Phân biệt 3 kiểu câu Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?

- Câu Ai là gì: + Đó là cánh đồng lúa của làng em + Đó là mùi hương không thể lẫn với loại cây nào khác - Câu Ai thế nào: + Lúc này, lúa đã chín vàng ươm như màu của nắng + Nhìn từ xa, t[r]

Phân biệt 3 kiểu câu Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?

Bản quyền tài liệu thuộc về VnDoc Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép với mục đích thương mại.

I Cách phân biệt 3 kiểu câu Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?

1 Đặc điểm vị

ngữ

- Vị ngữ thường được cấu tạo từ danh

từ, hoặc cụm danh từ

- Luôn có từ “là” đứng trước vị ngữ của câu

- Vị ngữ thường được cấu tạo từ động từ hoặc cụm động từ

- Vị ngữ thường được cấu tạo từ tính từ hoăc cụm tính từ

2 Chức năng

của câu

- Dùng để giới thiệu, nêu định nghĩa, nhận xét về con người, sự vật, sự việc nào đó

- Dùng để kể về hành động, hoạt động của con người, sự vật, sự việc ở chủ ngữ

- Dùng để miêu tả các đặc điểm, tính chất, trạng thái của con người, sự vật, sự việc ở chủ ngữ

3 Ví dụ

(1) Mẹ em|làgiáo viên

DT (2) Mai|làmột học sinh giỏi

CDT

→ Câu (1) giới thiệu về nghề nghiệp của mẹ, câu (2) đánh giá về năng lực học tập của bạn Mai

(1) Bạn Tuấn| làm bài tập về nhà.

CĐT (2) Chim bông| bắt sâu trong vườn cây.

CĐT

→ Câu (1) kể về hành động của bạn Tuấn, câu (2) kể về hoạt động của chú chim

(1) Hoa hồng| có mùi hương rất thơm.

TT (2) Bé Lan| cảm thấy rất mệt mỏi

TT

→ Câu (1) miêu tả đặc điểm mùi hương của hoa hồng, câu (2) miêu tả trạng thái của cơ thể con người

Luyện tập phân biệt 3 kiểu câu Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?

Câu 1 Cho các từ sau: xinh xắn, học bài, nấu cơm, hiền lành, mềm mại, thơm, nhảy múa, đọc

thầm

a Sắp xếp các từ trên thành hai nhóm: tính từ, động từ

b Với mỗi tính từ tìm được, đặt một câu Ai thế nào?

c Với mỗi động từ tìm được, đặt một câu Ai làm gì?

Câu 2 Cho đoạn văn sau:

(1) Tía của cu Bi là bộ đội (2) Tên của Tía là Hưng, nhưng người ta toàn gọi là Ba Trà (3)

Ba Trà có vóc dáng cao lớn, khỏe mạnh (4) Nước da rám nắng, bóng loáng lên như bôi mỡ trăn (5) Bác ấy có thể bế bổng cả cu Bi và em lên vai mà vẫn bước đi phăm phăm (6) Em luôn ao ước

có thể trở thành một người như Ba Trà.

a) Hãy xếp các câu trên vào ba nhóm sau:

- Kiểu câu Ai là gì?

- Kiểu câu Ai làm gì?

- Kiểu câu Ai thế nào?

b) Hãy gạch chân dưới các bộ phận trả lời cho câu hỏi Như thế nào? trong các câu Ai thế nào? em vừa tìm được

Câu 3: Cho các danh từ sau:

giáo viên, vườn hoa, cây tre, mùa xuân, trường học

Em hãy đặt câu theo kiểu câu Ai là gì? có chứa các danh từ trên (Mỗi câu có một danh từ)

Câu 4 Gạch chân dưới các bộ phận trả lời cho câu hỏi Làm gì? trong các câu sau:

a Cô giáo em đánh đàn trong giờ học Âm nhạc

b Bố em đang giúp mẹ phơi quần áo

c Bà em đang nhau trầu và đọc báo trong phòng khách

d Chú gà con đi chơi suốt cả buổi sáng

Câu 5 Điền các cụm từ thích hợp vào chỗ trống để hoàn thiện các câu sau theo kiểu Ai thế nào?

a Hoa mai ……….………

b Vầng trăng trên cao vào đêm Trung Thu ………

c Chú cún con có bộ lông ………

d Bạn Mai học hành ……….………

Câu 6 Đánh dấu  vào ô trống đứng trước câu được viết theo kiểu câu Ai làm gì?

 Chú chim vành khuyên đang hót vang trên cành cây

 Chiếc bút bi trông thật xinh đẹp!

 Cô Lan dệt vải để may áo mới cho con vào dịp Tết

 Hàng cây xanh sung sướng rung rinh cành lá dưới cơn mưa rảo mát mẻ

 Chú Minh là thợ xây có tay nghề giỏi nhất phố em

 Mai Nhi học toán rất giỏi, nhưng môn chính tả thì vẫn cần cố gắng nhiều hơn

Câu 7 Cho các câu văn sau:

(1) Cô giáo em có giọng hát hay như ca sĩ nổi tiếng

(2) Ngày xuân, những khu chợ trở nên đông vui và nhộn nhịp hơn hẳn

(3) Bà Hiền đang nấu bánh chưng để tặng cho các em nhỏ mồ côi

(4) Loan cố gắng hoàn thành bài tập về nhà thật nhanh để kịp xem chương trình yêu thích

a Hãy đặt câu hỏi cho các bộ phận được gạch chân trong những câu văn trên

b Trong các câu văn trên, câu nào cấu tạo theo kiểu Ai làm gì?, câu nào cấu tạo theo kiểu Ai thế nào?

Câu 8 Cho đoạn thơ sau:

(1) Ngày nào xoan bé xíu (2) Giờ bỗng vút lưng trời (3) Dưới gốc cây xám mốc (4 )Bao lá cành khô rơi…

(Cây xoan - Trần Đăng Khoa)

a Câu thơ số (1) và câu số (3) được viết theo kiểu câu gì?

b Em hãy viết lại đoạn thơ trên thành một đoạn văn Trong đó có sử dụng kiểu câu Ai thế nào?

Câu 9 Cho đoạn văn sau

Cô Lan là cô giáo chủ nhiệm lớp em Năm nay, cô 28 tuổi Bố mẹ của cô đều là những nhà giáo nổi tiếng ở quê em Da cô đen giòn Cô là người nhanh nhẹn, tươi vui và rất tận tình với học sinh Cô dạy rất giỏi và có đôi bàn tay khéo léo Giọng cô thì rất hay, giọng đọc bài, giảng bài vô cùng ấm áp Cuối tuần cô cho chúng em làm thống kê điểm 10 để cô khen thưởng Em đã được cô khen nhiều lần: khen thuộc bài, khen giỏi Toán, khen viết chữ đẹp, khen về chuyện biết giúp đỡ bạn Bạn nào trong lớp cũng yêu quý cô

a Em hãy liệt kê các câu thuộc kiểu câu Ai làm gì?, Ai thế nào? Ai là gì? (2 điểm)

b Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu thuộc 1 kiểu câu em vừa tìm được (2 điểm)

Câu 10:

a Em hãy tìm 5 động từ chỉ hoạt động của học sinh Chọn 1 trong các từ vừa tìm được, đặt thành câu kiểu Ai làm gì? (1 điểm)

b Em hãy tìm 5 tính từ chỉ phẩm chất của học sinh Chọn 1 trong các từ vừa tìm được, đặt thành câu kiểu Ai thế nào? (1 điểm)

c Em hãy tìm 5 danh từ chỉ nghề nghiệp Chọn 1 trong các từ vừa tìm được, đặt thành câu kiểu Ai

là gì? (1 điểm)

Câu 11: Em hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 5 đến 7 câu) tả cảnh cánh đồng lúa Trong đó có sử

dụng ít nhất 1 câu kiểu Ai làm gì? 1 câu kiểu Ai là gì? và 1 câu kiểu Ai thế nào? Hãy gạch chân dưới các câu đó và chú thích ở cuối bài (4 điểm)

Đáp án phần luyện tập phân biệt 3 kiểu câu Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?

Câu 1 Cho các từ sau: xinh xắn, học bài, nấu cơm, hiền lành, mềm mại, thơm, nhảy múa, đọc

thầm

a Sắp xếp vào 2 nhóm như sau:

- Tính từ: xinh xắn, hiền lành, mềm mại, thơm

- Động từ: học bài, nấu cơm, nhảy múa, đọc thầm

b Học sinh tham khảo các câu sau:

- Xinh xắn:

+ Tú Linh là một cô bé rất xinh xắn

+ Cái nơ đỏ rất xinh xắn

- Hiền lành:

+ Cô Tư rất hiền lành và dịu dàng

+ Ông Sáu hiền lành như là ông bụt vậy

- Mềm mại:

+ Tấm khăn mềm mại như bông

+ Chiếc bánh pudding rất mềm mại, tan ngay trong miệng.

- Thơm:

+ Quả mít chín thơm lừng ở góc vườn

+ Vườn hoa hồng thơm nồng nàn, cách mấy nhà mà vẫn ngửi được mùi hương ấy

c Học sinh tham khảo các câu sau:

- Học bài:

+ Cu Tí đang học bài

+ Cô giáo dặn dò chúng em phải học bài mỗi tối

- Nấu cơm:

+ Mẹ em đang nấu cơm ở trong bếp

+ Hôm nay, bố em trổ tài nấu cơm mừng ngày sinh nhật mẹ

- Nhảy múa:

+ Những chú thỏ nhảy múa bên giỏ cà rốt

+ Cô giáo dạy chúng em nhảy múa theo bài nhạc Tết

- Đọc thầm:

+ Chúng em đọc thầm văn bản Rừng ngập mặn Cà Mau.

+ Cô giáo yêu cầu chúng em đọc thầm bài thơ trước khi trả lời câu hỏi

Câu 2 Cho đoạn văn sau:

(1) Tía của cu Bi là bộ đội (2) Tên của Tía là Hưng, nhưng người ta toàn gọi là Ba Trà (3) Ba Trà

có vóc dáng cao lớn, khỏe mạnh (4) Nước da rám nắng, bóng loáng lên như bôi mỡ trăn (5) Bác

ấy có thể bế bổng cả cu Bi và em lên vai mà vẫn bước đi phăm phăm (6) Em luôn ao ước có thể trở thành một người như Ba Trà

a) Sắp xếp như sau:

- Kiểu câu Ai là gì?: (1), (2)

- Kiểu câu Ai làm gì?: (5), (6)

- Kiểu câu Ai thế nào?: (3), (4)

b) Gạch chân như sau:

(3) Ba Trà có vóc dáng cao lớn, khỏe mạnh

(4) Nước da rám nắng, bóng loáng lên như bôi mỡ trăn

Câu 3:

giáo viên, vườn hoa, cây tre, mùa xuân, trường học

Gợi ý đặt câu:

- Mẹ em là giáo viên dạy Âm nhạc

- Phía sau trường học là vườn hoa rộng lớn

- Cây tre là loài cây vô cùng hữu ích đối với cuộc sống của bà con

- Mùa xuân là mùa đầu tiên và cũng là mùa được mọi người yêu thích nhất trong năm

- Trường học là ngôi nhà thứ hai của em

Câu 4:

a Cô giáo em đánh đàn trong giờ học Âm nhạc

b Bố em đang giúp mẹ phơi quần áo

c Bà em đang nhau trầu và đọc báo trong phòng khách

d Chú gà con đi chơi suốt cả buổi sáng

Câu 5:

Gợi ý:

a Hoa mai có màu vàng tươi như ánh nắng màu xuân, ấm áp và xinh đẹp.

b Vầng trăng trên cao vào đêm Trung Thu tròn xoe, tỏa ánh sáng dìu dịu xuống mặt đất

c Chú cún con có bộ lông mềm mượt như đám mây

d Bạn Mai học hành chăm chỉ và nghiêm túc nhất lớp

Câu 6:

 Chú chim vành khuyên đang hót vang trên cành cây

 Chiếc bút bi trông thật xinh đẹp!

 Cô Lan dệt vải để may áo mới cho con vào dịp Tết

 Hàng cây xanh sung sướng rung rinh cành lá dưới cơn mưa rảo mát mẻ

 Chú Minh là thợ xây có tay nghề giỏi nhất phố em

 Mai Nhi học toán rất giỏi, nhưng môn chính tả thì vẫn cần cố gắng nhiều hơn

Câu 7:

(1) Cô giáo em có giọng hát hay như ca sĩ nổi tiếng

(2) Ngày xuân, những khu chợ trở nên đông vui và nhộn nhịp hơn hẳn

(3) Bà Hiền đang nấu bánh chưng để tặng cho các em nhỏ mồ côi.

(4) Loan cố gắng hoàn thành bài tập về nhà thật nhanh để kịp xem chương trình yêu thích

a

(1) Cô giáo em có giọng hát như thế nào?

(2) Ngày xuân, những khu chợ trở nên như thế nào?

(3) Bà Hiền đang làm gì?

(4) Loan đang làm gì?

b

Câu (1) và (2) được viết theo kiểu câu Ai thế nào?

Câu (3) và (4) được viết theo kiểu câu Ai làm gì?

Câu 8:

(1) Ngày nào xoan bé xíu (2) Giờ bỗng vút lưng trời (3) Dưới gốc cây xám mốc (4 )Bao lá cành khô rơi…

a Câu (1) và câu (3) được viết theo kiểu câu Ai thế nào?

b Gợi ý:

Mới ngày nào, cây xoan còn bé xíu, mà bây giờ đã cao vút tận lưng trời Ai đi qua cũng phải ngước nhìn Phía dưới gốc cây, từng mảng rêu xanh, xám mốc bám vào lớp vỏ, là dấu vết rõ ràng

nhất của thời gian Mùa đông đến, từng chiếc lá khô lại gọi nhau rơi xuống gốc Giống như cả một cơn mưa

Câu 9:

a Liệt kê các câu:

Ai là gì?

- Cô Lan là cô giáo chủ nhiệm lớp em

- Bố mẹ của cô đều là những nhà giáo nổi tiếng ở quê em

- Cô là người nhanh nhẹn, tươi vui và rất tận tình với học sinh

Ai làm gì?

- Cuối tuần cô cho chúng em làm thống kê điểm 10 để cô khen thưởng

- Em đã được cô khen nhiều lần: khen thuộc bài, khen giỏi Toán, khen viết chữ đẹp, khen về chuyện biết giúp đỡ bạn

Ai thế nào?

- Năm nay, cô 28 tuổi

- Da cô đen giòn

- Cô dạy rất giỏi và có đôi bàn tay khéo léo

- Giọng cô thì rất hay, giọng đọc bài, giảng bài vô cùng ấm áp

- Bạn nào trong lớp cũng yêu quý cô

b Ví dụ phân tích cấu tạo các câu thuộc kiểu câu Ai làm gì?

- Cuối tuần cô cho chúng em làm thống kê điểm 10 để cô khen thưởng:

+ Trạng ngữ chỉ thời gian: cuối tuần

+ Chủ ngữ: cô

+ Vị ngữ: cho chúng em làm thống kê điểm 10 để cô khen thưởng

- Em đã được cô khen nhiều lần: khen thuộc bài, khen giỏi Toán, khen viết chữ đẹp, khen về chuyện biết giúp đỡ bạn:

+ Chủ ngữ: em

+ Vị ngữ: đã được cô khen nhiều lần: khen thuộc bài, khen giỏi Toán, khen viết chữ đẹp, khen về chuyện biết giúp đỡ bạn

Câu 10:

a 5 động từ chỉ hoạt động của học sinh: học tập, thực hành, ghi chép, lắng nghe, học thuộc, làm bài, kiểm tra…

→ Đặt câu:

- Bạn Tuấn đang làm bài tập về nhà của cô giáo.

- Chúng em tham gia thực hành làm thơ năm chữ về chủ đề năm mới trong giờ Tiếng Việt

- Nghe cô giáo dặn dò về kì thi giữa kì 1 sắp đến, chúng em cẩn thận ghi chép các nội dung vào vở

- Em và các bạn chăm chú lắng nghe cô giáo kể câu chuyện Nàng tiên ốc

- Em chọn bài thơ Quạt cho bà ngủ để học thuộc, để khi gặp bà thì đọc thơ cho bà nghe

- Ăn cơm tối xong, em tự giác về phòng để làm bài tập về nhà cô giáo giao cho

- Tuần sau, chúng em sẽ bắt đầu kiểm tra giữa học kì 1

b 5 tính từ chỉ phẩm chất của học sinh: chăm chỉ, cần cù, siêng năng, thật thà, ngoan ngoãn, hiền lành…

→ Đặt câu:

- Nga rất siêng năng rèn luyện sức khỏe của mình

- Hùng là bạn học sinh chăm chỉ phát biểu nhất lớp em

- Bà em thường dạy em rằng “cần cù bù siêng năng”

- Mẹ dạy em là phải thật thà, không bao giờ được gian dối

- Cu Tí là một đứa trẻ ngoan ngoãn, em chẳng bao giờ đi chơi mà không xin phép bố mẹ

- Làng xóm ai cũng khen bố em là một người hiền lành

c 5 danh từ chỉ nghề nghiệp: giáo viên, bác sĩ, kĩ sư, ca sĩ, diễn viên, công nhân…

→ Đặt câu:

- Mẹ Lan là một diễn viên múa tài ba

- Ngày 20 tháng 11 hằng năm là ngày dành để tôn vinh những người giáo viên

- Chú Tư là kĩ sư, làm việc trong công ty Nhật Bản

- Em luôn mơ ước sau này khi lớn lên sẽ được làm ca sĩ nổi tiếng

- Mẹ em rất thích nữ diễn viên Bảo Thanh

- Các chú công nhân đang trở về nhà sau một ngày làm việc mệt nhọc

Câu 11:

Học sinh tham khảo các đoạn văn sau:

Bài tham khảo 1:

Trước cổng làng là cánh đồng lúa rộng mênh mông, cò bay mỏi cánh chẳng thấy bờ Lúc này, lúa đương thì con gái, từ ngọn đến gốc đều là một màu xanh mướt mắt Những bông lúa vừa mới nhú,

đung đưa từng chùm hạt ngọc nhỏ xíu, xanh lung linh Mỗi khi gió lướt qua, cả cánh đồng trộn ràng xào xạc bởi những bông lúa chạm đầu vào nhau Và theo đó, là cả một làn hương thơm ngòn ngọt vương chút vị sữa của những bông lúa còn non Đứng bên cánh đồng, phóng tầm mắt ra xa, cảm giác thật là thích chí và thư giãn Cánh đồng lúa thực sự là một nơi lí tưởng cho những người con xa quê lâu lắm mới trở về

- Câu Ai là gì?

+ Cánh đồng lúa thực sự là một nơi lí tưởng cho những người con xa quê lâu lắm mới trở về

- Câu Ai thế nào?

+ Trước cổng làng là cánh đồng lúa rộng mênh mông, cò bay mỏi cánh chẳng thấy bờ

+ Lúc này, lúa đương thì con gái, từ ngọn đến gốc đều là một màu xanh mướt mắt

+ Những bông lúa vừa mới nhú, đung đưa từng chùm hạt ngọc nhỏ xíu, xanh lung linh

+ Và theo đó, là cả một làn hương thơm ngòn ngọt vương chút vị sữa của những bông lúa còn non

- Câu Ai làm gì?

+ Mỗi khi gió lướt qua, cả cánh đồng trộn ràng xào xạc bởi những bông lúa chạm đầu vào nhau + Đứng bên cánh đồng, phóng tầm mắt ra xa, cảm giác thật là thích chí và thư giãn

Bài tham khảo 2:

Trên đường đi về quê, em có đi qua một cánh đồng lúa chín Đó là cánh đồng lúa của làng em Lúc này, lúa đã chín vàng ươm như màu của nắng Nhìn từ xa, trông cánh đồng như một tấm thảm khổng lồ Mỗi khi có gió thổi qua, các bông lúa rung rinh tạo nên những cuộn sóng dập dềnh

Em xin bố mẹ để được dừng ngắm những bông lúa Khi đứng gần ruộng lúa, em ngửi được mùi thơm nồng nà, đặc trưng của những bông lúa chín Đó là mùi hương không thể lẫn với loại cây nào khác Dù đã đi qua cánh đồng lúa xa rồi, nhưng những hình ảnh tuyệt đẹp ấy vẫn vẹn nguyên trong tâm trí em

- Câu Ai là gì:

+ Đó là cánh đồng lúa của làng em

+ Đó là mùi hương không thể lẫn với loại cây nào khác

- Câu Ai thế nào:

+ Lúc này, lúa đã chín vàng ươm như màu của nắng

+ Nhìn từ xa, trông cánh đồng như một tấm thảm khổng lồ

- Câu Ai làm gì:

+ Em xin bố mẹ để được dừng ngắm những bông lúa

+ Khi đứng gần ruộng lúa, em ngửi được mùi thơm nồng nà, đặc trưng của những bông lúa chín

Mời các bạn tham khảo thêm nhiều tài liệu học tập khác tại

https://www.facebook.com/groups/Tai.lieu.hoc.tap.lop.4.VNDOC/