báo cáo thực tập tại Cơ sở thực tập Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Nhi Trung ương

LỜI MỞ ĐẦUCông tác xã hội là một nghề mới ở Việt Nam ,hầu như mọi người còn lạ lẫm với tên gọi của nghề .Tuy nhiên ,cùng với sự phát triển của đất nước ,nghề Công tác xã hội đã được công

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Sinh viên: Đỗ Thanh Ân

Lớp: K66 – CTXH

GV hướng dẫn: T.s Ngô Thị Thanh Mai

Cơ sở thực tập: Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Nhi Trung ương

Hà Nội, tháng 4 năm 2020

LỜI MỞ ĐẦU

Công tác xã hội là một nghề mới ở Việt Nam ,hầu như mọi người còn lạ lẫm với tên gọi của nghề Tuy nhiên ,cùng với sự phát triển của đất nước ,nghề Công tác xã hội đã được công nhận là một nghề với nhiều công việc đáp ứng nhu cầu phục vụ của xã hội Nghề CTXH đã và đang có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bình đẳng và tiến bộ của mỗi quốc gia và nhân loại Đặc biệt ,nghề góp phân giái quyết vấn đề xã hội liên quan đến đời sống của từng cá nhân ,nhóm nhỏ hay cộng đồng yếu thế Gía trị của CTXH dựa trên sự tôn trọng quyền lợi ,sự bình đẳng ,giá trị cac đối tượng Gía trị được thể hiện trong các nguyên tắc hoạt động cũng như các quy điều đạo đức của CTXH Ở những kì học trước ,em đã có cơ hội được đi thực tập CTXH cá nhân , CTXH nhóm, CTXH phát triển cộng đồng ở lần lượt các trung tâm , trường học, cộng đồng,….Nhưng năm nay –năm cuối của Đại học em rất may mắn và vinh dự khi được thực tập tại Bệnh viện Bạch Mai –bệnh viện tuyến đầu của cả nước cũng như là nơi tiên phong phát triển mô hình CTXH tại Bệnh viện Trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Bạch Mai,em đã được các phòng ban liên quan hỗ trợ và đặc biệt là các cô , các chị phòng Công tác xã hội Bệnh viện Bạch Mai giúp đỡ rất nhiệt tình Tất cả những tư liệu ,quá trình thực tập em đã tổng hợp lại trong bản báo cáo này.

Qua đây ,em xin chân thành cảm ơn tới các thầy , cô giảng viên khoa CTXH

trường Đại học Sư Phạm Hà Nội,đặc biệt là cô Đỗ Thị Bích Thảo đã hướng dẫn em trong suốt quá trình em thực tập và viết báo cáo Em cũng xin được gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Bệnh Viện Bạch Mai đã tạo điều kiện hết mức ,các cán bộ phòng Công tác xã hội ,đặc biệt là chị Trần Thị Minh Hằng kiểm huấn hiên trực tiếp giúp

đỡ em trong suốt quá trình thực tập và hoán thiện báo cáo của mình.Dù đã rất cố gắng và tâm huyết ,nhưng do là lần đầu tiếp xúc với môi trường bệnh viện ,và do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID 19 báo cáo của em không tránh khỏi thiếu xót

Em rất mong nhận được sự góp ý ,chỉ dẫn của thầy cô để báo cáo thực tập của em được hoàn chỉnh hơn.

Em xin chân thành cảm ơn.

MỤC LỤC

PHẦN 1: KHÁI QUÁT CƠ SỞ THỰC TẬP 3

I Lịch sử Công tác xã hội trong bệnh viện 3

1 Thế giới: 3

2 Việt Nam: 3

3 Bệnh viện Nhi Trung ương: 4

4 Phòng Công tác xã hội: 4

II Mục tiêu và chức năng của phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Nhi Trung ương: 5

III Các đối tượng xã hội được chăm sóc 5

IV Các hoạt động và dịch vụ chăm sóc 6

1 Hỗ trợ bệnh nhân và nhân viên y tế: 6

2 Tổ chức sự kiện 7

3 Hoạt động gây quỹ 8

4 Quan hệ công chúng và hỗ trợ cộng đồng 8

5 Đào tạo 8

V Vai trò của cơ sở trong bối cảnh của cộng đồng 9

VI Một số quy trình 10

VII Ý kiến nhận xét của sinh viên về cơ sở: 12

PHẦN 2: BÁO CÁO NHỮNG HOẠT ĐỘNG ĐÃ LÀM ĐƯỢC 12

TRONG THỜI GIAN THỰC TẬP TẠI CƠ SỞ 12

A Hoạt động thăm hỏi, thu thập thông tin, hỗ trợ bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn (thực hành quan sát ca) 12

I Ca quan sát số 1: 12

II Ca quan sát số 2: 13

B Hoạt động phát quà từ thiện của các nhà tài trợ cho các bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn tại bệnh viện Nhi Trung ương 15

1 Nội dung hoạt động 15

2 Quy trình hoạt động 17

3 Bài học có được qua hoạt động 17

4 Những thuận lợi và khó khăn 18

C Hoạt động can thiệp, hỗ trợ cho các bệnh nhi tại “lớp học Hy Vọng” – bệnh viện Nhi Trung ương 19

1 Nội dung hoạt động 19

2 Quy trình hoạt động 19

3 Bài học có được qua hoạt động 19

4 Những thuận lợi và khó khăn 20

D Hoạt động hỗ trợ về vật chất và tinh thần cho nhân viên y tế tại bệnh viện 21

1 Nội dung hoạt động 21

2 Quy trình hoạt động 22

3 Bài học có được qua hoạt động 22

4 Những thuận lợi và khó khăn 22

E Bài tập thực hành tại cơ sở 23

Câu 1: 23

Câu 2: 26

PHẦN 3: LƯỢNG GIÁ QUÁ TRÌNH THỰC TẬP 32

PHẦN 4: KIẾN NGHỊ 33

PHẦN 1: KHÁI QUÁT CƠ SỞ THỰC TẬP

I Lịch sử Công tác xã hội trong bệnh viện

1 Thế giới:

_Theo Gail Auslander, Công tác xã hội trong y tế bắt đầu ở Anh cùng với sự ra đờicủa Hiệp hội các tổ chức từ thiện sau đó đến Hoa Kỳ ngay từ cuối thế kỷ XVII_Đến giữa thế kỷ XX, Công tác xã hội đã trở thành 1 ngành học được đào tạo chính quy ở hầu hết các nước trên thế giới

_Ở Mỹ, Công tác xã hội lần đầu tiên được đưa vào bệnh viện năm 1905 tại Boston

và đến nay hầu hết các bệnh viện đều có phòng Công tác xã hội

_Ở Châu Á, hoạt động Công tác xã hội được công nhân đầu tiên tại Trung Quốc làhoạt động xã hội về y tế tại khoa Công tác xã hội bệnh viện tại Bắc Kinh thành lậpnăm 1921 bởi 1 nhân viên làm Công tác xã hội Hoa Kỳ

2 Việt Nam:

_Ngày 25/3/2010 ban hành QĐ số 32/20010/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án

“Phát triển nghề Công tác xã hội giai đoạn 2010 – 2020’

 Nghề Công tác xã hội ở Việt Nam có thể được coi chính thức được công nhận.

_Công tác xã hội trong y tế được hình thành ngay sau đó thông qua QĐ số

2514/QĐ-BYT của Bộ y tế ngày 15/7/2011 về việc phê duyệt đề án “Phát triển nghề Công tác xã hội trong ngành Y tế giai đoạn 2011 – 2020”

_Ngày 26/11/2015 Bộ Y tế ban hành thông tư số 43/2015/TT-BYT quy định về nhiệm vụ và hình thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ Công tác xã hội của bệnh viện._Ngày 15/9/2016 Thủ tướng Chính phủ ký QĐ số 1791/QĐ-TTg về việc quyết định lấy ngày 25/3 hàng năm là ngày Công tác xã hội Việt Nam

 Công tác xã hội trong bệnh viện ngày càng phát triển và có vai trò quan trọng.

3 Bệnh viện Nhi Trung ương:

a Lịch sử hình thành

_Bệnh viện Nhi Trung ương được thành lập ngày 14/7/1969

_Là Bệnh viện Nhi khoa đầu ngành

_Số nhân viên: 2000

_Bệnh nhân nội trú/ngày: 1600 – 1800

_Bệnh nhân ngoại trú/ngày: 3800 – 4500

_Th.S Trịnh Ngọc Hải - Phó Giám đốc BV phụ trách trực tiếp phòng

_Phòng CTXH nằm trong hệ thống Phòng ban chức năng

_Phòng có 7 thành viên

_Mạng lưới CTXH được thiết lập chặt chẽ tại tất cả các khoa phòng trong bệnhviện

II Mục tiêu và chức năng của phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Nhi Trung ương:

_Hỗ trợ bệnh nhân và nhân viên y tế

_Hoạt động gây quỹ

_Tổ chức sự kiện

_Quan hệ công chúng và hỗ trợ cộng đồng

_Đào tạo và huấn luyện

III Các đối tượng xã hội được chăm sóc

_Bệnh nhi và người nhà bệnh nhi tại bệnh viện

_Toàn bộ nhân viên y tế ở bệnh viện

Tổ hành chính

_ 1 CN QLNL

IV Các hoạt động và dịch vụ chăm sóc

1 Hỗ trợ bệnh nhân và nhân viên y tế:

a Hỗ trợ người bệnh và gia đình người bệnh

_Thăm hỏi bệnh nhân và người nhà, nắm bắt thông tin, xác định mức độ khó khăn, lập phương án hỗ trợ và tổ chức thực hiện

_Hỗ trợ cho người bệnh là nạn nhân của bạo hành, bạo lực gia đình, trẻ bị bỏ rơi,…

_Tham gia các buổi hội chẩn bệnh nhi ghép tạng và những trường hợp bệnh nhân đặc biệt

_Vận động hỗ trợ kinh phí chữa bệnh, chi phí chăm sóc sinh hoạt hàng ngày cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn: bữa ăn, bỉm, sữa, quần áo, đồ dùng sinhhoạt,…

_Hỗ trợ, tư vấn cho người bệnh về quyền, lợi ích hợp pháp và nghĩa vụ của người bệnh: bảo hiểm y tế, tài trợ xã hội,…

_Cung cấp thông tin, tư vấn cho người bệnh Hỗ trợ thủ tục chuyển viện, xuất viện, mai tang trẻ bị bỏ rơi,…

_Đảm bảo 100% các bệnh nhân khó khăn điều trị tại bệnh viện được hỗ trợ bữa

ăn hàng ngày: cơm & cháo Trung bignh mỗi năm bệnh viện vận động được gần 300.000 suất ăn

Tổng hợp kinh phí đã được hỗ trợ từ 10/2008 – Quý I/2019

_Vận động và tổ chức các hoạt động hiến máu nhân đạo

_Vận động các nhóm máu hiếm hỗ trợ kịp thời cho bệnh nhân

_Vận động các trang thiết bị y tế phục vụ khám chữa bệnh

_Tổ chức các hoạt động: dạy học, vẽ tranh, kể chuyện ngay tại giường bệnh dành cho các bệnh nhân không thể tham gia lớp học hy vọng, hay phòng chơi_Tổ chức Lớp học hy vọng dành cho bệnh nhi trên 6 tuổi

_Tổ chức thường niên các chương trình cho bệnh nhân và gia đình bệnh nhân trong các dịp lễ, Tết thiếu nhi, Tết trung thu, giáng sinh, Tế dương lịch, Tết cổ truyền,…

3 Hoạt động gây quỹ

_Tích cực tham gia các hoạt động từ thiện:”Ngày hội hoa hướng dương”,

“Cuộc chạy vì trẻ em”, tổ chức hàng năm gây quỹ ủng hộ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn mắc bệnh ung thư

_Kết nối những trường hợp bệnh nhân khó khăn với cộng đồng

_Kết nối các trường hợp bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo từ cộng đồng tới điều trị tại bệnh viện

5 Đào tạo

_Phối hộ tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng về CTXH

_Đào tạo và hướng dẫn cán bộ CTXH tuyến dưới

_Đào tạo và huấn luyện các sinh viên CTXH tới thực tập tại bệnh viện: CTXH

cá nhân, CTXH nhóm, các kỹ năng mềm,…

_Lãnh đạo phòng thường xuyên được mời đi chia sẻ kinh nghiệm về hoạt độngCTXH nói chung và hoạt động đào tạo thực hành trong lixng vực CTXH nói riêng

_Được mời tham gia giảng dạy các chuyên đề CTXH trong bệnh viện

_Được mời tham dự ban cố vấn đề tài khoa học lĩnh vực CTXH bệnh viện

V Vai trò của cơ sở trong bối cảnh của cộng đồng

Bệnh nhân được hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ

y tế toàndiện

Bệnh nhân, gia đình nạn nhân được tiếp cận các dịch vụ giúp giải tỏa áp lực tâm lý ->

nâng cao hiệu quả điều trị

Tạo dựngmối quan

hệ hàihòa giữatinh thần

và thểchất củangườibệnh

Giảm áplực chonhânviên y

tế, nângcao hiệuquả điềutrị

có hoàncảnh khókhăn đượctrợ giúp vềchi phíchữa bệnh,bữa ăn,…CÔNG TÁC XÃ HỘI

SỰ HÀI LÒNGCỦA NGƯỜIBỆNH

_Là người vận động nguồn lực: Vận động các nguồn lực từ BV và Công

đồng để hỗ trợ các BN và gia đình BN, NVYT Ví dụ: chi phí chữa bệnh, tinhhoạt cho BN có hoàn cảnh khó khăn, chi phí tổ chức các chương trình văn hóavăn nghệ giúp BN và người nhà BN cải thiện đời sống tinh thần, vận động cácphòng chơi, lớp học cho BN

_Là người kết nối các dịch vụ, chính sách và giới thiệu cho đối tượng các

chính sách, dịch vụ, các nhà hảo tâm tới trợ giúp

_Là người giáo dục: cung cấp kiến thức kỹ năng về CTXH trong BV để các

BV tham quan học tập đồng thời đào tạo thực hành cho các sinh viên chuyênngành CTXH

_Là người tư vấn: Tư vấn, cung cấp thông tin cho BN, người nhà BN, làm

việc với những nhà chuyên môn khác để giúp họ có được những dịch vụ tốthơn

_Vai trò là người tham vấn:

Tham gia tham vấn giúp các gia đình có con không may tử vong vượt quakhủng hoảng, giải quyết các khiếu nại, giải quyết những căng thẳng xung độtgiữa gia đình Bn và NVYT

_Vai trò là người trợ giúp xây dựng và thực hiện kế hoạch cộng đồng:

Hỗ trợ các vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, các huyện nghèo

_Vai trò là người chăm sóc, người trợ giúp: Chăm sóc trẻ bị bỏ rơi, trẻ bị

bạo hành

_Vai trò là người quản lý hành chính: NV CTXH thực hiện những công

việc cần thiết cho việc quản lý các hoạt động, các chương trình, lên kế hoạch

và triển khai kế hoạch các chương trình dịch vụ cho BN, người nhà BN vàcộng đồng Thực hiện công tác đánh giá và báo cáo về sự thực hiện Công việc,chất lượng dịch vụ

VI Một số quy trình

 Quy trình hỗ trợ bệnh nhân

_Bước 1: Tiếp cận thân chủ và xác định vấn đề

_Bước 2: Đánh giá và lên kế hoạch giúp đỡ

_Bước 3: Thực hiện kế hoạch

_Bước 4: Lượng giá và kết thúc (Ghi chép quản lý ca)

 Quy trình tiếp nhận tài trợ

_Bước 1: Tiếp nhận và phân loại hình thức tài trợ

_Bước 2: Lên kế hoạch và hỗ trợ tùy theo hình thức tài trợ

_Bước 3: Ghi nhận và tri ân các nhà tài trợ

_Bước 4: Lượng giá và kế thúc

 Quy trình đào tạo

_Bước 1: Kiểm tra đầu vào đánh gia trình độ SV

_Bước 2: Lên kế hoạch thực tập căn cứ theo thời gian và mục tiêu thực tập của SV_Bước 3: Giảng 1 số lý thuyết CTXH trong BV

Hướng dẫn, làm mẫu 1 số kỹ năng và các hoạt động cơ bản

_Bước 4: Giám sát sinh viên thực hành

Lượng giá rút kinh nghiệm theo ngày

_Bước 5: Test đầu ra

Cấp chứng chỉ

 Quy trình tiếp nhận tài trợ

_Nhân viên CTXH đóng vai trò là người kết nối các nguồn lực

_Đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng

_Tư vấn để các nhà hảo tâm hỗ trợ hợp lý, đúng người

_Đảm bảo không có sự thiên vị

VII Ý kiến nhận xét của sinh viên về cơ sở:

_Môi trường sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh, sát khuẩn

_Môi trường làm việc trẻ, năng động

_Trình độ chuyên môn cao, chuyên nghiệp

_Là cơ sở có nhiều tiềm năng và thế mạnh để phát triển Công tác xã hội

PHẦN 2: BÁO CÁO NHỮNG HOẠT ĐỘNG ĐÃ LÀM ĐƯỢC

TRONG THỜI GIAN THỰC TẬP TẠI CƠ SỞ

A Hoạt động thăm hỏi, thu thập thông tin, hỗ trợ bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn (thực hành quan sát ca)

I Ca quan sát số 1: Thân chủ là gia đình người dân tộc thiểu số, có hoàn cảnh khó

khăn đang có con nằm điều trị ở bệnh viện Gia đình được khoa điều trị gửi giấy giới thiệu yêu cầu hỗ trợ xuống phòng CTXH Nhân viên CTXH tại bệnh viện đã lên phòng bệnh thăm hỏi và thu thập thông tin

1 Vấn đề của thân chủ là gì ?

Gia đình thân chủ là người dân tộc thiểu số, có con nhỏ đang bị bệnh năng đangđiều trị tại bệnh viện Hoàn cảnh gia đình khó khăn, không đủ tiền chi trả viện phí, gia đình chỉ có bố của bệnh nhân là biết tiếng Kinh

2 Nhưng điểm nhân viên CTXH đã làm tốt

a Về kỹ năng

_Kỹ năng lắng nghe tốt

_Thực hiện kỹ năng đặt câu hỏi mở để thu thập thông tin của thân chủ

_Kỹ năng thấu cảm, hiểu rõ hoàn cảnh thân chủ

_Kỹ năng quan sát để xác thực thông tin

b Về quy trình

_Thực hiện đầy đủ các quy trình: chào hỏi bắt đầu câu chuyện, giới thiệu, bảo mật thông tin, cung cấp thông tin, hướng dẫn các quy trình hỗ trợ, thông tin liênlạc,…

c Về kiến thức

_Có kiến thức chuyên môn sâu

_Có thái độ tôn trọng thân chủ, tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ

3 Những điểm nhân viên CTXH làm chưa tốt

_Chưa đủ kiên nhẫn, có thái độ không được thoải mái khi gia đình thân chủ gặpkhó khăn trong việc giao tiếp bằng tiếng Kinh

_Chưa nói trực tiếp với thân chủ về nguyên tắc bảo mật thông tin ngay đầu cuộcnói chuyện

II Ca quan sát số 2: Gia đình anh Nguyễn Văn A là người dân tộc thiểu số có con

nhỏ bị bệnh quá nặng và bệnh viện không thể chữa trị nên đã yếu cầu xuất viện Không đủ tiền bắt xe về quê nên anh A đã xuống gặp trực tiếp phòng Công tác xã hội để xin trợ giúp Nhân viên Công tác xã hội đã liên lạc với khoa điều trị để cùnggiải quyết vấn đề cho thân chủ Ngay buổi chiều hôm đó nhà tài trợ đã tài trợ cho gia đình a A 1 chuyến xe cứu thương chở về tận nhà và 3 triệu đồng hỗ trợ gia đìnhchăm sóc cho con nhỏ

1 Vấn đề của thân chủ là gì ?

Thân chủ có con bị bệnh quá nặng không thể chữa trị Bệnh viện không còn

đủ xe cứu thương để đưa về Gia đình là người dân tộc thiểu số, đã dồn hết tiền và đi vay mượn để chi trả viện phí, thuốc men cho con nên không còn tiền về quê

Anh A có gặp 1 tài xế ngoài cổng bệnh viện và tài xế yêu cầu 2 triệu để đưagia đình anh về, nhưng a không còn tiền

Do chỉ biết 1 chút tiếng Kinh nên khi trình bày hoàn cảnh với khoa điều trị làm cho khoa điều trị hiểm nhầm rằng anh đã có xe đưa về, dẫn đến khoa điều trị đã không gửi giấy giới thiệu hỗ trợ xuống phòng CTXH

Khi được mọi người xung quanh giới thiệu anh đã xuống trực tiếp trình bàyhoàn cảnh với phòng Công tác xã hội tại bệnh viện xin trợ giúp.

2 Những điểm nhân viên CTXH đã làm tốt

a Về kỹ năng

_Khi tiếp nhận thân chủ, nhân viên CTXH có kỹ năng lắng nghe, thấu cảm, phản hồi tốt với thân chủ, nhanh chóng nắm bắt xác định vấn đề thân chủ gặp phải

_Kỹ năng đặt câu hỏi để thân chủ nói ra những cảm xúc, vấn đề gặp phải

_Kỹ năng giao tiếp tốt, tôn trọng thân chủ

Khả năng vận động nguồn lực linh hoạt, nhanh chóng

_Khả năng ứng biến, hỗ trợ tốt trong mọi trường hợp cấp bách (1 đặc thù của CTXH trong bệnh viện )

b Về quy trình

_Thực hiện đầy đủ các quy trình: chào hỏi bắt đầu câu chuyện, giới thiệu, bảo mật thông tin, cung cấp thông tin, hướng dẫn các quy trình hỗtrợ, thông tin liên lạc,…

_Thực hiện hỗ trợ ngay

_Liên lạc cung cấp thông tin cho nhà tài trợ

_Đưa nhà tài trợ đến gặp gia đình bệnh nhân tại phòng CTXH

_Tiến hành trao tiền hỗ trợ và chở bệnh nhân về nhà

c Về kiến thức

_Có kiến thức chuyên môn sâu

_Có thái độ tôn trọng, cảm thông với hoàn cảnh thân chủ

3 Những thuận lợi và khó khăn

_Được sự chỉ bảo nhiệt tình của các anh chị trong phòng Công tác xã hội bệnh viện Nhi Trung ương

1 Nội dung hoạt động

Hàng tuần tại bệnh viện Nhi Trung ương sẽ có những nhà tài trợ, những nhà hảo tâm đến tài trợ những suất cơm, suất cháo miễn phí cho các bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn tại bệnh viện (khoảng 100-200 suất/ngày, vào thứ 2 và thứ 4 hàng tuần)

Tùy vào yêu cầu của nhà tài trợ, nhân viên Công tác xã hội sẽ phát đến tay các bệnh nhi và người nhà bệnh nhi theo các cách khác nhau (gọi điện người nhà bệnh nhi xuống nhận tại phòng hoặc nhân viên xã hội sẽ đến các phòng bệnh trao tận tay cho các bệnh nhân)