Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học về vấn đề dân tộc, giải quyết vấn đề dân tộc và cơ sở thực tiễn, hãy đấu tranh phản bác quan điểm sai trái sau: “Việt Nam đánh Pháp, Mỹ, Nhật là đã đánh đuổi ba nền văn minh”.

Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học về vấn đề dân tộc, giải quyết vấn đề dân tộc và cơ sở thực tiễn, hãy đấu tranh phản bác quan điểm sai trái sau “Việt Nam đánh Pháp, Mỹ, Nhật. Thứ nhất, chúng ta cần nhận định rằng: “Việt Nam là một quốc gia dân tộc độc lập” nên việc Pháp, Mỹ, Nhật xâm phạm đến độc lập chủ quyền của ta là điều không thể chấp nhận, cần kiên quyết đánh đuổi. Theo quan điểm của CNXHKH, xét theo nghĩa rộng, dân tộc là khái niệm dùng để chỉ một cộng đồng người ổn định làm thành nhân dân một nước, có lãnh thổ riêng, nền kinh tế thống nhất, có ngôn ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất của mình, gắn bó với nhau bởi quyền lợi chính trị, kinh tế, truyền thống văn hoá và truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước. Với nghĩa này, khái niệm dân tộc dùng để chỉ một quốc gia, nghĩa là toàn bộ nhân dân của một nước. Trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, điều này cũng đã được khẳng định trong các bản tuyên ngôn độc lập bất hủ: Sông núi nước Nam (Lý Thường Kiệt), Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi) và Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh). Qua đó, có thể thấy, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có nền văn hiến lâu đời (truyền thống văn hoá tốt đẹp), có núi sông bờ cõi riêng (lãnh thổ riêng), có phong tục tập quán riêng (bản sắc văn hoá dân tộc), có lịch sử riêng và có chế độ chủ quyền riêng (độc lập về chủ quyền dân tộc)

Đề bài: Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học về vấn đề dân tộc, giải quyết vấn đề dân tộc và cơ sở thực tiễn, hãy đấu tranh phản bác quan điểm sai trái sau: “Việt Nam đánh Pháp, Mỹ, Nhật là đã đánh đuổi ba nền văn minh”.

Hiện nay, một số người có quan điểm sai trái, có xu thế biện minh, bênh vực cho

Pháp, Mỹ, Nhật cho rằng: “Việt Nam đánh Pháp, Mỹ, Nhật là đã đánh đuổi ba nền

văn minh” Dựa trên cơ sở lý luận của CNXHKH về vấn đề dân tộc, giải quyết vấn

đề dân tộc và cơ sở thực tiễn, ta có thể khẳng định đây là một quan điểm sai trái bởi những lý do sau:

Thứ nhất, chúng ta cần nhận định rằng: “Việt Nam là một quốc gia dân tộc độc lập” nên việc Pháp, Mỹ, Nhật xâm phạm đến độc lập chủ quyền của ta là điều

không thể chấp nhận, cần kiên quyết đánh đuổi Theo quan điểm của CNXHKH, xét theo nghĩa rộng, dân tộc là khái niệm dùng để chỉ một cộng đồng người ổn định làm thành nhân dân một nước, có lãnh thổ riêng, nền kinh tế thống nhất, có ngôn ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất của mình, gắn bó với nhau bởi quyền lợi chính trị, kinh tế, truyền thống văn hoá và truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước Với nghĩa này, khái niệm dân tộc dùng để chỉ một quốc gia, nghĩa là toàn bộ nhân dân của một nước Trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, điều này cũng đã được khẳng định trong các bản tuyên ngôn độc lập bất hủ: Sông núi nước Nam (Lý Thường Kiệt), Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi) và Tuyên ngôn độc lập (Hồ Chí Minh) Qua đó, có thể thấy, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có nền văn hiến lâu đời (truyền thống văn hoá tốt đẹp), có núi sông bờ cõi riêng (lãnh thổ riêng), có phong tục tập quán riêng (bản sắc văn hoá dân tộc), có lịch sử riêng và có chế độ chủ quyền riêng (độc lập về chủ quyền dân tộc)

Thứ hai, việc Việt Nam đánh đuổi Pháp, Mỹ, Nhật giành quyền độc lập, tự chủ của

dân tộc chính là xu hướng khách quan trong sự phát triển quan hệ dân tộc Thật vậy, độc lập tự chủ của mỗi dân tộc là xu hướng khách quan, là chân lý của thời đại, là sức mạnh hiện thực tạo nên quá trình phát triển của mỗi dân tộc Theo V.I Lênin, xu hướng khách quan trong sự phát triển quan hệ dân tộc thứ nhất là cộng

đồng dân cư muốn tách ra để hình thành cộng đồng dân tộc độc lập Nguyên nhân

là do sự thức tỉnh, sự trưởng thành về ý thức dân tộc, ý thức về quyền sống của mình, các cộng đồng dân cư đó muốn tách ra để thành lập các dân tộc độc lập Xu hướng này thể hiện rõ nét trong phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc muốn thoát khỏi sự áp bức, bóc lột của các nước thực dân đế quốc Theo đó, chúng ta cần nhận định rõ, trong lịch sử, Việt Nam là quốc gia dân tộc thuộc địa, bị phụ thuộc, áp bức và bóc lột bởi các nước thực dân

đế quốc nên việc Việt Nam đánh đuổi Pháp, Mỹ, Nhật là tất yếu

Pháp, Mỹ, Nhật tới Việt Nam không phải để mang tới nền văn minh mà là để đô

hộ, áp bức, bóc lột dân tộc ta Thực tiễn lịch sử cho thấy, thực chất, người Pháp là

“chất xúc tác” gián tiếp khiến cho chế độ phong kiến Việt Nam đi vào đổ vỡ.

Nhưng người Pháp đến Việt Nam không phải là để “giúp đỡ”, mà đơn giản chỉ

muốn Việt Nam trở thành thuộc địa Pháp, việc chế độ phong kiến Việt Nam sụp đổ

là hệ quả của một chế độ thối nát, yếu kém về quân sự, kinh tế và mất quyền lãnh đạo đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã tố cáo thực chất cái gọi là “khai hóa văn minh” của chủ nghĩa thực dân Pháp ở Việt Nam: đó chỉ là bình phong để họ áp

đặt sự thống trị, thực hiện công cuộc khai thác ở một nước thuộc địa Trong lĩnh

vực kinh tế, nhằm vơ vét tài nguyên, khoáng sản, làm giàu cho chính quốc, thực

dân Pháp đã đẩy mạnh công cuộc khai thác thuộc địa, đỉnh cao là cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) và lần thứ hai (1919 - 1929), làm cạn kiệt tài nguyên của đất nước ta Đi kèm với đó, hệ thống giao thông (đường bộ, đường sắt, đường thủy, cảng biển,…) phục vụ cho việc khai thác thuộc địa được mở mang; một số công trình dân sinh phục vụ cho nhu cầu của giới thực dân được xây dựng, chứ không nhằm đem lại cuộc sống tốt đẹp cho người dân bản xứ Điển hình là đường tàu Bắc Nam vẫn còn tồn tại và được sử dụng đến tận ngày nay Nhưng thực chất, cái đường tàu Bắc Nam ấy, là một con đường đau khổ, được Pháp xây dựng để khai thác khoáng sản khắp Việt Nam, di chuyển lực lượng để đàn áp các

cuộc khởi nghĩa nổ ra khắp cả nước Dân Thanh Hóa có câu: “Ăn rau má, phá

đường tàu” là ngụ ý cho việc người dân xứ Thanh phản đối quân Pháp bằng cách

phá đường tàu Hoặc như cầu Long Biên, vốn cũng là một công cụ khai thác thuộc

địa của Pháp và cũng là một “chứng nhân lịch sử” cho công cuộc kiến thiết, bảo

vệ Tổ Quốc Những gì người Pháp đã xây dựng, không có nghĩa là để giúp người

Việt và càng không có nghĩa lý gì trong việc “khai hóa văn minh” Trong lĩnh vực

văn hóa - xã hội, thực dân Pháp đã thể hiện sự “khai hóa” bằng “chính sách ngu

dân” để trị Tuy người Pháp có mở một số trường dạy chữ, dạy nghề, nhưng không phải vì mục tiêu nâng cao dân trí, mà chủ yếu nhằm đào tạo ra một đội ngũ người Việt có thể giúp việc đắc lực cho việc khai thác, bóc lột và duy trì lâu dài nền thống trị thuộc địa của mình Điều này được Hồ Chí Minh dẫn ý kiến của ngay chính những người Pháp có “tâm địa thực dân” về nền giáo dục ở Đông Dương và

Việt Nam: “Truyền học vấn cho bọn Annamít hoặc cho phép chúng tự chúng có

học vấn, tức là một mặt cung cấp cho chúng những súng bắn nhanh để chống chúng ta, và mặt khác đào tạo những con chó thông thái gây rắc rối hơn là có ích ” 1 , hoặc “Chúng ta chỉ cần dạy tiếng Pháp cho người An Nam, dạy cho họ biết đọc, biết tính toán chút ít thôi; biết hơn nữa chỉ là thừa vô ích”2 Với mục đích hạn chế thanh thiếu niên Việt Nam đến trường, chính quyền thực dân quy định, hệ tiểu học gồm 5 lớp từ thấp đến cao, học sinh phải thi lấy bằng Sơ học yếu lược sau khi học được 3 năm và phải học bằng tiếng Pháp ở hai năm cuối Các quy định khắt khe đó đã khiến nhiều học sinh nông thôn bỏ học, nên tình trạng mù chữ vẫn

là phổ biến trong dân chúng Theo thống kê năm 1914, bình quân cả ba xứ, chỉ có 20% số trẻ em đến tuổi đi học được đến trường, 80% trẻ em Việt Nam bị thất học3

Thứ ba, theo quan điểm của CNXHKH, cụ thể, Cương lĩnh dân tộc của V.I Lênin

đã khẳng định một trong những nguyên tắc cơ bản trong giải quyết vấn đề dân độc

đó là: “Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng” Đây là quyền thiêng liêng của các dân

tộc không phân biệt dân tộc lớn hay nhỏ ở trình độ phát triển cao hay thấp Các dân tộc đều có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trên tất cả các lĩnh vực của đời sống

xã hội, không dân tộc nào được giữ đặc quyền, đặc lợi về kinh tế, chính trị, văn hóa Trong quan hệ xã hội cũng như trong quan hệ quốc tế không một dân tộc nào

có quyền đi áp bức bóc lột dân tộc khác Để thực hiện được quyền bình đẳng dân

1, 2 Hồ Chí Minh - Toàn tập, Tập 1, Nxb CTQG, H 2011, tr 11, 424.

2

3 Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Lịch sử - Lịch sử Việt Nam, Tập 7 (từ năm 1897 – 1918), Nxb Khoa học xã hội, H.2013, tr 172.

tộc trước hết phải thủ tiêu tình trạng áp bức bóc lột giai cấp, trên cơ sở đó xóa bỏ tình trạng áp bức dân tộc phải đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc chủ nghĩa dân tộc cực đoan

Tuy nhiên, sau khi xâm chiếm Việt Nam, “văn minh” của thực dân Pháp được thể

hiện ở chỗ, họ đã không áp dụng những thành tựu của cuộc Đại cách mạng Pháp năm 1789 để thủ tiêu chế độ phong kiến chuyên chế đã lỗi thời, thay bằng một chế

độ chính trị mới tiến bộ hơn, được soi chiếu bởi tư tưởng của những nhà khai sáng

dân chủ tư sản Trái lại, những “nhà khai hóa” lại duy trì chế độ phong kiến làm

tay sai cho bộ máy thống trị thực dân Đặc biệt, thực dân Pháp thi hành ở Việt Nam chính sách pháp luật hết sức phản động, phân biệt đối xử giữa người da trắng và người bản địa Trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” (năm 1925), Hồ

Chí Minh (Nguyễn Ái Quốc) viết: “Về hành chính và pháp lý: cả một vực thẳm

cách biệt người Âu với người bản xứ Người Âu hưởng mọi tự do và ngự trị như người chủ tuyệt đối; còn người bản xứ thì bị bịt mõm và bị buộc dây dắt đi, chỉ có quyền phải phục tùng, không được kêu ca, vì nếu anh ta dám phản đối thì anh ta liền bị tuyên bố là kẻ phản nghịch hoặc là một tên cách mạng và bị đối xử đúng với tội trạng ấy”4 Để duy trì ách thống trị của mình, thực dân Pháp còn thi hành

chính sách “chia để trị”, hòng “làm nguội được tình đoàn kết, nghĩa đồng bào

trong lòng người An Nam và tạo ra những mối xung khắc giữa anh em ruột thịt với nhau”5 Về công lý thì càng không được thực thi, “lẽ phải” đương nhiên thuộc về

người da trắng, vì thế mà bất cứ tên thực dân nào cũng có thể giết chết, tàn sát hoặc

cưỡng dâm người bản xứ; nếu có bị đưa ra tòa thì cũng được tha bổng “Đó là việc

áp dụng nguyên tắc nhằm bảo tồn bằng mọi cách uy tín của người da trắng trước bọn da vàng”6

Thứ tư, V.I Lênin cũng khẳng định nguyên tắc “Các dân tộc được quyền tự quyết” trong Cương lĩnh dân tộc của mình Đó là quyền của các dân tộc tự quyết

định lấy vận mệnh của dân tộc mình, quyền tự lựa chọn chế độ chính trị và con đường phát triển của dân tộc mình Thế nhưng, các nước Pháp, Mỹ, Nhật lại luôn

4, 6 Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 1, Nxb CTQG, H.2011, tr 11-12.

5 Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG, H.2011, tr 125.

6

muốn đô hộ, đặt ách thống trị, họ luôn tìm cách kìm hãm sự phát triển của dân tộc Việt Nam, cướp đi quyền tự quyết cơ bản của dân tộc ta Điển hình có thể kể đến

việc xâm phạm quyền tự quyết của dân tộc ta trong lĩnh vực phát triển kinh tế, để

phục vụ cho mục đích chiến tranh của chính quốc, phát-xít Nhật bắt nông dân nhổ lúa trồng đay, buộc người dân bán lúa gạo với giá rẻ mạt để chuyển về Nhật Trước

đó, Pháp cũng tìm cách thu hẹp diện tích canh tác các hoa màu phụ như ngô, khoai, sắn, để trồng bông, đay, gai hay cây kỹ nghệ Cũng chính vì chính sách vơ vét của

đế quốc phát xít Pháp - Nhật đã dẫn tới nạn đói khủng khiếp nhất trong lịch sử dân tộc ta (1944-1945): Số người chết đói tại các địa phương là khoảng 2 triệu người, tương đương 10% dân số7 Trong lĩnh vực tôn giáo, Pháp còn xâm phạm quyền tự

quyết của dân tộc ta khi luôn muốn áp đặt công trình của tôn giáo không phải là tôn giáo truyền thống của người Việt ở một khu đất linh thiêng của Thăng Long cũ như: Nhà thờ Lớn - một những công trình đẹp mà Pháp để lại vẫn còn đến tận bây giờ cũng được xây dựng nhờ việc Pháp phá nát, đốt chùa Báo Thiên - vốn là một trong những ngôi chùa cổ kính, đồ sộ, mang bản sắc lịch sử của toàn bộ các thời kỳ phong kiến Việt Nam Trong chùa Báo Thiên từng có tháp Báo Thiên vốn là một

trong “An Nam tứ đại khí” - những bảo vật của Việt Nam được cho rằng chứa

“linh khí” của người Việt Chùa Một Cột - một trong những biểu tượng của Hà Nội, công trình ngàn năm tuổi, cũng đã bị những đội quân người Việt đánh thuê cho Pháp đặt mìn cho nổ trước khi chúng cút chạy khỏi Hà Nội Những di sản của những thế hệ cha ông đi trước (chùa Báo Thiên, chùa Một Cột) đã bị phá hủy Pháp sẵn sàng đặt một phiên bản tượng Nữ Thần Tự Do thay cho Tháp Rùa Đó là thứ văn minh ngoại lai, dị hợm đạp đổ lên những giá trị truyền thống dân tộc Mà còn hàng ngàn bảo vật Việt Nam, bị Pháp cướp trắng và đem trưng bày tại các bảo tàng tại Pháp hiện tại Nhưng vẫn còn rất nhiều người có quan điểm lệch lạc cho rằng nhờ Pháp mà những bảo vật đó mới được biết đến nhiều hơn Không những thế,

những “nhà khai hóa” còn bộc lộ rõ bộ mặt lừa dối và tàn bạo khi thực hiện “chế

độ lính tình nguyện” bằng cách tiến hành những cuộc lùng ráp lớn về nhân lực trên

toàn cõi Đông Dương, đẩy hàng chục vạn người dân Việt Nam phải bỏ mạng nơi

đất khách quê người, trở thành người đóng “thuế máu” cho chúng Thậm chí,

7 Viện sử học Việt Nam.

chính quyền thực dân đã hành hạ, tra tấn những người trong gia đình họ, cho đến

khi những người trốn lính buộc phải nhận “tình nguyện” tham gia quân đội Không

những thủ tiêu các quyền tự do, dân chủ của người dân, thực dân Pháp còn thẳng tay chém giết những người Việt Nam yêu nước dám đứng lên chống lại sự thống trị tàn bạo của chúng, tắm các cuộc khởi nghĩa, các phong trào đấu tranh yêu nước trong biển máu Các nhà tù khổ sai ở Guyan, Tân Calêđôni, Côn Đảo, đều đầy ắp

tù chính trị người bản xứ sau những cuộc đàn áp Súng liên thanh và máy chém

đều chóng vánh buộc những ai “bướng bỉnh”, dám phản kháng lại sự “khai hóa

văn minh” kiểu thực dân phải im hơi lặng tiếng Như vậy, khi các thế lực đế quốc,

thực dân xâm lược nước ta, nô dịch, áp bức dân tộc ta thì chúng ta thực hiện đấu tranh để giành độc lập dân tộc, giành lấy bình đẳng dân tộc, thực hiện quyền tự quyết của dân tộc mình Do đó, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc

Mỹ, phát-xít Nhật mà Việt Nam tiến hành chính là cuộc đấu tranh đòi quyền tự quyết của dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết và đưa nước ta trở thành nước độc lập tự do

Hơn nữa, theo Lênin, mục đích của việc thực hiện quyền dân tộc tự quyết là nhằm bảo đảm bình đẳng dân tộc Bởi lẽ, quyền này chỉ được nói đến khi có áp bức, bóc

lột dân tộc không thể nào chấp nhận được “chỉ quyết định phân lập ra khi nào sự

áp bức dân tộc và những xung đột dân tộc làm cho cuộc sống chung tuyệt đối không thể chịu được, làm cho mọi thứ quan hệ kinh tế bị trở ngại”8, do đó việc thực hiện quyền dân tộc tự quyết là để xóa bỏ tình trạng áp bức dân tộc đang hiện hữu, thực hiện bình đẳng dân tộc Theo đó, quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam được đặt ra khi ấy là có điều kiện Điều kiện đó chính là khi các thế lực đế quốc, thực dân xâm lược nước ta, nô dịch, áp bức dân tộc ta và người dân không thể chịu đựng được cuộc sống đó Trong Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II, Đảng ta cũng

đã khẳng định: “Mục đích cuộc kháng chiến của ta hiện nay là thực hiện quyền

dân tộc tự quyết của dân tộc Việt Nam: dân tộc Việt Nam tự quyết định lấy số phận của mình, tự mình định lấy chế độ mà mình ưa thích Dân tộc Việt Nam, đa số và thiểu số, tự giác và tự nguyện đoàn kết chặt chẽ thành một quốc gia để bảo vệ

83.

quyền đó Không thể đặt vấn đề các dân tộc thiểu số ở Việt Nam tách rời khỏi nước Cộng hòa dân chủ Việt Nam” 9

Bên cạnh đó, theo V.I.Lênin, trong điều kiện đang có áp bức dân tộc mà không nói đến quyền dân tộc tự quyết tức là ủng hộ cho tình trạng áp bức dân tộc này Như vậy, những người có quan điểm sai trái, bênh vực cho Pháp, Mỹ, Nhật cũng chính

là đang ủng hộ cho tình trạng áp bực dân tộc Việt Nam, cần phải lên án mạnh mẽ Những người không ủng hộ cho quyền dân tộc tự quyết trong điều kiện đang có áp bức dân tộc bằng bạo lực chính là những người ủng hộ cho giai cấp thống trị, cho

những dân tộc đi áp bức dân tộc khác: “Nếu chúng ta không đề ra và không cổ

động cho khẩu hiệu quyền phân lập, thì chúng ta sẽ làm lợi không những cho giai cấp tư sản, mà còn làm lợi cho bọn phong kiến và chế độ chuyên chế của dân tộc

đi áp bức nữa”10; “Không ủng hộ cuộc khởi nghĩa của những vùng bị thôn tính thì

khách quan mà nói, chúng ta trở thành những kẻ tán thành thôn tính”11; “ vì sự

thôn tính vi phạm quyền dân tộc tự quyết, hay nói cách khác, vì nó là một trong những hình thức áp bức dân tộc”12; “Phủ nhận quyền tự quyết hay quyền phân lập

thì trên thực tế tất nhiên có nghĩa là ủng hộ những đặc quyền của dân tộc thống trị”13

Cuối cùng, thực tiễn lịch sử đã để lại cho chúng ta rất nhiều bài học xương máu

Có rất nhiều đồng minh khác, từng theo Mỹ, như anh bạn hàng xóm Philippines và Thái Lan hiện giờ vẫn chưa thể trở thành những cường quốc Hay như Iraq, Iran, Palestin, từng rất thân Mỹ, nhưng rồi lại trở thành những kẻ thù Đài Loan cũng từng có quan hệ với Mỹ nhưng rồi Mỹ cũng đẩy Đài Loan ra cho Trung Quốc thế

chân trong "Liên Hợp Quốc" Là một quốc gia nhỏ bé, Việt Nam cũng muốn hợp tác

và phát triển Nhưng đáp lại lời mời mong muốn trở thành bạn bè từ chủ tịch Hồ Chí Minh, các quốc gia như Pháp và Mỹ, đã đem quân đến đốt phá, đem chất độc màu da cam đến, dùng bom Napalm, ném bom rải thảm miền Bắc, rồi chia cách

12

13

Việt Nam Hiện nay, vẫn còn hơn chục quốc gia châu Phi phải nộp "thuế thuộc

địa" cho Pháp, họ vẫn là "lục địa đen" - lục địa có một lịch sử đen tối, bị nô lệ và đến

giờ vẫn phải chịu áp bức

Từ những phân tích trên đây, ta có thể thấy quan điểm “Việt nam đánh đuổi Pháp,

Mỹ, Nhật là đánh đuổi ba nền văn mình” là quan điểm hoàn toàn sai trái, cần đấu

tranh phản bác và loại bỏ tới cùng

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 GS.TS Hoàng Chí Bảo (chủ biên), Giáo trình chủ nghĩa xã hội khoa học, NXB chính trị quốc gia sự thật, 2019

2 Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khảo học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2019), Giáo trình chủ nghĩa xã hội khoa học, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội

3 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học (Cao cấp Lý luận Chính trị), Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội, 2019

4 Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 1, 2, Nxb CTQG, H.2011

5 V.I.Lênin: Toàn tập, t.30, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005

6 ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t,12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002,

tr 140

7 V.I.Lênin: Những vấn đề chính sách dân tộc và chủ nghĩa quốc tế vô sản, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, tr 83

8 Nguyễn Văn Trung, Chủ nghĩa thực dân Pháp ở Việt Nam: Thực chất và huyển

thoại, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh

9 Báo điện tử ĐCSVN, Nạn đói 1944 – 1945: Ký ức 60 năm không thể phai mờ!,

10 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, “Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam là khai hóa văn minh” - một luận điệu xuyên tạc, PGS, TS Lý Việt Quang, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Tạp chí Quốc phòng toàn dân,

http://tapchiqptd.vn/vi/phong-chong-dbhb-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/thuc-dan-phap-xam-luoc-viet-nam-la-khai-hoa-van-minh-mot-luan-dieu-xuyen-tac/