biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNGMẠI KHOA MARKETING THẢO LUẬN HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Đề tài: Những biến đổi của giai cấp công nhân hiện đại so v
Trang 1biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNGMẠI KHOA MARKETING
THẢO LUẬN HỌC PHẦN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Đề tài: Những biến đổi của giai cấp công nhân hiện đại so với thế kỷ XIX Liên hệ
sự biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay
Lớp HP: 2202HCMI0121Nhóm 2
GVGD: ThS Đỗ Thị Phương Hoa
Hà Nội 03/2022
Trang 22.1,2.2, kết luận
Tốt
13 Ngô Thế Đức Đề tài phụ, đặt
câuhỏi phản biện
Tốt
việc của thư ký
Tốt
ốt
16 Nguyễn Thị Duyên Lời mở đầu,
word,kiểm tra nội dung
Tốt
17 Hoàng Ngọc Thu
Hằng
ốt
18 Phí Minh Hảo Đề tài phụ, đặt
câuhỏi phản biện
Tốt
ốt
ốt
Trang 3biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
CỘNG HÒA XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập – Tự do – Hạnh
phúc
Hà Nội, ngày 02 tháng 03
năm 2022
BIÊN BẢN HỌP
I THỜI GIAN BẮT ĐẦU: 19h tối ngày 02 tháng 03 năm 2022
II ĐỊA ĐIỂM / HÌNH THỨC: Họp online qua GG Meet
III THÀNH PHẦN THAM GIA:
1 Chủ tọa: Nguyễn Thị Duyên
2 Thư ký cuộc họp: Ngô Việt Dũng
3 Thành viên có mặt: Nguyễn Thị Diệu, Vũ Thị Dịu, Ngô Thế Đức, Vũ Thảo
Dương, Hoàng Ngọc Thu Hằng, Phí Minh Hảo, Nguyễn Trung Hiếu, Lương Thảo Hoa
4 Thành viên vắng mặt: Không
IV NỘI DUNG CUỘC HỌP
1 Nội dung công việc:
Nhóm trưởng cùng các thành viên trao đổi ý kiến, xây dựng dàn bài thảo luận
Chia công việc cho thành viên nhóm với 2 đề tài thảo luận : 1 đề tài chính, 1 đề tài phụ
Đề tài chính: Đề tài số 1:
Những biến đổi của giai cấp công nhân hiện đại so với thế kỷ XIX Liên hệ sự biến đổi của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay
Đề tài phụ: Đề tài số 2
Sự biến đổi của gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
2 Phân công công việc nhóm:
Nhiệm vụThành viên
Trang 4Hoàng Ngọc Thu Hằng Phụ trách Powerpoint, kiểm tra nội dung
Vũ Thảo Dương Thực hiện đề tài chính: Nội dung phần 1 (1.1)
Nguyễn Trung Hiếu Thực hiện đề tài chính: Nội dung phần 1 (1.2)
Vũ Thị Dịu Thực hiện đề tài chính: Nội dung phần 2 (2.1, 2.2)
+ Kết luậnNguyễn Thị Diệu Thực hiện đề tài chính: Nội dung phần 2 (2.3) -
nội dung chínhNgô Thế Đức Thực hiện đề tài phụ, đặt câu hỏi phản biện
(kèm theo đáp án) nếu nhóm là nhóm phản biện
Phí Minh Hảo Thực hiện đề tài phụ, đặt câu hỏi phản biện
(kèm theo đáp án) nếu nhóm là nhóm phản biện
Ngô Việt Dũng Thực hiện công việc của thư ký
V KẾT LUẬN CUỘC HỌP
- Deadline:
+ Cả nhóm hoàn thiện công việc trước 22h 09/03/2022
+ Hằng hoàn thành powerpoint trước 22h 15/03/2022
- Các thành viên trong nhóm sẽ tham gia phần phản biện và đặt câu hỏi để nhóm trưởng chấm điểm căn cứ vào sự tích cực của mỗi cá nhân
VI THỜI GIAN KẾT THÚC: Hà Nội, 21h ngày 02 tháng 03 năm 2022.
THƯ KÝ
Dũng
Duyên Nguyễn Thị Duyên
Trang 5biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
Trang 62 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 6
PHẦN 1: QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN ĐẠI SO VỚI
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân 7
1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân 7
1.2 Sự biến đổi của giai cấp công nhân hiện đại so với thế kỷ XIX 9
1.2.1 Những điểm tương đồng, tương đối ổn định của GCCN hiện nay so với thế
kỷ XIX
9
1.2.2 Những biến đổi và khác biệt của GCCN hiện đại so với thế kỳ XIX 11
PHẦN 2: LIÊN HỆ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
2.1 Khái niệm giai cấp công nhân Việt Nam 12 2.2 Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay 13 2.3 Sự biến đổi của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay 14
MỞ ĐẦU
Trang 7biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trang 8Giai cấp công nhân là một bộ phận đặc biệt trong lịch sử con người nóichung, trong xã hội tư bản nói riêng Khái niệm phản ánh về giai cấp công nhâncũng là một bộ phận quan trọng trong chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết giá trịthặng dư và trong chủ nghĩa xã hội khoa học.
Sự biến đổi của giai cấp công nhân nước ta đang đặt ra nhiều vấn đề lý luận
và thực tiễn cần được nghiên cứu làm sáng tỏ Vì vậy nên nhóm em sẽ cố gắng
thực hiện tốt đề tài: “Những biển đối của giai cấp công nhân hiện nay so với thế kỉ
XIX Sự biến đối và nội dung thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay.”
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
a Mục đích
Từ góc nhìn triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử phân tích, làm rõnhững biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay so với thế kỉ XIX, đồng thời nêuđược sự biến đối và nội dung thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhânViệt Nam hiện nay
- Giai cấp công nhân Việt Nam và việc thực hiện sứ mệnh lịch sử hiện nay
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
c Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Sự biến đổi của giai cấp công nhân
- Phạm vi nghiên cứu: Sự vận động của khái niệm giai cấp công nhân từ thế kỉXIX đến nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận: Bài thảo luận dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh về cơ cấu xã hội - giai cấp, về giai cấp công nhân và giaicấp công nhân Việt Nam
Trang 9biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
- Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩaduy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, nhóm em lựa chọn sử dụng
Trang 10phương pháp kết hợp phân tích - tổng hợp, lịch sử - logic, diễn dịch - quy nạp,
so sánh - đối chiếu, trừu tượng hóa, khái quát hóa trên cơ sở đó đưa ra nhận xét
● Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân
● Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giai cấp công nhân
○ Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội, hình thành và phát triển cùng vớiquá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại; họ lao động bằng phươngthức công nghiệp ngày càng hiện đại và gắn liền với quá trình sản xuất vậtchất hiện đại, là đại biểu cho phương thức sản xuất mang tính xã hội hóangày càng cao Họ là người làm thuê do không có tư liệu sản xuất, buộc phảibán sức lao động để sống và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư, vì vậylợi ích cơ bản của họ đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản Đó là giaicấp có sứ mệnh phủ định chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng thành công chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới
● Khái niệm giai cấp công nhân
○ C Mác và Ph Ăngghen đã sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau để chỉ giaicấp công nhân như giai cấp vô sản; giai cấp vô sản hiện đại; giai cấp côngnhân hiện đại; giai cấp công nhân đại công nghiệp Đó là những cụm từđồng nghĩa để chỉ giai cấp công nhân - con đẻ của nền đại công nghiệp tưbản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phươngthức sản xuất hiện đại Ngoài ra, các ông còn dùng những thuật ngữ có nộidung hẹp hơn để chỉ các loại công nhân trong các ngành sản xuất khác nhau,trong những giai đoạn phát triển khác nhau của công nghiệp như: công nhânkhoáng sản, công nhân công trường thủ công, công nhân công xưởng, côngnhân nông nghiệp
○ Dù diễn đạt bằng những thuật ngữ khác nhau, song giai cấp công nhân đượccác nhà kinh điển xác định theo hai phương diện cơ bản:
Trang 11biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
●Về phương diện kinh tế - xã hội:
● Là sản phẩm và là chủ thể của nền sản xuất đại công , giai cấp công nhân là nhữngngười lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chấtcông nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Họ lao động bằng phương thức
Trang 12● công nghiệp ngày càng hiện đại với những đặc điểm nổi bật: sản xuất bằng máymóc, lao động có tính chất xã hội hóa, năng suất lao động cao và tạo ra những tiền
đề của cải vật chất cho xã hội mới
● Mô tả quá trình phát triển của giai cấp công nhân, C Mác và Ph Ăngghen chỉ rõ:
“Trong công trường thủ công và trong nghề thủ công, người công nhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhân phải phục vụ máy móc” Theo C Mác và Ph Ăngghen, công nhân công nghiệp công xưởng là bộ
phận tiêu biểu cho giai cấp công nhân hiện đại
● Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, các ông nhấn mạnh: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” và “công nhân cũng
là một phát minh của thời đại mới, giống như máy móc vậy Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền công nghiệp hiện đại”.
●Về phương diện chính trị - xã hội
● Từ lịch sử phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân còn là sản phẩm xã hộicủa quá trình phát tư bản chủ nghĩa, một xã hội có “điều kiện tồn tại dựa trên cơ sởchế độ làm thuê” Trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, “giai cấp vô sản là giaicấp những công nhân làm thuê hiện đại, vì mất các tư liệu sản xuất của bản thân,nên buộc phải bán sức lao động của mình để sống”
● C Mác và Ph Ăngghen chỉ rõ, đó là giai cấp của những người lao động không có sởhữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội Họ phải bán sức lao động cho nhà tư bản và
bị chủ tư bản bóc lột giá trị thặng dư Đối diện với nhà tư bản, công nhân là nhữngngười lao động tự do, với nghĩa là tự do bán sức lao động của mình để kiếm sống.Chính điều này khiến cho giai cấp công nhân trở thành giai cấp đối kháng với giaicấp tư sản “Những công nhân ấy, buộc phải tự bán mình để kiếm ăn từng bữa một,
là một hàng hóa, tức là một món hàng đem bán như bất cứ món hàng nào khác, vìthế, họ phải chịu hết mọi sự may rủi của cạnh tranh, mọi sự lên xuống của thịtrường với mức độ như nhau”
● Mâu thuẫn cơ bản của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa là mâu thuẫn giữa lựclượng sản xuất xã hội hóa ngày càng rộng lớn với quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩadựa trên chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất
Trang 13biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
● Mâu thuẫn cơ bản này thể hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn về lợi ích giữa giai cấpcông nhân và giai cấp tư sản Lao động sống của công nhân là nguồn gốc của giá trịthặng dư và sự giàu có của giai cấp tư sản cũng chủ yếu nhờ vào việc bóc lột đượcngày càng nhiều hơn giá trị thặng dư
● Mâu thuẫn đó cho thấy tính chất đối kháng không thể điều hoà bàn giai cấp côngnhân (giai cấp vô sản) với giai cấp tư sản trong phương thức sản xuất tư bản chủnghĩa và trong chế độ tư bản chủ nghĩa
● Đặc điểm của giai cấp công nhân
○ Nghiên cứu giai cấp công nhân (giai cấp vô sản) từ phương diện kinh tế - xãhội và chính trị - xã hội trong chủ nghĩa tư bản, C Mác và Ph Ăngghen đãkhông những đưa lại quan niệm khoa học về giai cấp công nhân mà còn làmsáng tỏ những đặc điểm quan trọng của nó với tư cách là một giai cấp cáchmạng có sứ mệnh lịch sử thế giới Có thể khái quát những đặc điểm chủ yếucủa giai cấp công nhân bao gồm:
● Lao động bằng phương thức công nghiệp: Đây là đặc điểm nổi bật của giai cấp
công nhân với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao độngcao, quá trình lao động mang tính chất xã hội hóa
● Đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến: Do cấp công
nhân là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thể của quá trình sảnxuất vật chất hiện đại và quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội hiện đại
● Có tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp,
có tinh thần cách mạng triệt để: Những phẩm chất đặc biệt này được nền sản xuất
đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến rèn luyện
● Sự biến đổi của giai cấp công nhân hiện đại so với thế kỷ XIX
● Những điểm tương đồng, tương đối ổn định của GCCN hiện nay so với thế kỷ XIX
● - Lực lượng GCCN vẫn là lực lược sản xuất chính của xã hội, chủ thể của quá trình sản xuất công nghiệp mang tính XHH ngày càng cao
○ Giai cấp công nhân là sản phẩm của cách mạng công nghiệp, ra đời và pháttriển gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền đại công nghiệp; trực tiếphay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngàycàng hiện đại và xã hội hóa cao Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đạicông nghiệp
Trang 14○ Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền công nghiệp hiện đại, lực lượng đạibiểu cho sự phát triển của lực lượng sản xuất tiến bộ, cho xu hướng tiến bộcủa
Trang 15biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
● phương thức sản xuất; là giai cấp có tinh thần triệt để cách mạng; là giai cấp có tính
tổ chức và kỉ luật cao; là giai cấp có bản chất quốc tế Giai cấp công nhân trở thànhlực lượng sản xuất cơ bản và là giai cấp quyết sự tồn tại xã hội hiện đại và tạo cơ sởvật chất kỹ thuật cho CNXH
● - Công nghiệp hóa vẫn là cơ sở khách quan để phát triển mạnh mẽ giai cấp công nhân.
● Sự phát triển của giai cấp công nhân với sự phát triển của kinh tế có tỷ lệ thuận.
○ Công nghiệp hóa là quá trình chuyển dịch của nền kinh tế nông nghiệp sangnền kinh tế công nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyểnđổi toàn diện các hoạt động kinh tế xã hội từ sản xuất sử dụng lao động thô
sơ, thủ công đơn giản, sang sản xuất công nghiệp với phương pháp tiên tiến,công nghiệp hiện đại làm tăng năng suất lao động Công nghiệp hóa là cuộccách mạng được thực hiện ở trên khắp thế giới với 2 loại mô hình cơ bản đólà:
● + Công nghiệp hóa truyền thống
● + Công nghiệp hóa kiểu mới
○ Công nghiệp hóa truyền thống đã xuất hiện và kết thúc từ giữa thế kỷ XX.Hiện nay, quá trình công nghiệp hóa kiểu mới đang được tiếp tục tiến hành.Chiến lược công nghiệp hóa kiểu mới hướng đến việc gắn kết với yêu cầucủa nền kinh tế mới, rút ngắn thời gian thực hiện và đảm bảo phát triển bềnvững Công nghiệp hóa vẫn là cơ sở khách quan để giai cấp công nhân hiệnđại phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng
● Ở các nước TBCN, GCCN vẫn còn bị GCTS bóc lột giá trị thặng dư.
○ Cũng giống như thế kỷ XIX, ở các nước tư bản chủ nghĩa hiện nay, côngnhân vẫn bị giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản bóc lột giá trị thặng dư Quan
hệ sản xuất bản chủ nghĩa với chế độ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa sảnsinh ra tình trạng bóc lột này vẫn tồn tại Thực tế đó cho thấy, xung đột vềlợi ích cơ bản giữa giai cấp tư sản và giai cấp công nhân (giữa tư bản và laođộng) vẫn tồn tại, vẫn là nguyên nhân cơ bản, sâu xa của đấu tranh giai cấptrong xã hội hiện đại ngày nay
● Phong trào cộng sản và công nhân hiện nay vẫn là lực lượng đi đầu trong cuộc đấu tranh dân sinh dân chủ tiến bộ xã hội, họ vẫn là lực lượng nòng cốt trong đấu tranh xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn
Trang 16● Những biến đổi và khác biệt của GCCN hiện đại so với thế kỳ XIX
● Tăng nhanh về số lượng, thay đổi mạnh về cơ cấu
Trang 17biến đổi của giai cấp công nhân hiện nay.
○ Trong bối cảnh mới của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và Cách mạng côngnghiệp lần thứ tư, công nhân hiện đại cũng tăng nhanh về số lượng, thay đổilớn về cơ cấu trong nền sản xuất hiện đại Cơ cấu xã hội, cơ cấu nghề nghiệp,
cơ cấu thu nhập giữa các bộ phận công nhân rất khác nhau trên phạm vi toàncầu cũng như trong mỗi quốc gia
● Xu hướng tri thức hóa và trí thức hóa công nhân do cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4
○ Giai cấp công nhân hiện nay đang có xu hướng tri thức hóa trong bối cảnhcách mạng khoa học - công nghệ và kinh tế tri thức có những bước tiến dài.Khoa học đạt được nhiều thành tựu, đổi mới công nghệ với chu kỳ ngắn vànhanh; cùng với cạnh tranh khốc liệt trên thị trường thế giới đã khiến cho lựclượng sản xuất, sức lao động của công nhân phải thường xuyên trí tuệ hóa, trithức hóa Kinh tế tri thức là một trình độ mới của sản xuất hiện đại trong đóvai trò của tri thức, công nghệ ở một số lĩnh vực sản xuất đang tỏ rõ vị thếquan trọng “Tri thức là một động lực cơ bản cho việc gia tăng năng suất laođộng và cạnh tranh toàn cầu Nó là yếu tố quyết định trong quá trình phátminh, sáng kiến, và tạo ra của cải xã hội”
○ Sự tác động của cuộc cách mạng 4.0 càng làm cho trình độ học vấn, chuyênmôn kỹ thuật của công nhân được nâng cao Một điều hiển nhiên là, để làmchủ những công cụ hiện đại mà cách mạng 4.0 mang lại thì đòi hỏi côngnhân phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt để đáp ứngđược đòi hỏi của dây chuyền sản xuất hiện đại Ở một khía cạnh khác, khoahọc công nghệ ngày càng phát triển, trình độ phát triển của giáo dục đào tạocũng ngày càng cao, giúp GCCN hiện đại có đủ tri thức, năng lực sáng tạo vàkhả năng làm chủ công nghệ cao để tự giải phóng mình và tiến hành cải tạo
xã hội cũ, xây dựng xã hội mới – xã hội XHCN Về số lượng của giai cấpcông nhân, cuộc cách mạng 4.0 đe dọa lao động kỹ năng thấp do bị thay thếbằng robot tự động và trí tuệ nhân tạo, nên thực sự trong một dây chuyền sảnxuất, một nhà máy xí nghiệp cụ thể, số lượng công nhân có giảm Nhưngnhìn tổng thể sẽ làm cho số lượng công nhân tăng lên một cách tuyệt đối vìtạo ra nhiều việc làm hơn là những việc làm mất đi do có cuộc cách mạngnày