Kiến trúc pháp thời điểm này hiện lên nổi bật với những chi tiết như: sử dụng hầm trong các côngtrình, vòm mái cao, các khối bê tông lớn được ưa chuộng…Có thể bạn không biết nhưng các mẫ
Trang 1Bình yên, thơ mộng là mỹ từ chúng tôi dành tặng cho những công trình được thiết kế theo lối kiến trúcPháp Tuy nhiên, có lẽ rất ít người trong chúng ta hiểu về lịch sử của phong cách kiến trúc này Trongkhuôn khổ bài viết ngày hôm nay, Nam Cường xin chia sẻ với độc giả đôi điều về lịch sử hình thànhcủa kiến trúc Pháp trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng.
Cội nguồn của kiến trúc nước Pháp
Trước tiên phải nói rằng, Pháp là miền đất sở hữu nhiều những công trình đồ sộ, hoành tráng vàđược xem như hình ảnh biểu trưng cho lối kiến trúc châu Âu nói riêng
Theo chia sẻ của các chuyên gia cùng tài liệu để lại thì kiến trúc nước Pháp chịu sự ảnh hưởng chủyếu từ phong cách La Mã và Hy Lạp cổ đại Đây cũng được xác định là 2 đế chế có nền kinh tế, vănhóa phát triển bậc nhất tại lục địa châu Âu trong khoảng thời gian thế kỷ III trước công nguyên
Với những phân tích trên chúng tôi xin khẳng định rằng, chỉ cần bạn nắm rõ về kiến trúc Hy Lạp cổđại và La Mã tức là bạn đã hiểu được tương đối về cội nguồn của kiến trúc nước Pháp
Nội Dung Bài Viết
1 Cội nguồn của kiến trúc nước Pháp
2 Đặc điểm các công trình kiểu Pháp
1 Hình khối vuông vức đồ sộ
2 Tính đối xứng cân bằng
3 Nội thất tinh tế sang trọng
4 Coi trọng tỉ lệ thức cột
3 Lịch sử kiến trúc pháp tại Việt Nam
1 Phong cách kiến trúc Tiền thực dân
2 Phong cách kiến trúc Tân cổ điển
3 Phong cách kiến trúc địa phương Pháp
4 Phong cách kiến trúc Art Deco
5 Phong cách kiến trúc Đông Dương
6 Phong cách kiến trúc Pháp – Hoa
7 Phong cách kiến trúc Neo – Gothic
4 Các công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu
1 Điện Louvre
2 Điện Versailles
3 Cầu Long Biên
4 Trường học Chu Văn An
5 Nhà hát lớn Hà Nội
6 Nhà thờ lớn Sài Gòn
7 Bảo tàng lịch sử
Trang 2https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 2/21
Kiến trúc Hy Lạp cổ: Những hình ảnh đại diện cho phong cách này có thể kể đến như: đềnParthenon, cổng Propylaia, đền Erechtheion Trong số những ngôi đền vừa kể trên thì Parthenon cóthể được xem là đỉnh cao của kiến trúc cổ Hy Lạp Hình ảnh những hành lang cột tròn bao bọc khuvực bên trong cùng đường nét hoa văn chìm nổi, cầu kỳ trên mái đã khiến cho công trình trở nên độcđáo hơn bao giờ hết
Và rồi chính những công trình trên đã trở thành một phần quan trọng trong kho tàng kiến trúc thế giớinói chung và là bước đệm cho sự phát triển của kiến trúc Pháp nói riêng
Kiến trúc La Mã cổ đại: Hầu hết các công trình kiến trúc La Mã cổ đại thường có vẻ bề ngoài đồ sộ,hoành tráng và tọa lạc trên một mảnh đất có diện tích cực lớn Tất thảy những điều này đều nhằmmục đích phô trương sức mạnh cũng như khẳng định sự trường tồn của triều đại La Mã nói riêng.Cũng bắt đầu từ thời kỳ này, một số thiết kế Gallo-Roman ở Pháp còn sót lại tàn tích và tiếp tục đượcgìn giữ, bảo tồn
Trang 3Kiến trúc pháp thời điểm này hiện lên nổi bật với những chi tiết như: sử dụng hầm trong các côngtrình, vòm mái cao, các khối bê tông lớn được ưa chuộng…Có thể bạn không biết nhưng các mẫunhà thờ tại Pháp hầu hết được thiết kế giống với kiến trúc La Mã.
Như vậy bạn có thể hiểu khái quát rằng, kiến trúc Pháp ra đời và phát triển đều dựa trên nền tảng lànhững phong cách kiến trúc cổ vừa nêu trên Bên cạnh đó, việc du nhập tinh hoa của các nền vănhóa khác cũng mang đến cho nước Pháp những công trình đậm dấu ấn riêng để rồi bất cứ ai nhìnqua một lần cũng không thể nào quên
Đặc điểm các công trình kiểu Pháp
Bất kỳ một công trình nào cũng được thiết kế theo một phong cách nhất định với những đặc điểm nổibật nhất Vậy còn với kiến trúc của các công trình kiểu Pháp thì sao?
Hình khối vuông vức đồ sộ
Mỗi một vật thể đều sở hữu một dạng hình khối nhất định, để rồi khi nhìn vào đó ta có thể đưa rađược những đánh giá trực quan ban đầu Các công trình kiểu Pháp nói riêng đều gây ấn tượng mạnhbởi những hình khối vuông vức đồ sộ, cụ thể là là hình vuông, chữ nhật hoặc hình vòng tròn, elip
Trang 4https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 4/21
Hiệu ứng từ những hình khối này mang lại là vô cùng mạnh mẽ Nó khiến cho tổng thể công trình kiểuPháp trở nên bề thế, đẳng cấp, vững chãi hơn bao giờ hết Bên cạnh đó, những khối vuông trụ to lớncòn như thể hiện cho tính kỷ luật, sức mạnh và lòng can đảm
Tính đối xứng cân bằng
Một đặc điểm nổi bật nữa của công trình kiến trúc Pháp, đó là tính đối xứng cân bằng Có thể nóirằng, đối xứng là căn nguyên gốc rễ tạo nên tính cân bằng Trong các công trình Pháp nói riêng thìtính đối xứng được tạo ra bằng cách lấy một điểm làm trung tâm, kiến trúc bên còn lại sẽ được phảnchiếu thông qua điểm trung tâm đó Nói theo cách dễ hiểu thì dù công trình mới hoàn thiện 1 nửa,chúng ta đã có thể hình dung ra bên còn lại rồi
Trang 5Nhờ có yếu tố cốt lõi trên mà không gian các công trình kiến trúc Pháp thêm phần hài hòa, cuốn húthơn bao giờ hết Bên cạnh đó, quy luật cân bằng này cũng giúp tổng thể công trình đảm bảo yếu tốliền mạch, thống nhất, gây thiện cảm với mắt người nhìn.
Nội thất tinh tế sang trọng
Điều này thực sự không cần bàn cãi, nội thất trong những công trình kiến trúc Pháp không nhữngsang trọng mà còn cực kỳ đẳng cấp, thể hiện chất “hoàng gia” lộng lẫy trong từng chi tiết nhỏ
Trang 6https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 6/21
Mỗi một công trình Pháp đều mang những đặc trưng riêng, phục vụ cho những mục đích riêng Tuynhiên xét về cơ bản thì phong cách kiến trúc nội thất này đều chịu ảnh hưởng từ Baroque (đây là
đích mang đến sử mới mẻ, độc đáo cho không gian nội thất Phong cách này đến hiện nay vẫn còngiữ được sự “đình đám” và cũng đòi hỏi tính nghệ thuật cao
Nội thất Pháp còn hiện lên một cách tuyệt đẹp nhờ cách phối màu tinh tế Không gian sẽ vô cùngtrang hoàng, lộng lẫy nhờ sự kết hợp giữa gam màu trung tính và chất liệu nội thất từ kim loại quý.Thêm một chi tiết quan trọng nữa, đó là không gian nội thất sang trọng của các công trình kiến trúcPháp còn được thể hiện qua các chi tiết hoa văn trên trần nhà Thông thường kiến trúc sư sẽ bố trínhững họa tiết uốn lượn đặc trưng của phong cách Louis
Coi trọng tỉ lệ thức cột
Hiểu một cách đơn giản thì thức cột chính là hệ thống tỷ lệ và hình thức trang trí cột Có thể nóirằng, đây chính là cách để người Hy Lạp, La Mã cổ đại sử dụng để tìm đến một vẻ đẹp lý tưởng Cáccông trình kiến trúc Pháp cực kỳ coi trọng tỉ lệ thức cột Chính điều này đã mang đến cho ngoại thấtcông trình một sức sống mãnh liệt, sức chịu đựng tốt, cùng với đó là thể hiện cho sự tinh tế, mỹ miềucủa kiến trúc cổ
Trang 7Các thức cột nổi tiếng có thể kể đến là: Doric, Corinth, Lonic Các loại cột này đều sở hữu tỉ lệ vôcùng hoàn hảo giữa chiều cao và chiều rộng, nói theo chuyên môn thì đây là “tỷ lệ vàng”.
Và thêm một điều đặc biệt nữa có thể bạn không viết, đó là rất nhiều thức cột trong các công trìnhkiến trúc Pháp thẳng mà lại không thẳng Các kiến trúc sư thời cổ xưa đã điều chỉnh những đườngthẳng thực tế nhằm mang đến ảo giác cho người nhìn, cho họ một cảm giác kỳ vĩ, bề thế, từ đó vẻđẹp tổng thể của công trình cũng trở nên hoàn hảo hơn bao giờ
Lịch sử kiến trúc pháp tại Việt Nam
Dựa trên các tài liệu để lại, chúng ta có thể khẳng định rằng, lịch sử kiến trúc Pháp tại Việt Nam đượchình thành và gọi tên từ thời điểm đất nước ta bị thực dân Pháp đô hộ
Qua mỗi thời kỳ lịch sử thì kiến trúc lại có sự thay đổi về diện mạo lẫn kiến trúc bên trong nhằm theokịp xu thế thời đại cũng như thích nghi tốt nhất với môi trường hiện đại
Tuy nhiên dù thế nào thì những công trình dưới thời Pháp thuộc vẫn được xếp vào hạng mục di sảnvăn hóa vật thể cần được quy hoạch, cải tạo và gìn giữ Đây không chỉ là hình ảnh biểu trưng cho nétđẹp văn hóa mà còn là minh chứng hùng hồn cho một thời kỳ kháng chiến chống Pháp trường kỳ củadân tộc Việt Nam
Mỗi giai đoạn lại ghi dấu ấn bởi một phong cách kiến trúc khác nhau, để chi tiết hơn xin mời bạn đọccùng theo dõi ngay sau đây
Phong cách kiến trúc Tiền thực dân
Phong cách này được bắt đầu tại thủ đô Hà Nội Các kiến trúc sư thời kỳ này đã cùng nhau nghĩ ramột phong cách kiến trúc mới nhằm đáp ứng 2 yếu tố: đó là tránh nóng mùa hè và phục vụ tối ưu chocông việc thời ấy
Các công trình thời kỳ này thường được thiết kế một hành lang kiên cố, chắc chắn bao quanh Bêntrong được thiết kế thành những khối hình chữ nhật với các khu vực chức năng bố trí sát nhau: dãyhành lang, phòng làm việc…
Trang 8Phong cách kiến trúc Tân cổ điển
Có thể nói , lịch sử kiến trúc Pháp tại Việt Nam được thể hiện rõ nhất qua thời kỳ này Khi đô hộ nước
ta, thực dân Pháp đã thể hiện sức mạnh tối thượng của mình bằng cách cho xây dựng một loạt cáccông trình nhà ở, công cộng, trụ sở làm việc…đậm chất cổ điển Pháp
Thêm một lý do nữa khiến kiến trúc tân cổ điển này phát triển mạnh mẽ, đó là thực dân Pháp chủtrương cai trị nước ta theo chính sách đồng hóa Điều này dẫn đến tất cả các lĩnh vực từ văn hóa, xãhội, kiến trúc…đều được Pháp điều chỉnh cũng như từng bước thay thế Những công trình thời kỳ
Trang 9này gần như đều tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc của nền kiến trúc tân cổ, đó là tỉ lệ thức cột, tínhđối xứng cân bằng, màu sắc nhã nhặn.
Nhà hát lớn Hà Nội mang đậm kiến trúc tân cổ điển
Kết luận: Phong cách kiến trúc Pháp thời kỳ này đã xem trọng hơn đến yếu tố thẩm mỹ Cùng với đó,
sự phát triển mạnh mẽ của kiến trúc tân cổ điển đã có ảnh hưởng sâu sắc và gần như toàn bộ đếnlĩnh vực kiến trúc, quy hoạch của toàn thành phố Hà Nội nói riêng
Những công trình nổi tiếng có thể kể đến: Nhà hát lớn, nhà khách chính phủ, tòa án nhân dân tốicao, phủ toàn quyền (phủ chủ tịch)
Phong cách kiến trúc địa phương Pháp
Kiến trúc địa phương Pháp xuất hiện trong lịch sử kiến trúc Việt Nam nói riêng là nhờ số lượng ngườiPháp di chuyển đến nước ta sinh sống khá đông Các công trình nhà ở thời kỳ này xuất phát từ ýniệm muốn nhớ về quê nhà của chính những con người tha hương đó
Phong cách kiến trúc này gần giống những ngôi nhà ở nước Pháp xa xôi với những đặc trưng như:mái có độ dốc lớn, tường rào sơn sắt bao quanh, các ô cửa sổ đối xứng…
Trang 10https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 10/21
Kết luận: Phong cách “địa phương” đã mang nét hoài cổ, mềm mại và thơ mộng của những miền quêPháp vào trong mỗi công trình Tuy nhiên khi sang đến Việt Nam, hầu hết các mẫu nhà dân dụng theophong cách này đều được lược bỏ bớt một số chi tiết nhằm phù hợp với khí hậu Việt Nam và đảmbảo tính ứng dụng
Một số công trình tiêu biểu có thể kể đến như: Grand Lycée AIber Sarraut tại số 1B Hoàng Văn Thụ,Petit Lycée tại số 8 Hai Bà Trưng, Trường nữ học Pháp tại số 58 Trần Phú và một số biệt thự tại khuNgoại giao đoàn
Phong cách kiến trúc Art Deco
Chiến tranh thế giới lần I kết thúc vào năm 1918 Thực dân pháp dù hiên ngang với vị thế ngườithắng trận nhưng thực tế nền kinh tế của đất nước này đã suy thoái báo động, trong khi đó kinh tếchính là biểu hiện cho vị thế của một đất nước Xuất phát từ lý do này, Pháp đã triển khai một loạtnhững chương trình khai phá thuộc địa nhằm khôi phục nền kinh tế nước nhà cũng như lấy lại vị thế
“người thắng trận” trên thế giới
Trang 11Vậy hoàn cảnh trên có mối liên hệ gì với phong cách kiến trúc Art Deco? Thực tế phong cách nàyđược hình thành và ngày càng lan rộng vào thời điểm khá nhạy cảm, đó là giữa hai cuộc thế chiếnlần I, II, và cũng tại thời điểm này, thực dân Pháp lại đô hộ Việt Nam Chính vì lý do trên, Việt Nam với
tư cách là một nước thuộc địa Pháp cũng đã xuất hiện nhiều công trình kiến trúc Art Deco do chínhnhững kiến trúc sư Pháp thiết kế
Tại Hà Nội thì phong cách này “khởi sắc” từ những năm 1920 và đặc biệt thể hiện sự vượt trội vàonhững năm 1930 Những công trình được thiết kế theo phong cách kiến trúc này gây ấn tượng bởicách sử dụng những hình khối vuông vắn với độ dày nhất định Cùng với đó các hoa văn trang trícùng đường nét mềm mại thường được đắp nổi bằng thạch cao, xi măng với mục đích giúp cho côngtrình trông thanh thoát hơn cũng như giảm bớt sự nặng nề
Kết luận: Những công trình theo kiến trúc Art Deco tại Hà Nội vẫn tiếp tục ghi dấu ấn bởi vẻ đẹp hoài
cổ nhưng đồng thời cũng được cải tiến nhằm phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa và kiến trúcchung của Hà Nội Có thể nói phong cách này là lựa chọn hoàn hảo cho những không gian cần sựmềm mại, uyển chuyển xen lẫn yếu tố mạnh mẽ và hơi thở của thời cuộc
Trang 12https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 12/21
Ngân hàng Đông Dương chi nhánh Sài Gòn – nay là Trụ sở Văn phòng đại diện NHNN tại TP HCM
Những công trình nổi bật theo phong cách kiến trúc Art Deco có thể kể đến như: tòa nhà số 91 ĐinhTiên Hoàng, Bưu điện Hà Nội, chi nhánh ngân hàng Đông Dương
Phong cách kiến trúc Đông Dương
Phong cách này xuất hiện trong quá trình phát triển lịch sử kiến trúc Việt Nam và mang một hình ảnhkhác biệt Các kiến trúc sư đã lồng ghép văn hóa kiến trúc truyền thống của Việt Nam và mang đếncho những công trình này một vẻ đẹp quá đỗi hoàn hảo
Trang 13Điểm nổi bật có thể kể đến đó là sử dụng các ô văng cửa sổ, hệ thống cửa đón ánh sáng, thông giótốt… Điểm tên những công trình nổi bật: sở tài chính, Viện Pasteur, tòa nhà chính Đại học ĐôngDương.
Phong cách kiến trúc Pháp – Hoa
Trong thời kỳ pháp thuộc, kiến trúc Pháp – Hoa cũng có “đất dụng võ” và xuất hiện chủ yếu trong cácbiệt thự và dinh thự lớn tại khu vực trung tâm
Những công trình theo phong cách kiến trúc này ở nước ta có ưu điểm là thân thiện, mềm mại vàphảng phất yếu tố văn hóa Việt Tuy nhiên nhược điểm của nó lại nằm ở việc kiến trúc sư không cónhững giải pháp triệt để nhằm lấy sáng và thông gió tốt, trong khi với điều kiện khí hậu nhiệt đới tạinước ta thì đây là một hạn chế khá lớn
Trang 14https://kientrucnamcuong.vn/lich-su-kien-truc-phap/ 14/21
Nhà cổ Huỳnh Lê mang đậm kiến trúc Pháp-hoa
Một số công trình tiêu biểu có thể kể đến:, dinh Tổng đốc Hoàng Trọng, dinh thự số 26 Phan BộiChâu, Nhà hàng Thủy Tạ
Phong cách kiến trúc Neo – Gothic
Thực tế cụm từ Neo – Gothic có hàm ý nhằm nói đến mong muốn hồi phục Gothic của các kỹ sư thiết
kế Tại Hà Nội thì phong cách kiến trúc này được thể hiện chủ yếu ở các công trình nhà thờ do thựcdân Pháp xây dựng Tuy nhiên để phù hợp với văn hóa nước ta thì các chi tiết trang trí, hoa văn phàochỉ cũng được giản lược đi rất nhiều
Công trình tiêu biểu có thể kể đến : nhà thờ Làng Tám, nhà thờ quận Hoàng Mai
Các công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu
Điện Louvre
Lịch sử: Viện bảo tàng Louver nằm tại trung tâm thủ đô Paris của nước Pháp Dưới thời vua Charles
V, điện Louver đã trở thành cung điện hoàng gia và qua mỗi thời kỳ lại được mở rộng thêm Lịch sửcủa cung điện này không thể diễn tả trọn vẹn trong khuôn khổ bài viết ngày hôm nay, quý độc giả cóthể tham khảo thông tin chi tiết tại trang wikipedia để biết thêm chi tiết
Trang 15Kiến trúc: Điện Louvre gây ấn tượng mạnh với du khách bởi lối thiết kế Pháp tiêu biểu Ngay phíachính dẫn vào bảo tàng được đặt một kim tự tháp với hệ thống 673 miếng kính nhằm mục đích hấpthụ ánh sáng chiếu xuống không gian bên trong Bên cạnh đó, khu vực ngoài bảo tàng còn được thiết
kế hệ thống trụ cột, tường rào cân xứng, vững chắc cùng hoa văn khắc tạc tỉ mỉ Đây cũng chính làmột đặc điểm cực nổi bật của nền kiến trúc Pháp thời bấy giờ
Hiện nay, điện Louvre được sử dụng để trưng bày những tác phẩm nghệ thuật vô giá của đất nướcPháp