Kiểm tra, giám sát trong hoạt động lãnh đạo: lý thuyết, tình huống; Kiểm tra, giám sát là một bộ phận vô cùng quan trọng của công tác xây dựng Đảng; là cơ sở để làm tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo của người lãnh đạo. Thông qua kiểm tra, giám sát, việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị và chuyên môn của tổ chức càng có hiệu quả và nghiệm túc.
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
VIỆN LÃNH ĐẠO HỌC VÀ CHÍNH SÁCH CÔNG
BÀI THU HOẠCH
MÔN:
KIỂM TRA, GIÁM SÁT TRONG LÃNH ĐẠO
Lớp: Cao học Lãnh đạo học khóa 27 Tỉnh Vĩnh Phúc, năm 2021
Đề tài:
VỊ TRÍ, VAI TRÒ VÀ THỰC TRẠNG KIỂM TRA,
GIÁM SÁT TRONG LÃNH ĐẠO TẠI
SỞ NGOẠI VỤ TỈNH VĨNH PHÚC GIAI ĐOẠN 2016 - 2020
Họ và tên: CAO LÂM NGỌC VÂN
Đơn vị công tác: Sở Ngoại vụ Vĩnh Phúc
Vĩnh Phúc, năm 2021
MỤC LỤC
Trang 2Trang
NỘI DUNG
2 Kiểm tra, giám sát trong hoạt động lãnh đạo 3
II THỰC TRẠNG KIỂM TRA, GIÁM SÁT TRONG LÃNH
ĐẠO TẠI SỞ NGOẠI VỤ TỈNH VĨNH PHÚC 7
2 Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát tại Sở Ngoại vụ 10
3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát tại
Trang 3MỞ ĐẦU
Thực tiễn cách mạng nước ta đã chứng minh: Công tác kiểm tra, giám sát
và kỷ luật của Đảng có vị trí, vai trò và tầm quan trọng đặc biệt trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Do vậy, Đảng ta xác định kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo quan trọng của Đảng
Trong những năm qua, thông qua kiểm tra, giám sát, Ủy ban Kiểm tra các cấp đã xử lý và đề nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và cấp ủy các cấp xử lý nghiêm minh nhiều tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, trong
đó có cả những cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước Với tinh thần làm nghiêm từ trên xuống, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đã góp phần đấu tranh, ngăn chặn có hiệu quả suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; chỉ rõ những thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm trong lãnh đạo, chỉ đạo, chấp hành nghị quyết, chỉ thị ở một số lĩnh vực, chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; giúp cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước các cấp xem xét lại việc ban hành và lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các quyết định cho sát, đúng với thực tiễn
Sau khi được học môn Kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo, tôi quyết định
chọn đề tài “ Vị trí, vai trò và thực trạng kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo tại Sở Ngoại vụ tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2016 - 2020” để làm bài thu hoạch của mình,
trong đó sẽ tập trung phân tích thực trạng kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo của
cơ quan - nơi tôi đang công tác và từ đó, đề xuất một số giải pháp nâng cao công tác kiểm tra, giám sát tại Sở Ngoại vụ Vĩnh Phúc
NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1 Lãnh đạo:
Trang 41.1 Khái niệm:
Lãnh đạo là quá trình hành động gây ảnh hưởng lên người khác nhằm khơi dậy cảm xúc và cam kết cùng hành động vì mục tiêu chung
1.2 Đặc điểm:
Một là, lãnh đạo là một hệ thống tổ chức xã hội:
Hệ thống này gồm có ba yếu tố: người lãnh đạo, người bị lãnh đạo và hoàn cảnh tổ chức Ba yếu tố này có mối quan hệ gắn bó mật thiết không thể tách rời, phải kết hợp với nhau hài hòa để tạo nên hoạt động lãnh đạo có hiệu quả
Hai là, lãnh đạo là một quá trình hoạt động biến động:
Ba yếu tố của lãnh đạo tạo nên hai cặp mâu thuẫn cơ bản: (1) mâu thuẫn giữa người lãnh đạo và người được lãnh đạo; (2) mâu thuẫn giữa chủ thể của hoạt động lãnh đạo (thể thống nhất của người lãnh đạo với người bị lãnh đạo) với khách thể của hoạt động lãnh đạo “Đầu vào” của người lãnh đạo (sức ảnh hưởng của thống nhất quản lý và hướng dẫn) cần phải thông qua hành động của người bị lãnh đạo biến thành “đầu ra” hiệu quả Hoàn cảnh khách quan có hai mặt (tính tự nó và tính vì nó), quá trình chủ thể của hoạt động lãnh đạo tác động vào hoàn cảnh khách quan thể hiện thành quá trình cụ thể hoàn cảnh khách quan
từ “vật tự nó” không ngững chuyển hóa thành “vật vì nó”
Ba là, lãnh đạo là hoạt động quản lý tầng cao nhất:
Lãnh đạo là quá trình người lãnh đạo thông qua ảnh hưởng, tổ chức, chỉ huy, điều hòa, khống chế hành động, chỉ đường người bị lãnh đạo thực hiện mục tiêu dự định Điều này chứng tỏ lãnh đạo có tính chất quản lý nhưng lãnh đạo thiên về quyết sách phương châm chính trị lớn, nhìn toàn cục, nhìn về tương lai Như vậy, lãnh đạo có thuộc tính chung của quản lý lại cao hơn quản lý
Bốn là, tính quyền uy:
Mọi sự lãnh đạo đều có quyền uy, hai mặt này có quan hệ khăng khít Quyền uy của lãnh đạo thể hiện trên quan hệ giữa người lãnh đao và người được lãnh đạo, nó vừa phản ánh quyền lực và uy tín của người lãnh đạo, vừa phản ánh
sự công nhận và phục tùng của người bị lãnh đạo đối với quyền lực và uy tín ấy
2 Kiểm tra, giám sát trong hoạt động lãnh đạo:
2.1 Khái niệm:
Kiểm tra là quá trình thiết lập các tiêu chuẩn đo lường kết quả thực hiện mục tiêu, phân tích và điều chỉnh các sai lệch nếu
Trang 5có nhằm đạt tới những kết quả mong muốn
Giám sát là theo dõi, xem xét và đánh giá hoạt động của
tổ chức và công việc của cá nhân có thực hiện đúng những điều quy định không
Kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo là hoạt động thường xuyên của người LĐ nhằm theo dõi, xem xét tình hình hoạt động của các tổ chức, cá nhân để phòng ngừa, ngăn chặn những sai lầm, khuyết điểm và xử lý kịp thời những vi phạm ngay từ khi mới manh nha, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của cơ quan, tổ chức
2.2 Mục đích của kiểm tra, giám sát:
- Nắm bắt được hiện trạng: Chỉ rõ ưu điểm, thành tích để
phát huy, nhân rộng; kịp thời phát hiện thiếu sót, khuyết điểm
và nguyên nhân của tổ chức, cá nhân để lưu ý, cảnh báo, nhắc nhở, yêu cầu sửa chữa, khắc phục, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm từ khi còn manh nha;
- Điều chỉnh các hoạt động trong tương lai;
- Khen thưởng, thúc đẩy sự phát triển
2.3 Chủ thể và đối tượng của kiểm tra, giám sát:
* Chủ thể của kiểm tra, giám sát bao gồm:
- Tập thể lãnh đạo
- Cá nhân người lãnh đạo
* Chủ thể phối hợp:
- Các tổ chức trong hệ thống chính trị, cá nhân, các tổ chức trong hệ thống chính trị
- Các tổ chức trực thuộc, các cá nhân, các cơ quan chức năng về bảo vệ pháp luật, nhân dân, cơ quan truyền thông
* Đối tượng của kiểm tra, giám sát gồm:
- Các tổ chức trực thuộc
- Cá nhân thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý
2.4 Vị trí, vai trò:
2.4.1 Kiểm tra, giám sát là một tất yếu khách quan trong
của mọi tổ chức và con người trong xã hội:
Hoạt động của tổ chức và con người trong xã hội là hoạt
Trang 6ý thức Trước khi hành động, các tổ chức và con người đều phải
định rõ chủ trương, kế hoạch tiến hành và tổ chức thực hiện thắng lợi chủ trương, kế hoạch ấy trong thực tiễn Song, thực tiễn luôn luôn vận động, biến đổi, phát triển không ngừng theo quy luật khách quan, nên chủ trương, kế hoạch đã xác định dù được nghiên cứu tính toán, cân nhắc kỹ vẫn có thể có những thiếu sót, sơ hở, thậm chí sai lầm nghiêm trọng; hơn nữa, con người thực hiện các nhiệm vụ đó cũng chịu chi phối của nhiều yếu tố Vì vậy, muốn đạt được kết quả trong thực tiễn, phải xem xét tình hình thực tế để nhận xét, đánh giá, có nghĩa là phải kiểm tra, giám sát
2.4.2 Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo quan trọng để duy trì sự vận động ổn định và phát triển của một tổ chức:
Muốn tổ chức đạt được mục tiêu (ngắn hạn hay dài hạn) và
không ngừng, đòi hỏi phải tiến hành kiểm tra, giám sát thường
có hiệu quả Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đèn "pha" Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm, khuyết điểm, bao nhiêu cán
bộ chúng ta đều thấy rõ Có thể nói rằng: chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra" "Kiểm tra có tác dụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụ đối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân Do đó, mà góp phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức"
2.4.3 Kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của người lãnh đạo:
Thông qua kiểm tra, giám sát, người lãnh đạo mới biết rõ
Trang 7khuyết điểm, hạn chế của nhân viên thừa hành, kịp thời phát
trong khâu tổ chức thực hiện quyết định Đồng thời, thông qua kiểm tra, giám sát, bằng cách thức sử dụng nghệ thuật lãnh đạo của mình, người lãnh đạo, quản lý đưa ra các phương pháp động viên, khen thưởng, khích lệ tinh thần tích cực làm việc của nhân viên Có thể nói rằng, nếu người lãnh đạo, quản lý quan tâm thường xuyên và trực tiếp tham gia làm công tác kiểm tra, giám sát thì sẽ góp phần vào việc duy trì sự ổn định và phát triển của tổ chức, ổn định về tư tưởng trong cán bộ, nhân viên
2.4.4 Thể hiện quyền hạn, trách nhiệm của người lãnh đạo:
Công tác kiểm tra, giám sát gắn liền một cách tất yếu với quyền hạn, trách nhiệm của người lãnh đạo, bởi người lãnh đạo không chỉ là người đưa ra những đường lối, chính sách cho tổ chức, thực hiện công tác cán bộ mà còn phải kiểm tra, giám sát việc thực hiện những đường lối, chính sách đó của tổ chức, của đội ngũ cán bộ
2.4.5 Kiểm tra, giám sát là một bộ phận quan trọng của công tác xây dựng Đảng:
Sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo cách mạng của Đảng bắt nguồn từ sự đoàn kết, thống nhất về chính trị, tư tưởng, được đảm bảo bằng sự thông nhất vật chất về tổ chức Để thực hiện vai trò lãnh đạo và sứ mệnh lịch sử của mình trước giai cấp
và dân tộc là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, thực hiện thành công chủ nghĩa cộng sản, phải xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức Đảng ta phải tiếp tục tự đổi mới,
tự chỉnh đốn Đảng, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, có
Trang 8đạo đức cách mạng trong sáng, có tầm trí tuệ cao, có phương thức lãnh đạo khoa học, luôn gắn bó với nhân dân Để đạt được điều đó, Đảng phải coi trọng và làm tốt công tác kiểm tra, giám sát bảo đảm không ngừng nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ Mặt khác, có tiến hành tốt công tác kiểm tra, giám sát mới góp phần thiết thực và
có hiệu quả vào việc phòng ngừa và khắc phục những nguy cơ
có thể nảy sinh của đảng cầm quyền
2.3.6 Tiến hành tốt công tác kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo là góp phần thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng xã hội, dân chủ, công bằng, văn minh:
Đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là sự nghiệp khó khăn, phức tạp trong giai đoạn cách mạng hiện nay
do Đảng ta đề xướng và lãnh đạo Đảng ta là đảng cầm quyền nên những thắng lợi và thành tựu, những thất bại và tổn thất của cách mạng đều gắn liền với trách nhiệm lãnh đạo của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Trong điều kiện thị trường, kinh tế nhiều thành phần, hội nhập quốc tế, cán bộ, đảng viên hàng ngày, hàng giờ chịu sự tác động của nhiều nhân tố rất phức tạp, kể cả những hành động chống phá Đảng, vấn đề giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng đang đứng trước thách thức mới; một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng bản thân, phai nhạt lý tưởng, mất cảnh giác, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức kỷ luật, sa đòa về đạo đức và lối sống; tổ chức đảng cơ sở ở nhiều nơi còn yếu kém
Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng phải tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao hơn nữa sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo, đổi mới công tác xây dựng Đảng, kiên quyết đấu tranh với những
Trang 9phần tử cơ hội, xây dựng hệ thống tổ chức, bộ máy trong sạch, vững mạnh Giữ vững, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất
và năng lực của cán bộ, đảng viên, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; tăng cường, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, đặc biệt
là kiểm tra, giám sát việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều
lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quyết định, quy định của Đảng và kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm
II THỰC TRẠNG KIỂM TRA, GIÁM SÁT TRONG LÃNH ĐẠO TẠI SỞ NGOẠI VỤ TỈNH VĨNH PHÚC:
1 Giới thiệu chung:
Sở Ngoại vụ tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập vào tháng 4/2008 theo Quyết định Số 1010/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Sở Ngoại vụ là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, tham mưu giúp Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh và UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các hoạt động đối ngoại của tỉnh và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND tỉnh và theo quy định của pháp luật
Sở Ngoại vụ có những nhiệm vụ và quyền hạn chính sau đây: (1) Tham mưu cho tỉnh định hướng mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ trương và lộ trình hội nhập quốc tế của tỉnh; tham mưu xây dựng các văn bản chỉ đạo, Nghị quyết chuyên đề, chương trình, kế hoạch, đề án hoạt động đối ngoại của theo định kỳ hàng năm hoặc theo nhiệm kỳ 05 năm của tỉnh; (2) Tham mưu về công tác hợp tác, hội nhập quốc tế của tỉnh phù hợp với đường lối chính sách đối ngoại của Đảng và pháp luật của Nhà nước; (3) Làm đầu mối quan hệ của UBND tỉnh với
Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc quảng
bá, giới thiệu tiềm năng, thế mạnh của tỉnh; hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ về xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các
tổ chức kinh tế của tỉnh ở nước ngoài; (4) Tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch và chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài tại tỉnh; (5) Tổ chức thông tin, tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với
Trang 10người Việt Nam ở nước ngoài; vận động, hướng dẫn và hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài và thân nhân của họ trong làm việc, đầu tư kinh doanh, sinh sống và học tập tại tỉnh; (6) Quản lý hoạt động xuất nhập cảnh của cán bộ, công chức thuộc đối tượng sử dụng hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ; tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra, quản lý và đề nghị cấp, gia hạn, sửa đổi, bổ sung hộ chiếu ngoại giao,
hộ chiếu công vụ tại tỉnh theo quy định; (7) Quản lý phóng viên nước ngoài hoạt động báo chí tại tỉnh; xây dựng chương trình hoạt động, tổ chức việc tiếp và trả lời phỏng vấn của lãnh đạo tỉnh, cung cấp thông tin có định hướng, theo dõi và quản lý hoạt động của phóng viên nước ngoài theo quy định của pháp luật; (8) Thực hiện tổ chức và quản lý các hội nghị, hội thảo quốc tế tại tỉnh thuộc thẩm quyền quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh; (9) Thực hiện quản lý nhà nước về
ký kết và thực hiện các thỏa thuận quốc tế tại tỉnh; (10) Làm cơ quan đầu mối giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại tỉnh; quản lý các hoạt động quan hệ và vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài trên địa bàn tỉnh; xây dựng chương trình, kế hoạch và hỗ trợ các sở, ban, ngành, địa phương trong vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài…
Về cơ cấu tổ chức, Sở Ngoại vụ có bốn phòng chuyên môn và một đơn vị
sự nghiệp trực thuộc với tổng số 32 biên chế và một số cán bộ hợp đồng
* Về đội ngũ lãnh đạo Sở Ngoại vụ tỉnh Vĩnh Phúc:
Trong tổng số cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan có 08 người giữ các chức vụ lãnh đạo được bổ nhiệm theo đúng quy trình và quy định Trong đó, lãnh đạo Sở là 05 người, lãnh đạo đơn vị sự nghiệp là 03 người Số người đạt trình độ cao cấp lý luận chính trị là 06 người, chiếm 75%; trung cấp lý luận chính trị: 02 người, tương đương 25%; 08/08 người tốt nghiệp đại học trở lên; 100% đạt hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên qua các năm kể từ khi được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo Về độ tuổi: từ 30 - 40 tuổi chiếm 50%, dưới 40 - 50 tuổi chiếm 40%, trên 50 tuổi: 10%; về giới tính: nữ chiếm 37,5%, nam 62,5%
* Một số thành tựu đã đạt được dưới sự lãnh đạo của đội ngũ cán bộ lãnh đạo Sở Ngoại vụ:
Kể từ khi được thành lập đến nay, dưới sự lãnh đạo của đội ngũ cán bộ lãnh đạo cơ quan, Sở Ngoại vụ đã đạt được nhiều thành tựu đối ngoại quan trọng