Giáo Dục Công Dân THUYẾT TRÌNH VỀ TỆ NẠN XÂM HẠI TRẺ EM Mở màn slide Để mở đầu với vấn đề nóng này, tụi mình muốn cho mọi người cùng xem qua một số hình ảnh từ bộ ảnh “Shine Academy x Da Mieu Những Đứ.
Trang 1THUYẾT TRÌNH VỀ TỆ NẠN XÂM HẠI TRẺ EM
Mở màn slide: Để mở đầu với vấn đề nóng này, tụi mình muốn cho mọi người cùng xem qua một số hình ảnh từ bộ ảnh: “Shine Academy x Da Mieu: Những Đứa Trẻ Mang Bầu” - Được đăng tải trên trang Facebook chính thức của Shine Academy và Da Mieu vào ngày 6 tháng 5 năm 2019)
Đường dẫn nguồn hình ảnh:
https://www.facebook.com/shineacademyvietnam/posts/pfbid02X2MvS2xX2K7EctAFb 9aC9iwp1uvhNNqxCEoxY3qypk2j7aQz4pTbY1bux6TRzc6Tl
Lời dẫn chuyển tiếp: Qua bộ ảnh, ta biết được phần nào về vấn nạn xâm hại TD ở trẻ em Không ngoa khi nói rằng thực trạng của vấn đề này đã vượt ra xa hơn những con số hay ám ảnh tâm lí mà cá bức ảnh này phần nào thể hiện Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đào sâu về vấn đề này
Slide của nhóm chúng mình gồm có 4 phần chính:
I Thực trạng:
1 Thế giới:
● Từ năm 2002 đến 2019, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính có tới 150 triệu bé gái
và 73 triệu bé trai bị xâm hại tình dục
● Tỷ lệ xâm hại tình dục cao nhất xảy ra ở châu Phi (34,4%) và châu Á (23,9%)
● Trên thế giới, theo thống kê của Hiệp hội
Quốc gia Phòng chống Bạo hành trẻ em
(NSPCC), độ tuổi trung bình của trẻ em bị
xâm hại tình dục là 9 tuổi và đang có xu
hướng trẻ hoá theo năm Cứ 4 bé gái thì có
1 bé bị xâm hại tình dục, 6 bé trai thì có 1
bé bị xâm hại tình dục Điều đáng nói, vấn
nạn này có xu hướng gia tăng đối với trẻ
em nam
Trang 2Giáo Dục Công Dân
2 Tại Việt Nam
● Theo số liệu từ Bộ Lao động, Thương binh và
Xã hội, trong 5 năm từ 2011 đến 2015, cả
nước có 5.300 vụ xâm hại tình dục trẻ em
● Tính trung bình, cứ 8 giờ trôi qua lại có một trẻ
em Việt Nam bị xâm hại
● Bảng so sánh số liệu năm 2018 và 2020:
Số vụ án xâm hại tình dục
(Nguồn số liệu: Bộ Công an - trích trang baodantoc.vn)
=> Ta dễ dàng nhận thấy xu hướng gia tăng nạn xâm hại tình dục ở trẻ em
● Đáng chú ý, 93% thủ phạm có mối quan hệ quen biết với nạn nhân, trong đó 47% kẻ xâm hại là họ hàng, người trong gia đình nạn nhân
3 Ở tình Quảng Ngãi:
● Theo thông số ở trang Báo Quảng Ngãi, Từ năm 2015 đến tháng 6.2019, toàn tỉnh có
43 trẻ em bị xâm hại, trong đó 8 trẻ là nạn nhân của hành vi bạo lực; 32 trẻ bị xâm hại tình dục; 7 trẻ là đối tượng của các hình thức gây tổn hại khác
4 Vụ án thực tế:
● Lời dẫn: Có rất nhiều vụ án thật đã khiến dư luận vô cùng hoang mang, một trong số
đó là:
Trang 3● Theo bản án sơ thẩm của Tòa án
nhân dân thành phố Hà Nội, đầu
tháng 8/2020, cháu N về sống
cùng bà ngoại ở thị xã Sơn Tây
● Chiều 8/10/2020, trước khi chở
quần áo đi huyện Ba Vì bán cùng
người thân, bà ngoại cháu có gửi
cháu N sang nhà Vũ Đào nhờ
trông giúp Tại đây, cháu N đã bị
xâm hại
(Ngày 23/9/2021, Toà án Nhân dân cấp cao tại Hà Nội tiến hành phiên xử phúc thẩm)
=> Trong lúc tìm hiểu về các vụ án này, tụi mình đã nhận ra một điều rất bức xúc: Phải mất rất lâu sau khi nạn nhân bị xâm hại, thủ phạm mới phải chịu án phạt trước pháp luật
1. Xâm hại TD trẻ nam:
Lời dẫn cho người TT: Nếu xâm hại TD là mối quan ngại thường trực của trẻ em nữ thì với các nạn nhân nam, điều đó càng nhức nhối hơn khi là không thể nói ra vì những định kiến xã hội về sự “mạnh mẽ” hay những quy chụp rằng “có thể trở thành người đồng giới” khi bị xâm hại
II Định nghĩa và các hình thức:
1. Sau khi xem những số liệu và các vụ án, chắc hẳn chúng ta ai cũng run sợ trước những hành vi xâm hại trẻ em ấy Vậy theo mọi người, định nghĩa chính xác của xâm hại tình dục là thế nào?
Theo Luật Trẻ em số 102/2016/QH13 ngày 05/4/2016, xâm hại tình dục trẻ em là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ trẻ em tham gia vào các hành vi liên quan đến tình dục
2 Các hình thức XHTD:
1 XHTD qua đường mạng:
- Nó thể hiện thông qua việc sử dụng công nghệ thông
tin để bóc lột tình dục hoặc khiến 1 cá nhân bị bóc lột
tình dục
Trang 4Giáo Dục Công Dân
- Những hình thức XHTD qua mạng có thể thấy hiện nay như là:
● Bị nhắn tin, chat sex, bị gửi những hình ảnh đồi trụy (spam) ,
● Ép gửi ảnh 18+ đối với những trẻ em cả tin và đe dọa phát tán những hình ảnh đó,
=> Từ những hành động, tương tác trực tuyến dẫn tới việc gặp gỡ, dụ dỗ/ ép buộc trẻ quan hệ tình dục ngoài đời thực Trẻ bị bắt nạt qua mạng thường cũng bị bắt nạt
“ngoài thực tế”
- Điển hình là vụ việc đầu năm 2020, sau 2 tháng yêu nhau qua mạng internet, một bé gái lớp 7 tại Hà Nội bị bạn trai 21 tuổi mô tả bộ phận nhạy cảm trên cơ thể, rồi gửi ảnh khỏa thân Bé gái đã sợ hãi và bị bất ổn về tâm lý Đây là một trong những câu
chuyện về mặt trái của mạng internet đối với trẻ được chuyên gia tư vấn Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em - 111 (Cục Trẻ em, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) Phan Lan Hương chia sẻ
2 Ngoài thực tế:
● Đối tượng chính: Trẻ em dưới 18 tuổi và đang có xu hướng giảm dần độ tuổi theo năm (Theo thông tin năm 2019 của báo laodong.com)
● Các hình thức xâm hại tình dục ở trẻ em
Trang 6III Nguyên nhân dẫn đến xâm hại tình dục:
1 Nguyên nhân khách quan
- Tác động từ môi trường Internet, Theo một bảng thống kê,
trong những năm gần đây số lượng trẻ em dùng mạng xã hội
tăng lên chóng mặt và với sự hiếu kỳ, tò mò hay đơn giản chỉ
là ‘bắt chước’ của những đứa trẻ khi mà tự do hóa trong khai
thác thông tin mạng đã tạo điều kiện cho những kẻ xấu lợi
dụng, có ý đồ xấu
- Xuất hiện tràn lan các ấn phẩm, sản phẩm độc hại không phù hợp với
văn hóa, thuần phong mỹ tục của người Việt mà thiếu đi sự kiểm
soát của các cơ quan chức năng
- Chưa xây dựng được môi trường an toàn, lành mạnh thực sự cho trẻ từ trong chính gia đình, nhà trường nơi trẻ học tập và trong chính xã hội.
- Do bất bình đẳng giới, từ định kiến giới và một số quan niệm truyền thống dẫn đến hành
vi bạo lực trên cơ sở giới tính, nhất là với giới tính nữ
- Đối với xã hội, công tác truyền thông chưa mạnh mẽ về xâm hại tình dục, đặc biệt là vấn
đề giáo dục giới tính cũng như giáo dục cách tự bảo vệ mình còn bị coi nhẹ, chưa chú trọng ngay, thậm chí là bị né tránh
2 Nguyên nhân chủ quan
- Việc cha mẹ sao nhãng, bỏ mặc con cái ở một số gia đình
chính là mầm mống nảy sinh các hành vi xâm hại tình dục
đối với trẻ em
(Giảng giải: Do chính những người làm cha mẹ, người chăm sóc trẻ em thiếu nhận thức
về nguy cơ, thiếu kỹ năng phòng ngừa, kỹ năng giải quyết về pháp lý, kỹ năng chăm sóc và phục hồi cho trẻ bị xâm hại tình dục về thể chất và tâm lý.)
- Trẻ em ở nhà một mình, đi đâu đó một mình nơi vắng là nguyên nhân trực tiếp và tạo điều kiện cho những kẻ xấu có hành vi xâm hại tình dục (chiếm trên 50% số vụ trẻ bị xâm hại)
Trang 7V Hậu quả:
- Về thể chất: không chỉ mang những vết sẹo, những di chứng
trên cơ thể suốt đời, nhiều em còn chịu sự tổn thương vĩnh
viễn, ảnh hưởng đến khả năng làm mẹ.thậm chí lây các
bệnh qua đường tình dục, mang thai… Hậu quả thường
thấy nhất về mặt thể chất của trẻ là tình trạng chậm phát
triển như trong khả năng vận động, năng lực xã hội, khả
năng nhận thức, thể hiện ngôn ngữ…
- Về hành vi: quá lệ thuộc, thụ động, tự cô lập khả năng tập
trung kém, tự ti, hạ thấp giá trị bản thân làm cho trẻ khó có thể học tập, hoàn thiện bản thân mình
quanh Trẻ thường buồn rầu, chán nản và tự
thân, thậm chí có nạn nhân còn tự tử để chấm dứt những đau đớn phải chịu
VI Biện pháp và bài học nhận thức
1 Đối với xã hội
- Mọi người dân cần phối hợp tuyên truyền về phòng, chống tội phạm XHTDTE Ngoài
ra, công tác tuyên truyền phải phù hợp từng đối tượng, với hình thức đa dạng, phong phú nhằm phát huy hiệu quả, chất lượng, chú trọng tại các khu vực trọng điểm, các trường học, các xã, ấp, vùng sâu, vùng khó khăn…
- Pháp luật cần nghiêm minh hơn đối với tội phạm XHTDTE là điều kiện quan trọng để nâng cao sự cảnh giác và tầm quan trọng của vấn đề trong xã hội
2 Đối với các bậc phụ huynh
- Trang bị cho con trẻ những kiến thức về giới tính và biện pháp bảo vệ cơ thể càng sớm càng tốt (ví dụ là dạy cho con biết về vùng đồ bơi)
Trang 8Giáo Dục Công Dân
Quy tắc 4 vòng tròn:
2.3 Đường dây nóng
Việc bị XHTD không phải là lỗi của chúng Việc của trẻ
cần làm là kể lại những gì đã xảy ra cho cha mẹ hoặc
người mà chúng tin cậy nhất để họ có các biện pháp phù
hợp sau đó
Sau đây là một số đường ĐƯỜNG DÂY NÓNG
- Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em: 111
+ Là đường dây khẩn cấp có nhiệm vụ thường trực tiếp nhận, xử lý thông tin, thông báo, tố giác nguy cơ, hành vi xâm hại trẻ em từ cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân qua điện thoại, kiểm tra thông tin tố giác ban đầu
+ Những thông tin về trẻ em có nguy cơ bị xâm hại sẽ ngay lập tức được chuyển tới các cá nhân, cơ quan có chức năng bảo vệ trẻ em
- Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH: 18001567
+ Đường dây tư vấn và hỗ trợ trẻ em miễn phí tại Việt Nam là thành viên thứ 52 của Tổ chức Điện thoại tư vấn hỗ trợ trẻ em quốc tế (CHI)
+ Tập trung hỗ trợ trẻ em và những người lớn có quan tâm đến các vấn đề của trẻ em, đồng thời, tiếp nhận thông tin và cung cấp các báo cáo, số liệu giúp Bộ Lao động –
Thương binh và Xã hội có thêm thông tin cập nhật, chính xác về tình hình trẻ em
V, Mở rộng
Trang 91 Quy định xử lý hình sự đối với các tội xâm hại tình dục trẻ em
Các tội xâm hại tình dục trẻ em được quy định tại Chương XIV (Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người) trong Bộ luật Hình sự năm
2015 sửa đổi, bổ sung gồm 5 Điều (Điều 142, 144, 145, 146, 147)
1.1 Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi
Khoản 1 Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017: “Người nào thực hiện các hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, hoặc lợi dụng tình trạng không thể
tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan
hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi trở lên đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ; giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi thì
bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm”
1.2 Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Khoản 1 Điều 144 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017: “Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi đang ở trong tình trạng
lệ thuộc mình hoặc trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm”
1.3 Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi
đến dưới 16 tuổi (Điều 145 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017) 1.4 Tội dâm ô đối với người dưới 16 (Khoản 1,2 Điều 146 Bộ luật hình sự năm 2015) 1.5 Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm (Khoản 1 Điều 147 Bộ luật hình sự năm 2015)
2 Ranh giới giữa tình yêu và tình dục
Khi nói đến tình yêu và tình dục, giữa chúng là một chiếc rào mỏng manh, dễ dàng bước qua, bởi vì hiện nay quan niệm tình yêu của một số bạn trẻ đã thay đổi theo thời gian
và xu hướng của xã hội Phần lớn quan niệm mà chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy
cả thực tế và trên mạng xã hội đó là “Tình yêu không thể không có tình dục”, quan niệm đó được hình thành một phần là do bộ phận giới trẻ ngày nay có xu hướng đi theo phong cách của châu Âu, nên những suy nghĩ đó đã có phần cởi mở và tiến bộ hơn Tuy nhiên, việc gì cũng đều có 2 mặt, việc tiếp thu phong cách phóng khoáng đó
có thể mang lại cho giúp chúng ta hiểu thêm về xu hướng tính dục của nhau, góp phần hiểu rõ đối phương hơn khi sau này tiến đến hôn nhân Bên cạnh đó, việc này
sẽ khiến cho nhiều bạn trẻ trở nên quá dễ dãi với tình dục, tình trạng phát sinh quan
hệ tình dục trước 18 sẽ càng nhiều hơn, gây nhiều hệ quả khôn lường
Trang 10Giáo Dục Công Dân
Việc dễ dàng trong tình dục đôi khi đi ngược lại với giáo dục giới tính, khi nạn nhân bị thao túng tâm lý và cứ tiếp tục chiều theo ý người kia để níu giữ mối quan hệ Đúng rằng khi yêu, việc tiếp xúc thể xác là bình thường nhưng chỉ khi cả hai cùng chấp thuận và có chừng mực
Tình yêu và tình dục là ranh giới vô cùng mong manh và rất dễ bị phá vỡ, vì vậy trong quá trình các bạn tìm hiểu nhau, chỉ khi nào bạn và đối phương đã cùng nhau sẵn sàng về cả tâm lý và thể chất thì hãy quyết định tiến đến Nếu bạn vẫn không biết mình hiện tại bản thân bạn đang muốn gì thì hãy dành thời gian để hiểu bản thân, đừng đưa ra quyết định vội vàng mà xảy ra hậu quả không lường
trước nhé!
★ Ý chuyển tiếp qua phần nguyên nhân
Và, còn có một kiểu xâm hại, bạo hành tinh thần
tồn tại ở một hình thức khác, ít được để ý nhưng
vẫn đang tồn tại và diễn ra hằng ngày cùng
chúng ta, đó chính là thông qua trang
phục: Bị săm soi khi mặc một bộ quần áo ôm sát
thân mình hoặc một chiếc váy ngắn Có lẽ vì vậy,
khi nghe ai đó là nạn nhân của xâm hại tình dục,
câu đầu tiên được hỏi thường là: “Bạn mặc gì khi
ấy?” Có thể nói, dường như định kiến về mối tương quan giữa trang phục và “tiềm năng
là nạn nhân” của một người là một lối suy nghĩ vô cùng phổ biến
Và tụi mình muốn giới thiệu với mọi người một bộ ảnh khá nổi cách đây 2 tháng tên là “What were you wearing?” (Bạn mặc gì khi ấy?) được đăng tải trên trang “Chấm
Bi Đỏ”, chụp cuộc triển lãm cùng tên ở Bỉ, để chúng ta
có thể có một góc nhìn sâu hơn
Bộ ảnh “What were you wearing?” (Bạn mặc gì khi ấy?) được đăng tải trên trang “Chấm Bi Đỏ”, được trưng bày tại Bỉ ,
Link các ảnh + dịch ảnh ở caption:
https://www.facebook.com/ChambidoProject/posts/120139443706458
Nhận xét từ bộ ảnh:
Buổi triển lãm không hề trưng bày những bức tranh xa xỉ hay những pho tượng cổ kính, nhưng nó đã khiến cho ta dấy lên những suy nghĩ sâu xa về xâm hại tình dục Không
có 1 nghiên cứu nào chứng minh việc mặc “quần áo thiếu vải” là động cơ cho hung thủ
Trang 11hãm hiếp đối phương Việc đổ lỗi cho nạn nhân chỉ là thứ mà xã hội tự tạo ra, nhằm mang lại cho mình cảm giác an toàn, một hiệu ứng trấn an rằng: “À, nếu mình mặc đồ kín đáo thì sẽ không bị xâm hại như cô ấy”
Quần áo không phải thủ phạm, chỉ có người gây ra những chuyện này mới là người phải chịu trách nhiệm