Các phương pháp vô cảm trong phẫu thuật thẩm mỹ TS BS Nguyễn Thị Thanh Bộ môn GMHS ĐHYK Phạm Ngọc Thạch

Các phương pháp vô cảm trong phẫu thuật thẩm mỹ TS BS Nguyễn Thị Thanh Bộ môn GMHS ĐHYK Phạm Ngọc Thạch Các phương pháp vô cảm Gây tê Gây tê với an thần Gây mê “nhẹ” Gây mê.Các phương pháp vô cảm trong phẫu thuật thẩm mỹ TS BS Nguyễn Thị Thanh Bộ môn GMHS ĐHYK Phạm Ngọc Thạch Các phương pháp vô cảm Gây tê Gây tê với an thần Gây mê “nhẹ” Gây mê.

Các phương pháp vô cảm

trong phẫu thuật thẩm mỹ

TS BS Nguyễn Thị Thanh Bộ môn GMHS

ĐHYK Phạm Ngọc Thạch

Các phương pháp vô cảm

Gây tê

 Tái tạo bề mặt da với laser

Gây tê với an thần

 Hút mỡ lượng rất nhỏ (cổ, đầu gối)

 Tạo hình mí mắt

Gây mê “nhẹ”

 Tạo hình tai

Gây mê toàn thân

 Đặt túi ngục

Các kỹ thuật gây tê

Tê vùng (Field block)

Gây tê vùng mặt

Thần kinh trên hốc mắt

Thần kinh dưới hốcmắt

Tê TK dưới hốc mắt

Tê môi trên và môi dưới

Tê TK cằm (mental nerve block)

Tê vùng tai

Tê TK liên sườn

Tê TK liên sườn

Tê cạnh cột sống

Tê cạnh cột sống hai bên ở T4 Hay từ T1-T6 5 ml Ropivacaine 0,5% haybupivacaine 0,5%

Tạo hình vú, bụng

Gây tê kèm an thần

 Chống ói : dexamethasone,

metoclopramide, droperidol, ondansetron

 Thở oxy qua airway, nasopharynx airway

Tê chích phồng/hút mỡ

bụng

adrenaline 1:1.000.000

ml Lidocaine 1% và 1 mg adrenaline

Định nghĩa thuốc tê

 Thuốc tê là những dược chất có tính ức chế sự dẫn truyền thần kinh một cách tạm thời

 Thuốc tê ngăn chặn dẫn truyền luồng thần kinh khi tiếp xúc mô thần kinh ở những nồng độ thích hợp

 Sau một thời gian, các chức năng thần kinh

sẽ hồi phục bình thường, không để lại tổn

thương cấu tạo ở mọi tế bào và sợi thần kinh

LỊCH SỬ

 Thuốc tê đầu tiên là Cocaine, tìm ra vào cuối thế kỷ

19 và được Albert Niemann phân lập năm 1860, dùng năm 1884 bởi Card Koller để mổ mắt (tê tại chỗ)

 1905 : procaine được tổng hợp bởi Einhorn

-NH-CO-Nhóm ESTER : Novocaine; Procaine; Tetracaine

NHóm AMIDE : Lidocaine; Bupivacaine; Ropivacaine,

levobupivacaine .

ĐỘ MẠNH

thuốc tê do qua màng tế bào dễ

 Gắn kết cao với protein : thời gian tác dụng kéo dài (bupivacaine)

 Thời gian tiềm phục ngắn khi pKa gần với

pH máu (lidocaine) vì dạng không ion hóa

chiếm đa số , tan trong mỡ cao , dễ ngấm vào trục thần kinh

 pH mô thấp : tăng thời gian tiềm phục do

giảm lượng thuốc không ion hóa

 Tăng liều thuốc : tăng thời gian tác dụng

Thuốc pKa Tan

trong mỡ

Gắn protein TG tiềm phục TG tác dụng (giờ) Độ mạnh

Lidocaine 7,7 3 65 Ngắn 1.30-2 2 Bupivacaine 8,1 27 95 Trung bình 2.30-3 8 Ropivacaine 8,1 9 95 Trung bình 2.30-3 8 Levobupivacaine 8,1 27 95 Trung bình 2.30-3 8

Liều thuốc tê

Thuốc tê Liều tối đa Liều tối đa có

adrenaline Lidocaine 3 mg/kg 7 mg/kg

Bupivacaine 2 mg/kg 2 mg/kg

Levobupivacaine 2 mg/kg 2 mg/kg

Ropivacaine 3 mg/kg 3 mg/kg

Thuớc pha thêm :

 Gây co mạch tại chỗ , giảm chảy máu trong lúc mổ

 Liều tối đa : 10 g/kg ở trẻ em hay 200-250 g ở người lớn

 Nồng độ : 1:200.000 (5 µg/ml)

LƯU Ý

vùng không có tuần hoàn phụ (ngón

tay chân, dương vật) hay tê tĩnh mạch

vành , loạn nhịp tim, cao huyết áp

chưa kiểm soát , cường giáp, suy tuần hoàn nhau thai

THUỐC PHA THÊM : BICARBONATE

tác dụng nhanh hơn, ít đau khi tiêm thấm

lidocaine hay mepivacaine

bupivacaine để tránh kết tủa

ĐỘC TÍNH

tê cao (Lidocain 5% tê t y s ng ) ủy sống ) ống )

tê cao (Lidocain 5% tê t y s ng ) ủy sống ) ống )

thuốc tê vào mạch máu, quá liều

DỊ ỨNG

- Phản ứng nhậy cảm: đỏ da tại chỗ,

mề đay, phù, viêm

- Phản ứng nhậy cảm toàn thân : đỏ da toàn thân, mề đay, phù, co thắt phế

quản, tụt huyết áp, trụy tim mạch

- Điều trị triệu chứng và nâng đỡ

ĐỘC TÍNH TẠI CHỖ

vào tủy sống thuốc tê lượng lớn và nồng dộ cao hay dung dịch có dính các hóa chất

tủy sống : hội chứng chùm đuôi

ngựa

Độc tính toàn thân

 Nguyên nhân

Chích lầm vào mạch máu xảy ra khi gây tê ở vùng tưới máu nhiều

KNMC > đám rối cánh tay > đùi-toạ> dưới da > khớp> khoang dưới nhện

Quá liều : do tổng liều quá cao hay do người già yếu, thai phụ mà không giảm liều

Triệu chứng của ngộ độc thuốc tê

Human tolerability

Độc tính trên tim Ngưng thở Ngưng tim

Co giật toàn thân Mất tri giác

Co giật cơ Rối loạn cảm giác và hành vi

Tê lưỡi và miệng

Khuyến cáo giảm nguy cơ

chích thuốc tê vào mạch máu

 Monitoring, SpO2 có tiếng động

 Cung cấp oxy

 Chích chậm, ngắt từng liều (5ml mỗi 5- 10 phút)

 Hút nhẹ tìm máu trước khi chích và mỗi 5 ml

 Liều thử chứa 5-15 g epinephrine, theo dõi sự thay đổi tần số tim >

10 lần/phút, HA thay đổi > 15 mm Hg, ECG

 Cho BDZ để nâng ngưỡng co giật của thuốc tê

 Duy trì giao tiếp bằng lời nói với BN

 Thuốc và phương tiện cấp cứu sẵn sàng

 Nếu co giật: giữ thông đường thở, O2, cắt cơn co giật với propofol 25-50 mg hay Thiopental 50 mg

 Nếu ngưng tim ngưng thở : Hồi sinh tim phổi

 Intralipid 20% 3mL/kg một liều hoặc 1ml/kg lặp lại 3 lần cùng lúc hồi sinh tim phổi, truyền liên tục Intralipide 20% 0,25 ml/kg/phút trong 2,5 giờ

pha adrenaline 1:200.000.

prilocaine)

LIDOCAINE (2)

 pka thấp (7,7), tan trong n c và m trung bình pka thấp (7,7), tan trong n c và m trung bình ước và mỡ trung bình ước và mỡ trung bình ỡ trung bình ỡ trung bình

 TG tiềm phục 1-2 phút, tác dụng 30-60 phút

 Liều : 200 mg người lớn , trẻ em 3 mg/kg

 Có pha adrenaline : 500 mg hay 7 mg/kg ở trẻ em

 Giảm liều ở người già, suy kiệt

 Không dùng Lidocaine 5% để tê tủy sống

EMLA CREAM

prilocaine

vùng da gây tê, băng kín bằng băng keo trong opsite , chờ 1 giờ

Lau sạch bằng alcool trước khi chích Thuốc tê ngấm sâu 3 mm

EMLA CREAM

 Chỉ định :

- Chích TM , chích ngừa cho trẻ em

- Tê da khi chích động mạch , chọc dò tủy sống, sinh thiết tủy xương

- Cắt phimosis

- Methemoglobine do prilocaine , tránh dùng cho trẻ sơ sinh

 Nhóm amide, gắn kết proteine mạnh

 Độc tính tim cao

 TG tiềm phục dài > lidocaine, tác dụng dài 4-6 giờ

 Liều : 150 mg , trẻ em 2 mg/kg

 Nồng độ 0,25-0,5%

 CĐ : PT dài, giảm đau sau mổ, giảm đau sản khoa

 Chống CĐ : tê tĩnh mạch, loạn nhịp tim

ROPIVACAINE

 Nhóm amide, độ mạnh và TG tác dụng # bupicavaine

 Dạng tả triền đơnthuần

 Ít độc tính trên tim sv bupivacaine vì ít gắn với kênh natri

 Tê chọn lọc tốt, ít liệt vận động ở nồng độ thấp

 CĐ : giảm đau sau mổ qua TNMC với catheter

 Liều : 300 mg, nồng độ 0,5-1%

 Dạng tả triền của hỗn hợp

đồng phân bupivacaine

 Ít độc hơn bupivacaine nhờ là

dụng ngắn

 TG bán huỷ 2 giờ, ít tác dụng phụ trên tim mạch

Fentanyl

đau

 Ảo gíac , ác mộng ít gặp ở liều nhỏ

mạch 30 mg/giờ

 An thần, gây mê tuỳ theo liều

 Tỉnh mê chất lượng tốt, ít buồn nôn- nôn

 Chích 0,5-1 mg/kg trước khi chích thuốc tê, không gây ngưng thở, giúp chịu được chích thuốc tê

 Truyền 25 g/kg/phút trong suốt cuộc mổ , khi cần thêm 50 g fentanyl, ketamine 10

mg hay propofol 10 mg/kg