Phương pháp nghiên cứu khoa hoc trong kinh doanh cập nhật smart PLS

LOI NOI DAU gày nay, việc vận dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh không còn là chuyện riêng của các học viên cao học và nghiên cứu sinh đang theo đuổi các bậc học

PGS TS HA NAM KHANH GIAO

TS BUI NHAT VUONG

GIAO TRINH CAO HOC

PHUONG PHAP NGHIEN CUU KHOA HOC TRONG KINH DOANH -

CAP NHAT SmartPLS

NHA XUAT BAN TAI CHINH

LOI NOI DAU

gày nay, việc vận dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh không còn là chuyện riêng của các học viên

cao học và nghiên cứu sinh đang theo đuổi các bậc học sau đại

học, mà cả các doanh nghiệp cũng đang rất cần những kết quả nghiên cứu đáng tin cậy, để hỗ trợ ra quyết định ở tất cả các cấp, trong môi trường kinh doanh hội nhập toàn cầu, và cạnh tranh ngày càng gay gắt Đòi hỏi kiến thức và kỹ năng kinh doanh, ngày nay, cần kết hợp với kiến thức và kỹ năng nghiên cứu khoa học, để hình thành nên lợi thế cạnh tranh bền vững, giúp

cá nhân và doanh nghiệp vững bước đến tương lai

Học phần “Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh" giới thiệu phương pháp luận, cũng như những vấn để về nghiên cứu thực nghiệm, cũng như những ứng dụng trong nghiên cứu thực nghiệm trong lãnh vực xã hội, đặc biệt trong các lãnh vực kinh doanh

Chính vì thế, mục đích của học phần này là để giúp cho học viên có cách tiếp cận phù hợp với việc vận dụng các kiến thức về phương pháp nghiên cứu khoa học trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, đòi hỏi vận dụng nhiều thông tin từ các kết quả nghiên cứu hơn

Trong bối cảnh đó, giáo trình cao học “Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh - Cập nhật SmartPLS” được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, trước hết của học viên, nghiên cứu sinh các ngành quản

lý và kinh doanh nói chung, cùng những ngành có liên quan, cũng như đáp

ứng nhu cầu tham khảo của độc giả, giới doanh nhân, và của những người

đang làm việc liên quan đến các hoạt động kinh doanh hiện đại “ Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh - Cập nhật SmartPLS” là giáo trình cao học được biên soạn trên cơ sở kiến thức của học phần “Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh, có cập nhật ứng dụng mới nhất

về SmartPLS, bao gồm 3 phần chính, 10 chương

v Phần I (Chương 1, 2, 3): Tổng quan về nghiên cứu

v Phần II (Chương 4, 5, 6, 7): Một số vấn đề nghiên cứu thực nghiệm

v Phần III (Chương 8, 9, 10): Một số ứng dụng nghiên cứu thực

nghiệm

Các chương được sắp xếp theo trình tự nội dung trước là luận cứ đưa đến nội dung sau Cuối mỗi chương đều có câu hỏi ôn tập và thảo luận,

để người đọc có thể tự giải quyết, nắm chắc nội dung đã trình bày trong chương Người đọc, đặc biệt là nghiên cứu sinh, và học viên cao học, có thể

sử dụng giáo trình đồng thời với sách chuyên khảo “Tránh và Khác phục

sai sót trong thực hiện luận văn Kinh doanh và Quản lý tại Việt Nam” để có

thể vận dụng kiến thức tốt nhất khi thực hiện Luận án, Luận văn

Giáo trình cao học “Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh

- Cập nhật SmartPLS” là sản phẩm từ quá trình làm việc nghiêm túc của nhóm tác giả, kết hợp với sự kế thừa, tiếp thu, tham khảo nhiều tài liệu

khác nhau, trong nước, ngoài nước; cùng với kinh nghiệm giảng dạy nhiều

năm, nhiều chương trình khác nhau ở nhiều trường, cũng như thực hiện

các đề tài nghiên cứu cũng như thực tiễn có liên quan, đồng thời tham

khảo kinh nghiệm thực tế của nhiều đồng nghiệp, học viên

Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn những tác giả đi trước, nhất là các

tác giả có tên trong danh mục tài liệu tham khảo cuối sách Bên cạnh đó, chúng tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành đến Hội đồng Khoa học và Đào tạo Học viện Hàng không Việt Nam đã tạo điều kiện, hỗ trợ chúng tôi

hoàn thành giáo trình cao học Chúng tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, học

viên, nghiên cứu sinh, doanh nghiệp đã nhiệt tình ủng hộ chúng tôi thực hiện giáo trình Vì nguồn lực và thời gian có hạn, giáo trình không thế tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định Chúng tôi luôn quan tâm lắng nghe, và biết ơn những đóng góp từ toàn thể người đọc gần xa

PGS TS Hà Nam Khánh Giao

TS Bùi Nhất Vương

MUC LUC

LOI NOI DAU

PHAN I : TONG QUAN VE NGHIEN CUU 1

1.2.2 Ví dụ thực tiễn về sử dụng phương pháp khoa học 6

1.3 NGHIEN CUU CO BAN VA NGHIEN CUU UNG DUNG 9 1.4 NGHIEN CUU DINH TINH VA NGHIEN CUU

1.4.1 Nghiên cứu định tính 11

1.4.3 Kết hợp phương pháp định tính và phương pháp

Giáo Trình Cao Học Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

Trong Kinh Doanh - Cập Nhật SmartPLS

viii

2.2.2 Khái niệm ở mức độ thực nghiệm

2.2.3 Mệnh đề và giả thuyết

2.3 LẬP LUẬN TRONG NGHIÊN CỨU

2.3.1 Lập luận diễn dịch

2.3.2 Lập luận quy nạp

TÓM TẮT CHƯƠNG

CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN

CHƯƠNG 3: QUAN HỆ NHÂN QUÁ TRONG NGHIÊN CỨU 3.1 MỐI QUAN HỆ NHÂN QUẢ TRONG NGHIÊN CỨU

3.1.1 Sự liên kết không hàm ý quan hệ nhân quả

3.1.2 Mối quan hệ nhân quả đảo ngược

3.2 TIÊU CHUẨN ĐỂ PHỎNG ĐOÁN MỐI QUAN HỆ

NHÂN QUA

3.2.1 Sự biến đổi đồng thời

3.2.2 Trình tự thời gian

3.2.3 Mối quan hệ không giả mạo

3.3 ANH HUONG ĐIỀU TIẾT VÀ ANH HUONG

TRUNG GIAN

3.3.1 Anh hưởng điều tiết

3.3.2 Ảnh hưởng trung gian

TÓM TẮT CHƯƠNG

CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN

34

36

36

38

43

45

46

47

48

49 S0

S4

54 5S S7

62

62

70

75 76

Muc Luc R

1X

PHẦN II: MỘT SỐ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 77

4.1.2 Chủ thể trong thực nghiệm 79

4.2.2 Nghiên cứu thực nghiệm giả định 86

4.3 TINH GIA TRI TRONG MOT NGHIEN CUU

4.4.NGHIÊN CỨU TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM VÀ

4.5 THIẾT KẾ CẮT NGANG VÀ THIẾT KẾ THEO CHIỀU DỌC

4.6 ĐẠO ĐỨC TRONG THIET KẾ NGHIÊN CỨU

CHUONG 5: SUDO LUONG VA THANG DO CAC KHAINIEM 97

Giáo Trình Cao Học Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

Trong Kinh Doanh - Cập Nhật SmartPLS

5.2 PHAN LOAI THANG DO

5.2.1 Thang do danh nghia

5.2.2 Thang đo thứ bậc

5.2.3 Thang đo khoảng

5.2.4 Thang đo tỷ lệ

5.3 ĐO LƯỜNG THÁI ĐỘ TRONG NGHIÊN CỨU

KHẢO SÁT

5.3.1 Định nghĩa về nghiên cứu khảo sát

5.3.2 Định nghĩa về thái độ

5.3.3 Đo lường thái độ

5.3.4 Thang đo Likert

100

100

102

103 10S

106

106

107

109

110

5.4 DUA RA NHUNG CAU HOI DE DO LUONG THAI DO 112 5.4.1 Sử dụng thang đo đã được phát triển bởi những

người khác

5.4.2 Điều chỉnh thang đo mà đã được phát triển bởi

người khác

5.4.3 Phát triển thang đo của chính ban

5.4.4 Thang do đơn hướng so với thang đo đa hướng

5.4.5 Thang đo tổng hợp

112

112

113

114

116

5.5 MOT SO KY THUAT TRONG DO LUONG KHAI NIEM117 5.5.1 Thang do dao ngược

5.5.2 Dịch ngược

5.6 ĐỘ TIN CẬY VÀ TÍNH GIÁ TRỊ CỦA THANG ĐO

ĐO LƯỜNG

5.6.1 Độ tin cậy của thang đo

5.6.2 Tính giá trị của thang đo

117

119

121

121 122

Muc Luc xi

5.6.3 Gia trị hội tụ và giá trị phân biệt 123

5.7 SU SAILECH TRONG DO LƯỜNG THÁI ĐỘ 124

5.7.2 Su sai lệch ưng thuận (đồng ý) 129

5.7.4 Lỗi người phỏng vấn (hay hiệu ứng người phỏng vấn) 131

TÓM TẮT CHƯƠNG 132 CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN 133

6.1 CHON MẪU TRONG NGHIÊN CUU 136 6.2 TIEN TRINH CHON MAU 137

6.2.2 Chọn một khung mẫu từ tổng thể mẫu mục tiêu 138 6.2.3 Chọn một mẫu dự kiến từ một khung mẫu 140

6.2.5 Ví dụ của tiến trình chọn mẫu trong nghiên cứu

6.3 CHON MẪU XÁC SUẤT VÀ CHỌN MẪU PHI XÁC SUẤT 146

Giáo Trình Cao Học Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

xi Trong Kinh Doanh - Cập Nhật SmartPLS

CHUONG 7: PHUONG PHAP TRICH DAN VA VIET TAI LIEU

7.1 GIỚI THIỆU CHƯNG VỀ TRÍCH DẪN VÀ TÀI LIỆU

7.1.1 Tầm quan trọng của trích dẫn và tài liệu tham khảo 170 7.1.2 Cách thức để biết Phương pháp trích dẫn và tham khảo

7.1.3 Lưu ý trước khi bắt đầu trích dẫn và tham khảo 172

7.2 PHƯƠNG PHÁP TRÍCH DAN TRONG VAN BAN 172

7.3 THÀNH PHAN THIET YEU CUA MOI TAI LIEU

7.3.2 Nguồn không in (nguồn điện tử) 176

7.5.ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ENDNOTE ĐỂ VIẾT TRÍCH

Muc Luc ces

Xill

7.5.2 Hướng dẫn sử dụng phần mềm Endnote 188

CHUONG 8: ỨNG DỰNG MÔ HÌNH HỒI QUY TRONG NGHIÊN

8.1.2 Đưa ra một quyết định từ phân tích thống kê 200

8.1.3 Sai sót loại I (Type I error) và sai sót loại II

8.3.3 Phương Trình Hồi Quy Bội 257

8.4 VI DU UNG DUNG HOI QUY BOI TRONG BAI BAO

Giáo Trình Cao Học Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

XỈV | Trong Kinh Doanh - Cập Nhật SmartPLS

CHƯƠNG 9: MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH SỬ DỤNG

9.1 GIỚI THIỆU VỀ MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH 294

9.1.1 Khái niệm của SEM và cách thức hoạt động 295

9.1.2 Những ưu điểm của SEM khi so sánh với OLS 296

9.1.3 Chuyển đổi mô hình hồi quy vào phần mềm AMOS_ 298 9.1.4 Khái niệm của các cấu trúc tiểm ẩn trong nghiên cứu 299 9.1.5 Kích thước mẫu tối thiểu yêu cầu cho mô hình SEM 301

9.1.7 Một số thuật ngữ biến số trong mô hình SEM sử

9.1.8 Mô hình hóa các biến quan sát và biến không quan

9.1.9 Mô hình nhiều biến trong AMOS: Mô hình hồi quy bội307

9.1.10 Mô hình biến trung gian trong AMOS 310 9.1.11 Mô hình biến điều tiết trong AMOS 316

9.2 CAC MO HINH LIEN QUAN DEN MO HINH CAU TRUC

9.2.1 Vai trò của lý thuyết trong mô hình cấu trúc tuyến tính320 9.2.2 Mô hình đo lường cho một cấu trúc tiềm ẩn 321

9.2.3 Mô hình cấu trúc trong AMOS 323

9.2.4 Những loại cấu trúc trong mô hình cấu trúc tuyến tính327

9.3 TÍNH GIÁ TRỊ CỦA MÔ HÌNH ĐO LƯỜNG:CEA 332

9.3.1 Mô hình đo lường của một cấu trúc tiềm ẩn 332

9.3.2 Đánh giá độ phù hợp của mô hình (mô hình đo lường và

Muc Luc

9.3.3 Các bước liên quan đến CEA cho mô hình đo lường của

9.3.4 Phân tích nhân tố khẳng định (CEA) 341 9.3.5 Đánh giá tính giá trị và độ tin cậy cho mô hình đo lường349 9.3.6 Đánh giá phân phối chuẩn cho dữ liệu 351

9.4 PHÂN TÍCH MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH SEM355

9.4.1 Các bước liên quan đến thực hiện mô hình cấu trúc tuyến

9.4.2 Thực hiện phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM)356 9.5 PHÂN TÍCH BIẾN TRUNG GIAN TRONG MÔ

9.5.1 Phân tích ảnh hưởng trung gian cho các biến quan sát

9.5.2 Phân tích ảnh hưởng trung gian cho các cấu trúc

9.5.3 Phân tích biến trung gian trong mô hình phứctạp 373 9.6 PHÂN TÍCH BIẾN ĐIỀU TIẾT TRONG MÔ HÌNH SEM 376 9.6.1 Sơ đồ biểu diễn biến điều tiết trong mô hìnhSEM 377 9.6.2 Phương trình tuyến tính của các ảnh hưởng tương tác cho

9.6.4 Mô hình hóa các ảnh hưởng điều tiết cho biến quan sát

9.6.5 Phân tích ảnh hưởng điều tiết đối với biến quan sát

9.6.6 Mô hình hóa các ảnh hưởng điều tiết cho các cấu trúc

Giáo Trình Cao Học Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

xvi Trong Kinh Doanh - Cập Nhật SmartPLS

9.6.7 Phân tích biến điều tiết cho các cấu trúc tiềm ẩn: Phân

9.7 PHAN TÍCH NHÂN TỐ KHẲNG ĐỊNH CẤU TRÚC

9.7.1 Các bước liên quan đến việc thực hiện CFA cho cấu trúc

9.7.2 Thực hiện CEA bậc hai cho cấu trúc Thông minh

9.8 PHAN TICH BIEN KIEM SOAT TRONG MÔ HÌNH SEM399

9.8.2 Tién trinh phan tich bién kiém soat trong AMOS 401

CHUONG 10: MO HINH CAU TRUC TUYEN TINH SU DUNG

10.1 GIỚI THIỆU VỀ MÔ HÌNH CẤU TRÚCPLS-SEM 408

10.1.3 Một số gợi ý để đảm bảo ứng dụng PLSchínhxác 411 10.1.4 PLS-SEM trong SmartPLS 412

10.1.5 Ví dụ về nghiên cứu được sử dụng để phân tích trong

10.2 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SMARTPLS 416

10.2.1 Cai đặt ứng dụng phần mềm SmartPLS 416

Muc Luc xvii

10.2.6 Thang đo hình thành và thang đo phản chiếu 422

10.3 ĐÁNH GIÁ ĐỘ PHÙ HỢP MÔ HÌNHĐOLƯỜNG 424

10.3.1 Đo lường độ tin cậy của cấu trúc 425 10.3.2 Đo lường tính giá trị của cấu trúc 426 10.3.3 Ví dụ về phân tích mô hình đo lường 427

10.4 ĐÁNH GIÁ ĐỘ PHÙ HỢP CỦA MÔ HÌNH CẤU TRÚC432

10.4.1 Đa cộng tuyến trong mô hình PLS-SEM 432

10.4.2 Hé s6 dudng dan cau tric (Hé sé Beta chuanhéa) 433

10.4.5 Độ phù hợp tổng thể của mô hình cấu trúc 434 10.4.6 Ví dụ về phân tích mô hình cấu trúc 436

10.5.1 So luge vé vai trod biến kiểm soát 441 10.5.2 Vi dy vé phan tich bién kiém soat 442 10.6 PHAN TICH VAI TRO BIEN TRUNG GIAN 244

10.6.1 Sơ lượt về biến trung gian 444

10.6.3 Vai trò trung gian không tổn tại 447 10.6.4 Ví dụ về phân tích biến trung gian 448

10.7.2 Tiến trình phân tích biến điều tiết trong PLS-SEM 452 10.7.2 Ví dụ về phân tích biến điều tiết 454

CÂU HỎI ÔN THẬP VÀ THẢO LUẬN 461