Giáo án môn Lịch sử lớp 7 sách Cánh diều: Bài 7 được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh giới thiệu và nhận xét được những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX (Nho giáo, sử học, kiến trúc); nhận xét được những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỉ VII đến giữa thế kỉ XIX;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Ngày so n: / /2022 ạ
(Th i gian th c hi n: … ti t)ờ ự ệ ế
1. V ki n th cề ế ứ
Gi i thi u và nh n xét đớ ệ ậ ược nh ng thành t u ch y u c a văn hóa Trungữ ự ủ ế ủ
Qu c t th k VII đ n gi a th k XIX (Nho giáo, s h c, ki n trúc,…).ố ừ ế ỷ ế ữ ế ỷ ử ọ ế
2. V năng l cề ự
a) Năng l c chungự
T ch và t h c: Khai thác đự ủ ự ọ ược tài li u phệ ục v cho bài h c.ụ ọ
Giao ti p và h p tác: Làm vi c nhóm hi u qu ế ợ ệ ệ ả
Gi i quy t v n đ và sáng t o: Bi t phân tích, nh n xét, đánh giá v n đả ế ấ ề ạ ế ậ ấ ề
và liên h th c ti n.ệ ự ễ
b) Năng l c đ c thùự ặ
Tìm hi u l ch s : ể ị ử Gi i mã các t li u l ch s có trong bài dả ư ệ ị ử ướ ự ướ i s h ng
d n c a GV đ n m b t đẫ ủ ể ắ ắ ược nh ng n i dung c b n v thành t u tiêu bi u c aữ ộ ơ ả ề ự ể ủ
Nh n th c và t duy l ch s :ậ ứ ư ị ử
+ Gi i thi u đớ ệ ược nh ng thành t u ch y u c a văn hoá Trung Qu c t thữ ự ủ ế ủ ố ừ ế
k VII đ n gi a th k XIX (Nho giáo, s h c, ki n trúc, ).ỉ ế ữ ế ỉ ử ọ ế
+ Nh n xét đậ ược nh ng thành t u ch y u c a văn hoá Trung Qu c t thữ ự ủ ế ủ ố ừ ế
k VII đ n gi a th k XIX.ỉ ế ữ ế ỉ
V n d ng ki n th c, kĩ năng đã h c: ậ ụ ế ứ ọ
+ Gi i thích đả ược vì sao Nho giáo l i tr thành h t tạ ở ệ ư ưởng th ng tr trongố ị
đ i s ng chính tr , xã h i Trung Qu c.ờ ố ị ộ ố
+ Bi t s u t m, ch n l c t li u, khai thác thông tin v nh hế ư ầ ọ ọ ư ệ ề ả ưởng c a vănủ hóa Trung Qu c khu v c châu Á.ố ở ự
3. V ph m ch tề ẩ ấ
Giáo d c ph m ch t nhân ái, tôn tr ng s khác bi t v văn hóa, yêu thiênụ ẩ ấ ọ ự ệ ề nhiên, yêu di s n.ả
1. Giáo viên
Giáo án;
Phi u h c t p cho HS;ế ọ ậ
Trang 2 M t s tranh nh độ ố ả ược phóng to (đ trình chi u), m t s tài li u thamể ế ộ ố ệ
kh o g n v i n i dung bài h c;ả ắ ớ ộ ọ
Máy tính, máy chi u (tivi), bài powerpoit.ế
2. H c sinhọ
SGK;
Tranh nh, t li u s u t m liên quan đ n bài h c và d ng c h c t p theoả ư ệ ư ầ ế ọ ụ ụ ọ ậ yêu c u c a GV.ầ ủ
1. Ho t đ ng 1: M đ uạ ộ ở ầ
a. M c tiêu:ụ T o tâm th cho ạ ế h c sinhọ đi vào tìm hi u bài m i. ể ớ
b. N i dung:ộ
GV:
+ S d ng các phử ụ ương pháp, kĩ thu tậ d y h c: Nêu v n đ , v n đáp, thuy tạ ọ ấ ề ấ ế trình,…
+ T ch c cho HS làm vi c cá nhân.ổ ứ ệ
HS:
+ Suy nghĩ đ tr th c hi n theo yêu c u c a GV. ể ả ự ệ ầ ủ
+ L ng nghe và ti p thu ki n th c. ắ ế ế ứ
c. S n ph m:ả ẩ Câu tr l i đúng c a HS.ả ờ ủ
d. T ch c th c hi n:ổ ứ ự ệ
Bước 1: Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
GV chi u h nh nh 7.1 yêu c u HS quan sát, trế ỉ ả ầ ả
l i:ờ
Trang 3? Trình bày s hi u bi t c a em v hình nh ự ể ế ủ ề ả
trên ?
Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
GV h ng d n; ướ ẫ HS suy nghĩ th c hi n yêu c u.ự ệ ầ
Bước 3: Báo cáo, th o lu n ả ậ
HS trình bày (có th đúng, có th sai): ể ể
Tượng Ph t L c S n đậ ạ ơ ượ ạc t c d ng trong h nụ ơ
90 năm dưới th i nhà Đờ ường. V i chi u cao 71 m,ớ ề
đây là b c tứ ượng Ph t l n trên th gi i và là m tậ ớ ế ớ ộ
trong nh ng thành t u tiêu bi u v ngh thu t điêuữ ự ể ề ệ ậ
kh c Ph t giáo c a văn hoá Trung Qu c. Năm 1996,ắ ậ ủ ố
Th gi i. ế ớ
Các HS còn l i ạ theo dõi, nh n xét, đánh giá và bậ ổ
sung cho b n (n u c n).ạ ế ầ
Bước 4: K t lu n, nh n đ nhế ậ ậ ị
Trên c s đó, GV d n d t vào bài m i: ơ ở ẫ ắ ớ V y t ậ ừ
th k VII đ n gi a th k XIX, văn hoá Trung Qu c ế ỉ ế ữ ế ỉ ố
đ t đ ạ ượ c nh ng thành t i ch y u nào ? Thành t u ữ ạ ủ ế ự
nào có nh h ả ươ ng t i s phát tri n c a văn minh ớ ự ể ủ
nhân lo i ? ạ Trong bài h c này, chúng ta s cùng ọ ẽ
khám phá.
HS l ng nghe, ti p nh n.ắ ế ậ
2. Ho t đ ng 2: Hình thành ki n th c m iạ ộ ế ứ ớ
2.1. M c 1. Nho giáo, Ph t giáo, Đ o giáoụ ậ ạ
a. M c tiêu:ụ HS gi i thi u và nh n xét đớ ệ ậ ược v m t s t tề ộ ố ư ưởng và tôn giáo
ch y u c a Trung Qu c t th k VII đ n gi a th k XIX.ủ ế ủ ố ừ ế ỷ ế ư ế ỷ
b. N i dung:ộ
GV:
+ S d ng các phử ụ ương pháp, kĩ thu tậ d y h c: ạ ọ Nêu v n đ , th o lu n, v nấ ề ả ậ ấ đáp, s d ng ử ụ đ dùng tr c quanồ ự , s d ng t li u, thuy t trình,…ử ụ ư ệ ế
+ T ch c cho HS ho t đ ng nhóm.ổ ứ ạ ộ
HS: Làm vi c nhóm tr l i các câu h i theo yêu c u c a GV.ệ ả ờ ỏ ầ ủ
c. S n ph m:ả ẩ Câu tr l i đúng c a HS.ả ờ ủ
d. T ch c th c hi n:ổ ứ ự ệ
Trang 4HO T Đ NG C A GVHSẠ Ộ Ủ D KI N S N PH MỰ Ế Ả Ẩ
Bước 1: Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
GV chi u + phát Phi u h c t p, yêu c u HS đ cế ế ọ ậ ầ ọ
thông tin SGK, trao đ i th o lu n:ổ ả ậ
? Hãy gi i thi u và nh n xét v m t s t ớ ệ ậ ề ộ ố ư
t ưở ng và tôn giáo ch y u c a Trung Qu c t ủ ế ủ ố ừ
th k VII đ n gi a th k XIX theo m u d ế ỷ ế ữ ế ỷ ẫ ướ i
đây:
Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
GV hướng d nẫ ; HS xác đ nh yêu c u và ị ầ suy nghĩ
tr l i câu h i.ả ờ ỏ
Trong quá trình d y h c, GV đ t câu h i và gi iạ ọ ặ ỏ ả
thích thêm:
? Nêu nh ng n i dung c b n c a Nho giáo ? ữ ộ ơ ả ủ
Vì sao Nho giáo l i tr thành h t t ạ ở ệ ư ưở ng th ng ố
tr trong đ i s ng chính tr , xã h i Trung Qu c ? ị ờ ố ị ộ ố
Nho giáo tr thành h t tở ệ ư ưởng th ng tr trongố ị
đ i s ng chính tr , xã h i Trung Qu cờ ố ị ộ ố b i nó làở
công c s c bén ph c v cho nhà nụ ắ ụ ụ ước phong ki nế
t p quy n.ậ ề
Kh ng T (S n Đông, Trung Qu c):ổ ử ơ ố
? Hình nh cho bi t em đi u gì ? ả ế ề
HS tr l i (có th đúng, có th sai).ả ờ ể ể
GV gi i thi u: ớ ệ Không T la môt trong nh ng ̉ ử ̀ ̣ ư ̃
Trang 5nha triêt hoc vi đai nhât trên thê gi i, la ng̀ ́ ̣ ̃ ̣ ́ ́ ớ ̀ ươ i sang̀ ́
lâp Nho hoc Trung Quôc. Chua chiên, phu th va ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ̉ ự ̀
lăng mô cua Không T đ ̣ ̉ ̉ ử ượ c goi la "Không miêu, ̣ ̀ ̉ ́
Không Phu, Không Lâm", la tiêu chi đ ̉ ̉ ̉ ̀ ́ ượ c nha vuà
cua cac triêu đai Trung Quôc ra s c tôn sung trong ̉ ́ ̀ ̣ ́ ứ ̀
suôt h n 2000 năm qua, co đia vi nôi bât trong lich́ ơ ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣
s Trung Quôc va văn hoa ph ử ́ ̀ ́ ươ ng Đông trên thế
gi i.́ ơ
Kh ng Mi u, Kh ng Ph và Kh ng Lâm g i ổ ế ổ ủ ổ ọ
g p l i là "Tam Kh ng" n m thành ph Khúc ộ ạ ổ ằ ở ố
Ph t nh S n Đông mi n Đông Trung Qu c, là ụ ỉ ơ ề ố
quê h ươ ng c a ng ủ ườ i sáng l p Nho giáo Kh ng ậ ổ
T ử
Kh ng Mi u ổ ế đ ượ c g i là "Đ nh t mi u Trung ọ ệ ấ ế
Qu c", là n i quan tr ng đ th Kh ng T l n ố ơ ọ ể ờ ổ ử ớ
nh t Trung Qu c. Năm 478 tr ấ ố ướ c công nguyên sau
khi Kh ng T qua đ i hai năm, vua n ổ ử ờ ướ c L đã cho ỗ
xây l i nhà c a mình thành ngôi chùa, t c là ạ ở ủ ứ
mi u, bên trong tr ng bày trang ph c và v t làm l ế ư ụ ậ ễ
c a Kh ng T , m i năm đ u th cúng Kh ng ủ ổ ử ỗ ề ờ ổ
Mi u dài h n 1.000m, v i h n 500 gian nhà, quy ế ơ ớ ơ
mô c a nó ch x p sau c m ki n trúc c C Cung ủ ỉ ế ụ ế ổ ố
B c Kinh, đ ắ ượ c coi là m u m c c a ki n trúc đ n ẫ ự ủ ế ề
mi u quy mô th i c Trung Qu c. ế ờ ổ ố
Bước 3: Báo cáo, th o lu nả ậ
Sau khi h c sinh th o lu n xong, GV g i đ iọ ả ậ ọ ạ
di n t ng nhóm tr l i.ệ ừ ả ờ
xét, đánh giá và b sung cho b n (n u c n).ổ ạ ế ầ
Bước 4: K t lu n, nh n đ nhế ậ ậ ị
GV nh n xét và ch t l i ýậ ố ạ
HS l ng nghe, ti p thu ki n th c.ắ ế ế ứ
Nho giáo tr thành h tở ệ ư
tưởng th ng tr trong đ iố ị ờ
s ng chính tr , xã h i Trungố ị ộ
Qu cố H th ng khoa cệ ố ử
được m r ng (Th i Tùy,ở ộ ờ
Ph t giáo, Đ o giáo cũngậ ạ đóng vai trò quan tr ngọ trong đ i s ng chính tri, xãờ ố
h i và văn hóa Trungộ
Qu c.ố
Th i Đờ ường: Ph t giáo r tậ ấ
th nh hành, đị ược đông đ oả các t ng l p xã h i tônầ ớ ộ sùng
Trang 62.2. M c 2: Văn h c, s h cụ ọ ử ọ
a. M c tiêu:ụ HS gi i thi u và nh n xét đớ ệ ậ ược v các thành t u văn h c và sề ự ọ ử
h c c a Trung Qu c t th k VII đ n gi a th k XIX.ọ ủ ố ừ ế ỷ ế ư ế ỷ
b. N i dung:ộ
GV:
+ S d ng các phử ụ ương pháp, kĩ thu tậ d y h c: ạ ọ Nêu v n đ , th o lu n, v nấ ề ả ậ ấ đáp, s d ng ử ụ đ dùng tr c quanồ ự , s d ng t li u, k chuy n, thuy t trình,…ử ụ ư ệ ể ệ ế
+ T ch c cho HS ho t đ ng nhóm.ổ ứ ạ ộ
HS: Làm vi c nhóm tr l i các câu h i theo yêu c u c a GV.ệ ả ờ ỏ ầ ủ
c. S n ph m:ả ẩ Câu tr l i đúng c a HS.ả ờ ủ
Bước 1: Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
hình 7.3 trong SGK đ hoàn thi n phi u h c t p:ể ệ ế ọ ậ
? Hãy gi i thi u và nh n xét v các thành t u ớ ệ ậ ề ự
văn h c và s h c c a Trung Qu c th i phong ọ ử ọ ủ ố ờ
ki n theo m u sau: ế ẫ
Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
GV hướng d nẫ ; HS xác đ nh yêuị , trao đ i th oổ ả
lu n, hoàn thi n phi u h c t p.ậ ệ ế ọ ậ
GV nh n m nh hai thành t u tiêu bi u v vănấ ạ ự ể ề
h c có nh họ ả ưởng l n đ n sáng tác và thớ ế ưởng th cứ
văn h c hi n nay, đó là th Đọ ệ ơ ường và Ti u thuy tể ế
chương h i.ồ
GV m r ng thêm v 2 nhà th l n th i Đở ộ ề ơ ớ ờ ườ ng
(Đ Ph và Lý B ch) b ng cách chi u hình nh,ỗ ủ ạ ằ ế ả
gi i thi u s lớ ệ ơ ược v Đ Ph , Lý B ch và đ c choề ỗ ủ ạ ọ
HS nghe 2 bài th tiêu bi u c a 2 ông, sau đó choơ ể ủ
HS tr l i câu h i:ả ờ ỏ
? Rút ra nh n xét v 2 phong cách sáng tác ậ ề
khác nhau c a 2 nhà th này ? ủ ơ
Trang 7? Các em đã t ng đ c ho c t ng nghe v ừ ọ ặ ừ ề
nh ng ti u thuy t này ch a ? Hãy k v n t t ữ ể ế ư ể ắ ắ
n i dung m t trong b n cu n ti u thuy t đó ộ ộ ố ố ể ế
G i ý: ợ
+ "Th y h " c a Thi N i Am: K l i cu c kh i ủ ử ủ ạ ể ạ ộ ở
nghĩa nông dân L ở ươ ng S n B c do T ng Giang ơ ạ ố
lãnh đ o; ạ
+ "Tam Qu c di n nghĩa” c a La Quán Trung: ố ễ ủ
Miêu t cu c đ u tranh c a ba n ả ộ ấ ủ ướ c Ng y, Th c, ụ ụ
Ngô;
+ "Tây du ký" c a Ngô Th a Ân: Vi t v nhà s ủ ừ ế ề ư
Huy n Trang và các đ đ tìm đ ề ồ ệ ườ ng sang Tây
Trúc ( n Đ ) l y kinh Ph t; Ấ ộ ấ ậ
+ "H ng lâu m ng" c a Tào Tuy t C n: Xoay ồ ộ ủ ế ầ
quanh chuy n tình tr c tr gi a hai anh em con cô, ệ ắ ở ữ
con c u là Gia B o Ng c và Lâm Đ i Ng c, qua đó ậ ả ọ ạ ọ
mô t cu c s ng nhi u m t c a m t đ i gia đình ả ộ ố ề ặ ủ ộ ạ
quý t c th i Minh,… ộ ờ
GV nh n m nh: Đây là "T đ i danh tác" c aấ ạ ứ ạ ủ
Trung Qu c th i phong ki n.ố ờ ế
GV: l p 6, các em đã bi t v T Mã Thiên Ở ớ ế ề ư
v i b S kí, đ n đ i Đ ớ ộ ử ế ờ ườ ng, các hoàng đ l p c ế ậ ơ
quan biên so n l ch s g i là "S quán". Đây là ạ ị ử ọ ử
b ướ c ti n m i và góp ph n d n đ n s ra đ i ế ớ ầ ẫ ế ự ờ
nhi u b s l n có giá tr đ n ngày nay ề ộ ử ớ ị ế
Bước 3: Báo cáo, th o lu nả ậ
Đ i di n các nhóm trình bày.ạ ệ
HS các nhóm khác l ng nghe, nh n xét, b sungắ ậ ổ
cho b n (n u c n).ạ ế ầ
Bước 4: K t lu n, nh n đ nhế ậ ậ ị
GV nh n xét và ch t l i ýậ ố ạ
HS l ng nghe, ti p thu ki n th c.ắ ế ế ứ
a) Văn h c: Đ t nhi uọ ạ ề thành t u tiêu bi u v i cácự ể ớ
th lo i (Phú, th , t , k ch,ể ạ ơ ừ ị
ti u thuy t chể ế ương h i).ồ
Th i Đờ ường: Th ca phátơ tri n đ n đ nh caoể ế ỉ v iớ kho ng 2 000 nhà th và 50ả ơ
000 tác ph m.ẩ Tiêu bi u:ể
Lý B ch, Đ Ph , B chạ ỗ ủ ạ
C D ,…ư ị
T Minh, Thanh: Ti uừ ể thuy t chế ương h i phátồ tri n v i nhi u ki t tácể ớ ề ệ
Trang 8nh :ư + "Tam Qu c di n nghĩa”ố ễ
+ "Th y h " c a Thi N iủ ử ủ ạ Am
+ "Tây du ký" c a Ngôủ
Th a Ân.ừ + "H ng lâu m ng" c aồ ộ ủ Tào Tuy t C n.ế ầ
b) S h c:ử ọ
Trung Qu c có truy nố ề
th ng biên so n l ch s ố ạ ị ử
Th i Đờ ường, c quanơ chép s đử ược thành l pậ (S quán), nhi u công trìnhử ề
l n (26 b s ) và nhi u bớ ộ ử ề ộ bách khoa th đ s (Vĩnhư ồ ộ
L c đ a bi n, T kh toànạ ị ể ứ ố
th ,…) ư 2.3. M c 3: Ngh thu tụ ệ ậ
a. M c tiêu:ụ HS gi i thi u và nh n xét đớ ệ ậ ược các thành t u ngh thu t tiêuự ệ ậ
bi u c a Trung Qu c t th k VII đ n gi a th k XIX.ể ủ ố ừ ế ỷ ế ữ ế ỷ
b. N i dung:ộ
GV:
+ S d ng các phử ụ ương pháp, kĩ thu tậ d y h c: ạ ọ Nêu v n đ , th o lu n, v nấ ề ả ậ ấ đáp, s d ng ử ụ đ dùng tr c quanồ ự , s d ng t li u, thuy t trình,…ử ụ ư ệ ế
+ T ch c cho HS ho t đ ng nhóm.ổ ứ ạ ộ
HS: Làm vi c nhóm tr l i các câu h i theo yêu c u c a GV.ệ ả ờ ỏ ầ ủ
c. S n ph m:ả ẩ Câu tr l i đúng c a HS.ả ờ ủ
Bước 1: Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
hình 7.4 trong SGK đ hoàn thi n phi u h c t p:ể ệ ế ọ ậ
? Hãy gi i thi u và nh n xét các thành t u ớ ệ ậ ự
Trang 9ngh thu t tiêu bi u c a Trung Qu c t th k ệ ậ ể ủ ố ừ ế ỷ
VII đ n gi a th k XIX ? ế ữ ế ỷ
Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
GV hướng d nẫ ; HS trao đ i th o lu n, hoànổ ả ậ
thi n phi u h c t p.ệ ế ọ ậ
Bước 3: Báo cáo, th o lu nả ậ
Đ i di n các nhóm tr l i.ạ ệ ả ờ
HS nhóm khác l ng nghe, nh n xét, b sung choắ ậ ổ
b n (n u c n).ạ ế ầ
Bước 4: K t lu n, nh n đ nhế ậ ậ ị
GV nh n xét và ch t l i ýậ ố ạ
HS l ng nghe, ti p thu ki n th c.ắ ế ế ứ
Ngh thu t Trung Qu cệ ậ ố phát tri n đa d ng, đ t đ nể ạ ạ ế trình đ cao nhi u lĩnhộ ở ề
v c: Ki n trúc, điêu kh c,ự ế ắ
h i h a, th pháp, ch tácộ ọ ư ế
đ th công,…ồ ủ Nhi u công trình ki n trúcề ế
đ c s c tr thành bi uặ ắ ở ể
tượng c a văn hóa Trungủ
Qu c nh :ố ư
+ L u Hoàng H c;ầ ạ
+ T C m Thành. ử ấ 2.4. M c 4: Khoa h c và kĩ thu tụ ọ ậ
a. M c tiêu:ụ
HS trình bày được các thành t u khoa h c và kĩ thu t c a Trung Qu c.ự ọ ậ ủ ố
HS đánh giá đượ ầc t m quan tr ng c a các phát minh khoa h c và kĩ thu tọ ủ ọ ậ
c a Trung Qu c.ủ ố
b. N i dung:ộ
GV:
+ S d ng các phử ụ ương pháp, kĩ thu tậ d y h c: ạ ọ Nêu v n đ , th o lu n, v nấ ề ả ậ ấ đáp, s d ng ử ụ đ dùng tr c quanồ ự , s d ng t li u, thuy t trình,…ử ụ ư ệ ế
+ T ch c cho HS ho t đ ng nhóm.ổ ứ ạ ộ
HS: Làm vi c nhóm tr l i các câu h i theo yêu c u c a GV.ệ ả ờ ỏ ầ ủ
c. S n ph m:ả ẩ Câu tr l i đúng c a HS.ả ờ ủ
Bước 1: Giao nhi m v h c t pệ ụ ọ ậ
Trang 10GV yêu c u HS khai thác thông tin và quan sátầ
hình 7.5 trong SGK đ hoàn thi n phi u h c t p:ể ệ ế ọ ậ
? Trình bày các thành t u khoa h c và kĩ thu t ự ọ ậ
c a Trung Qu c ? ủ ố
? Đánh giá t m quan tr ng c a các phát minh ầ ọ ủ
khoa h c và kĩ thu t c a Trung Qu c ? ọ ậ ủ ố
Bước 2: Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
GV hướng d nẫ ; HS trao đ i th o lu n, hoànổ ả ậ
thi n phi u h c t p.ệ ế ọ ậ
Bước 3: Báo cáo, th o lu nả ậ
Đ i di n các nhóm tr l i.ạ ệ ả ờ
HS nhóm khác l ng nghe, nh n xét, b sung choắ ậ ổ
b n (n u c n).ạ ế ầ
Bước 4: K t lu n, nh n đ nhế ậ ậ ị
GV nh n xét và ch t l i ýậ ố ạ
HS l ng nghe, ti p thu ki n th c.ắ ế ế ứ
Nh ng phát minh khoaữ
h c, kĩ thu t t th i kì cọ ậ ừ ờ ổ
đ i c a Trung Qu c cóạ ủ ố
nh h ng l n đ n l ch s
ả ưở ớ ế ị ử văn minh nhân lo i.ạ
+ Ngh d t l a t t m,ề ệ ụ ơ ằ làm gi y, làm g m, ti pấ ố ế
t c đụ ược duy trì và ti n bế ộ
h n.ơ + S xu t hi n c a cácự ấ ệ ủ thành t u m i, nh làm đự ớ ư ồ
s , ch t o thu c súng,ứ ế ạ ố khai thác h m m , ch t oầ ỏ ế ạ bánh lái tàu thuy n, c iề ả
ti n la bàn đi bi n, ế ể + S phát tri n t kĩ thu tự ể ừ ậ
in kh c g sang in b ngắ ỗ ằ
ch r i Trung Qu c (thữ ờ ở ố ế
k XI) giúp gia tăng sỉ ố
lượng sách và ho t đ ngạ ộ truy n bá tri th c.ề ứ
+ T th k XI, thu c súngừ ế ỉ ố
b t đ u đắ ầ ược người Trung
Qu c s d ng làm vũ khí.ố ử ụ + Dưới th i T ng, h đãờ ố ọ
s d ng la b n đ đi bi n,ử ụ ả ề ể
t o ra m t bạ ộ ước ti n m iế ớ