quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng và nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu học tập của sinh viên

B à GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HàC KINH TÀ QUàC DÂN BÀI T ÀP LâN MÔN TRIÀT HàC MÁC – LÊNIN Đß tài: Quan điểm bián chứng duy vÁt và mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿ

B à GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HàC KINH TÀ QUàC DÂN

BÀI T ÀP LâN MÔN TRIÀT HàC MÁC – LÊNIN

Đß tài:

Quan điểm bián chứng duy vÁt và mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng và nghĩa của viác nghiên cứu quan điểm đó

trong nghiên cứu, hác tÁp của sinh viên

Há và tên sinh viên: Ngô Nguyên Ph°¡ng

Mã sá sinh viên: 11217464

Sá thứ tự: 41

Lãp: TriÁt hác Mác – Lênin (121)_09

GV h°ãng d¿n: TS Lê Thß Hồng

Thái Bình –Tháng 12 /2021

B à GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HàC KINH TÀ QUàC DÂN

BÀI T ÀP LâN MÔN TRIÀT HàC MÁC – LÊNIN

Đß tài:

Quan điểm bián chứng duy vÁt và mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng và nghĩa của viác nghiên cứu quan điểm đó

trong nghiên cứu, hác tÁp của sinh viên

Thái Bình –Tháng 12 /2021

M þC LþC

I MĀC LĀC &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& & 3

II GIâI THIàU ĐÂ TÀI&&&&&&&&&&&&&&&& && 4 III NàI DUNG ĐÂ TÀI &&&&&&&&&&&&&&&&& &.4

1 Lý luÁn chung và mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng & 4 1.1 Khái niám&&&&&&&&&&&&&&&&&& & 4 1.2 Mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng&& 5 1.3 Ý nghĩa ph°¡ng pháp luÁn &&&&&&&&&&&& 7

2 Sự vÁn dāng quan điểm bián chứng duy vÁt và mái quan há bián

chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng trong nghiên cứu, hác tÁp của sinh viên&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& & 9 2.1 Giúp sinh viên có cái nhìn toàn dián h¡n, nâng cao năng lực

nhÁn thức và t° duy trong quá trình hác tÁp và nghiên cứu&9 2.2 Giúp đßnh ra h°ãng nghiên cứu, hác tÁp và phát triển cho sinh

viên mát cách hiáu quÁ&&&&&&&&&&&&&& 10

IV KÀT LUÀN &&&&&&&&&&&&&&&&&&&& .11

V TÀI LIàU THAM KHÀO&&&&&&&&&&&&&&& & 12

GI ỚI THIỆU ĐÞ TÀI

TriÁt hác là há tháng quan điểm lý luÁn chung nhất và thÁ giãi và vÃ

vß trí con ng°åi trong thÁ giãi đó, là khoa hác và những quy luÁt vÁn đáng, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hái và t° duy Thông qua t° duy, con ng°åi có thể nhÁn thức đúng đắn hián thực khách quan, từ đó

có thể nắm bắt và phát triển thÁ giãi, hoàn thián bÁn thân

Trong quá trình nhÁn thức, con ng°åi thâm nhÁp ngày càng sâu h¡n vào các đái t°ÿng để nắm bắt và thể hián thông qua các khái niám

những thuác tính và mái liên há chung cùng có ở chúng Các khái niám

phÁn ánh chúng đ°ÿc gái là ph¿m trù triÁt hác Các ph¿m trù triÁt hác đÃu phÁn ánh các hình thức tồn t¿i phổ biÁn , các mặt và các mái liên há

phổ biÁn của hián thực khách quan nh° : cái chung và cái riêng, nguyên nhân và kÁt quÁ, nái dung và hình thức, &

Mát trong sá những cặp ph¿m trù triÁt hác duy vÁt bián chứng quan

tráng là bÁn chất và hián t°ÿng Hiểu rõ các đặc điểm cũng nh° mái liên

há giữa cặp ph¿m trù này để vÁn dāng vào cuác sáng s¿ giúp ta có cái nhìn toàn dián, biÁt phân biát tri thức đúng sai và phát triển t° duy đúng đắn Từ đó có ph°¡ng pháp, kÁ ho¿ch hữu ích, hiáu quÁ h¡n, đặc biát là đái vãi sinh viên đang trong quá trình nghiên cứu và hác tÁp

Do vÁy, em xin lựa chán đà tài: <Quan điểm bián chứng duy vÁt vÃ

mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng và nghĩa của viác nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, hác tÁp của sinh viên= để làm bài tÁp lãn của mình

( Dù đã cá gắng nh°ng do trình đá còn h¿n chÁ nên trong bài làm không tránh khßi những sai sót Em rất mong nhÁn đ°ÿc những ý kiÁn đóng góp của cô và mái ng°åi để hoàn thián nái dung bài làm Em xin trân

tráng cÁm ¡n! )

N ỘI DUNG ĐÞ TÀI

1 Lý luÁn chung và mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng

1.1 Khái niệm bản chất và hiện tượng

Bản chất là ph¿m trù chỉ tổng thể các mái liên há khách quan, tất nhiên,

t°¡ng đái ổn đßnh bên trong, quy đßnh sự vÁn đáng, phát triển của đái t°ÿng và thể hián mình qua các hián t°ÿng t°¡ng ứng của đái t°ÿng

Hi ện tượng là ph¿m trù chỉ những biểu hián của các mặt, mái liên há tất

nhiên t°¡ng đái ổn đßnh ở bên ngoài; là mặt dß biÁn đổi h¡n và là hình

thức thể hián của bÁn chất đái t°ÿng

Ví d ÿ: BÁn chất của giai cấp t° sÁn và giai cấp công nhân trong chủ

nghĩa t° bÁn là quan há bóc lát, giai cấp t° bÁn bóc lát giá trß thặng d°

do ng°åi công nhân làm ra Tuy nhiên, biểu hián của quan há này là quan há bình đẳng, hai bên tự do thßa thuÁn Ng°åi công nhân có quyÃn

kí hoặc không kí vào bÁn hÿp đồng

Ph¿m trù bÁn chất là ph¿m trù gắn liÃn vãi cái chung, nh°ng không đồng nhất vãi cái chung Có cái chung là bÁn chất nh°ng có cái chung không phÁi bÁn chất

Ví d ÿ: BÁn chất của con ng°åi là tổng hoà các mái quan há xã hái ĐiÃu

đó đúng vãi mái ng°åi, là cái chung tuy nhiên viác con ng°åi có đầu, tay chân, mắt mũi& cũng là cái chung của con ng°åi nh°ng không

phÁi bÁn chất

Ph¿m trù bÁn chất và ph¿m trù quy luÁt là cùng lo¿i, hay cùng mát

bÁc (xét và mức đá nhÁn thức của con ng°åi) nh°ng không đồng nhất

vãi nhau Mßi quy luÁt th°ång chỉ biểu hián mát mặt, mát khía c¿nh

nhất đßnh của bÁn chất; còn bÁn chất là tổng hÿp của nhiÃu quy luÁt Có

thể nói, ph¿m trù bÁn chất ráng h¡n và phong phú h¡n ph¿m trù quy

luÁt

1.2 Mối liên hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng

Chủ nghĩa duy vÁt duy tâm cho rằng, bÁn chất không tồn t¿i thÁt

sự, bÁn chất chỉ là tên gái tráng rßng do con ng°åi bßa đặt ra, còn hián t°ÿng dù tồn t¿i nh°ng nó chỉ là tổng hÿp những cÁm giác của con ng°åi, chỉ tồn t¿i trong chủ quan con ng°åi Những ng°åi theo chủ nghĩa duy vÁt duy tâm khách quan tuy thừa nhÁn sự tồn t¿i thực sự của

bÁn chất nh°ng đó không phÁi là của bÁn thân sự vÁt mà theo há đó chỉ

là những thực thể tinh thần

Tuy nhiên, theo chủ nghĩa duy vÁt bián chứng, bÁn chất và hián t°ÿng đÃu tồn t¿i mát cách khách quan là cái ván có của sự vÁt không

do ai sáng t¿o ra, bởi vì sự vÁt nào cũng đ°ÿc t¿o nên từ những yÁu tá

nhất đßnh Những yÁu tá này liên kÁt vãi nhau bằng những mái liên há khách quan, đan xen, chằng chßt Trong đó có những mái liên há tất nhiên t°¡ng đái ổn đßnh Những mái liên há tất nhiên đó t¿o thành bÁn

chất của sự vÁt VÁy, bản chất là cái tồn tại khách quan gắn liền với sự

v ật; hiện tượng là biểu hiện ra bên ngoài của bản chất, cũng là cái khách quan không ph ải do cảm giác của chủ quan con người quyết định

Không chỉ tồn t¿i khách quan, bÁn chất và hián t°ÿng còn có quan

há bián chứng vừa tháng nhất gắn bó chặt ch¿ vãi nhau, vừa mâu thu¿n đái lÁp nhau

Th ứ nhất, bÁn chất và hián t°ÿng có quan há bián chứng tháng nhất

gắn bó chặt ch¿ vãi nhau Sự tháng nhất giữa bÁn chất và hián t°ÿng đ°ÿc thể hián qua viác bÁn chất luôn bác lá ra ngoài hián t°ÿng, còn

hián t°ÿng nào cũng là sự biểu hián của bÁn chất ở mức đá nhất đßnh Không có bÁn chất nào tồn t¿i thuần túy ngoài hián t°ÿng, cũng nh° không có hián t°ÿng nào hoàn toàn không biểu hián ra bÁn chất Theo

V.I.Lênin đó là: < Bản chất hiện ra Hiện tượng là có tính bản chất=

Ví d ÿ: Trong xã hái có giai cấp, bÁn chất của nhà n°ãc là công cā tháng

trß giai cấp, bÁo đÁm quyÃn lÿi cho tầng lãp vua chúa, quý tác (giai cấp

tháng trß); trong xã hái phong kiÁn, sự bÁo đÁm ấy thể hián qua sự chiÁm đo¿t ruáng đất, nô dßch, thu tô thuÁ,&

Sự tháng nhất giữa bÁn chất và hián t°ÿng còn thể hián ở chß bÁn chất

và hián t°ÿng và căn bÁn là phù hÿp vãi nhau BÁn chất đ°ÿc bác lá ở

những hián t°ÿng t°¡ng ứng BÁn chất nào thì có hián t°ÿng ấy, bÁn

chất khác nhau thì hián t°ÿng khác nhau, bÁn chất thay đổi thì hián t°ÿng thay đổi, khi bÁn chất biÁn mất thì hián t°ÿng cũng biÁn mất

Ví d ÿ: Nói và bÁn chất của xã hái t° bÁn là thể hián mái quan há sÁn

xuất xã hái mà trong đó giai cấp t° sÁn chiÁm đo¿t giá trß thặng d° do giai cấp công nhân t¿o ra Hián t°ÿng của bÁn chất t° bÁn đó là đåi sáng

cực khổ của ng°åi lao đáng (giai cấp vô sÁn), sự hình thành tầng lãp t°

sÁn quý tác, thực lÿi, tài phiát, sự phân hóa giàu nghèo giữa ng°åi vãi ng°åi, và giữa quác gia vãi nhau,& Đó là sự thể hián mái quan há

tháng nhất gắn bó chặt ch¿ giữa bÁn chất và hián t°ÿng, bÁn chất nào thì

hián t°ÿng đó

Tóm l¿i, bÁn chất và hián t°ÿng tháng nhất vãi nhau, từ đó mà con ng°åi ta có thể tìm ra cái bÁn chất, cái quy luÁt trong vô vàn các hián t°ÿng bên ngoài khác

Th ứ hai, bÁn chất và hián t°ÿng tháng nhất vãi nhau nh°ng đây là

sự tháng nhất giữa hai mặt đái lÁp Do vÁy, giữa bÁn chất và hián t°ÿng

s¿ tồn t¿i cÁ sự mâu thu¿n nhau Nhấn m¿nh sự mâu thu¿n này, Các Mác viÁt: <Nếu hiện tượng và bản chất của sự vật là nhất trí với nhau thì t ất thảy khoa học trở nên thừa= Mâu thu¿n này thể hián ở chß: bÁn

chất phÁn ánh cái chung, cái tất yÁu, quyÁt đßnh sự tồn t¿i và phát triển

của sự vÁt, còn hián t°ÿng phÁn ánh cái riêng, cái cá biát Cùng mát bÁn

chất có thể biểu hián ra ở nhiÃu hián t°ÿng khác nhau tùy theo điÃu kián

và hoàn cÁnh Theo nh° V.I.Lênin, "Cái không b ản chất, cái bề ngoài, cái trên m ặt, thường biến mất, không bám <chắc=, không <ngồi vững=

b ằng <bản chất= Hay tức là bÁn chất là cái t°¡ng đái ổn đßnh còn hián

t°ÿng thì th°ång xuyên biÁn đổi Hián t°ÿng phong phú h¡n bÁn chất còn bÁn chất sâu sắc h¡n hián t°ÿng

BÁn chất là mặt bên trong ẩn giấu sâu xa của hián thực khách quan, còn

hián t°ÿng là mặt bên ngoài của hián thực khách quan đó Xuất phát từ

mát hián t°ÿng nào đó chúng ta ch°a thể khẳng đßnh đ°ÿc chính xác

bÁn chất của sự vÁt do mát sự vÁt, hián t°ÿng có nhiÃu vấn đÃ, khía

c¿nh khác nhau, vì vÁy, ta không thể chỉ nhìn từ mát khía c¿nh, áp đặt suy nghĩ chủ quan của mình mà phÁi nhìn nhÁn sự vÁt, hián t°ÿng mát cách toàn dián, đ°a ra đánh giá khách quan để nhÁn ra đ°ÿc bÁn chất

của sự vÁt hián t°ÿng đó Xuất phát từ nhiÃu hián t°ÿng khác nhau xÁy

ra th°ång xuyên ta cũng ch°a chắc chắn đ°ÿc bÁn chất của hián t°ÿng,

ví d ụ, bÁn chất của chủ nghĩa đÁ quác là xâm l°ÿc, bóc lát nhân dân

n°ãc thuác đßa nh°ng biểu hián của nó l¿i là thông qua các hình thức nh° vián trÿ kinh tÁ, giúp đỡ và bÁo há, hÿp tác văn hóa – du lßch,& Từ

những hián t°ÿng này ta không thể nào xác đßnh đ°ÿc đúng bÁn chất bên trong hay thÁm chí xác đßnh hoàn toàn sai lách vãi bÁn chất của nó

Do vÁy, bÁn chất không đ°ÿc biểu lá hoàn toàn ở mát hián t°ÿng mà

biểu hián ở rất nhiÃu hián t°ÿng khác nhau Hián t°ÿng không biểu hián hoàn toàn bÁn chất mà chỉ biểu hián mát khía c¿nh của bÁn chất, biểu

hián bÁn chất d°ãi hình thức đã biÁn đổi, nhiÃu khi xuyên t¿c bÁn chất

1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

BÁn chất không tồn t¿i thuần túy mà chỉ thể hián mình thông qua

hián t°ÿng và hián t°ÿng l¿i th°ång biểu hián bÁn chất d°ãi hình thức

cÁi biÁn, nên trong mái tr°ång hÿp, không thể chỉ nhÁn biÁt sự vÁt, hiên t°ÿng qua hình thức mà cần phÁi phân tích, đi sâu vào để hiểu rõ đ°ÿc

bÁn chất, nhất là những hián t°ÿng điển hình mãi hiểu rõ đ°ÿc bÁn chất

của sự vÁt

Ví d ÿ: để tìm hiểu bÁn chất của ánh sáng trắng, ng°åi ta phÁi thực hián

qua nhiÃu thí nghiám nh° cho ánh sáng trắng đi qua lăng kính thì thu đ°ÿc dÁi màu liên tāc từ đß đÁn tím, còn cho ánh sáng đ¡n sắc đi qua lăng kính thì không bß đổi màu Từ đó rút ra bÁn chất của ánh sáng trắng

là tÁp hÿp các ánh sáng đ¡n sắc liên tāc từ đß đÁn tím

NhÁn thức bÁn chất của sự vÁt là mát quá trình phức t¿p đi từ hián t°ÿng đÁn bÁn chất, từ bÁn chất ít sâu sắc đÁn bÁn chất sâu sắc h¡n

V.I.Lênin cũng viÁt rằng: "Tư tưởng của người ta đi sâu một cách vô

h ạn, từ hiện tượng đến bản chất, từ bản chất cấp một, nếu có thể nói như vậy, đến bản chất cấp hai, v.v., cứ như thế mãi"

Trong nhÁn thức ta không chỉ dừng l¿i ở hián t°ÿng mà còn phÁi

tiÁn đÁn nhÁn thức sâu sắc đ°ÿc bÁn chất của sự vÁt Còn trong ho¿t đáng thực tißn, phÁi dựa vào bÁn chất của sự vÁt để xác đßnh ph°¡ng

thức ho¿t đáng cÁi t¿o sự vÁt không đ°ÿc dựa vào hián t°ÿng Do bÁn

chất mãi là cái tất nhiên, cái t°¡ng đái ổn đßnh bên trong sự vÁt, là cái quy đßnh sự vÁn đáng phát triển của sự vÁt mà hián t°ÿng chỉ là cái không ổn đßnh bên ngoài, không quy đßnh sự phát triển của sự vÁt

Ví d ÿ: Qua quan sát nghiên cứu nhiÃu hián t°ÿng phát triển của cây lúa,

ng°åi ta phát hián ra bÁn chất của nó, từ đó, cÁi t¿o ra nhiÃu giáng lúa khác nhau phāc vā cho năng suất, nhu cầu của ng°åi nông dân

BÁn chất là sự tháng nhất giữa các mặt, các mái liên há tất yÁu ván

có của sự vÁt,hián t°ÿng, bÁn chất là đßa bàn tháng lĩnh của các mâu thu¿n bián chứng và chúng đ°ÿc giÁi quyÁt trong quá trình phát triển

d¿n đÁn sự biÁn đổi của bÁn chất, t¿o ra sự chuyển hóa của đái t°ÿng từ

d¿ng này sang d¿ng khác Do vÁy, luôn phÁi thay đổi các ph°¡ng pháp

cũ tr°ãc đây bằng các ph°¡ng pháp khác phù hÿp vãi bÁn chất đã thay đổi của sự vÁt

2 Sự vÁn dāng quan điểm bián chứng duy vÁt và mái quan há bián chứng

giữa bÁn chất và hián t°ÿng trong nghiên cứu, hác tÁp của sinh viên

2.1 Giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện hơn, nâng cao năng lực nhận

th ức và tư duy trong quá trình học tập và nghiên cứu

Vấn đà nghiên cứu, hác tÁp của hác sinh, sinh viên là mát trong

những vấn đà ch°a bao giå hÁt 8sức nóng9 bởi đây chính là thÁ há những

mầm non t°¡ng lai của đất n°ãc, đóng góp vào xây dựng t°¡ng lai đất n°ãc sau này Có thể thấy, hián nay, hác sinh, sinh viên phần lãn là

những thanh thiÁu niên còn trẻ tuổi, ch°a có cái nhìn đúng đắn, toàn

dián và những vấn đÃ, hián t°ÿng xÁy ra xung quanh mình, từ đó hiểu sai bÁn chất của sự vÁt, hián t°ÿng d¿n đÁn những suy nghĩ lách l¿c sai trái, đ°a ra những quan điểm không đúng đắn, hay làm ra những hành đáng nông nổi

Viác hiểu rõ mái quan há bián chứng giữa bÁn chất và hián t°ÿng,

vÁn dāng các ph°¡ng pháp luÁn s¿ giúp sinh viên có cái nhìn toàn dián, sâu sắc h¡n, qua đó nâng cao nhÁn thức, xây dựng t° duy m¿ch l¿c, rõ ràng, hiểu đúng vấn đà mình đang hác tÁp và nghiên cứu

Do bÁn chất là cái tồn t¿i bên trong sự vÁt hián t°ÿng, là cái ít biÁn đổi nên khi nắm rõ bÁn chất ta có thể hiểu đ°ÿc những hián t°ÿng xÁy

ra xung quanh nó thông qua bÁn chất, từ đó có thể cÁi biÁn nó phāc vā

māc đích nghiên cứu của mình Còn hián t°ÿng là những cái tồn t¿i bên ngoài, dß biÁn đổi nên khi muán nắm rõ, hiểu đúng bÁn chất của sự vÁt

đó (th°ång ẩn sâu bên trong hián t°ÿng) ta không thể chỉ nhÁn biÁt hián t°ÿng bên ngoài mà phÁi tìm hiểu sâu vào bên trong, phÁi rèn luyán cách quan sát toàn dián, khách quan, rèn luyán cách tổng hÿp từ các

hián t°ÿng khác nhau và cách t° duy logic để rút ra cái bÁn chất chung

của sự vÁt BÁn chất và hián t°ÿng có mái liên há bián chứng gắn bó

chặt ch¿ vãi nhau đồng thåi cũng tồn t¿i mâu thu¿n nhau nên khi tìm

hiểu bÁn chất của sự vÁt ta cũng phÁi tìm hiểu cÁ những hián t°ÿng xÁy

ra xung quanh sự vÁt và ng°ÿc l¿i để có thể hiểu rõ mái khía c¿nh của

vấn đà ta đang nghiên cứu.VÁy nên, có thể khẳng đßnh, viác nắm rõ tầm quan tráng của bÁn chất và hián t°ÿng, mái quan há không thể tách råi

giữa bÁn chất và hián t°ÿng, ý nghĩa ph°¡ng pháp luÁn giúp sinh viên hoàn thián bÁn thân h¡n, từ đó có thêm đáng lực để tiÁp tāc hác tÁp và nghiên cứu

2.2 Giúp định ra hướng nghiên cứu, học tập và phát triển cho sinh viên

m ột cách hiệu quả

Viác tìm hiểu và nghiên cứu và bÁn chất và hián t°ÿng, mái quan

há giữa chúng và ý nghĩa ph°¡ng pháp luÁn không chỉ giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan h¡n, phát triển năng lực nhÁn thực cùng t° duy mà còn giúp sinh viên tìm ra h°ãng nghiên cứu và hác tÁp hiáu quÁ, đúng đắn Ví dā, cùng mát māc đích hác tÁp nh°ng khi ch°a có dßch chúng ta

có thể đi hác trực tiÁp ở tr°ång, các trung tâm, dùng các tài liáu giấy,& nh°ng trong đ¿i dßch Covid -19, chúng ta có thể biểu hián chúng thông qua các bián pháp hác online, kiểm tra online, dùng tài liáu sá,& Nh°

vÁy, tùy theo hoàn cÁnh mà chúng ta thay đổi các ph°¡ng pháp hác tÁp

cũ bằng những ph°¡ng pháp mãi hiáu quÁ, phù hÿp vãi bÁn chất của sự

vÁt

Để có thể có kÁt quÁ nghiên cứu hác tÁp hiáu quÁ chúng ta cần: trang bß cho mình đầy đủ, nắm vững các kiÁn thức ph°¡ng pháp luÁn, các kiÁn thức, māc đích của những vấn đà cần hác tÁp và nghiên

cứu,&; nắm rõ hoàn cÁnh, môi tr°ång nghiên cứu hác tÁp; đßnh ra các ph°¡ng pháp hác tÁp và nghiên cứu dựa theo những kiÁn thức tổng kÁt đ°ÿc; th°ång xuyên luyán tÁp các ph°¡ng pháp luÁn thông qua thực

tißn cuác sáng; có ý thức tự vÁn dāng các ph°¡ng pháp đó trong hác tÁp

và nghiên cứu;&