Tư tưởng hồ chí minh về đoàn kết dân tộc, độc lập dân tộc, tự chủ, tự cường. Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về đoàn kết dân tộc trong xây dựng đất nước.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC
BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN MÔN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tên đề tài: Đề 16: Nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
và vấn đề nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, tự lực, tự cường trong thời kỳ hội nhập
Hà Nội, 07/2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU: Lý do chọn đề tài
PHẦN NỘI DUNG
I Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc
1.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết
định thành công của cách mạng
1.2 Đại đoàn kết dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của
cách mạng Việt Nam
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc
2.1 Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
2.2 Nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc
3 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
4 Hình thức, nguyên tắc tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc – Mặt
trận dân tộc thống nhất
4.1 Mặt trận dân tộc thống nhất
4.2 Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống
nhất
5 Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
II vấn đề nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, tự lực, tự cường trong
thời kỳ hội nhập.
1 Những vấn đề trọng yếu để giữ vững độc lập, tự chủ, tự cường trong
hội nhập quốc tế.
2 Một số vấn đề có tính nguyên tắc, nêu cao tinh thần độc lập tự chủ,
tự lực, tự cường trong thời kỳ hội nhập khi tham gia hội nhập quốc tế.
PHẦN KẾT LUẬN
Tài liệu tham khảo
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU:
Lý do chọn đề tài
Đại đoàn kết dân tộc là một giá trị tinh thần to lớn, một truyền thống cực kì quý báu của dân tộc ta, được hun đúc trong suốt mấy nghàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đoàn kết đã trở thành một động lực to lớn, một triết lý nhân sinh và hành động để dân tộc ta vượt qua bao biến cố, thăng trầm của thiên tai, địch họa, để tồn tại và phát triển bền vững Trên cơ sở thực tiễn cách mạng Việt Nam và thực tiễn cách mạng thế giới đã sớm hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
về đại đoàn kết dân tộc
Trong đó tư tưởng về đại đoàn kết là tư tưởng nổi bật, có giá trị trường tồn đối với quá trình phát triển của dân tộc ta và của toàn nhân loại Đấy là tư tưởng xuyên suốt và nhất quán trong
tư duy lý luận và trong hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh và
đã trở thành chiến lược cách mạng của Đảng ta, gắn liền với những thắng lợi vẻ vang của dân tộc Đặc biệt là trong thời kì hội nhập quốc tế hiện nay, tư tưởng về đoàn kết dân tộc càng phải được đề cao trước những biến động hay tác động tiêu cực của hội nhập quốc tế Chính vì lí do trên, em xin chọn đề tài
“Nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và vấn đề nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, tự lực, tự cường trong thời kỳ hội nhập”
Trang 4PHẦN NỘI DUNG:
I Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc
1.1 Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết
định thành công của cách mạng
Vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa chiến lược lâu dài và xuyên suốt tiến trình cách mạng Đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ có ý nghĩa trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, mà còn có ý nghĩa cả trong cách mạng xã hội chủ nghĩa Theo Hồ Chí Minh, trong thời đại mới, để đánh bại các thế lực đế quốc thực dân nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp và giải phóng con người, nếu chỉ có tinh thần yêu nước thì chưa đủ Cách mạng muốn thành công và thành công “đến nơi”, phải tập hợp tẩt cả mọi lực lượng có thể tập hợp, xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc một cách bền vững
Hồ Chi Minh chỉ ra rằng, muốn quy tụ được mọi lực lượng vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cẩn có chính sách và phương pháp phù hợp với tìmg đối tượng Trong mỗi giai đoạn cách mạng, trước những yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau, chính sách và phương pháp tập hợp đại đoàn kết có thể và cần thiết phải điều chinh cho phù hợp với tímg đối tượng khác nhau, song không bao giờ được thay đổi chủ trương đại đoàn kết dân tộc, vì đó là vấn đề sống còn, quyết định thành bại của cách mạng Nhờ tư tưởng nhất quán và chính sách mặt trận đúng đắn, Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Hồ Chí Minh, đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc, đưa cách mạng Việt Nam giành được nhiều thắng lợi to lớn Từ bài học thành công của cách mạng, Hồ Chí Minh đã tổng kểt những quan điểm mang tính chân lý về vai trò của nhân dân, của khối đại đoàn kết: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta” , “Đoàn kết là một lực lượng
vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi” , “Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi” , “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” , “Bây giờ còn một điểm rất quan trọng, cũng là điểm mẹ Điểm này mà thực hiện tốt thi đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết” Người kết luận:
“Đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”
1.2 Đại đoàn kết dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của
cách mạng Việt Nam
Trang 5Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, đoàn kết không chỉ là khẩu hiệu chiến lược,
mà còn là mục đích của cách mạng Chính vì thế, theo Người, đại đoàn kết toàn dân tộc phải được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của Đàng, phải được quán triệt trong tất cả mọi lĩnh vực, từ đường lối, chủ trương, chính sách tới hoạt động thực tiễn của Đảng Trong lời kết thúc buổi ra mắt của Đàng Lao động Việt Nam, ngày 3-3-1951 Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thế dân tộc: “Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong tám chữ là: ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN, PHỤNG SỰ TỐ QUỐC”’
Đại đoàn kết toàn dân tộc là nhiệm vụ hảng đầu của Đảng, cũng lả nhiệm vụ hàng đầu của mỗi giai đoạn cách mạng Nhấn mạnh vấn đề này là nhấn mạnh đến vai trò của thực lực cách mạng Bởi cách mạng muốn thành công nếu chỉ có đường lối đúng thì chưa đủ, mà trên cơ sở cùa đường lối đúng, Đảng phải cụ thể hoá thành những mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng phù hợp với từng giai đoạn để lôi kéo, tập hợp quần chúng, tạo thực lực cho cách mạng Thực lực đó chính là khối đại đoàn kết dân tộc Năm 1963, khi nói chuyện với cán bộ tuyên truyền và huấn luyện miền núi về cách mạng xã hội chủ nghĩa, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Trước Cách mạng Tháng Tám và trong kháng chiến, thì nhiệm vụ tuyên huấn là làm cho đồng bào các dân tộc hiểu được mấy việc: Một
là đoàn kết Hai là làm cách mạng hay kháng chiến để đòi độc lập.Chỉ đơn giản thế thôi Bây giờ mục đích của tuyên truyền huấn luyện là: Một là đoàn kết, Hai
là xây dựng chủ nghĩa xã hội Ba là đấu tranh thổng nhất nước nhà”
Đại đoàn kết là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, là đòi hỏi khách quan của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng Từ trong phong trào đấu tranh để tự giải phóng và xây dựng xã hội mới tốt đẹp, quần chúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và hợp tác, Đảng Cộng sản phải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những nhu cầu, những đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập củaa dân tộc, tự do cho nhân dân và hạnh phúc cho con người Do đó, đại đoàn kết toàn dân tộc chính là hợp điểm của “Ý Đảng” và
“Lòng dân”
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc
2.1 Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
Chủ thể cùa khối đại đoàn kết dân tộc theo quan điểm của Hồ Chí Minh là toàn thể nhân dân, tất cả những người Việt Nam yêu nước Đứng trên lập trường giai
Trang 6cấp công nhân và quan điểm quần chúng, Hồ Chí Minh đề cập vấn đề nhân dân một cách rõ ràng, toàn diện Nội hàm về nhân dân có biên độ rất rộng, Hồ Chí Minh thường dùng khái niệm này để chỉ “Mọi con dân nước Việt”, “Mỗi một người con Rồng cháu Tiên”, không phân biệt dân tộc đa số hay thiểu sổ, có tín ngưỡng hay không tín ngưỡng, không phân biệt “già, trẻ, gái, trai, giàu nghèo, quý tiện” Như vậy, nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh vừa được hiểu với tư cách là mỗi con người Việt Nam cụ thể, vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân, với những mối liên hệ cả quá khứ và hiện tại, họ là chủ thể của khối đại đoàn kểt dân tộc và đại đoàn kết dân tộc thực chất là tập hợp lực lượng toàn dân
Nói tới đại đoàn kết toàn dân tộc cũng có nghĩa là phải tập hợp được tất cà mọi người dân vào trong cuộc đấu tranh chung Theo ý nghĩa đó, nội hàm khái niệm đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh rất phong phú, bao gồm nhiều tầng, nhiều cấp độ các quan hệ liên kết qua lại giữa các thành viên, các bộ phận, các lực lượng xã hội của dân tộc từ dân tộc đa số đến dân tộc thiểu số, từ thấp đến cao, từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới Hồ Chí Minh nhiều lần nói: “Đoàn kết của ta không những rộng rãi mà còn đoàn kết lâu dài ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và bảo vệ Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”
Hồ Chí Minh còn chỉ rõ, trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc để tập hợp lực lượng, không được phép bỏ sót một lực lượng nào, miễn là lực lượng đó có lòng trung thành và sẵn sàng bảo vệ
Tổ quổc, không là Việt gian, không phản bội lại quyền lợi của dân chúng Với tinh thần đại đoàn kết rộng rãi như vậy, Hồ Chí Minh đã định hướng cho việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tới cách mạng xã hội chủ nghĩa
2.2 Nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc
Dân tộc, nhân dân là những khái niệm chỉ một cộng đồng, một khối người Muốn xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc thì phải xác định rõ đâu là nền tảng của khối đoàn kết dân tộc và những lực lượng nào tạo nên nền tảng đó Người chi rõ;
“Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là
Trang 7nền, gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, gốc của cây Nhưng đã
có nền vững, gốc tốt, còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác” ; “Lực lượng chủ yếu trong khối đại đoàn kết dân tộc là công nông, cho nên liên minh công nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất” Người còn nêu rõ, lấy liên minh công nhân - nông dân – lao động trí óc làm nền tảng cho khối đại đoàn kết dân tộc Nền tảng càng được củng cố vũng chắc thì khối đại đoàn kết toàn dân tộc càng có thể mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Đại đoàn kết toàn dân tộc còn phải đoàn kết và thống nhất trong Đàng Sự đoàn kết thống nhất của Đảng phải dựa trên cở sờ lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác
- Lênin; cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng; điều lệ Đảng; nghị quyết của tổ chức đảng các cấp Đồng thời, muốn đoàn kết thống nhất trong Đảng, phải thực hành dân chủ rộng rãi ở trong Đảng, thường xuyên và nghiêm chỉnh
tự phê bình và phê bình, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiện tiêu cực khác, phải sống với nhau có tình có nghĩa Có đoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để thống nhất ý chí và hành động.Sự đoàn kết trong Đảng là cơ sờ vững chắc để xây dựng sự đoàn kết trong Mặt trận Đảng đoàn kết, dân tộc đoàn kết và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng đối với nhân dân sẽ tạo nên sức mạnh bên trong, để dân tộc vượt qua mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ thù, đi tới thắng lợi cuối cùng cùa cách mạng
3 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc
Trong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, phải lấy lợi ích chung làm điểm quy
tụ, đồng thời phải tôn trọng các lợi ích khác biệt chính đáng Phải chú ý xử lý các mối quan hệ lợi ích rất phong phú trong xã hội Việt Nam Chỉ có xử lý tốt quan hệ lợi ích trong xã hội thì mới tìm ra những điểm tương đồng để đoàn kết lực lượng yêu nước, cách mạng Mặt trận là tổ chức tập hợp đông đảo quần chúng với lợi ích vừa tương đồng, vừa khác biệt Muốn Mặt trận hoạt động lâu dài và bền chặt thì phải đặt lợi ích tối cao của dân tộc lên trên hết Lợi ích tối cao của dân tộc Việt Nam và cũng là nguyên tắc “bất di bất dịch” của cách mạng Việt Nam chính là độc lập, tự do Vấn đề còn lại là ở chỗ phải làm thế nào
để tất cả mọi người thuộc bất cứ giai tầng nào, lực lượng nào trong Mặt trận cũng phải đặt lợi ích tối cao đó lên trên hết, trước hết, vì lợi ích tối cao của dân tộc được bảo đảm thì lợi ích cơ bản của mỗi bộ phận, mỗi người đều được thực hiện
Trang 8Trên cơ sở bảo đàm lợi ích tối cao của dân tộc, những quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân cũng được cụ thể hóa sao cho phù hợp với lợi ích dân tộc, với từng đối tượng và điều kiện thực tiễn
Theo Hồ Chí Minh, muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của toàn dân tộc Truyền thống này được hình thành, củng cố và phát triển trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước hàng ngàn năm của cà dân tộc, trở thành giá trị bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm, tâm hồn của mỗi con người Việt Nam, được lưu truyền qua các thế hệ từ thời các vua Hùng dựng nước, tới Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Quang Trung Đó chính là cội nguồn sức mạnh vô địch để
cả dân tộc chiến đấu và chiến thắng thiên tai địch họa, lảm cho đất nước được trường tồn, cốt cách dân tộc dược giữ vừng
Phải có lòng khoan dung, độ lượng với con người Hồ Chí Minh chỉ rõ, trong mỗi cá nhân cũng như mỗi cộng đồng đều có những ưu điểm, khuyết điểm, mặt tốt, mặt xấu Cho nên, vì lợi ích của cách mạng, cần phải có lòng khoan dung
độ lượng, trân trọng phần thiện dù nhỏ nhất ở mỗi người thì mới có thể tập hợp, quy tụ rộng rãi mọi lực lượng Người viết: “Sông to, biền rộng bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn, thì một chút nước đầy tràn, vì độ lượng nỏ hẹp nhỏ Người mà tự kiêu, tự mãn, cũng như cái chén, cái đĩa cạn”.Theo Người, năm ngón tay có ngón ngắn ngón dài, nhưng cả năm ngón đều thuộc về một bàn tay, “trong mấy triệu người cũng có người thế này thế khác, nhưng thế này hay thể khác đều dòng dõi của tổ tiên ta Vậy nên ta phải khoan hồng, đại độ Ta phải nhận rằng đã là con Lạc cháu Hồng thi ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc Đối với những đồng bào lạc lối lầm đường, ta phải dùng tình thân ái mà cảm hoá họ Có như thế mới thành đoàn kết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc chắn sẽ vẻ vang”
Lòng khoan dung độ lượng ở Hồ Chí Minh không phải là một sách lược nhất thời, một thủ đoạn chính trị mà là sự tiếp nối phát triển truyền thống nhân ái, bao dung của dân tộc, từ chính mục tiêu của cuộc cách mạng mà Người suốt đời theo đuổi Đó là một tư tưởng nhất quán, được thể hiện trong đường lối, chính sách cùa Đảng đối với những người làm việc dưới chế độ cũ và những người nhất thời lầm lạc biết hối cải Người tuyên bố: “Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ”
Trang 9Để thực hiện đoàn kết rộng rãi toàn dân tộc, cần có niềm tin vào nhân dân Với
Hồ Chí Minh, yêu dân, tin dân, dựa vào dân, sống, đấu tranh vì hạnh phúc của nhân dân là nguyên tắc tối cao Nguyên tắc này vừa là sự tiếp nối truyền thống dân tộc “Nước lấy dân làm gốc”, “Chở thuyền và lật thuyền cũng là dân”, đồng thời là sự quán triệt sâu sắc nguyên lý mácxít “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” Trong tư tưởng của Người, dân là chỗ dựa vững chắc của Đảng, là nguồn sức mạnh vô tận và vô địch của khối đại đoàn kết, quyết định thắng lợi của cách mạng, là nền, gốc và chủ thể của mặt trận dân tộc thống nhất
4 Hình thức, nguyên tắc tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc – Mặt
trận dân tộc thống nhất
4.1 Mặt trận dân tộc thống nhất
Theo Hồ Chí Minh hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc là mặt trận dân tộc thống nhất Từ rất sớm Hồ Chí Minh đã rất chú ý đến việc đưa quần chúng nhân dân vào những tổ chức yêu nước phù hợp với từng giai cấp, tầng lớp, từng giới, tùng ngành nghề, từng lứa tuổi, từng tôn giáo Đó là các hội
ái hữu, tương trợ, công hội, nông hội, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, đội thiếu niên nhi đồng, hội phụ lão, hội Phật giáo cứu quốc, Công giáo yêu nước, các nghiệp đoàn nhưng bao trùm nhất là Mặt trận dân tộc thống nhất Mặt trận dân tộc thống nhất chính là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêu nước, tập hợp mọi người dân nước Việt Nam, không chỉ ở trong nước mà còn cả những người Việt Nam định cư ở nước ngoài
Do yêu cầu và nhiệm vụ của từng chặng đường lịch sử, Mặt trận dân tộc thống nhất đã có những tên gọi khác nhau: Hội Phản đế đồng minh (năm 1930); Mặt trận Dân chủ Đông Dương (năm 1936); Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương (1939); Mặt trận Việt Minh (năm 1941); Mặt trận Liên Việt (năm 1951); Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (năm 1960); Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam (năm 1968); Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (các năm 1955, 1976) Tuy nhiên, dù có nhiều tên gọi khác nhau nhưng thực chất chi là một, là tổ chức chính trị - xã hội rộng rãi, tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái, các tổ chức, cá nhân yêu nước ở trong và ngoài nước, phẩn đấu vì mục tiêu chung là độc lập, thống nhất cùa Tổ quốc và tự do, hạnh phúc của nhân dân
4.2 Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống
nhất
Trang 10- Trên nền tảng liên minh công nông (trong xây dựng chế độ
xã hội mới có thêm lao động trí óc) dưới sự lãnh đạo của Đảng
- Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở
để củng cố và không ngừng mở rộng
- Đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
Phương châm đoàn kết các giai cấp, các tầng lớp khác nhau của Hồ Chí Minh là: “Cầu đồng tồn dị” – Lấy cái chung, đề cao cái chung, để hạn chế cái riêng, cái khác biệt
Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc, Người vạch rõ: “ Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ” Người ch rõ: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Người còn nhấn mạnh: ”Đoàn kết rộng rại, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố Nền có vững, nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi Trong chính sách đoàn kết phải chống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc”
Cũng tại Đại hội đó, Người chỉ rõ: “Tôi rất sung sướng được lãnh cái trách nhiệm kết thúc lễ khai mạc của Đại hội thống nhất Việt Minh – Liên Việt Lòng sung sướng ấy là của chung toàn dân, của cả Đại hội, nhưng riêng cho tôi là một sự sung sướng không thể tả, một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân Hôm nay, trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ của
nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão” Vì vậy cho nên lòng tôi sung sướng vô