CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ RẠN DA ( Stretch Mark) DỊCH BS NHƯ HƯƠNG

SAIGON 20062020 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ RẠN DA ( Stretch Mark) DỊCH BS NHƯ HƯƠNG I SỰ HÌNH THÀNH COLLAGEN Collagen da gồm 2 type chính TYPE III được gọi là collagen phôi gồm 3 chuổi alpha1 tính ổn.SAIGON 20062020 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ RẠN DA ( Stretch Mark) DỊCH BS NHƯ HƯƠNG I SỰ HÌNH THÀNH COLLAGEN Collagen da gồm 2 type chính TYPE III được gọi là collagen phôi gồm 3 chuổi alpha1 tính ổn.

SAIGON 20/06/2020

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ RẠN DA ( Stretch Mark)

DỊCH: BS NHƯ HƯƠNG

I/ SỰ HÌNH THÀNH COLLAGEN:

Collagen da gồm 2 type chính :

- TYPE III: được gọi là collagen phôi : gồm 3 chuổi alpha1 : tính ổn định trung

bình, tính đàn hồi, tính giãn toàn bộ Chiếm số lượng lớn trong da

- TYPE I : gồm 2 chuỗi alpha 1 và 1 chuỗi alpha2 :tính ổn định cao nhưng tính

đàn hồi , tính giãn bị hạn chế

- Da người lớn tuổi gồm 80% collagen type I và 20% collagen type II

- Tỷ lệ collagen type I và type III sẽ quyết định độ co giãn của da Nếu type III

ưu thế sẽ không xuất hiện vết rạn da Nếu type I ưu thế sẽ xuất hiện rạn da

Tỷ lệ này thường có tính di truyền

- Rạn da bản chất là 1 sẹo teo tự nhiên trên da nên sẽ có đầy đủ đặc điểm của

sẹo teo đó là:

- khởi phát cấp tính ( sau tổn thương, phẩu thuật)

- Đau suốt thời gian tổn thương

- Pha viêm

- Pha tăng sinh

- Pha trưởng thành

*Dấu hiệu tạo thành rạn da:

- Khởi phát cấp tính ( sau ngủ)

- Đau hoặc ngứa

- Pha đáp ứng viêm giả

- Pha tăng sinh

- Pha trưởng thành

-Thai nhi đang phát triển ấn vào thành bụng, sườn và dưới do trọng lượng thai (Hình 1.86a, mũi tên đỏ) Vecto tổng hợp được vẽ bởi một vectơ nét đứt Rạn da thường nằm ở những nơi được đánh dấu bởi vectơ nét đứt: sườn, mặt trước dưới rốn Sau đó, ví trí thường gặp giảm dần là vùng hông, vú và vùng kín (Hình 1.86b)

Với việc giảm cân đột ngột, các sợi collagen căng phồng co rút 1 cách khá chậm và bắt đầu lõm xuống Sự mất sức căng da bắt đầu Điều tương tự cũng xảy ra với một quả bóng bay khi bóng căng xì hơi, cao su bị co lại một phần và một phần vẫn được kéo dài và lõm xuống (Hình 1.87a, b)

Rạn da còn xảy trên những bệnh nhân dùng mỡ bôi hoặc uống hormon hệ

thống trong 1 thời gian dài để điều trị : vảy nến, chàm, DLE, do gây rối loạn

chức năng của nguyên bào sợi collagen Ngoài ra, có thể do béo phì,

Cushing, người sử dụng thuốc tăng khối cơ,

II/ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ RẠN DA:

1 Phẫu thuật tạo hình : hình trên : sẹo đường ở vùng bụng sau phẫu thuật tạo

hình trên đường bikini, nó không giải quyết được mô rạn da nhưng nó phục hồi phần bụng dưới và cải thiện sự xuất hiện vết rạn Peel TCA 50% để điều trị rạn da vùng da trên đường mổ

2 Pulsed Dye Laser:

Cơ chế hoạt động PDL dựa trên nguyên lý quang nhiệt chọn lọc với

Chromophores ( oxy và cacbonxyhemoglobin) Khi nóng lên, hồng cầu chứa

Hb không chịu được nhiệt độ cao bị nổ trong lòng mạch máu và thành mạch

bị dính lại Điều trị PDL thay đổi màu vết rạn giúp sáng hơn Hai đến ba lần

điều trị trong 1 đến 1,5 tháng

Tuy nhiên, với sự bít mao mạch, việc cung cấp oxy đến vết rạn da bị chặn,

cũng như sự tổng hợp collagen là một quá trình phụ thuộc vào oxy Do đó, hạ

bì không tái sinh

3 Microdermabrasion

Microdermabrasion căn chỉnh các cạnh của một vết rạn, do đó loại bỏ ranh giới vùng thay đổi và nguyên vẹn của da.(Hình 1.96) Về tổng hợp collagen

trong lớp hạ bì vi mô không bị ảnh hưởng, nhưng điều kiện tiên quyết là sự

hoạt động tổng hợp của Nguyên bào sợi chắc chắn hiệu quả

Nhược điểm

Đau đớn

Thời gian làm

Thời gian nghỉ lâu

Kết quả không khả quan trong các vết rạn da cũ

Vì vậy , nên sử dụng microdermabrasion trong vết rạn da mới tách rời

4/ Peeling trung bình- sâu​:

Salicylic axit và 50% TCA đến các lớp dưới của bì > các tế bào được kích thích mạnh mẽ tái tạo và tổng hợp collagen Peeling độ sâu trung bình khá hiệu quả ở cả vết rạn da mới và cũ (Hình 1.98) Tỉ lệ tổn thương ít, thời gian phục hồi ngắn (Hình 1.98b), và kết quả lâu dài (Hình 1.98c) làm cho Peel trung bình- sâu chỉ định và sử dụng rộng rãi Loạn sắc tố trong 100% trường hợp có thể kéo dài (tối đa 6 tháng 12 tháng)

Thực hiện tốt nhất trong mùa lạnh của năm (Hình 1.99) Bề mặt da được khử trùng acetone Thuốc gây mê (EMLA, dung dịch capocaine 10%phun, hoặc khác) bôi bề mặt và ủ lại khoảng 20-30ph Da được điều trị theo các hướng sau đây khi gây mê có hiệu quả: trên xuống dưới , phải sang trái và theo đường chéo Như vậy, có thể điều trị toàn bộ bề mặt da

TRÁNH CHỨNG LOẠN SẮC TỐ:

- Trong 3 tháng tránh tắm nước nóng, tắm nắng, tắm phòng xông hơi

- Lặp lại liệu trình sau 3 tháng

Thực hiện với 50% TCA(Hình 1.100) hoặc kết hợp TCA và 70% AHA gây ly thượng

bì hoàn toàn Axit một phần lắng vào lớp hạ bì và gây ra sự đông tụ protein Sự hình thành của một màng protein đông máu ngăn ngừa các axit từ đến lớp bì lưới Vì

thế, khử acid không cần thiết Hiệu quả của peel trung bình sâu là lớn hơn,

nhưng có nguy cơ về tác dụng phụ và các biến chứng.Không giống peel trung bình, như tẩy tế bào chết hay giấy nhám loại bỏ lớp sừng của lớp biểu bì

Sau khi áp dụng gây tê (xịt, kem, dung dịch) ủ 20-30 phút dùng 2-4 lớp axit theo chiều ngang hoặc snowflake đến lúc trắng sương giá

5/ Mesotheraphy:

Tiêm intradermal giúp nuôi dưỡng tế bào, tạo điều kiện tổng hợp

collagen.Cocktail có thể bao gồm các khoáng chất, vitamin, nucleicaxit và axit amin 10-12 lần cách nhau 1 tuần Phải làm dài, nhiều và đau đớn tạo ra hiệu quả mơ hồ trong thời gian ngắn (Hình 1.101)

6/ Lăn kim: CIT ( collagen induction therapy)

Trong các khu vực có khiếm khuyết collagen, da lõm ,vết sẹo teo (vết rạn da) hình thành (Hình 1.102a) Dermaroller xuyên 2,5 mm vào da(Hình 1.102b), chạm đến đáy của vết rạn.Microneedles chấn thương cả mô collagen và fibroblasts Tổn thương fibroblasts giải phóng yếu tố trung gian gây viêm, fibroblasts từ vùng cận kề trưởng thành về chức năng sẽ đi đến vùng tổn thương Sau một giai đoạn tăng sinh ngắn, chúng bắt đầu tổng hợp collagen dồi dào trong vị trí tổn thương (Hình 1.102c) Các đảo nhỏ collagen hòa lẫn nhau, dần dần sẹo hoặc vết rạn gần cạnh nhau Một lớp đàn hồi(miếng vá) được hình thành nâng lên từ mô collagen mới làm rút lại đáy của vết sẹo hoặc vết rạn trên bề mặt da(Hình 1.102d)

Cách thực hiện :Sau khi khử trùng da bằng cồn và acetone, khăn đặt lên vùng điều trị và cho 2% - 10.0 capocaine cộng với dung dịch epinephrine

hydrochloride(0,1% QUAN0,1 ml) lên Khăn đảm bảo phủ được toàn bộ vết thương Thuốc tê (10%) phun lên khăn và bao ủ lại Sau 15 phút 20 phút, Lăn kim vô trùng theo mọi hướng(loại snowflake) trên da cho đến khi xuất hiện chấm xuất huyết (Hình 1.103), đó là dấu hiệu liệu trình đạt được hiệu quả tốt Kem dưỡng ẩm bôi bề mặt sau đó Sau 15 phút 20 phút,vùng tổn thương nhỏ

do lăn kim gây ra sẽ được co lại do tính đàn hồi của da Sang ngày hôm sau, tổn thường sẽ đóng mài và bình thường sau 2-3 ngày Phục hồi tầm 7-10 ngày .NOTE: xử lý bề mặt da với một dermaroller 0,2- đến 0,25 mm, sau đó áp khăn lên và gây tê sẽ làm thuốc tê thâm nhập sâu vào các lớp da sâu hơn

Vết rạn da mới đáy hồng(Hình 1.104) đáp ứng tốt hơn với điều trị so vết rạn cũ Thông thường, cần 2-3 lần điều trị Điều trị hai giai đoạn được khuyên dùng trong điều trị rạn da cũ: Đầu tiên, 50%Lột TCA được thực hiện, cho phép giảm vết rạn da và cải thiện tông màu da

Liệu trình CIT được thực hiện 3 tháng sau 50%TCA lột và phục hồi da hoàn toàn Khuyến cáo sử dụng đồng thời lăn kim 0,2 tại nhà và các loại kem chống rạn da khác (Hình 1.105) Nó tạo điều kiện cho sự thâm nhập của kem vào các lớp sâu của lớp hạ bì Các loại kem như vậy có thể chứa các yếu tố sau đây trong quá trình tổng hợp collagen: hyaluronicaxit; Centella asiatica; vitamin A,

C, E; phức hợp mesopeptide,

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

ATLAS OF SCAR TREATMENT AND CORRECTION

IGOR SAVONOR

Thông cảm giúp mình nếu trong quá trình dịch có sai sót Cảm ơn <3