chñnh coâ thïí gíy ra taâc duơng ngûúơc laơi (nhû trûúđng húơp cuêa Luíơt Caân böơ, cöng chûâc, búêi Luíơt nađy khuýịn khñch víơn duơng caâc quy trònh, thuê tuơc tuýín choơn song hađnh)
3 Ăíy lađ ăiïím xuíịt phaât cho giaê thuýịt vïì möơt “giai ăoaơn ăi xuöịng cuêa caêi caâch hađnh chñnh”
4 Theo Töíng cuơc Thöịng kï, khoaên chi ngín saâch cho “quaên lyâ hađnh chñnh” ặúơc thûơc hiïơn búêi caâc cú quan, ăún võ (tûđ trung ûúng ăïịn ắa phûúng) tham gia vađo cöng taâc “quaên lyâ nhađ nûúâc, quöịc phođng, an sinh xaô höơi bùưt buöơc" Nhûông lônh vûơc thuöơc haơng muơc chi ngín saâch nađy bao göìm: (i) hoaơt ăöơng cuêa Nhađ nûúâc trong lônh vûơc quaên lyâ hađnh chñnh vađ chñnh saâch kinh tïị - xaô höơi, (ii) caâc hoaơt ăöơng cuêa Nhađ nûúâc phuơc vuơ nhín dín, (iii) hoaơt ăöơng trong lônh vûơc an sinh xaô höơi bùưt buöơc vađ (iv) cöng taâc quöịc phođng vađ an ninh (Nguöìn: Chûúng XVIII, Söí tay nguöìn vađ phûúng phaâp hoaơch toaân hïơ thöịng tađi khoaên quöịc gia Viïơt Nam, 2005) Cíìn lûu yâ rùìng, ắnh nghôa nađy coâ thïí khöng nhíịt quaân vúâi böịn nöơi dung chñnh cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh vađ ríịt coâ thïí Töíng cuơc Thöịng kï söị lađm roô vađ ắnh nghôa laơi ăïí ăaêm baêo tñnh nhíịt quaân vúâi chñnh saâch cuêa Nhađ nûúâc
Trang 25caâc dõch vuơ kinh tïị-xaô höơi, lađ nhûông haơng muơc chi ngín saâch lúân nhíịt (xem Hònh dûúâi ăíy, ặúđng in ăíơm), mûâc chi ngín saâch cho quaên lyâ hađnh chñnh trong giai ăoaơn 2002-2006 thay ăöíi liïn tuơc Mûâc chi nađy giaêm maơnh trong giai ăoaơn tûđ nùm 2000 ăïịn nùm 2002, giûô úê mûâc öín ắnh trong giai ăoaơn tûđ nùm 2004 ăïịn nùm 2005, sau ăoâ giaêm xuöịng trong nùm 2006 trûúâc khi tùng lïn vađo nùm 2007, song töíng chi ngín saâch cho khu vûơc nađy víîn thíịp hún so vúâi nùm 2000 Sûơ biïịn ăöơng lúân trong chi tiïu ngín saâch cho quaên lyâ hađnh chñnh coâ thïí lađ díịu hiïơu cho thíịy sûơ
e deđ trong caêi caâch hađnh chñnh, xeât vïì mùơt phín böí ngín saâch, mùơc duđ víîn thuöơc muơc tiïu ûu tiïn cuêa Viïơt Nam Sûơ e deđ ăoâ coâ thïí aênh hûúêng túâi tñnh liïn tuơc vađ öín ắnh cuêa tiïịn trònh caêi caâch Vïì giaâ trõ thûơc tïị, töíng chi ngín saâch cho quaên lyâ hađnh chñnh giaêm 35 triïơu ăöìng trong nùm 2006
so vúâi nùm 2005 (ăíy lađ mûâc giaêm ăíìu tiïn vađ lúân nhíịt kïí tûđ nùm 2002)
HÒNH: Cú cíịu chi ngín saâch tñnh theo tyê lïơ %
Nguöìn: Trang web cuêa Töíng cuơc Thöịng kï Viïơt Nam
Nhûông nghiïn cûâu gíìn ăíy tíơp trung phín tñch thïí chïị "nađo" phuđ húơp nhíịt cho phaât triïín vađ "lađm thïị nađo" ăïí coâ thïí coâ ặúơc thay ăöíi vïì thïí chïị Thïí chïị tûơ thín noâ ắnh hònh vađ phaât triïín Thay ăöíi thïí chïị lađ möơt
Trang 26quaâ trònh dađi mađ khöng coâ höìi kïịt Do víơy, khöng coâ mö hònh thïí chïị töịt hay töìi Ăiïìu cíìn thiïịt lađ ăaânh giaâ thïí chïị víơn ăöơng nhû thïị nađo taơi tûđng thúđi ăiïím cuơ thïí hay khi saên phíím cuêa quaâ trònh tûúng taâc vađ phaât triïín tûơ nhiïn cuêa con ngûúđi ặúơc thûơc hiïơn vađ cung ûâng hađng hoâa cöng Phín tñch thay ăöíi thïí chïị úê Viïơt Nam seô lađm roô nhu cíìu cíìn coâ nhûông saâng kiïịn múâi trong caêi caâch hađnh chñnh hûúâng túâi níng cao hiïơu quaê cöng taâc quaên trõ, ăiïìu hađnh nhađ nûúâc thöng qua hiïơn ăaơi hoâa khu vûơc nhađ nûúâc Hai nùm qua ngûúđi ta ăaô chûâng kiïịn nhûông kïịt quaê khöng nhû mong ăúơi trong thuâc ăííy tiïịn trònh caêi caâch hađnh chñnh Nguýn nhín lađ do taâc ăöơng cuêa cuöơc khuêng hoaêng kinh tïị, tađi chñnh, khiïịn Chñnh phuê phaêi lûu tím ăùơc biïơt Song, trong 5 nùm túâi, ríịt coâ thïí Viïơt Nam seô coâ cú höơi
“vađng” ăïí thiïịt líơp möơt nïìn hađnh chñnh hiïơn ăaơi, hoaơt ăöơng dûơa trïn nguýn tùưc thûơc tađi vađ hiïơu quaê, thu huât ặúơc lûơc lûúơng nhín sûơ coâ tím huýịt, kyô nùng vađ nùng lûơc ăïí ặa ăíịt nûúâc vûúơt qua nhûông thaâch thûâc kinh tïị - xaô höơi vađ möi trûúđng trong tiïịn trònh phaât triïín hûúâng túâi võ thïị lađ quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung
Khi Viïơt Nam tiïịn xa hún, ăùơc biïơt lađ khi Chñnh phuê thûơc hiïơn ăaânh giaâ 10 nùm thûơc hiïơn Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh giai ăoaơn 2001-2010, seô lađ phuđ húơp hún nïịu khaâi niïơm hađnh chñnh cöng ặúơc thu heơp laơi ăïí tíơp trung vađo viïơc níng cao chíịt lûúơng cung ûâng dõch vuơ cöng cho ngûúđi dín, ăùơc biïơt lađ ngûúđi ngheđo Ăïí lađm ặúơc ăiïìu nađy, caêi caâch hađnh chñnh cíìn ặúơc xem lađ möơt phíìn trong nöî lûơc chung cuêa caâc nhađ quaên lyâ hađnh chñnh vađ caân böơ, cöng chûâc nhùìm caêi tiïịn quy trònh líơp kïị hoaơch, giaâm saât hiïơu quaê hoaơt ăöơng, tùng cûúđng nùng lûơc vađ tùng cûúđng sûơ tham gia cuêa ngûúđi dín
Ăïí ăííy maơnh caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam, cíìn sûêa ăöíi khuön khöí phaâp lyâ hiïơn ăang ăiïìu chónh nïìn hađnh chñnh, töíng húơp nhûông kïịt quaê phín tñch vïì nhûông thađnh tûơu vađ thiïịu soât trong quaâ trònh thûơc hiïơn caêi caâch hađnh chñnh, trong ăoâ cíìn hiïíu roô hún nhûông nöơi dung ăaô ăöíi múâi vađ nhûông nöơi dung víîn cíìn tiïịp tuơc ăöíi múâi (hay noâi caâch khaâc, cíìn traê lúđi caâc cíu hoêi “taơi sao” vađ “lađm thïị nađo”), ăöìng thúđi ăïì xuíịt nhûông phûúng aân phaât triïín khaâc vò möơt nïìn hađnh chñnh phaât triïín
Cuơ thïí hún, cíìn rađ soaât möơt caâch hïơ thöịng tûđng lônh vûơc ûu tiïn cuơ thïí
Trang 27vöịn trûúâc ăíy lađ nïìn taêng cho thiïịt kïị vađ thûơc hiïơn Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh vađ möơt hïơ thöịng giaâm saât vađ ăaânh giaâ quaâ trònh caêi caâch ăaô nhiïìu líìn bõ trò hoaôn Cuöịn saâch nađy thûơc chíịt lađ möơt nöî lûơc ăoâng goâp vađo quaâ trònh rađ soaât ăoâ Nöơi dung cuêa cuöịn saâch tíơp trung phín tñch nhûông caâch lađm cuêa Viïơt Nam trong quaâ trònh thûơc hiïơn caêi caâch hađnh chñnh vađ ặa ra möơt söị ăïì xuíịt giaêi phaâp trong tûđng nöơi dung caêi caâch hađnh chñnh cuơ thïí Möîi chûúng cuêa cuöịn saâch giúâi thiïơu nhûông ăïì xuíịt giaêi phaâp chñnh saâch ăoâng goâp vađo viïơc ăííy maơnh hún nûôa caêi caâch hađnh chñnh trong tûđng lônh vûơc nhû caêi caâch thïí chïị, cú cíịu töí chûâc böơ maây nhađ nûúâc, phaât triïín nguöìn nhín lûơc trong lônh vûơc cöng vuơ, quaên lyâ tađi chñnh cöng, vai trođ cuêa nïìn hađnh chñnh trong phaât triïín kinh tïị vađ phođng chöịng tham nhuông
Tûđng chûúng trong cuöịn saâch ăïì cíơp ăïịn tûđng nöơi dung chñnh cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh, tûđng nhiïơm vuơ ăöíi múâi khu vûơc nhađ nûúâc nhùìm giaêi quýịt möơt caâch coâ hiïơu quaê nhûông thaâch thûâc mađ nïìn kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa ăang ngađy cađng phaât triïín cuông nhû giaêm thiïíu cú höơi tham nhuông Bïn caơnh ăoâ, cuöịn saâch coâ mong muöịn líịp phíìn nađo khoaêng tröịng thöng tin hiïơn nay, nïu lïn nhûông nöơi dung cíìn ăaânh giaâ sau möơt thíơp kyê thûơc hiïơn Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh giai ăoaơn 2001-2010, ăoâng goâp cho nöơi dung Chiïịn lûúơc phaât triïín kinh tïị - xaô höơi giai ăoaơn 2010-2020 vađ cho quaâ trònh thûơc hiïơn Chiïịn lûúơc quöịc gia phođng, chöịng tham nhuông ăïịn nùm 2020
Do víơy, nöơi dung tûđng chûúng tíơp trung phín tñch nhûông caâch thûâc thûơc hiïơn trong tûđng lônh vûơc caêi caâch hađnh chñnh cuơ thïí Ăïí giaêi quýịt nhûông thaâch thûâc vïì mùơt kinh tïị - xaô höơi, chñnh trõ vađ möi trûúđng, caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch Viïơt Nam cíìn coâ ăuê thöng tin vađ bùìng chûâng Möîi chûúng cuêa cuöịn saâch cuông goâp möơt tiïịng noâi vađo tranh luíơn chñnh saâch hiïơn nay bùìng caâch nïu lïn nhûông nöơi dung cíìn thaêo luíơn, goâp phíìn thuâc ăííy nhûông nöî lûơc phaât triïín cuêa Viïơt Nam Caâc chûúng saâch ặúơc thûơc hiïơn trïn ba nguýn tùưc nghiïn cûâu, bao göìm: (i) nghiïn cûâu thûơc chûâng; (ii) coâ giaâ trõ vïì hoơc thuíơt vađ tñnh ăöơc líơp trong phín tñch; vađ (iii) ăaêm baêo sûơ tham gia cuêa caâc bïn liïn quan Ăíy lađ hûúâng thûơc hiïơn nghiïn cûâu síu vïì nöơi dung thöng qua viïơc xaâc ắnh möơt caâch ăuâng ăùưn
Trang 28vađ coâ hïơ thöịng nhûông phûúng aân chñnh saâch ăïí giaêi quýịt caâc víịn lúân vïì caêi caâch hađnh chñnh vađ phođng chöịng tham nhuông
Quaâ trònh nghiïn cûâu ăïí coâ ặúơc cuöịn saâch nađy lađ quaâ trònh trong ăoâ saâu nhoâm taâc giaê ăaô thûơc hiïơn phoêng víịn síu vúâi hún 100 caâ nhín vađ ăaơi diïơn caâc töí chûâc, göìm caâc caân böơ cao cíịp, cöng chûâc, nhađ nghiïn cûâu vađ ngûúđi dín Ngoađi ra, möơt söị höơi thaêo líịy yâ kiïịn ăoâng goâp cho caâc dûơ thaêo nghiïn cûâu ăaô ặúơc töí chûâc úê nhûông giai ăoaơn khaâc nhau trong quaâ trònh nghiïn cûâu, trong ăoâ göìm möơt höơi thaêo taơi Böơ Nöơi vuơ1, 5 höơi thaêo taơi Hoơc viïơn Hađnh chñnh2, vađ möơt cuöơc hoơp tham víịn Vùn phođng Ban Chó ăaơo quöịc gia vïì chöịng tham nhuông vađ Thanh tra Chñnh phuê3 Bïn caơnh ăoâ cođn coâ möơt söị cuöơc thaêo luíơn vúâi chuýn gia tûđ caâc cú quan phaât triïín quöịc tïị Vùn phođng Chûúng trònh Phaât triïín Liïn húơp quöịc (UNDP) taơi Hađ Nöơi
Ngađy 12-3-2009, dûúâi sûơ chuê trò cuêa Ban Dín chuê vađ Phaâp luíơt, Trung ûúng Mùơt tríơn Töí quöịc Viïơt Nam vađ Trung tím Nghiïn cûâu phaât triïín höî trúơ cöơng ăöìng (CECODES), höơi thaêo quöịc gia ăaô ặúơc töí chûâc taơi Hađ Nöơi ăïí thaêo luíơn vïì nöơi dung cuêa saâu dûơ thaêo baâo caâo nghiïn cûâu Cuöơc höơi thaêo cuông lađ dõp ăïí UNDP taơi Viïơt Nam lađm viïơc trûơc tiïịp líìn ăíìu vúâi Mùơt tríơn Töí quöịc vïì caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn hađnh chñnh nhađ nûúâc _
1 Ăûúơc töí chûâc ngađy 4-11-2008 ăïí thaêo luíơn vïì ăïì cûúng bađi viïịt vïì quaên lyâ tađi chñnh cöng Ăaơi biïíu tham dûơ buöíi toaơ ăađm lađ ăaơi diïơn cuêa Böơ Nöơi vuơ, Böơ Tađi chñnh vađ Quöịc höơi Ríịt ăaâng tiïịc lađ mùơc duđ ăaô coâ sûơ nhíịt trñ tûđ trûúâc cuêa laônh ăaơo Böơ Nöơi vuơ, nhûông buöíi toaơ ăađm nhû víơy khöng ặúơc töí chûâc ăïí thaêo luíơn dûơ thaêo caâc chûúng khaâc Song, nhiïìu hònh thûâc líịy yâ kiïịn hoađn thiïơn baâo caâo ăaô ặúơc thûơc hiïơn vúâi caâc bïn quan tím khaâc nhû ặúơc nïu úê dûúâi ăíy
2 Ngađy 06-10-2008 (vïì “Quaên lyâ nhín sûơ trong lônh vûơc cöng vuơ”); ngađy
22-10-2008 (vïì “Caêi caâch thïí chïị nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc”; ngađy 16-12-22-10-2008 (vïì “Caêi caâch hađnh chñnh vađ phaât triïín kinh tïị”); ngađy 23-12-2008 (vïì “Hađnh chñnh cöng vađ chöịng tham nhuông”); vađ ngađy 24-12-2008 (vïì “Cú cíịu töí chûâc böơ maây hađnh chñnh nhađ nûúâc”) Ăaơi biïíu tham dûơ bao göìm laônh ăaơo vađ ăöơi nguô cöng chûâc, giaêng viïn cuêa Hoơc viïơn Hađnh chñnh
3 Buöíi toaơ ăađm bađn vïì dûơ thaêo baâo caâo cho Chûúng 6 ăaô ặúơc töí chûâc vađo ngađy 16-12-2008 taơi Khaâch saơn Tíy Höì, Hađ Nöơi
Trang 29Song, quan troơng hún ăíy lađ cú höơi ăïí caâc chuýn gia phaên biïơn1 nhûông nöơi dung nghiïn cûâu vađ trao ăöíi quan ăiïím vađ kinh nghiïơm vïì nhûông diïîn tiïịn trong caêi caâch hađnh chñnh, nhûông phaât hiïơn nghiïn cûâu ban ăíìu, caâc ăïì xuíịt ắnh hûúâng chñnh saâch cho Viïơt Nam vúâi caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch, nhađ nghiïn cûâu vađ giúâi hoơc giaê2
Ngoađi ra, möịi quan hïơ ăöịi taâc vúâi Mùơt tríơn Töí quöịc cuông ăaô taơo ăiïìu kiïơn cho viïơc töí chûâc caâc höơi thaêo líịy yâ kiïịn úê cíịp vuđng, vúâi muơc ăñch thaêo luíơn nöơi dung tûđng chûúng vađ lùưng nghe kinh nghiïơm cuêa ắa phûúng trong lônh vûơc caêi caâch hađnh chñnh Ba cuöơc höơi thaêo ăaô líìn lûúơt ặúơc töí chûâc taơi thađnh phöị Höì Chñ Minh, Thaâi Bònh vađ Ăađ Nùĩng trong thaâng 4 vađ thaâng 5 nùm 2009 Ăíy lađ nhûông cú höơi trao ăöíi cúêi múê vïì nhûông nöơi dung ặúơc nïu trong caâc chûúng cuêa cuöịn saâch nađy vúâi hún
18 tónh, thađnh nhùìm muơc tiïu thuâc ăííy caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt Nam Kïịt quaê cuêa nhûông trao ăöíi nađy nhòn chung cho thíịy roô mûâc ăöơ phûâc taơp cuêa caêi caâch hađnh chñnh trong böịi caênh Viïơt Nam ngađy möơt ăöíi thay Caâc caân böơ laônh ăaơo ắa phûúng tham gia höơi thaêo cho thíịy quan ăiïím chung cho yâ chñ chñnh trõ vađ sûơ uêng höơ cuêa Ăaêng, Nhađ nûúâc ăoâng vai trođ hïịt sûâc quan troơng trong sûơ thađnh cöng cuêa cöng cuöơc caêi caâch nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc Bïn caơnh ăoâ lađ mûâc ăöơ cam kïịt thûơc hiïơn töịt nhiïơm vuơ cöng vuơ cuêa caân böơ, cöng chûâc trong böơ maây hađnh chñnh nhađ nûúâc Caâc cuöơc höơi thaêo cuông nïu bíơt lïn hai víịn ăïì: thûâ nhíịt, mùơc duđ caêi caâch hađnh chñnh lađ möơt quaâ trònh thay ăöíi phûâc taơp, song úê ăíy ăoâ víîn coâ cíu chuýơn thađnh cöng (vñ duơ nhû trûúđng húơp cuêa Ăađ Nùĩng trong lônh vûơc cöng vuơ hay Bònh Dûúng trong lônh vûơc quaên lyâ tađi chñnh cöng); vađ thûâ _
1 Möơt söị chuýn gia chñnh phuê vađ nghiïn cûâu cao cíịp ăaô tham gia bònh luíơn caâc dûơ thaêo baâo caâo vađ thaêo luíơn trûơc tiïịp vúâi caâc taâc giaê ăïí böí sung vađ hoađn thiïơn dûơ thaêo cuöịi cuđng cuêa caâc chûúng cuêa cuöịn saâch nađy
2 Tham dûơ höơi thaêo quöịc gia khoaêng 70 ăaơi biïíu, göìm caâc caân böơ cao cíịp cuêa caâc cú quan hoaơch ắnh chñnh saâch (trong ăoâ coâ hai thûâ trûúêng, möơt nguýn thûâ trûúêng Böơ Nöơi vuơ vađ möơt nguýn thûâ trûúêng Böơ Tû phaâp), möơt söị vuơ trûúêng cuêa caâc vuơ thuöơc Böơ Nöơi vuơ, möơt söị ăaơi biïíu Quöịc höơi, Mùơt tríơn Töí quöịc Viïơt Nam vađ caân böơ cao cíịp cuêa Vùn phođng Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng tham nhuông, Hoơc viïơn Hađnh chñnh, ăaơi diïơn caâc töí chûâc xaô höơi vađ baâo chñ
Trang 30hai, caâc tónh, thađnh cuông gùơp nhûông khoâ khùn tûúng tûơ nhau trong quaâ trònh thûơc hiïơn caêi caâch
Cíịu truâc cuêa cuöịn saâch
Cuöịn saâch nađy göìm saâu chûúng vađ chûúng giúâi thiïơu chung nađy Nhû ăaô giúâi thiïơu úê trïn, möîi chûúng cuêa cuöịn saâch lađ saên phíím cuêa quaâ trònh phöịi húơp vađ lađm viïơc theo nhoâm cuêa caâc nhoâm chuýn gia trong nûúâc vađ quöịc tïị lađm viïơc cuđng nhau vúâi muơc ăñch liïn hïơ kinh nghiïơm quöịc tïị vúâi kiïịn thûâc vađ thöng tin trong nûúâc Möîi chûúng cuêa cuöịn saâch lađ möơt bađi viïịt riïng, song khi tíơp húơp laơi vúâi nhau, caâc chûúng seô cho baơn ăoơc hiïíu roô hún tñnh phûâc taơp cuêa quaâ trònh caêi caâch hađnh chñnh
Chûúng 1 bađn vïì möịi quan hïơ giûôa hađnh chñnh nhađ nûúâc vađ phaât triïín kinh tïị Ăíy lađ möơt nöơi dung nghiïn cûâu quan troơng vađ phuđ húơp vúâi Viïơt Nam khi ăíịt nûúâc ăang trïn bûúâc ặúđng trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung, cuông nhû vûúơt ra ngoađi "caâi bíîy cuêa võ thïị quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung"1 Chûúng nađy tíơp trung phín tñch nöơi dung lađm thïị nađo ăïí nïìn hađnh chñnh cuêa Viïơt Nam ăoâng goâp vađo tùng trûúêng kinh tïị vađ caêi thiïơn ăiïìu kiïơn söịng Nhûông nöơi dung cuơ thïí ặúơc bađn trong chûúng nađy bao göìm viïơc lađm thïị nađo ăïí nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc coâ thïí ăoâng goâp cho tùng trûúêng kinh tïị vađ xoâa ăoâi giaêm ngheđo thöng qua phín tñch vïì loaơi hònh nïìn hađnh chñnh Viïơt Nam cíìn ăïí duy trò võ thïị quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung vađ lađm thïị nađo ăïí caêi caâch hađnh chñnh coâ thïí thuâc ăííy hay gíy caên trúê cung ûâng dõch vuơ cöng coâ chíịt lûúơng hún, ăùơc biïơt lađ túâi nhoâm dín cû ngheđo Chûúng nađy cuông ăïì xuíịt möơt söị giaêi phaâp nhùìm tùng cûúđng hún nûôa nhûông ăoâng goâp cuêa khu vûơc nhađ nûúâc vađo caêi thiïơn chíịt lûúơng tùng trûúêng kinh tïị cuêa Viïơt Nam
Trong chûúng nađy, Vasavakul vađ caâc taâc giaê xem xeât, ăaânh giaâ vai trođ _
1 Ăïì cíơp ăïịn nùng lûơc ýịu keâm cuêa caâc quöịc gia trong viïơc níng cao mûâc thu nhíơp quöịc dín lïn cao hún sau khi ăaơt ặúơc võ thïị lađ quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung
Trang 31cuêa nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc trong cöng cuöơc phaât triïín kinh tïị hiïơn nay, trong ăoâ tíơp trung vađo hai khña caơnh: (i) ăún giaên hoâa thuê tuơc hađnh chñnh nhùìm xaâc ắnh laơi möịi quan hïơ giûôa cú quan nhađ nûúâc vađ ngûúđi dín; vađ (ii) ăöíi múâi böơ maây töí chûâc nhùìm muơc ăñch xaâc ắnh laơi möịi quan hïơ giûôa caâc cíịp, caâc ngađnh trong khu vûơc nhađ nûúâc Ngoađi kinh nghiïơm quöịc tïị, chûúng nađy tíơp trung phín tñch nhûông ăöơng thaâi tûđ bïn trong búêi caâc ắa phûúng khaâc nhau cuông coâ töịc ăöơ vađ trònh ăöơ phaât triïín khaâc nhau Chùỉng haơn, Bònh Dûúng, Thûđa Thiïn – Húị vađ Vônh Phuâc ăaô hoùơc ăang trong quaâ trònh trúê thađnh nhûông ắa phûúng coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung úê Viïơt Nam (ăaơt ngûúông 1.000 USD) Tûđ ăoâ, caâc taâc giaê nhíịn maơnh cíìn phaêi ghi nhíơn nhûông kinh nghiïơm cuêa ắa phûúng, coi ăíy lađ nöơi dung múê ăíìu khöng thïí thiïịu khi bađn ăïịn viïơc lađm thïị nađo ăïí caêi caâch hađnh chñnh coâ thïí thuâc ăííy quaâ trònh ặa Viïơt Nam trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung vađ duy trò võ thïị ăoâ
ÚÊ tíìm vô mö, chûúng nađy nhíịn maơnh ýu cíìu caâc nhađ ăöíi múâi cíìn xíy dûơng phûúng hûúâng chiïịn lûúơc nhùìm liïn kïịt möơt caâch coâ hïơ thöịng nhûông taâc ăöơng cuêa ăöíi múâi túâi hiïơu quaê, hiïơu lûơc cuêa nïìn hađnh chñnh trong phaât triïín kinh tïị, tñnh liïn thöng cuêa caâc biïơn phaâp caêi caâch thïí chïị, töí chûâc vađ cöng vuơ, möịi quan hïơ ăöịi taâc giûôa caâc cú quan nhađ nûúâc vađ “khaâch hađng” cuêa caêi caâch hađnh chñnh ngoađi khu vûơc nhađ nûúâc Trong phíìn ăïì xuíịt giaêi phaâp, Vasavakul vađ caâc taâc giaê nïu lïn nhûông ăïì xuíịt cuơ thïí vïì ăún giaên hoâa thuê tuơc hađnh chñnh vađ caêi caâch töí chûâc ăïí caâc nhađ caêi caâch Viïơt Nam xem xeât Víịn ăïì xuýn suöịt cuêa toađn böơ caâc ăïì xuíịt nađy lađ tñnh saâng taơo, tñnh chuê ăöơng vađ khaê nùng taơo ra sûơ khaâc biïơt bïn trong nïìn hađnh chñnh
Lađm thïị nađo ăïí níng cao hiïơu quaê sûê duơng ăöìng tiïìn trong hïơ thöịng hađnh chñnh nhađ nûúâc cuêa Viïơt Nam lađ chuê ăïì cuêa Chûúng 2 Chûúng nađy phín tñch nhûông chi phñ tađi chñnh/kinh tïị cuêa nïìn hađnh chñnh Ăïí thûơc hiïơn ăiïìu nađy, caâc taâc giaê ăaô xaâc ắnh vađ phín tñch mûâc thúị vađ giaêi quýịt cíu hoêi lađm thïị nađo caêi caâch hađnh chñnh thuâc ăííy hay kòm haôm caâc
mö hònh tađi chñnh; nïu lïn nhûông khoâ khùn cuêa caâc ăún võ hađnh chñnh trong phín böí ngín saâch cho caâc nhiïơm vuơ ặúơc giao; phín tñch viïơc thûơc
Trang 32hiïơn Luíơt Ngín saâch nhađ nûúâc trong möịi tûúng quan vúâi caêi caâch hađnh chñnh; vađ nïu lïn möơt söị biïơn phaâp quaên lyâ tađi chñnh cöng
Trong chûúng nađy, Wescott vađ caâc taâc giaê nhíịn maơnh, möơt trong nhûông muơc tiïu cuêa Viïơt Nam khi trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung lađ ăaêm baêo khu vûơc nhađ nûúâc khöng ăùưt ăoê mađ hiïơu quaê vïì kinh tïị vađ tíìm quan troơng cuêa viïơc níng cao nùng lûơc ăiïìu phöịi Kïịt quaê nghiïn cûâu cho thíịy coâ nhûông tiïịn böơ ăaâng kïí trong cöng taâc quaên lyâ tađi chñnh cöng vađ nhûông nöơi dung khaâc cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh Song, nhoâm taâc giaê cuông chó ra ýu cíìu vïì viïơc khöng nïn hađi lođng vúâi nhûông gò ăaô ăaơt ặúơc vađ víîn cođn nhiïìu ăiïím cíìn ặúơc caêi thiïơn bïn trong caâc ăún võ hađnh chñnh, trong líơp kïị hoaơch, quýìn tûơ chuê vïì ngín saâch ăöịi vúâi ăún võ hađnh chñnh vađ cung cíịp dõch vuơ cöng, húơp lyâ hoâa cöng taâc quaên lyâ thúị, tùng cûúđng theo doôi vađ ăaânh giaâ caâc hoaơt ăöơng caêi caâch tađi chñnh cöng, böơ maây hađnh chñnh vúâi quy mö nhín sûơ phuđ húơp vađ mûâc lûúng caơnh tranh
Mùơt khaâc, cuông vïì quy mö cuêa khu vûơc nhađ nûúâc, Chûúng 3 ăïì cíơp ăïịn möơt trong nhûông víịn ăïì then chöịt cuêa Viïơt Nam khi hûúâng túâi xíy dûơng khu vûơc nhađ nûúâc hiïơu quaê, hiïơu lûơc vađ hiïơn ăaơi, ăoâ lađ phaât triïín nguöìn nhín lûơc trong lônh vûơc cöng vuơ ÚÊ chûúng nađy, Poon vađ caâc taâc giaê nïu lïn nhûông phûúng aân ăöíi múâi hïơ thöịng cöng vuơ úê Viïơt Nam khi vûún lïn trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung vađ hûúâng túâi triïín khai thûơc hiïơn Luíơt Caân böơ, cöng chûâc tûđ nùm 2010 Chûúng nađy tíơp trung phín tñch nhûông taâc ăöơng tñch cûơc vađ tiïu cûơc cuêa quaâ trònh caêi caâch cöng vuơ, nïu lïn nhûông ăiïím maơnh vađ ăiïím ýịu cuêa hïơ thöịng chûâc nghiïơp vađ hïơ thöịng võ trñ viïơc lađm, ăïì ra nhûông biïơn phaâp nhùìm thûơc hiïơn caâc quy trònh cöng vuơ, líịy nguýn tùưc thûơc tađi, chuýn nghiïơp vađ nùng lûơc lađm nïìn taêng ăïí phaât triïín
Chûúng 3 cuông ghi nhíơn rùìng, mùơc duđ nhûông nöî lûơc caêi caâch trong khuön khöí Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh ăaô ăem laơi nhiïìu tiïịn böơ, song nhíơn ắnh chung lađ caân böơ, cöng chûâc hiïơn nay víîn thiïịu nùng lûơc, ăaơo ặâc cöng vuơ vađ ăöơng lûơc ăïí ăaâp ûâng nhu cíìu phaât triïín cuêa ăíịt nûúâc Chùỉng haơn, möơt baâo caâo ăaânh giaâ cuêa Chñnh phuê nùm
Trang 3320061 ăaô chó ra, trong nùm 2006, böơ maây hađnh chñnh nhađ nûúâc ăaô khöng bùưt kõp vúâi nhûông tiïịn böơ mađ nhûông nïìn hađnh chñnh hiïơn ăaơi ăaô ăaơt ặúơc Theo baâo caâo nađy, möơt trong söị nhûông trúê ngaơi chñnh kòm haôm sûơ phaât triïín cuêa nïìn cöng vuơ Viïơt Nam lađ tònh traơng "cûêa quýìn, saâch nhiïîu vađ tham nhuông"
Nhûông ăïì xuíịt caêi caâch ặúơc nïu trong chûúng nađy bùưt nguöìn tûđ mong muöịn cuêa xaô höơi Viïơt Nam ăöịi vúâi viïơc aâp duơng caâc nguýn tùưc thûơc tađi vađ hiïơu quaê cöng taâc lađm nhûông nguýn tùưc chung ăöịi vúâi khu vûơc nhađ nûúâc Chûúng 3 cuông lađ lúđi nhùưc nhúê, rùìng böơ maây hađnh chñnh chó coâ thïí víơn hađnh töịt khi nhûông con ngûúđi víơn hađnh böơ maây lađ nhûông ngûúđi coâ tađi, coâ ặâc
Chûúng 4 vïì cú cíịu töí chûâc cuêa Chñnh phuê vađ böơ maây quaên lyâ nhađ nûúâc phín tñch cú cíịu töí chûâc cuêa chñnh phuê ăaô ặúơc ăöíi múâi nhû thïị nađo vađ lađm thïị nađo ăïí coâ thïí ăoâng goâp vađo viïơc níng cao chíịt lûúơng cung ûâng dõch vuơ cöng Chûúng nađy ăùơc biïơt quan tím túâi viïơc xaâc ắnh nhûông thöng tin vïì chûâc nùng vađ möịi liïn hïơ giûôa caâc cú quan cuêa Chñnh phuê; xaâc ắnh vađ phín tñch vai trođ, chûâc nùng, traâch nhiïơm vađ cú cíịu cuêa caâc cú quan chñnh phuê; ăöìng thúđi ăïì xuíịt möơt söị giaêi phaâp thuâc ăííy möịi quan hïơ tûúng taâc vađ ăiïìu phöịi giûôa caâc cú quan nhađ nûúâc
Trong chûúng nađy, Koh vađ caâc taâc giaê cho rùìng trong thúđi hiïơn ăaơi, möơt díịu hiïơu nhíơn biïịt möơt chñnh phuê töịt lađ chñnh phuê ăaêm baêo phuâc lúơi chung vađ phuâc lúơi cöng cöơng cho ngûúđi dín töịt ăïịn mûâc nađo Nhoâm taâc giaê ăïì xuíịt cíìn tíơp trung nhiïìu hún túâi chûâc nùng cung ûâng dõch vuơ cöng, xem ăíy lađ biïíu hiïơn cuêa möơt chñnh phuê töịt búêi dõch vuơ cöng taâc ăöơng ăïịn ăúđi söịng cuêa ngûúđi dín Nhoâm taâc giaê cuông phín tñch nhûông nöî lûơc cuêa Viïơt Nam trong viïơc cú cíịu laơi böơ maây chñnh phuê ăaêm baêo hoaơt ăöơng hiïơu quaê hún vađ phuđ húơp hún khi thûơc hiïơn chûâc nùng cung ûâng dõch vuơ cöng Chùỉng haơn, nhoâm taâc giaê ăaô nïu lïn nhûông thay ăöíi trong cú cíịu Chñnh phuê Viïơt Nam trong nhûông thíơp kyê vûđa qua lađm tiïìn _
1 Baâo caâo cuêa Ban Chó ăaơo caêi caâch hađnh chñnh söị 01/2006/BC-BCCCHC, thaâng 4-2006
Trang 34ăïì cho nhûông phín tñch síu hún vïì hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa möơt söị lônh vûơc Phíìn tiïịp theo cuêa Chûúng 4 nïu lïn caâc nhoâm giaêi phaâp ăïí ăaơt ặúơc dõch vuơ cöng "ûu viïơt" trong ăoâ coâ ýu cíìu cíìn thay ăöíi cú cíịu vađ töí chûâc chñnh phuê cho phuđ húơp
Vïì ăöíi múâi cú cíịu chñnh phuê nhùìm ăaêm baêo cung ûâng dõch vuơ cöng töịt hún, caâc taâc giaê ăïì xuíịt thađnh líơp möơt söị ăún võ quaên lyâ trong lônh vûơc cung ûâng dõch vuơ Nhûông ăún võ nađy seô hoaơt ăöơng nhû ngûúđi giaâm saât viïơc thûơc hiïơn chñnh saâch cuêa Ăaêng vađ Chñnh phuê, cuông nhû ngûúđi ăaêm baêo tiïu chuíín chíịt lûúơng cuêa caâc dõch vuơ do caâc cú quan chñnh phuê cung ûâng Ăöìng thúđi, nhûông ăún võ nađy chõu traâch nhiïơm baâo caâo, giaêi trònh trûúâc caâc böơ, song phaêi coâ quýìn tûơ chuê ăuê maơnh ăïí ăaêm baêo thûơc hiïơn chñnh saâch ăuâng theo ýu cíìu Ăöìng thúđi, nhûông ăún võ nađy cuông cíìn phaêi coâ nùng lûơc phaên biïơn, böí sung, sûêa ăöíi chñnh saâch vïì cung ûâng dõch vuơ cöng trong trûúđng húơp cíìn thiïịt Cuơ thïí hún, chûúng nađy ăïì xuíịt gíy dûơng vùn hoâa hûúâng túâi sûơ ûu viïơt trong cung ûâng dõch vuơ cöng vađ xeât túâi khaê nùng thađnh líơp möơt cú quan vúâi vai trođ xuâc taâc ăïí ăaơt ặúơc muơc tiïu nađy
Chûúng 5 coâ tiïu ăïì "Caêi caâch thïí chïị quaên lyâ hađnh chñnh cöng úê Viïơt Nam hiïơn nay" Muơc tiïu cuêa chûúng nađy lađ nhùìm phín tñch víịn ăïì hïơ thöịng thïí chïị quaên lyâ hađnh chñnh cuêa Viïơt Nam ăaô ăöíi múâi vađ ăoâng goâp vađo viïơc xíy dûơng caâc thïí chïị thõ trûúđng nhû thïị nađo Ăïí ăaơt ặúơc muơc tiïu ăoâ, nhoâm taâc giaê ăaô xem xeât sûơ phaât triïín cuêa khuön khöí phaâp lyâ cuêa nïìn hađnh chñnh nhađ nûúâc, nhíơn diïơn nhûông thay ăöíi vïì thïí chïị úê Viïơt Nam vađ ăïì xuíịt caâc giaêi phaâp nhùìm tùng cûúđng sûơ nhíịt quaân vađ phöịi húơp vïì mùơt thïí chïị; xaâc ắnh nhûông khoaêng caâch, nhûông ăiïím truđng lùưp vađ “thùưt nuât cöí chai” gíy caên trúê cöng cuöơc caêi caâch hađnh chñnh noâi chung, ăöìng thúđi ăïì xuíịt giaêi phaâp giaêi quýịt nhûông víịn ăïì ăoâ Möơt nöơi dung khöng keâm phíìn quan troơng ăoâ lađ ăïì xuíịt nhûông giaêi phaâp nhùìm xíy dûơng möơt nïìn hađnh chñnh ăaâp ûâng vađ phuđ húơp vúâi ýu cíìu cuêa cöng taâc quaên lyâ nhađ nûúâc vađ cung ûâng dõch vuơ cöng
Ăiïím míịu chöịt mađ Painter vađ nhoâm taâc giaê nhíịn maơnh trong chûúng nađy lađ chûúng trònh caêi caâch thïí chïị hađnh chñnh nhađ nûúâc chûâa ặơng
Trang 35trong noâ nhûông ýịu töị xuíịt phaât tûđ quan ăiïím chuê ăaơo hiïơn nay vïì "nhađ nûúâc phaâp quýìn xaô höơi chuê nghôa" Kïịt quaê coâ thïí lađ möơt söị nhûông haơn chïị do chûúng trònh tûơ ăùơt ra ăöịi vúâi caâc muơc tiïu vađ taâc ăöơng cuêa caêi caâch Ăiïìu nađy coâ thïí díîn túâi hïơ quaê lađ nhûông thïí chïị hiïơu quaê nhùìm taơo ăiïìu kiïơn cho cú chïị thõ trûúđng víơn ăöơng vò muơc tiïu ăííy maơnh tùng trûúêng vađ phaât triïín míịt ăi cú höơi phaât triïín
Chûúng nađy phín tñch lögic khung thïí chïị, trong ăoâ rađ soaât laơi caâch thûâc töí chûâc thïí chïị coâ taâc ăöơng tñch cûơc túâi sûơ phaât triïín thađnh cöng cuêa nhiïìu quöịc gia, trong ăoâ coâ caâc quöịc gia vađ vuđng laônh thöí Ăöng AÂ Ngoađi ra, caâc taâc giaê cuông phín tñch thûơc tiïîn nhûông thađnh tûơu, thiïịu soât vađ nguýn nhín thađnh cöng, thíịt baơi thöng qua hai nghiïn cûâu trûúđng húơp cuơ thïí trïn cú súê nöơi dung chñnh vïì caêi caâch thïí chïị cuêa Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh nhađ nûúâc, bao göìm cú chïị möơt cûêa vađ caêi caâch thuê tuơc hađnh chñnh nhùìm minh chûâng cho nhûông phaât hiïơn nghiïn cûâu1 Phíìn kïịt luíơn tíơp trung vađo nhûông chiïịn lûúơc thay ăöíi trïn
cú súê nhûông yâ kiïịn tranh luíơn vïì lađm thïị nađo ăïí hiïíu möơt caâch khaâi quaât víịn ăïì thay ăöíi thïí chïị Phíìn nađy cuông ặa ra ăïì xuíịt thûơc hiïơn ăöìng thúđi caâc saâng kiïịn tûđ dûúâi lïn phuđ húơp vúâi quan ăiïím líu dađi vïì möơt nïìn hađnh chñnh hoaơt ăöơng theo phaâp luíơt Nhûông dûơ aân caêi caâch thïí chïị trong khuön khöí caêi caâch hađnh chñnh cho thíịy roô möịi quan hïơ vúâi chûúng trònh chung vïì caêi caâch thïí chïị, coâ triïín voơng taơo ăađ ăïí ăaơt ặúơc mong muöịn xíy dûơng möơt “nhađ nûúâc phaâp quýìn”
Chûúng 6 bađn vïì möịi quan hïơ qua laơi giûôa caêi caâch hađnh chñnh vađ phođng chöịng tham nhuông Chûúng nađy tíơp trung phín tñch möịi quan hïơ giûôa tham nhuông, hađnh chñnh nhađ nûúâc vađ phaât triïín kinh tïị Chûúng trònh töíng thïí caêi caâch hađnh chñnh cuêa Viïơt Nam lađ nhùìm xíy dûơng möơt nïìn hađnh chñnh hiïơn ăaơi, hiïơu lûơc vađ hiïơu quaê, song víîn chûa tíơp trung nhiïìu vađo viïơc níng cao khña caơnh ăaơo ặâc thuöơc phaơm _
1 Phín tñch nađy coâ dûơa trïn kïịt quaê nghiïn cûâu thûơc ắa taơi tónh Ninh Bònh Taơi ăoâ nhoâm nghiïn cûâu ăaô lađm viïơc vúâi Vùn phođng Dûơ aân Caêi caâch hađnh chñnh cuêa tónh, huýơn Gia Viïîn vađ xaô Cuâc Phûúng vađo thaâng 10-2008
Trang 36truđ traâch nhiïơm giaêi trònh cuêa böơ maây hađnh chñnh quan liïu úê nhûông quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp thíịp vađ trung bònh Do víơy, chûúng nađy nïu lïn nhûông loaơi hònh tham nhuông úê caâc quöịc gia ăang phaât triïín vađ so saânh vúâi nhûông loaơi hònh tham nhuông úê Viïơt Nam, ăöìng thúđi ăïì xuíịt nhûông caêi caâch hađnh chñnh cíìn thiïịt nhùìm thuâc ăííy phaât triïín kinh tïị vađ phođng chöịng tham nhuông
Trong chûúng nađy, Gainsborough vađ caâc taâc giaê ăùơt ra cíu hoêi taơi sao caâc biïơn phaâp caêi caâch hađnh chñnh vađ chöịng tham nhuông laơi khöng ăaơt ặúơc hiïơu quaê nhû mong muöịn, do ăoâ nhûông víịn ăïì caêi caâch mong muöịn giaêi quýịt víîn cođn töìn taơi Nhoâm taâc giaê giaêi ăaâp cíu hoêi nađy bùìng nhíơn ắnh cho rùìng tham nhuông – vađ nhûông ýịu keâm töìn taơi trong lônh vûơc thuê tuơc hađnh chñnh – cíìn ặúơc xem lađ nhûông víịn ăïì ăaô töìn taơi tûđ líu trong hïơ thöịng Cöịt loôi cuêa nhíơn ắnh nađy ăoâ lađ trong suy nghô cuêa con ngûúđi, coâ möịi liïn hïơ míơt thiïịt giûôa quan chûâc nhađ nûúâc, kiïịm tiïìn vađ caâc hònh thûâc tiïịn thín
Khi nhíơn ắnh tham nhuông lađ víịn ăïì töìn taơi tûđ líu trong hïơ thöịng, nhoâm taâc giaê ăùơt ra cíu hoêi vïì hònh thûâc can thiïơp nađo coâ thïí giaêi quýịt tûđng bûúâc nhùìm thay ăöíi cú chïị khuýịn khñch mang tñnh tiïu cûơc ăang töìn taơi trong hïơ thöịng Caâc taâc giaê cho rùìng hûúâng tiïịp cíơn töíng húơp ăöìng thúđi chöịng tham nhuông vađ giaêi quýịt nhûông ýịu keâm cuêa nïìn hađnh chñnh lađ hoađn toađn coâ thïí Noâ tíơp trung níng cao tñnh minh baơch vađ caêi thiïơn hiïơu quaê thûơc thi phaâp luíơt, vúâi muơc tiïu líu dađi lađ níng cao traâch nhiïơm giaêi trònh vađ lađm tùng caâi giaâ cuêa tham nhuông Chûúng nađy cuông cho rùìng cíìn cuêng cöị vai trođ cuêa xaô höơi dín sûơ vađ baâo chñ trong ăíịu tranh phođng, chöịng tham nhuông vađ níng cao hiïơu quaê, hiïơu lûơc cuêa nïìn hađnh chñnh cuông lađ nhûông biïơn phaâp quan troơng ăïí ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu trïn
*
* * Mùơc duđ caâc chûúng trong cuöịn saâch nađy ặa ăïịn cho ăöơc giaê nhiïìu thöng tin vađ phín tñch vïì tònh hònh thûơc hiïơn caêi caâch hađnh chñnh, ăïì
Trang 37xuíịt caâc biïơn phaâp giaêi quýịt, song ăöơc giaê cuông cíìn lûu yâ rùìng, nhûông ăïì xuíịt mang tñnh chiïịn lûúơc ặúơc nïu úê ăíy khöng mang tñnh bao quaât
do tñnh phûâc taơp cuêa nhûông khña caơnh cíìn ăöíi múâi Kïịt quaê phín tñch cuông chó ra rùìng coâ thïí coâ nhiïìu giaêi phaâp khaâc vađ nhûông ăïì xuíịt úê ăíy khöng mang tñnh ăún nhíịt cho Viïơt Nam Song, nhûông ăïì xuíịt cuông phaên aânh baên chíịt vađ tñnh phûâc taơp cuêa nhûông thaâch thûâc trong thúđi gian túâi, ăöìng thúđi taâi khùỉng ắnh tñnh phuơ thuöơc vađ liïn ăúâi cuêa caâc chiïịn lûúơc caêi caâch Trònh tûơ cuêa cuöịn saâch cuông khöng coâ nghôa lađ chuê ăïì nađy quan troơng hún chuê ăïì kia Caâc víịn ăïì ặúơc trònh bađy úê ăíy cíìn ặúơc xem nhû nhûông nöơi dung cho giai ăoaơn caêi caâch tiïịp theo, ăùơc biïơt lađ trong thúđi kyđ quaâ ăöơ úê Viïơt Nam
Toâm laơi, cuöịn saâch nađy uêng höơ quan ăiïím tíơp trung moơi nöî lûơc caêi caâch vađo caâc ngađnh mang tñnh chiïịn lûúơc Quaâ trònh caêi caâch hađnh chñnh trong giai ăoaơn tiïịp theo cíìn hûúâng túâi hiïơn ăaơi hoaâ khu vûơc nhađ nûúâc Ăiïìu nađy coâ nghôa lađ caêi caâch hađnh chñnh cíìn ặúơc xem lađ ăöơng lûơc thuâc ăííy phaât triïín kinh tïị vađ xoaâ ăoâi giaêm ngheđo trong giai ăoaơn chuýín ăöíi hûúâng túâi võ thïị quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung cuêa Viïơt Nam Caâc muơc tiïu phaât triïín kinh tïị - xaô höơi, göìm xíy dûơng möơt xaô höơi cöng bùìng dín chuê, giađu maơnh vađ möơt nïìn kinh tïị phaât triïín ăođi hoêi cíìn phaêi coâ möơt nïìn hađnh chñnh ăuê maơnh ăïí ăöịi phoâ vúâi nhûông thaâch thûâc, ăöìng thúđi thûơc hiïơn muơc tiïu níng cao ăúđi söịng vađ ăaêm baêo thõnh vûúơng cho moơi ngûúđi dín Mùơc duđ Viïơt Nam thûơc hiïơn theo ăuâng lõch trònh ăïí ăaơt ặúơc caâc muơc tiïu thiïn niïn kyê do Liïn húơp quöịc ăïì ra trong nùm 2000, song Viïơt Nam cuông seô gùơp nhiïìu khoâ khùn hún trong viïơc ăaơt ặúơc caâc muơc tiïu ăoâ vađo nùm 2015 trong böịi caênh khoâ khùn vïì kinh tïị do cuöơc khuêng hoaêng kinh tïị toađn cíìu gíy nïn
Do ăoâ, hiïơn ăaơi hoaâ khu vûơc nhađ nûúâc úê Viïơt Nam ăođi hoêi cíìn coâ nhûông nöî lûơc to lúân hún trong quaên lyâ nguöìn nhín lûơc cöng vuơ vađ xíy dûơng nïìn hađnh chñnh hoaơt ăöơng trïn nguýn tùưc thûơc tađi vađ hiïơu quaê, tûđ ăoâ thuâc ăííy ăöơng lûơc, phaât triïín kyô nùng vađ nùng lûơc ăöịi phoâ vúâi nhûông thaâch thûâc vïì mùơt kinh tïị - xaô höơi vađ möi trûúđng mađ Viïơt Nam
Trang 38ăang gùơp phaêi trïn bûúâc ặúđng vûún lïn trúê thađnh quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung
Trong böịi caênh ăoâ, caêi caâch hađnh chñnh coâ nghôa lađ níng cao nùng lûơc cuêa khu vûơc nhađ nûúâc nhùìm thûơc hiïơn töịt chûâc nùng cuêa noâ, ăöìng thúđi taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi cho viïơc cung ûâng caâc dõch vuơ cöng coâ chíịt lûúơng cao hún Do ăoâ, caêi caâch cöng vuơ lađ troơng tím cuêa caêi caâch khu vûơc nhađ nûúâc Song, caâch thûâc thûơc hiïơn khöng chó lađ kiïím soaât caân böơ, cöng chûâc vađ viïn chûâc, mađ vïì cùn baên phaêi ăaêm baêo níng cao tñnh giaêi trònh trong thûơc thi cöng vuơ vađ hiïơu quaê trong cung ûâng dõch vuơ cöng Víịn ăïì ăùơt ra lađ lađm thïị nađo ăïí biïịn yâ tûúêng thađnh thûơc tiïîn Nhûông bađi hoơc lúân thu ặúơc tûđ caêi caâch thïí chïị lađ cöng vuơ, lađ xûúng söịng cuêa Chñnh phuê úê bíịt kyđ quöịc gia nađo1
Nhûông kyđ voơng mang tñnh thûơc tiïîn lađ chòa khoaâ vađ nhûông thay ăöíi trong phûúng thûâc caêi caâch cíìn ặúơc tham víịn möơt caâch hiïơu quaê Chùỉng haơn, coâ thûơc tiïîn khöng nïịu xem xeât xíy dûơng möơt nïìn cöng vuơ ûu viïơt khi chûa coâ möi trûúđng thuâc ăííy sûơ phaât triïín noâ? Cíìn cín ăöịi giûôa víịn ăïì chñnh phuê coâ thïí lađm gò cho ngûúđi dín vađ möịi quan hïơ giûôa mong muöịn nađy vúâi ăúđi söịng thûơc tïị cuêa ngûúđi dín Ăiïìu ăaâng tiïịc lađ nhiïìu quan ăiïím nhòn nhíơn vïì chñnh phuê vađ caân böơ, cöng chûâc chñnh phuê laơi xuíịt phaât tûđ nhûông kinh nghiïơm tiïu cûơc vúâi tûđng cú quan nhađ nûúâc cuơ thïí (vñ duơ kinh nghiïơm caâ nhín cuêa ngûúđi dín trong khi xûê lyâ caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn caênh saât, giíịy chûâng nhíơn quýìn sûê duơng ăíịt, hay möơt cú quan nhađ nûúâc nađo ăoâ úê cíịp quöịc gia hay ắa phûúng) Do víơy, cíìn xíy dûơng vùn hoaâ cung ûâng dõch vuơ cöng úê Viïơt Nam
Khi ăïì cíơp ăïịn böịi caênh cuêa Viïơt Nam, cíìn xem xeât nhûông nhíơn ắnh vïì hïơ thöịng cöng vuơ hiïơn nay Möơt nghiïn cûâu cuêa Viïơn Nhađ nûúâc vađ Phaâp luíơt (thuöơc Viïơn Khoa hoơc xaô höơi Viïơt Nam – VASS) ûúâc tñnh 60- _
1 Tham khaêo Pan Suk-Kim: Nghiïn cûâu so saânh Luíơt Cöng vuơ úê böịn quöịc gia: Trung Quöịc, Nhíơt Baên, Hađn Quöịc vađ Viïơt Nam,. Tađi liïơu toâm tùưt chñnh saâch vïì caêi caâch hađnh chñnh vađ chöịng tham nhuông, UNDP Viïơt Nam, Hađ Nöơi, thaâng 9-2008
Trang 3970% cöng chûâc khöng qua ăađo taơo vïì quaên lyâ nhađ nûúâc, 50% caân böơ cíịp xaô chó töịt nghiïơp tiïíu hoơc hoùơc trung hoơc cú súê, 79,2% caân böơ cíịp xaô chûa qua ăađo taơo chñnh quy vïì quaên lyâ nhađ nûúâc1 Ngoađi ra, ặúơc biïịt trong söị nhûông sinh viïn xuíịt sùưc nhíịt cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc cíịp quöịc gia úê Viïơt Nam, chûa ăïịn 10% choơn lađm viïơc cho khu vûơc nhađ nûúâc Tûúng tûơ nhû víơy, theo Böơ Nöơi vuơ, tûđ nùm 2003-2007, hún 16.000 caân böơ, cöng chûâc ăaô chuýín ra khoêi khu vûơc nhađ nûúâc (chiïịm 0,8% töíng söị caân böơ, cöng chûâc) Hiïơn tûúơng “chaêy maâu chíịt xaâm” khöng chó diïîn ra úê caâc cú quan trung ûúng, trong ăoâ Böơ Tađi chñnh coâ túâi hún 1.000 caân böơ, cöng chûâc thöi viïơc, mađ cođn úê cíịp ắa phûúng nhû trûúđng húơp cuêa thađnh phöị Höì Chñ Minh, ắa phûúng coâ söị cöng chûâc boê viïơc lúân nhíịt vúâi gíìn 6.500 ngûúđi2 Hiïơn tûúơng cöng chûâc coâ trònh ăöơ chuýín ra khoêi khu vûơc nhađ nûúâc lađ víịn ăïì ăaâng quan tím cho khu vûơc nhađ nûúâc (hay noâi caâch, víịn ăïì míịu chöịt khöng phaêi lađ söị lûúơng mađ lađ chíịt lûúơng)
Coâ thïí noâi, giûô ặúơc caân böơ, cöng chûâc coâ trònh ăöơ lađ thaâch thûâc lúân ăöịi vúâi nïìn cöng vuơ Viïơt Nam Víịn ăïì nađy cíìn ặúơc phín tñch trong böịi caênh phaât triïín chung cuêa ăíịt nûúâc Khi Viïơt Nam coâ trònh ăöơ phaât triïín cao hún vađ aâp duơng caâc biïơn phaâp caêi caâch theo ắnh hûúâng thõ trûúđng, ngûúđi dín cuông coâ nhiïìu caâch ăoâng goâp vađo quaâ trònh phaât triïín chung cuêa ăíịt nûúâc Cuông lađ dïî hiïíu khi ngûúđi tađi tòm kiïịm cú höơi töịt hún úê núi nađo coâ thïí vađ khi Viïơt Nam ăaơt mûâc tùng trûúêng kinh tïị cao hún, nhiïìu cöng viïơc múâi seô ặúơc taơo ra trong khu vûơc tû nhín vađ phi chñnh phuê Giai ăoaơn chuýín ăöíi taơo ra nhiïìu cú höơi viïơc lađm múâi trong lônh vûơc dõch vuơ cöng, song noâ cuông buöơc khu vûơc nhađ nûúâc ăöíi múâi ăïí coâ thïí caơnh tranh vúâi caâc khu vûơc kinh tïị khaâc nhùìm coâ ặúơc ngûúđi tađi trong
_
1 Tham khaêo Ăađo Trñ UÂc (biïn tíơp) (2007). Ăaânh giaâ kïịt quaê caêi caâch hađnh chñnh vađ giaêi phaâp thuâc ăííy caêi caâch hađnh chñnh úê Viïơt nam. Viïơn Nhađ nûúâc vađ Phaâp luíơt, Viïơn Khoa hoơc Xaô höơi Viïơt Nam(VASS), Hađ Nöơi, Viïơt Nam
2 Tham khaêo Jairo Acuña-Alfaro (2008) Where does Civil Service Reform fit in?Policy Brief on Public Administration Reform and Anti-Corruption., UNDP Viet Nam, Ha Noi, May
Trang 40thõ trûúđng viïơc lađm ngađy möơt linh ăöơng vađ ýịu töị trung thađnh khöng cođn lađ thûúâc ăo quan troơng Do víơy, khu vûơc nhađ nûúâc cíìn caơnh tranh maơnh hún vúâi khu vûơc tû nhín ăïí thu huât vađ giûô ngûúđi tađi1
Möơt víịn ăïì tíịt ýịu ăùơt ra úê ăíy lađ Nhađ nûúâc cíìn coâ nhûông cú chïị, chñnh saâch nađo ăïí thu huât vađ giûô nhûông ngûúđi gioêi nhíịt, tađi nùng nhíịt cho nïìn cöng vuơ Seô khöng coâ möơt pheâp mađu hay cöng thûâc chung nađo cho víịn ăïì nađy Víịn ăïì quan troơng lađ lađm thïị nađo ăïí giaêm thiïíu caêm giaâc bíịt an trong giúâi caân böơ, cöng chûâc nhađ nûúâc Tñnh minh baơch vađ cöng bùìng trong caâc quy trònh (i) tuýín duơng, (ii) ăaânh giaâ hiïơu quaê cöng taâc, (iii) ăïì baơt vađ (iv) miïîn nhiïơm lađ hïịt sûâc quan troơng, ngoađi nhûông möịi quan hïơ con ngûúđi ặúơc gíy dûơng tûđ sûơ cöng bùìng Trong quaâ trònh caơnh tranh, ăïí coâ ặúơc ngûúđi tađi cho khu vûơc nhađ nûúâc, caâc cú quan nhađ nûúâc cíìn nïu bíơt ặúơc ăíy lađ nhûông cöng viïơc töịt, ặúơc traê lûúng xûâng ăaâng Nhađ nûúâc cuông cíìn taơo nhiïìu cú höơi cho ăöơi nguô cöng chûâc hoơc hoêi kinh nghiïơm trong thûơc thi cöng viïơc vađ coâ cú chïị khuýịn khñch hoơ thûơc hiïơn töịt cöng viïơc ặúơc giao
Ăiïìu cuöịi cuđng song khöng keâm phíìn quan troơng ăoâ lađ kinh nghiïơm cuêa nhûông quöịc gia ăaô qua quaâ trònh phaât triïín ăïí ăaơt võ thïị quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp bíơc trung Kinh nghiïơm cuêa nhûông quöịc gia nađy ăaô khùỉng ắnh sûơ cíìn thiïịt phaêi coâ thay ăöíi trong möịi quan hïơ giûôa caâc cú quan, ban, ngađnh cuêa chñnh phuê, khu vûơc tû nhín vađ ngûúđi dín theo hûúâng tùng cûúđng caâc möịi quan hïơ ăöịi taâc Ngûúđi dín cađng coâ ăiïìu kiïơn phaât triïín vađ trònh ăöơ, hoơ cađng cíìn túâi nhûông dõch vuơ hađnh chñnh töịt hún, hiïơu quaê hún tûđ phña caâc cú quan, ban, ngađnh nhađ nûúâc Khi caâc quöịc gia ăaơt ăïịn giai ăoaơn vađ mûâc ăöơ phaât triïín cao, nhu cíìu vïì möơt nïìn hađnh chñnh khöng coâ tïơ tham nhuông vađ quan liïu hađnh chñnh, khöng dûơa vađo quan
_
1 Khi ăïì cíơp ăïịn víịn ăïì nađy, ýịu töị lûúng thíịp thûúđng ặúơc xem lađ rađo caên chñnh Song, trïn thûơc tïị víịn ăïì cođn phûâc taơp hún nhiïìu Mùơc duđ lûúng lađ möơt trúê ngaơi chñnh, song noâ khöng phaêi lađ ýịu töị quýịt ắnh Möi trûúđng lađm viïơc caê vïì möi trûúđng chung, möịi quan hïơ giûôa con ngûúđi vúâi con ngûúđi vađ sûơ ghi nhíơn cuêa xaô höơi cuông lađ nhûông ýịu töị hïịt sûâc quan troơng (xem Chûúng 6)