Việt Nam đã banhành một số chính sách quan trọng nhằm phát triển logistics như Nghị định 140/NĐ- CP năm 2007 lần đầu tiên quy định điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics, Quyết định169-Q
Trang 1Hà Nội - 2022
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
MAI LÊ LỢI
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN CƠ SỞ
HẠ TẦNG LOGISTICS TẠI HẢI PHÒNG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
MAI LÊ LỢI
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN CƠ SỞ
HẠ TẦNG LOGISTICS TẠI HẢI PHÒNG
Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 9340410
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
1 PGS.TS Nguyễn Hồng Thái
2 PGS.TS Đặng Thị Phương Hoa
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêutrong luận án là trung thực Những kết luận khoa học của luận án chƣa từng đƣợccông bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác
Hà Nội, tháng 07 năm 2022
Tác giả luận án
Mai Lê Lợi
Trang 4Tôi xin cảm ơn các thầy, cô giáo giảng dạy suốt quá trình học tập tại Học Việnkhoa học xã hội.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn đến Sở Công thương, Sở Giao thông vận tải,HĐND, UBND Thành phố Hải Phòng đã tạo điều kiện để tác giả được tiếp cận cácbáo cáo, tài liệu, cung cấp các số liệu để tác giả hoàn thành Luận án
Hà Nội, tháng 07 năm 2022
Tác giả luận án
Mai Lê Lợi
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS 9
1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố trong và ngoài nước về quản lý nhà nước đối với phát triển cơ sở hạ tầng logistics 9
1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước 9
1.1.2 Các công trình nghiên cứu trên thế giới 17
1.2 Khoảng trống được tiếp tục nghiên cứu của đề tài 24
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS 25
2.1 Lý luận chung về logistics và cơ sở hạ tầng logistics 25
2.1.1 Khái niệm logistics 25
2.1.2 Cơ sở hạ tầng logistics và sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với phát triển cơ sở hạ tầng logistics 31
2.2 Vấn đề cơ bản của quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 36
2.2.1 Khái niệm cơ bản liên quan đến QLNN phát triển cơ sở hạ tầng logistics 36
2.2.2 Mục tiêu của quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 37
2.2.3 Những nội dung cơ bản của quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 38
2.2.4 Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 42
2.2.5 Phân công và phân cấp trong QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 43
2.2.6 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu lực và hiệu quả của QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 44
2.3 Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở
Trang 6hạ tầng logistics 46
2.3.1 Các nhân tố chung 462.3.2 Các nhân tố đặc thù 502.4 Kinh nghiệm trong nước và quốc tế về quản lý Nhà nước đối với phát triển cơ
sở hạ tầng logistics và bài học cho thành phố Hải Phòng 512.4.1 Kinh nghiệm quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics ở
trong nước 512.4.2 Kinh nghiệm quốc tế về quản lý nhà nước trong phát triển cơ sở hạ
tầng logistics 552.4.3 Bài học kinh nghiệm QLNN về phát triển CSHT Logistics cho thành phốHải Phòng 592.5 Kết luận chương 2 60
Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN
CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 61 3.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng
có ảnh hưởng đến QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics 61
3.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển cơ sở hạ tầng logisticstại TP Hải Phòng 613.1.2 Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội của TP Hải Phòng 643.2 Phân tích thực trạng quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 713.2.1 Khái quát QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 713.2.2 Thực trạng một số nội dung QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics
tại Hải Phòng 823.3 Đánh giá khái quát tình hình QLNN đối với phát triển CSHT logistics tại Hải
Phòng 1053.3.1 Ưu điểm QLNN về phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng 1053.3.2 Hạn chế và nguyên nhân trong QLNN về phát triển CSHT logistics 107
Trang 7Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS TẠI
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 114
4.1 Phát triển kinh tế- xã hội của TP Hải Phòng đến năm 2030, định hướng đến năm
2045 và yêu cầu đặt ra trong phát triển cơ sở hạ tầng logistics 1144.1.1 Mục tiêu và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng .1144.1.2 Yêu cầu đặt ra trong phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại thành phố
Hải Phòng 1214.1.3 Mục tiêu QLNN phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại thành phố Hải
Phòng 1234.2 Triển vọng phát triển ngành logistics và dự báo các nhân tố tác động đến phát
triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 1244.2.1 Triển vọng phát triển ngành logistics tại Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn
2045 124
4.2.2 Dự báo các nhân tố tác động tới phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại
TP Hải Phòng 1274.3 Mục tiêu và phương hướng phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng đếnnăm 2030, tầm nhìn 2045 1294.3.1 Mục tiêu phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 1294.3.2 Phương hướng phát triển cơ sở hạ tầng logistics 1304.4 Giải pháp hoàn thiện QLNN về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải
Phòng 1324.4.1 Hoàn thiện quản lý nhà nước về chính sách, pháp luật hiện hành 1324.4.2 Đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển
logisics thành phố và tiến tới xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển
logistics Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 1354.4.3 Hoàn thiện môi trường logistics và khuyến khích khu vực tư nhân đầu
tư phát triển logistics 1364.4.4 Nghiên cứu, ban hành ,bổ sung chính sách phát triển hệ thống logistics
xanh tại Hải Phòng 138
Trang 84.4.5 Giải pháp đẩy mạnh phân công, phân cấp trong QLNN đối với phát
triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 140
4.4.6 Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý phát triển nguồn nhân lực logistics 141 4.4.7 Giải pháp tăng cường thanh tra và kiểm tra trong xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng 142
4.5 Đề xuất tạo lập môi trường và điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với phát triển logistics tại Hải Phòng 143
4.5.1 Đối với Chính phủ 143
4.5.2 Đối với Ủy ban Nhân dân thành phố 144
4.5.3 Đối với các Bộ ngành có liên quan 144
KẾT LUẬN 147
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ 149
TÀI LIỆU THAM KHẢO 150
PHỤ LỤC 157
Trang 9DANH MỤC VIẾT TẮT
Trang 10DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
Từ
AFFA ASEAN Federation of Forwarders
APEC Asia–Pacific Economic Cooperation Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á
– Thái Bình DươngASEAN Association of Southeast Asian Nations Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
EDI Electronic Data Interchange Hệ thống dữ liệu điện tử
LPI Logistics Performance Index Chỉ số đánh giá hoạt động logistics
quy đổi
TDSI Transport Development Strategy
Institute
Viện Chiến lược và Phát triển Giaothông vận tải
TEU Twenty–Foot Equivalent Unit Sức chứa của 1 container 20’
TMS Transportation Management System Hệ thống quản lý vận tải
Trang 11DANH MỤC BẢNG, HÌNH, HỘP
BẢNG:
Bảng 3.1: Hệ thống kho bãi cảng Hải Phòng 63
Bảng 3.2: Cầu cảng của khu vực bến chính tại cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 64
Bảng 3.3: Tình hình thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội của Thành Phố Hải Phòng 2015 - 2020 65
Bảng 3.4: Tổng Sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 67
Bảng 3.5: Sản lượng container thông qua cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 70
Bảng 3.6: Hiện trạng cảng biển trong khu vực cảng biển Hải Phòng 74
Bảng 3.7 Danh sách các cảng thủy nội địa chính tại T.P Hải Phòng 77
Bảng 3.8 Hiện trạng các CFS, địa điểm kiểm tra tập trung và kho ngoại quan tại Hải Phòng 80
Bảng 3.9 : Những điểm yếu của hệ thống cơ sở hạ tầng logistics ở cảng Hải Phòng 107
Bảng 4.1: Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng 5 năm 2021 – 2025 116
Bảng 4.2: Tổng hợp các chỉ tiêu phát triển về kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021 – 2025 119
Bảng 4.3: Ma trận chiến lược 122
Bảng 4.4 Định hướng phát triển trung tâm logistics trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2030 126
Trang 12Hình 1: Khung phân tích trong quá trình thực hiện mục tiêu nghiên cứu đề tài 4
Hình 2.1: Các thành phần và hoạt động cơ bản của Quản trị logistics 26
Hình 2.2 Quan niệm về cơ sở hạ tầng logistics 32
Hình 2.3: Cơ sở hạ tầng logistics 33
Hình 3.1: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thành phố Hải Phòng 2015 – 2020 66
Hình 3.2: Tỷ trọng thành phần cấu thành sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 68
Hình 3.3: Xu hướng tăng trưởng của sản lượng hàng hóa thông qua cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 69
Hình 3.4: Sản lượng container thông qua cảng Hải Phòng giai đoạn 2015-2019 70
Hình 3.5:Thực trạng cơ sở hạ tầng CNTT của Hải Phòng 79
Hình 3.6 Cơ cấu kho bãi trên địa bàn thành phố Hải Phòng 80
Hình 3.7: Mô hình quỹ đầu tư phát triển đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng 93
Hình 3.8: Đánh giá của doanh nghiệp logistics về nguồn nhân lực trong vùng 103
Hình 3.9 Kết quả thực trạng QLNN về CSHT logistisc Hải Phòng 107
Hình 3.10: Chất lượng cơ sở hạ tầng logistic hiện nay 109
Hình 3.11 Nguyên nhân QLNN ảnh hưởng phát triển CSHT logistisc Hải Phòng 111
Hình 3.12: Chất lượng CSHT logistics của thành phố Hải Phòng 112
Hình 4.1: Cơ cấu kinh tế của Thành phố Hải Phòng 2021 – 2025 115
Hình 4.2: Mô hình thu hút nguồn vốn đầu tư phát triển CSHT logistisc Hải Phòng 137
HỘP: Hộp 2.1: Những cột mốc chính trong hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam kể từ khi thực hiện Đổi mới 47
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ XVI, nhiệm
kỳ 2020 - 2025 và Nghị quyết 13-NQ/TW của BCH Trung ương Đảng khóa XI vềxây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệphiện đại, đã xác định mục tiêu: tập trung huy động mọi nguồn lực để đầu tư giải quyết
cơ bản những tắc nghẽn, quá tải, bức xúc và từng bước hình thành hệ thống kết cấu hạtầng kinh tế, xã hội tương đối đồng bộ với một số công trình hiện đại, bảo đảm chophát triển nhanh và bền vững, tăng cường hội nhập quốc tế; về hạ tầng giao thông,bảo đảm kết nối các trung tâm kinh tế lớn với nhau và với các đầu mối giao thôngcửa ngõ bằng hệ thống giao thông đồng bộ, năng lực vận tải được nâng cao, giaothông được thông suốt, an toàn Do vậy, cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, các cảngthông quan nội địa, hệ thống công nghệ và truyền thông có thể xem là những nhân tốnền tầng, tạo bước phát triển CSHT Logistics, thúc đẩy ta ng tru ởng kinh tế, nâng cao
na ng suất, hi u quả của nền kinh tế và góp phần giải quyết các vấn đề xã hội
Hiện nay, logistics thế giới đã phát triển nhanh chóng và mang lại nhiều thành
công cho các công ty/tập đoàn đa quốc gia và trở thành ngành công nghiệp logistics ở
nhiều nước Thực tế cho thấy, logistics ở Việt Nam mới chỉ được công nhận là mộthành vi thương mại trong Luật Thương mại sửa đổi (có hiệu lực từ ngày 1/1/2006) và
có 8 điều quy định về dịch vụ logistics (từ Điều 233 đến Điều 240) Việt Nam đã banhành một số chính sách quan trọng nhằm phát triển logistics như Nghị định 140/NĐ-
CP năm 2007 lần đầu tiên quy định điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics, Quyết định169-QĐ/TTg ngày 22/01/2014 phê duyệt đề án phát triển dịch vụ logistics trong lĩnhvực giao thông vận tải,Quyết định 1012/QĐ-TTg ngày 3/7/2015 phê duyêt quy hoạchphát triển hệ thống các trung tâm logistics đến năm 2020,định hướng đến năm 2030,Quyết định 200/QĐ-TTg ngày 14/2/2017 phê duyêt kế hoạch hành động nâng caonăng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics đến năm 2025 và đến Nghị định163/2017 NĐ-CP ngày 30/12/2017 Quy định về kinh doanh dịch vụ logistics ban hànhthay thế cho Nghị định 140/2007 NĐ-CP…Nhưng do lĩnh vực logistics bao phủ rộng,
có tính liên ngành, là ngành giao thoa của các ngành giao thông vận tải, thương mạidịch vụ, hải quan, công nghệ thông tin… nên các quy định từ trước tới nay vẫn cònnhiều khoảng trống, nhiều vấn đề quản lý quan trọng bị bỏ ngõ đối với quản lý vàđiều tiết các hoạt động logistics trên thị trường, nhất là các nội dung quản lý nhà nước
về logistics, phân công, phân cấp trong quản lý chưa được xác định rõ ràng làm cho
Trang 14ở cấp địa phương có tình trạng chồng chéo giữa Sở Giao thông Vận tải và Sở Côngthương, cấp bộ thì giữa Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Công Thương cũng có tình trạngtương tự, nhiều văn bản, quy hoạch được ban hành thiếu phối hợp, thống nhất, làmriêng lẻ theo bộ, dẫn đến bị treo, không thực tế, nếu thực hiện gây thêm nhiều lãng phícho đầu tư và phát triển…(16,19)
Thành phố Hải Phòng là cửa ngõ của khu vực phía Bắc và cả nước ra Vịnh Bắc
Bộ và thế giới, với tiềm năng phát triển kinh tế xã hội to lớn và hệ thống cảng với lưulượng hàng hóa thông qua lớn nhất khu vực phía Bắc, đứng thứ 2 toàn quốc (sau thànhphố Hồ Chí Minh), năm 2020 sản lượng hàng hoá qua cảng Hải Phòng đạt 142,84triệu tấn, gấp 2,1 lần năm 2015 Bên cạnh đó, Hải Phòng là thành phố duy nhất tại khuvực phía Bắc có đầy đủ 5 phương thức vận tải: đường bộ, đường sắt, đường biển,đường thủy nội địa, đường hàng không và đường ống Hệ thống cảng biển và hàngkhông thuận lợi cùng các điều kiện địa lý tự nhiên là tiền đề cho sự phát triển ngànhdịch vụ Logistics tại thành phố Hải Phòng [26] Với tiềm năng, lợi thế cảng biển củathành phố, Bộ Chính trị xác định Hải Phòng cần phát triển theo hướng phát huy tối đacác nguồn lực, lợi thế để xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố Cảng xanh, vănminh, hiện đại, trung tâm dịch vụ, công nghiệp lớn có sức cạnh tranh cao; là trọng điểmphát triển kinh tế biển của cả nước; trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế và khoa học -công nghệ của vùng duyên hải Bắc Bộ; là đầu mối giao thông quan trọng của cả nước,cửa chính ra biển của các địa phương phía Bắc và hành lang kinh tế Việt Nam - TrungQuốc [2]
Quản lý nhà nước về phát triển CSHT logistics ở Việt Nam nói chung và tạiHải Phòng nói riêng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế củaHải Phòng và của đất nước Tăng cường quản lý nhà nước về phát triển CSHTlogistics là giải pháp mang tính “đột phá” trong phát triển hệ thống logistics và kiếntạo môi trường logistics tại Hải Phòng đáp ứng nhu cầu phát triển trong bối cảnhmới
Nhằm thực hiện mục tiêu “Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030,tầm nhìn 2050”, hệ thống logistics, trong đó có cơ sở hạ tầng logistics trên địa bàn HảiPhòng cần được xây dựng và phát triển xứng tầm, hiện đại và đồng bộ trên các yếu tốnhư: cơ sở hạ tầng phần cứng, cơ sở hạ tầng phần mềm (hệ thống giao thông vận tải,
hệ thống dịch vụ và công nghệ thông tin ) Do vậy, nghiên cứu cơ bản, đồng bộ vềQuản lý nhà nước nhằm phát triển cơ sở hạ tầng logistics của thành phố và đề xuấtnhững giải pháp tổng thể có cơ sở khoa học nhằm phát triển hệ thống CSHT logistics
trên địa bàn Thành phố Hải Phòng thực sự cần thiết Vì vậy, đề tài: “Quản lý nhà
Trang 15nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng” đƣợc nghiên cứu phù hợp
với
Trang 16sự phát triển hệ thống logistics thành phố cảng Hải Phòng trong bối cảnh hội nhập.
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu chung
Luận án đi tìm giải pháp hoàn thiện “Quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ
tầng logistics tại Hải Phòng”, nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầnglogistics tại Hải Phòng
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung : Luận án nghiên cứu quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở
hạ tầng logistics tại Hải Phòng tâp trung chủ yếu các nội dung cơ bản như: Hoạch địnhchiến lược, quy hoạch, kế hoạch, các chương trình và đề án phát triển cơ sở hạ tầnglogistics; Quản lý Nhà nước đối với việc thực hiên chính sách phát triển cơ sở hạ tầnglogistics; Thực hiện quản lý Nhà nước đối với nguồn vốn và thu hút đầu tư cho pháttriển cơ sở hạ tầng logistics; Quản lý Nhà nước đối với sử dụng đất đai cho phát triển
cơ sở hạ tầng logistics; Thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực thi pháp luật, chínhsách và quy hoạch phát triển cơ sở hạ tầng logistics
- Không gian, thời gian: Tại thành phố Hải Phòng, thời gian nghiên cứu từ
2015-2020 và các giải pháp hoàn thiện quản lý Nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầnglogistics tại Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn 2045
4 Phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận
4.1 Khung phân tích
Trang 17Hoàn thiện quản lý nhà nước
về chính sách, pháp luật hiện hành.
Đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển logistics tại Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 Hoàn thiện môi trường logistics và khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư phát triển logistics.
Nghiên cứu, ban hành, bổ sung chính sách phát triển hệ thống logistics xanh tại Hải Phòng
Đẩy mạnh phân công, phân cấp trong QLNN đối với phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng
Hoàn thiện quản lý phát triển nguồn nhân lực logistics.
Tăng cường thanh tra và kiểm tra trong xây dựng, phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng
Giải pháp hoàn thiện QLNN về phát triển CSHT logistics tại
1 Hoạch định chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, các chương trình và đề án phát triển sơ sở hạ tầng logistics;
2 Quản lý Nhà nước đối với việc thực hiên chính sách phát triển cơ
sở hạ tầng logistics;
3 Thực hiện quản lý Nhà nước đối với nguồn vốn và thu hút đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng logistics;
4 Quản lý Nhà nước đối với sử dụng đất đai cho phát triển cơ sở hạ tầng logistics;
5.Thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực thi pháp luật, chính sách và quy hoạch phát triển cơ
sở hạ tầng logistics
Đánh giá thực trạng QLNN về phát triển sơ sở hạ tầng logistics tại HP
1.Thực trạng cơ sở
hạ tầng logistics tại Hải Phòng 2.Thực trạng Quản
lý Nhà nước phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng.
3.Đánh giá Ưu điển, hạn chế và nguyên nhân hạn chế thực trạng quản lý Nhà nước phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng;
Hình 1: Khung phân tích
Nguồn: Tác giả xây dựng
Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá được thực trạng và đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện “Quản lý nhà
nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng”, qua đó góp phần thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế nhanh và bền vững cho thành phố cảng
Đối tượng nghiên cứu
Những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng
logistics tại Hải Phòng
Trang 18Bước 1 Nghiên cứu định tính trên cơ sở tổng quan các tài liệu, nghiên cứu khoa
học, tình huống nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án để khám phá kiến thức, tìmhiểu cơ sở lý luận và xây dựng mô hình nghiên cứu sơ bộ Đồng thời kết hợp với cácphương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh nhằm đánh giá thực trạng QLNN đối vớiphát triển CSHT logistics tại Hải Phòng
Bước 2 Nghiên cứu thực tiễn về QLNN phát triển CSHT logistics Trên cơ sở
sđó xây dựng mẫu điều tra và tiến hành điều tra về các yếu tố và mức độ tác động ảnhhưởng của các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN đối với phát triển CSHT logistics tạiHải Phòng
Bước 3 Phân tích nghiên cứu định lượng về QLNN tác động đến phát triển
CSHT logistics Trên cơ sở số liệu thứ cấp và số liệu điều tra bằng phương pháp thống
kê mô tả định lượng các yếu tố và mức độ tác động ảnh hưởng của các nhân tố ảnhhưởng đến QLNN đối với phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng
Bước 4 Đề xuất giải pháp cho các bên nâng cao năng lực QLNN đối với pháttriển CSHT logistics tại Hải Phòng
4.2 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu cụ thể
Để thực hiện được các mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra trong nghiên cứu của đề tài,đồng thời để có các giải pháp phù hợp với thực tiễn hiện nay trong quản lý nhà nước
về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng, phương pháp tiếp cận của luận án
là nghiên cứu và phân tích nội hàm các nội dung cơ bản của quản lý Nhà nước đối vớiphát triển cơ sở hạ tầng logistics; Phương pháp và công cụ quản lý Nhà nướcđối với phát triển cơ sở hạ tầng logistics .(bao gồm quản lý của Trung ương
và chính sách quản lý xây dựng kế hoạch, triển khai tổ chức thực thi của thànhphố, chủ yếu là tiếp cận QLNN góc độ chính quyền thành phố), đảm bảonghiên cứu theo phương pháp cách tiếp cận sau:
(i) Nguyên lý mở cho biết hệ thống CSHT logistics tại Hải Phòng với tính cách
là hệ thống không khép kín mà luôn mở với môi trường xung quanh thông qua các đầuvào, đầu ra và các ứng xử của hệ thống với môi trường
(ii) Nguyên lý chủ định cho biết phát triển hệ thống hệ thống CSHT logistics tạiHải Phòng luôn có mục đích và tìm mọi cách để đạt mục đích đặt ra
(iii) Nguyên lý đa chiều cạnh cho biết hệ thống là sự phụ thuộc lẫn nhau của vô
số các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển hệ thống hệ thống CSHT logistics tại HảiPhòng với các chiều cạnh khác nhau thậm chí trái ngược nhau
Trang 19(iv) Nguyên lý hợp trội cho biết phát triển hệ thống hệ thống CSHT logistics tạiHải Phòng luôn có các đặc tính hợp trội với tính cách là những đặc tính của hệ thốngđược hình thành từ sự tương tác, kết hợp, phối hợp của các bộ phận cấu thành hệthống.
4.3 Phương pháp thu thập, phân tích và xử lý thông tin, số liệu
Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp
Tác giả thu thập, hệ thống hóa và phân tích các tài liệu, công trình nghiên cứutrong và ngoài nước đã được công bố liên quan đến quản lý nhà nước về phát triển cơ
sở hạ tầng logistics: bài báo khoa học, bài viết hội thảo, sách, giáo trình, đề tài khoahọc, luận án tiến sỹ, các chính sách, quy định, văn bản pháp luật liên quan đến quản lýnhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics của các nước và Việt Nam (Hải Phòng),đặc biệt là các chính sách của thành phố Hải Phòng liên quan phát triển CSHTLogistics và số liệu thống kê những năm gần đây của thành phố Phương pháp này tìm
ra khoảng trống lý thuyết và thực tiễn để luận án có thể bổ sung, đóng góp Trên cơ sở
đó hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics,làm căn cứ hình thành khung lý thuyết nghiên cứu
Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
Dữ liệu sơ cấp của luận án được thu thập bằng phương pháp phỏng vấn chuyêngia QLNN 43 người, các nhà nghiên cứu và điều tra bằng bẳng hỏi đối với doanhnghiệp 117 cá nhân các doanh nghiệp cung cấp và sử dụng CSHT logistics tại HảiPhòng
Thứ nhất, phỏng vấn viết (anket) đối với chuyên gia QLNN: Mục đích phỏng vấn
là để có được thông tin đánh giá sâu và đa chiều quản lý nhà nước về phát triển cơ sở
hạ tầng logistics tại Hải Phòng, đồng thời định hướng giải pháp nhằm hoàn thiện quản lýnhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics phù hợp bối cảnh của thành phố HảiPhòng
Đối tượng phỏng vấn là các cán bộ QLNN và chuyên gia có liên quan đếnQLNN đối với CSHT logistics tại Hải Phòng, bằng cách liên lạc đặt hen cho cuộc gặphoặc bằng Online, tiếp đó gửi bảng hỏi phỏng vấn viết qua email trước cho ngườiphỏng vấn chuẩn bị, sau cùng tác giả trực tiếp trao đổi thu thập thông tin
Thứ hai, điều tra bằng phiếu hỏi đối doanh nghiệp tham gia cung cấp, sử dụng CSHT logistics
Đối tượng điều tra là các doanh nghiệp cung cấp và sử dụng CSHT logistics tạiHải Phòng và các tỉnh lân cận Phiếu đánh giá được thiết kế nhằm thu thập thông tin
Trang 20dựa vào các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics vàvai trò của quản lý Có 5 mức đánh giá đối với từng nhận định: (1) thực hiện kém nhất;
Trang 21(2) thực hiện trung bình; (3) thực hiện khá; (4) thực hiện tốt; (5) thực hiện tốt nhất.
Các câu hỏi nghiên cứu của luận án
- Những nội dung và nhân tố cơ bản nào ảnh hưởng đến Quản lý nhà nước đốivới phát triển CSHT Logistisc?
- Thực trạng quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại HảiPhòng trong thời gian qua và những vấn đề đặt ra trong quản lý nhà nước về phát triển
cơ sở hạ tầng logistics đối với Hải Phòng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hộicủa Hải Phòng và khu vực phù hợp với vị thế phát triển Hải Phòng?
- Cần xác định phương hướng và giải pháp gì để hoàn thiện quản lý nhà nước
về phát triển cơ sở hạ tầng logistics tại Hải Phòng, góp phần hiện thực nâng cao hiệulực và hiệu quả QLNN phát triển CSHT logistics Hải Phòng để hiện thực hóa mục tiêuđưa dịch vụ logistics trở thành ngành dịch vụ mũi nhọn của Hải Phòng trong môitrường hội nhập kinh tế Quốc tế?
5 Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Luận án làm rõ nội hàm quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logisticstrên địa bàn thành phố và vai trò của nó đối với thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch
cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững
-Luận án phân định rõ nội hàm CSHT logistics, bao gồm phần cứng và phần mềm
từ đó yêu cầu QLNN đối với phát triển CSHT Logistics bao trùm cả 2 nội dung này
-Nhận diện được các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN đối với phát triển CSHTLogistics tại thành phố Hải phòng
- Phân tích và đánh giá đúng thực trạng quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạtầng logistics tại Hải Phòng trong thời gian qua và những vấn đề đặt ra trong quản lýnhà nước về phát triển cơ sở hạ tầng logistics
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về phát triển cơ sở hạ tầnglogistics tại Hải Phòng góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa dịch vụ logistics trởthành ngành dịch vụ mũi nhọn của thành phố Hải Phòng
- Luận án đề xuất bổ sung chính sách phát triển BĐS logistics, KCN logisticscủa Việt Nam nói chung và thành phố Hải Phòng nói riêng
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Luận án nghiên cứu kinh nghiệm QLNN về phát triển CSHT logistics ở một
số thành phố lớn trong nước và trên thế giới để rút ra những bài học hữu ích nhằmhoàn thiện QLNN về phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng
Trang 22- Luận án phân tích và đánh giá đầy đủ, toàn diện thực trạng QLNN về pháttriển CSHT logistics tại Hải Phòng hiện nay theo tất cả các yếu tố dựa trên những dữliệu mới nhất đã được công bố và kết quả khảo sát của tác giả.
- Luận án đưa ra phương hướng và đề xuất các nhóm giải pháp nhằm hoànthiện QLNN về phát triển CSHT logistics tại Hải Phòng hiện nay theo hướng thúc đẩyphát triển kinh tế bền vững đến năm 2030 và tầm nhìn 2045
Trang 23Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN CƠ
SỞ HẠ TẦNG LOGISTICS
1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố trong và ngoài nước về quản lý nhà nước đối với phát triển cơ sở hạ tầng logistics
1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước
Thứ nhất : các công trình tiếp cận khái quát logistics
Ở Việt Nam, Luật Thương mại năm 2005 (Điều 233) lần đầu tiên khái niệm về
dịch vụ logistics được pháp điển hóa “Logistics là một hoạt động thương mại do các thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho bãi, làm thủ tục hải quan và các loại giấy tờ, tư vấn khách hàng, đóng gói, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa để hưởng phí thù lao”.
Cuốn sách chuyên về logistics được công bố ở Việt Nam có thể kể đến là
“Logistics - Những vấn đề cơ bản”, do tác giả Đoàn Thị Hồng Vân chủ biên (Nhà xuất
bản Lao động - xã hội 2003), trong cuốn sách này, các tác giả tập trung vào giớithiệu những vấn đề lý luận cơ bản về logistics như khái niệm, lịch sử hình thành vàphát triển của logistics, phân loại logistics, kinh nghiệm phát triển logistics của một số
quốc gia trên thế giới Sau đó, các tác giả trên đã giới thiệu cuốn “Quản trị logistics”
(Nhà xuất bản Thống kê, 2006), cuốn sách tập trung vào những nội dung củaquản trị logistics như khái niệm quản trị logistics, các nội dung của quản trị logisticsnhư dịch vụ khách hàng, hệ thống thông tin, quản trị dự trữ, quản trị vật tư, vận tải,kho bãi Cả 2 cuốn sách chủ yếu tập trung vào các vấn đề lý luận về logistics và quảntrị logistics, tuy nhiên, những nội dung thực tiễn của logistics còn rất hạn chế, chủ yếudừng ở mức giới thiệu nội dung thực tiễn tương ứng (dịch vụ khách hàng, hệ thốngthông tin, kho bãi) của một số doanh nghiệp Việt Nam và chưa đề cập đến nội dung hệthống logistics
Trong nghiên cứu “Hệ thống logistics trong tiến trình phát triển kinh tế nhanh
và bền vững tại vùng kinh tế trọng điểm miền Trung” các tác giả Đặng Đình Đào,
Trương Tấn Quân và cộng sự (2020) cho rằng một trong những yếu tố quan trọng đểphát triển logistics, đặc biệt là logistics toàn cầu là phải phát triển hệ thống logisticsđồng bộ trên các yếu tố cơ bản của môi trường logistics, trong đó đặc biệt là cơ sở hạ
Trang 24tầng logistics với hệ thống kho tàng bến bãi,trang thiết bị, phương tiện vận chuyển,đầu tư xây dựng mạng lưới hiện đại, xây dựng thị trường bất động sản logistics, đềcập đến việc cần phải tăng cường QLNN đối với phát triển cơ sở hạ tầng logistics…
Tác giả Đặng Đình Đào và Trương Tấn Quân trong cuốn “Giáo trình quản trị hoạt động logistics và thương mại doanh nghiệp” (năm 2020) đã đánh giá Việt Nam
chưa tập trung phát triển hệ thống logistics để hình thành môi trường logistics chophát triển kinh tế bền vững phát triển logistics Thị trường logistics tại Việt Nam chưaphát triển, cơ sở hạ tầng “phần cứng”, “phần mềm” cho phát triển logistics còn rất hạnchế Trong các chính sách và kế hoạch phát triển hầu như ngành logistics chưa được
để cập ở cấp quốc gia cũng như ngành và địa phương
Trong nghiên cứu “Nâng cao hiệu quả dịch vụ logistics tại cảng biển Việt Nam”
– Tạp chí kinh tế dự báo (số 08 tháng 04/2013) của Đoàn Văn Tạo đề cập đến hệ thốngdịch vụ logistics cảng biển đối với phát triển kinh tế xã hội của các địa phương, đặcbiệt là những địa phương có lợi thế và cảng biển Đối với vùng kinh tế trọng điểm Bắc
bộ, việc phát triển hệ thống dịch vụ logistics cảng biển có một vai trò quan trọng, cùngvới hệ thống logistics quốc gia góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bềnvững Điều này đòi hỏi Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ cần có kế hoạch xây dựng vàphát triển logistics cảng biển phù hợp với quá trình hội nhập và phát triển của địaphương và cả nước
Tác giả Nguyễn Thị Diệu Chi trong bài viết “Phát triển logisitics xanh cho tăng trưởng bền vững – Tạp chí VLR: Việt Nam logistics Review, 143 -9/2019 đã đánh gía
vai trò của logistics xanh đối với sự phát triển kinh tế của đất nước và vùng lãnh thổ.Bài viết cũng đã đề cập đến tình hình logistics trong thời kỳ đổi mới đối và những vấn
đề đặt ra và giải pháp phát triển logisitics xanh là để nâng cao năng lực cạnh tranh của
hệ thống logistics quốc gia và vùng lãnh thổ đòi hỏi phải tiếp tục quan tâm phát triển,đặc biệt là quản lý và đầu tư xây dựng bất động sản logistics ở các địa phương
Kỷ yếu hội thảo quốc tế về đề tài KX01.29/16-20 lần 2: Thực trạng và giải phápphát triển hệ thống logistics Quốc gia và vùng KTTĐMT NXB Lao động Xã hội2019-tại ĐH Quy Nhơn với 62 bài nghiên cứu đề cập sâu sắc đến các vấn đề lý luận vàthực tiễn hệ thống logistics vùng KTTĐMT, làm rõ hơn bản chất hệ thống logisticsquốc gia, QLNN đối phát triền CSHT logistics, các yếu tố cấu thành,tình hình hệ thốnglogistics tại vùng KTTĐMT, đánh giá những kết quả cũng như những hạn chế trongphát triển nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững
Trang 25Trong một công trình tại Hội thảo khoa học quốc gia (2019)“ Thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống logistics Quốc gia và vùng KTTĐMT “ NXB Lao động -
Xã hội của Đặng Hà Giang và Công sự trong bài viết “Phát triển hệ thống logistics vùng KTTĐMT – Giải pháp quan trọng trong phát triển kinh tế nhanh và bền vững” đã
khẳng định vai trò hệ thống logistics trong việc phát triển kinh tế hàng hóa đối vớivùng KTTĐMT, đặc biệt là các tỉnh nằm trên nhiều hành lang kinh tế Để thu hútlượng hàng hóa qua cảng biển Việt Nam đối với Lào và các tỉnh vùng Thái Lan thì cáctuyến hành lang kinh tế trong vùng là tuyến đường hiệu quả, vận chuyển hàng hóa đếnvới các nước thông qua cảng Quy Nhơn ,cảng Tiên Sa – Đà Nẵng Vì vậy, phát triển
hệ thống logistics có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của cáctỉnh trên các hành lang kinh tế của vùng, xây dựng hệ thống các trung tâm logisticskhoa học, phát triển thị trường bất động sản logistics
Theo Nguyễn Thị Xuân Hương, Đặng Thị Thúy Hồng cùng các cộng sự trong
cuốn sách chuyên khảo "Hệ thống logistics ở nước ta trong tiến trình hội nhập và phát triển" (năm 2017) Các tác giả đã nhấn mạnh: trong nền kinh tế thị trường, hệ thống
logistics quốc gia là tổng thể khung thể chế pháp luật, cơ sở hạ tầng, các doanh nghiệplogistics và các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics có một vai trò rất quan trọngtrong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của nền kinh tế Vì vậy, muốnnâng cao chất lượng, hiệu quả, phát triển kinh tế nhanh và bền vững ở Việt Nam,không thể không xây dựng và phát triển bền vững hệ thống logistics và tăng cườngQLNN đối với hệ thống này, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đã mở của thị trườngdịch vụ logistics trong ASEAN và WTO
Tác giả Nguyễn Văn Chương đã bảo vệ đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu nhiệm vụ quản lý nhà nước và giải pháp khuyến khích doanh nghiệp phát triển logistics trong ngành giao thông vận tải”, mã số ĐT084020 Đây là đề tài chuyên sâu về nghiên cứu
quản lý nhà nước về các dịch vụ logistics trong các doanh nghiệp ngành giao thôngvận tải Đề tài đã đánh giá thực trạng phát triển logistics trong các doanh nghiệp vậntải và trên cơ sở đó, đề tài đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường quản lýnhà nước và khuyến khích các doanh nghiệp vận tải phát triển dịch vụ logistics Tuynhiên, đề tài mới chỉ dừng lại ở góc độ quản lý nhà nước và trong lĩnh vực cụ thể làgiao thông vận tải mà chưa đề cập toàn diện đến phát triển CSHT logistics và doanhnghiệp logistics trong nền kinh tế quốc dân
Trang 26Thứ hai: các công trình tiếp cận QLNN về phát triển logistics và sự cần thiết
phải tăng cường QLNN
Bài viết: “Đề xuất xây dựng trung tâm dịch vụ hậu cần cảng biển tại khu vựccảng biển Hải Phòng” của TS Đặng Công Xưởng đăng trên tạp chí Khoa học và Côngnghệ Hàng hải Số 28 – 11/2011 đã làm rõ các dịch vụ hậu cần cảng biển là nhữngcông việc liên quan đến cung ứng hàng hóa phục vụ các loại phương tiện bến cảngnhằm mục đích luân chuyển hàng hóa thuận lợi, nhanh chóng và đạt hiệu quả Trungtâm dịch vụ hậu cần cảng là một khu vực được trang bị cơ sở vật chất và kết nối với
hệ thống giao thông ở địa bàn và khu vực, tạo thuận lợi tối đa cho vận tải và phân phốihàng hóa Như vậy, ý tưởng xây dựng một trung tâm logistics để thực hiện các dịch
vụ này và triển khai các hoạt động kinh doanh như là một mô hình kinh doanh manglại thu nhập, tạo công ăn việc làm, thực hiện liên kết kinh tế là cần thiết
Theo tác giả Đan Đức Hiệp trong bài “Xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâmkinh tế mạnh là đầu tàu kéo kinh tế vùng phát triển”, khẳng định Hải Phòng là thànhphố cảng biển, cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc, cực tăng trưởng vùng kinh tếtrọng điểm Bắc Bộ đầu mối giao thông quan trọng về đường bộ, đường sắt, đườnghàng không và đường biển quan trọng của cả nước và quốc tế, gắn kết với các tỉnhthành trong nước Như vậy, sự cần thiết một trung tâm logistics để tập trung các hoạtđộng này và khai thác hiệu quả các dịch vụ cảng biển là điều cần thiết
Luận án tiến sĩ của tác giả Trịnh Thế Cường năm 2016 với đề tài “Quản lý nhànước đối với cảng biển Việt Nam” đã đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với cảngbiển trên các phương diện về mặt tư duy quản lý, thể chế, tổ chức, bộ máy, cán bộ, côngchức làm công tác nhà nước đối với cảng biển, hoạt động quản lý nhà nước đối với cảngbiển… và như vậy việc hình thành mạng lưới logistics, trung tâm logistics thực hiện liênkết kinh tế với các địa phương vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ là đối tượng của quản lý
`nhà nước về logistics trên địa bàn Đồng thời là mô hình mở rộng kinh doanh dịch vụlogistics cảng biển để khai thác lợi thế của cảng biển Việt Nam trong đó có cảng biển HảiPhòng
Theo Đặng Thị Thúy Hồng trong bài viết “Phát triển hệ thống logistics ở nước
ta theo hướng bền vững” Tạp chí Kinh tế và dự báo số 17 tháng 09/2012 đã đề cập đến
các yếu tố của hệ thống này và vai trò của từng yếu tố đối với thúc đẩy phân phối lưuthông hàng hóa và tăng trưởng kinh tế Đối với các địa phương có nhiều tiềm năng vàlợi thế trong việc phát triển ngành dịch vụ logistics nhằm đẩy nhanh quá trình cơ cấungành kinh tế thì logistics càng đóng vai trò quan trọng nhất là các dịch vụ logistics có
Trang 27giá trị gia tăng cao và hệ thống cơ sở hạ tầng được kết nối nhằm giảm chi phílogistics…
Trong nghiên cứu “Phát triển các công ty giao nhận vận tải thành các công ty logistics – Nền tảng để phát triển ngành logistics tại Việt Nam” tác giả Trịnh Thị Thu
Hương cho rằng một trong những yếu tố quan trọng để phát triển logistics, đặc biệt làlogistics toàn cầu là phải có tiềm lực tài chính để xây dựng hệ thống kho tàng bến bãi,mua sắm trang thiết bị, phương tiện vận chuyển, đầu tư xây dựng mạng lưới… Chính
vì thế, đa số các công ty giao nhận vận tải Việt Nam chưa thực sự có tiềm lực để pháttriển tạo thành hệ thống logistics đồng bộ
Thứ ba: các công trình tiếp cận về tác động của hệ thống logistics đến tăng
trưởng kinh tế
Theo Nguyễn Thị Diệu Chi và Cộng sự trong bài viết “Phát triển logistics Việt Nam – giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khi AEC hình thành HTKHQG: ASEAN
– Việt Nam – Hoa kỳ 20 năm hợp tác và phát triển” Đã nhấn mạnh đến vai trò của
logistics trong nền kinh tế quốc dân và đối với các ngành doanh nghiệp, đặc biệt là khiAEC hình thành thì phát triển logistics càng đóng vai trò quan trọng đối với phát triểnkinh tế của Việt Nam cũng như vùng Kinh tế Các địa phương có lợi thế về cảng biểnnhư Hải Phòng, các hành lang kinh tế thì dịch vụ logistics có vai trò rất lớn trong việcchuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng
Năm 2012 – 2016 Nhóm nghiên cứu logistics Đại học Kinh tế Quốc dân do tácgiả Đặng Đình Đào trưởng nhóm đã thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế song phương
giai đoạn 1 về “Xây dựng và phát triển hệ thống logistics theo hướng bền vững- kinh nghiệm của Đức và bài học đối với Việt Nam” Mã số B2012-06-10SP Nhiệm vụ đã
nghiên cứu kinh nghiệm của CHLB Đức về phát triển hệ thống logistics theo hướngbền vững và khả năng ứng dụng vào Việt Nam Nhiệm vụ đã nghiên cứu đồng bộ cácyếu tố của hệ thống logistics (yếu tố cơ sở hạ tầng, thể chế pháp luật, nguồn nhân lực,các doanh nghiệp cung ứng và sử dụng dịch vụ logistics) và đặc biệt là hệ thốnglogistics trong mối quan hệ với sự phát triển kinh tế bền vững
Năm 2015, Ngô Ngọc Khánh trong bài “Giải pháp phát triển hoạt động logisitics trong ngành khai thác Dầu khí Việt Nam” – Tạp chí Kinh tế và dự báo số
chuyên đề tháng 2/2015, đã đề cập đến vai trò của hoạt động logistics trong các ngànhkinh tế của Việt Nam đặc biệt là đối với ngành khai thác Dầu khí Nhưng để hoạt động
Trang 28logistics có đóng góp tích cực, hiệu quả cho sự phát triển bền vững của ngành thìCSHT
Trang 29logistics và QLNN trong phát triển phải được tăng cường trong thời gian tới
Năm 2016, theo Phạm Nguyên Minh và cùng các cộng sự trong ấn phẩm “Một
số vấn đề về phát triển thương mại và Logistics thời kỳ 1986 -2016” NXB Lao động
Xã hội Đã đề cập đến các vấn đề thương mại, vận tải và logistics trong 30 năm đổimới ở Việt Nam Các tác giả đề cập nhiều đến các vấn đề liên quan đến hệ thốnglogistics và CSHT logistics ở Việt Nam Các kết quả nghiên cứu của nhiều tác giảtrong ấn phẩm này đều cho rằng đã đến lúc Việt Nam cần phải tăng cường QLNN vềphát triển CSHT logistics một cách hiệu quả trên cơ sở học tập kinh nghiệm của cácnước có nền công nghiệp logistics phát triển
Thứ tư, các nghiên cứu tiếp cận nguồn nhân lực logistics trong QLNN
đọ ng có tay nghề cũng nhu chuye n mo n Thực tế có khoảng 53,3 doanh nghie plogistics thiếu đọ i ngũ nha n vie n có trình đọ , 30 các doanh nghie p phải đào tạo lạinha n vie n và chỉ có 6,7 trong tổng số các doanh nghie p logistics hài lòng với trình
đọ chuye n mo n của nha n vie n trong co ng ty của mình Từ đó, tác giả đã đề xuấtcác giải pháp về mục tiêu đào tạo, hệ thống các trường đào tạo, hợp tác của các ngành
và doanh nghiệp, đẩy mạnh công tác tuyên truyền…
Tác giả Lê Thu Sao (2015) trong bài nghiên cứu “Thực trạng và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực Logistics tại Việt Nam” cho thấy nhân lực logistics ở Việt Nam
hiện nay chủ yếu được lấy từ các đại lý hãng tàu, các công ty giao nhận vận tải biển và
sử dụng theo khả năng hiện có Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM khảo sát chấtlượng nguồn nhân lực logistics cho thấy, có đến 53,3% doanh nghiệp thiếu đội ngũnhân viên có trình độ chuyên môn và kiến thức về logistics, 30% doanh nghiệp phảiđào tạo lại nhân viên và chỉ có 6,7% doanh nghiệp hài lòng với chuyên môn của nhânviên Vì vậy tác giả đã cho rằng đào tạo nhân lực ngành logistics đang trở thành mộtngành đào tạo rất “nóng” ở Việt Nam và rất cần cho QLNN về logistics
Trang 30Tác giả Nguyễn Thành Nam (2016) có nghiên cứu “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực ngành dịch vụ logistics Việt Nam” trong Tạp chí tài chính (6/2016) Sau khi
nghiên cứu thực trạng nguồn nhân lực ngành dịch vụ logistics đã đề xuất 6 nhóm giảipháp cho vấn đề này: i) Chính phủ cần có định hướng rõ ràng về đào tạo; ii) Các bộ,ban, ngành xác định rõ khả năng và trác nhiệm; iii) Phát huy các chương trình đào tạongắn và trung hạn; iv) Các doanh nghiệp cần có kế hoạch nguồn lực cụ thể bắt đầu từkhâu xây dựng kế hoạch, cử người đi tham quan, học hỏi ở nước ngoài, có chính sáchđãi ngộ tốt và xứng đáng với các nhân viên giỏi chuyên môn, kỹ thuật; v) Các công tydịch vụ logistics lớn cần có chương trình hỗ trợ sinh viên thực tập để hấp dẫn sinhviên vào công ty mình từ đó tăng cơ hội lựa chọn người giỏi; vi) Người lao động cũngnên có định hướng công việc ngay từ khi đang trong quá trình đào tạo
Theo Đặng Đình Đào và Tạ Văn Lợi trong bài “Một số vấn đề về phát triển nguồn nhân lực logistics Việt Nam” tại Hội thảo khoa học quốc tế do Trường Đại học
kinh tế quốc dân tổ chức ngày 14/12/2018 đã đề cập đến các vấn đề cơ bản về nguồnnhân lực logistics , thực trạng nguồn nhân lực hiện nay và một số biện pháp về đàotạo,phát triển nguồn nhân lực logistics thời gian tới Tác giả cũng đề cập tới đặc điểm
và yêu cầu cũng như nội dung phát triển nguồn nhân lực logistics của nền kinh tế quốcdân,những yêu cầu đặt ra trong quản lý tăng cường cho đội ngũ cán bộ QLNN vềlogistics ở các địa phương, thành phố
Thứ năm, các công trình nghiên cứu trung tâm logistics –mô hình kinh
doanh mới cần được đầu tư phát triển, quản lý trong xây dựng cơ sở hạ tầng logistics
Tháng 9/2016 Hội đồng Kinh tế vùng KTTĐ miền Trung phối hợp với UBND
thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo “Xây dựng hệ thống và trung tâm logistics ở Vùng KTTĐ miền Trung” với sự tham gia của các chuyên gia logistics, các nhà quản
lý, các cán bộ nghiên cứu của các ngành và địa phương đã bàn thảo những vấn đề bứcxúc trong phát triển dịch vụ logistics, đặc biệt là việc xây dựng và phát triển trung tâmlogistics cho vùng kinh tế trọng điểm miền Trung theo tinh thần quyết định số 1012QĐ/TTG, ngày 03/07/2015 Tại hội thảo các chuyên gia, các nhà khoa học logistics đãnhấn mạnh đến sự cần thiết phải đẩy nhanh quá trình đào tạo nhân lực logistics phục
vụ kịp thời sự phát triển ngành logistics ở vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Tuynhiên, cần có những nghiên cứu cụ thể và sâu hơn về tác động của phát triển logisticstới phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương và cả vùng kinh tế
Trang 31Theo Đặng Đình Đào trong bài viết “Phát triển trung tâm logistics – mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế ở Việt Nam” Tạp chí Thông tin và dự báo kinh tế xã
hội tháng 4 năm 2016 Đã đề cập đến vai trò của cơ sở hạ tầng logistics trong việcnâng cao hiệu quả của các ngành và các địa phương vùng lãnh thổ, trong đó trung tâmlogistics có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện liên kết kinh tế và thúc đẩytăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững ở các địa phương thông qua thực hiện cácchức năng của trung tâm logistics
Trong bài viết “Phát triển logistics Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung” của
Trương Tấn Quân và cộng sự trong Tạp chí logistics Việt Nam đã đề cập đến tiềm năngcủa Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung trong phát triển ngành logistics; Những bấtcập lớn của logistics ở vùng này còn nhiều; Các tác giả đưa ra sáu nhóm giải phápnhằm phát triển dịch vụ logistics ở Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung thời gian tới,trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến giải pháp tăng cường QLNN đối với phát triển CSHTlogistics của vùng
Theo Nguyễn Minh Ngọc và Cộng sự (2019) trong bài viết “Xây dựng và vận hành các trung tâm logistics trên các hành lang kinh tế – mô hình kinh doanh mới để biến tiềm năng thành lợi thế phát triển của vùng bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung” tại Kỷ yếu hội thảo quốc tế về đề tài KX01.29/16-20 lần 2: Thực trạng và giải
pháp phát triển hệ thống logistics Quốc gia và vùng KTTĐMT NXB Lao động Xã hội2019-ĐH Quy Nhơn đã đề cập đến vai trò của cơ sở hạ tầng logistics và vấn đề QLNNtrong việc nâng cao hiệu quả của các ngành và các địa phương vùng lãnh thổ, trong đótrung tâm logistics có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện liên kết kinh tế
và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững ở các địa phương thông qua thựchiện các chức năng của trung tâm logistics, như mô hình kinh doanh mới mà ở ViệtNam hiện chưa phát triển
Năm 2020, Đặng Hà Giang và Cộng sự có bài nghiên cứu “Giải pháp phát
triển hệ thống logistics vùng KTTĐMT nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” trong ấn phẩm “Phát triển hệ thống logistics vùng KTTĐMT nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững NXB Lao động- Xã hội”đã nhấn mạnh hệ
thống logistics ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất và lưuthông hàng hóa, góp phần hiệu quả vào tiến trình phát triển kinh tế của vùngKTTĐMT Tuy nhiên, để phát triển hệ thống logistics vùng góp phần cho tăng trưởngcần có sự quan tâm đầu tư của Chính phủ và cơ quan chức năng thông qua các chính
Trang 32sách, biện pháp và định hướng cụ thể đối với sự phát triển các yếu tố của hệ thốnglogistics Trong bài này các tác giả để cập đến một số giải pháp phát triển hệ thống
Trang 33logistics vùng KTTĐMT nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, trong
đó nhấn mạnh xây dựng các trung tâm logistics trên các hành lang kinh tế để thúc đẩytăng trường cho các địa phương
Có thể nói rằng, xuất phát từ vai trò của hệ thống logistics và trung tâm
logistics đối với phát triển kinh tế, đã có khá nhiều những công trình nghiên cứu trongnước về logistics cơ bản, dịch vụ logistics và doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics.Trong đó cũng có các công trình (chủ yếu là bài báo khoa học, hội thảo) đề cập đến hệthống hệ thống logistics, trung tâm logistics và phát triển CSHT logistics cả phần cứng
và phần mềm Những công trình nghiên cứu trong nước đã đề cập khung lý thuyết cơbản về hệ thống logistics, các yếu tố hệ thống logisstics Tuy nhiên, chưa có công trìnhnghiên cứu chi tiết nào về QLNN trong phát triển CSHT logistics trên địa bàn cấp tỉnh,thành phố, đặc biệt là QLNN về phát triển CSHT logistics tại thành phố cảng HảiPhòng trong vùng KTTĐ Bắc bộ
1.1.2 Các công trình nghiên cứu trên thế giới
Đến nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu ở nước ngoài về đề tài pháttriển logistics Các công trình nghiên cứu ngoài nước liên quan đến hệ thông logisticstập trung nghiên cứu dịch vụ logistics ở 3 giác độ chủ yếu: 1) Giác độ vi mô(mircologistics-tại các cơ sở kinh doanh); 2) Giác độ trung mô (meso logistics -logistics của ngành/vùng) và 3) Giác độ vĩ mô (macro logistics- logistics trong nềnkinh tế của một quốc gia và trong nền kinh tế toàn cầu - logistics quốc gia) Đặc biệt,các công trình nghiên cứu về quản lý logistics cảng biển được nghiên cứu chủ yếudưới giác độ trung mô (meso logistics - logistics của ngành/vùng) Các công trình tiêubiểu có thể kể đến:
Thứ nhất: các công trình tiếp cận theo hướng hệ thống logistics
Những năm gần đây, trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu đi vào phân tích,làm rõ khái niệm, nội dung và đặc trưng của hệ thống logistics trên góc độ vĩ mô nền
kinh tế Tiêu biểu trong số đó phải kể đến là: “Fundamentals of Logistics management” 1998, (Cơ sở về quản lý Logistics) của Douglas M Lambert, James R.
Stock và Lisa M Ellram NXB Irwin McGraw-hill; “Strategic Logistics Management”(Quản lý chiến lược Logistics) của James R Stock và Douglas M Lambert Mc Graw-hill Mỹ, 2001…
Nghiên cứu “Introduction to Logistics Systems Planning and Control” (2004)
của các tác giả Gianpaolo Ghiani, Gilbert Laporte, Roberto Musmanno đã nhận được sự
Trang 34chú ý đáng kể trong nhiều năm qua vì nó cung cấp một trong những nền tảng lý luận
cơ bản
Trang 35trong việc lập kế hoạch và kiểm soát có hiệu quả hệ thống logistics Công trình lànhững nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu về hệ thống phân phối, bao gồm các vấn đề
về trung tâm phân phối, hoạt động của các thiết bị đầu cuối và hệ thống giao thông vậntải
Mọi doanh nghiệp đều phải sử dụng dịch vụ logistics dưới nhiều dịch vụ khácnhau Với các doanh nghiệp có tham gia các hoạt động thương mại quốc tế thì cácdịch vụ logistics càng đóng vai trò quan trọng Có thể nói logistics bao gồm tất cả cácvấn đề đối với nhà quản lý hoạt động trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu hàng hóa hoặcliên quan đến các hoạt động thương mại quốc tế như: thủ tục, các điều kiện thanhtoán, điều khoản trong thương mại, các hợp đồng phân phối và bán hàng đại lý, thủ tụchải quan, đóng gói và vận tải… Nghiên cứu sâu về các vấn đề này phải kể đến nghiên
cứu: “International Logistics” (Logistics quốc tế) của Pierre A David và Richard D
Stewart NXB Atomic Dog; 12/2006 Bên cạnh việc nghiên cứu các cơ sở lý luậnlogistics và vai trò của hệ thống logistics quốc tế trong quản lý chuỗi cung ứng toàn
cầu, cuốn “International Logistics” của các tác giả: Donald F Wood, Anthony
Barone, Paul Murphy và Daniel L Wardlow NXB AMACOM; Xuất bản lần 2, năm
2002 còn làm rõ hệ thống thông tin logistics và kế hoạch hóa việc phân bổ nguồn lựctrong logistics
Một số nghiên cứu cho rằng mục tiêu của việc quản lý chuỗi cung ứng gắn liềnvới mục tiêu đạt được về thị trường, mạng lưới phân phối, quá trình sản xuất theocách mà các doanh nghiệp sẽ được phục vụ tốt hơn và tất nhiên với chi phí thấp hơn
Nghiên cứu “Logistics & Supply Chain Management: creating value-adding networks, 3rd Edition” (Quản lý chuỗi logistics và cung ứng: Khởi tạo các mạng lưới giá trị gia
tăng, tái bản lần 3) của Martin Christopher (Nhà xuất bản FT Press, Vương quốc Anh,2005) đã đề cập đến vai trò của logistics trong việc đạt được các mục tiêu này
Thứ hai, các nghiên cứu theo hướng quản lý hệ thống logistics
Xu thế tất yếu của thời đại ngày nay là toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới Toàncầu hoá làm cho giao thương giữa các quốc gia, các khu vực trên thế giới phát triểnmạnh mẽ và đương nhiên sẽ kéo theo những nhu cầu mới về vận tải, kho bãi, các dịch
vụ phụ trợ… Xu thế mới của thời đại sẽ dẫn đến bước phát triển tất yếu của logistics
toàn cầu Vấn đề này được đề cập khá rõ trong nghiên cứu “International Logistics Second Edition” (2006), của Donal F.Wood, Anthony Barone, Paul Murphy, Daniel
-L.Wardlow Bên cạnh việc nhấn mạnh khái niệm, vai trò và chức năng của logistics
Trang 36toàn cầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, sự khác biệt giữa logistics toàn cầu vàlogistics quốc
Trang 37gia (khác biệt về văn hóa, tiền tệ và hệ thống giao thông vận tải) thì các tác giả còncung cấp những kiến thức tổng quát về thương mại quốc tế như các điều khoản muabán (bao gồm các điều kiện thương mại quốc tế trong Incoterm 2000, các thành tố cấuthành nên giá bán của hàng hóa…), điều khoản thanh toán, bảo hiểm hàng hóa xuấtnhập khẩu và sự cần thiết cũng như là lợi ích của thương mại quốc tế đối với pháttriển kinh tế của mỗi quốc gia.
Trong bối cảnh cạnh tranh diễn ra trên phạm vi toàn cầu, việc tối ưu hóa hệ
thống logistics là điều không thể tránh khỏi Cuốn “Logistics Systems - Design and Optimization” của các tác giả: André Langevin, Diane Riopel (NXB Springer US, năm
2005) đã không nằm ngoài xu hướng trên Công trình này đã cho thấy được sự đadạng và phức tạp của hoạt động logistics Nếu như chương đầu tiên cung cấp mộtkhuôn khổ cho việc ra quyết định logistics trong hoạt động kinh doanh thông qua việcphân loại các quyết định logistics và làm nổi bật các mối liên kết có liên quan đến cácquyết định logistics cũng như là sự phức tạp của chúng thì các chương sau lại tậptrung vào các phương pháp định lượng cho việc thiết kế và tối ưu hóa hệ thốnglogistics Điển hình như chương 2, Daskin, Snyder và Berger đã vạch ra tầm quantrọng của các quyết định liên quan đến địa điểm cơ sở trong thiết kế chuỗi cung ứnghay Higginson và Bookbinder trong chương 3 lại phân tích hoạt động logistics ở cáctrung tâm phân phối Các tác giả đã nhấn mạnh các chức năng cụ thể của một trungtâm phân phối so với hình thức kho cổ điển, các tác giả đã tạo tiền đề cho một cái nhìntổng thể về các mô hình nghiên cứu đại diện và các mô hình giải pháp cho hoạt độngkho hàng được hiệu quả…
Đề cập đến sự phát triển và quản lý một cách toàn diện các dịch vụ logistics,trong đó, dưới góc độ nền kinh tế là hệ thống mạng lưới dịch vụ cung ứng logisticscho doanh nghiệp, bao gồm cả các dịch vụ công; dưới góc độ một doanh nghiệp đó làviệc quản lý, xây dựng chiến lược và phối hợp giữa hoạt động logistics trong doanhnghiệp và giữa doanh nghiệp với các doanh nghiệp logistics khác Nghiên cứu:
“Essentials of Supply Chain Management, 2nd Edition” (Sự cần thiết quản lý chuỗi
cung ứng) của Michael H Hugos NXB Wiley, 2006, Mỹ đã cung cấp các vấn đề cậpnhật mới nhất về tầm nhìn, các chiến lược, sự phát triển và các công nghệ trong quản
lý chuỗi cung ứng… Các nghiên cứu Strategic Supply Chain Management” (Quản lý
chiến lược chuỗi cung ứng) của Shoshanah Cohen và Joseph Roussel NXB
McGraw-Hill 2005 - Vương Quốc Anh và “Management of Business Logistics: A Supply Chain
Trang 38Perspective” (Quản trị kinh doanh Logistics: Triển vọng về chuỗi cung ứng) của các
tác giả: John J Coyle,
Trang 39Edward J Bardi và C John Langley NXB Trường ĐH South-Western College; 2002đều đưa ra các luận giải về mọi vấn đề mà nhà lãnh đạo cần phải biết để tạo ra giá trị
và lợi thế cạnh tranh từ chuỗi cung ứng của họ Cuốn “Streamlined: 14 Principles for Building & Managing the Lean Supply Chain” (14 nguyên tắc xây dựng và quản lý
chuỗi cung ứng) của Mandyam M Srinivasan NXB South-Western Educational, 2004
- Mỹ lại đi sâu vào giới thiệu các nguyên tắc, phương pháp xây dựng và quản lý chuỗichiến lược dựa trên các vấn đề cơ bản về: các hoạt động logistics; mạng lưới logistics
và các quá trình logistics
Hầu hết các nghiên cứu logistics gần đây đều chú ý đến việc phát triển bùng nổcủa thương mại điện tử, việc sử dụng rộng rãi internet, sự lớn mạnh trong quản lýchuỗi giá trị, việc tiếp tục bùng nổ trong công nghệ máy tính và thông tin Bên cạnhviệc nhấn mạnh vào khía cạnh thị trường của logistics, nhiều nghiên cứu kết hợp tất cảcác chức năng của kinh doanh cũng như kết hợp chặt chẽ logistics trong quản lý chuỗigiá trị; Đo lường và bán giá trị của logistics Công trình nêu bật được khía cạnh này
là: “Strategic Logistics Management” (Quản lý chiến lược Logistics) của James R.
Stock và Douglas M Lambert NXB McGraw-Hill, 2001, Mỹ Cùng đề cập đến vấn đề
này, cuốn: “eBusiness and eCommerce: Managing the Digital Value chain” (Kinh
doanh và Thương mại điện tử: Quản lý chuỗi giá trị số” của Andreas Meier và HanrikStormer NXB Springer Verlag, CHLB Đức, 2009 đưa ra khái niệm về các lĩnh vực:kinh doanh điện tử, thương mại điện tử, chính phủ điện tử… còn phân tích các yếu tốcủa chuỗi giá trị trong kinh doanh và thương mại điện tử; mô tả các giao dịch thươngmại điện tử giữa các công ty, khách hàng
Thứ ba, các nghiên cứu theo hướng tính liên ngành của logistics cần đặt ra trong quản lý
Một số nghiên cứu đã tập trung vào thiết kế xây dựng, duy trì sự hỗ trợ bền
vững của hệ thống logistics, bao gồm: “Logistics Engineering & Management” (Kỹ
thuật và quản lý Logistics, Ấn bản lần thứ 6) của Benjamin S Blanchard PrenticeHall NXB New Jersey 2003, Mỹ, đề cập đến các biện pháp nhận biết, duy trì, phântích logistics và khả năng hỗ trợ từ đó thiết kế và phát triển hệ thống, các công đoạnsản xuất, sử dụng, các giai đoạn hỗ trợ ổn định và rút lui và quản lý logistics Các
nghiên cứu: “Logistics: Principles and Applications” (Logistics: Các nguyên tắc và
ứng dụng) của John Langford NXB McGraw-Hill Professional; 12/2006, Mỹ và
“Integrated Logistics Support Handbook” (Liên kết hỗ trợ trong logistics) của James
Jones NXB
Trang 40McGraw-Hill Professional, 2006, Mỹ lại chủ yếu đi vào việc thiết kế các dịch vụ logistics vàtriển khai, nhận dạng sản phẩm, duy trì và kiểm soát chất lượng, cung cấp các kỹ thuật
về chuỗi cung ứng…
Bên cạnh việc nghiên cứu tổng quan dịch vụ logistics trên giác độ quốc gia,
nhiều nghiên cứu đi vào một số lĩnh vực logistics cụ thể Trong đó, cuốn “A Practical Guide to Transportation and Logistics” (Hướng dẫn thực hành đối với ngành vận tải
và logistics) của Michael B Stroh Xuất bản bởi Logistics Network Inc., Mỹ, 2006đưa ra một góc nhìn thấu đáo về các nhân tố cơ bản của logistics trong lĩnh vực vận tảinhư: vận tải nội địa, logistics quốc tế, các thủ tục và kỹ thuật về xuất, nhập khẩu, quản
lý dịch vụ kho bãi, các vấn đề công nghệ logistics,… Cũng liên quan đến khía cạnh
vận tải nhưng nghiên cứu “Transport Logistics: Past, Present and Predictions”
(Logistics vận tải: Quá khứ, hiện tại và tương lai) của Issa Baluch NXB WinningBooks, 2005 Dubai – UAE lại dựa trên việc phân tích đặc trưng về sự phát triểnlogistics vận tải từ quá khứ đến hiện tại và từ đó đưa ra các dự báo cho hoạt độnglogistics trong tương lai
Xem xét hoạt động logistics trong lĩnh vực phân phối, cuốn “The Handbook of Logistics and Distribution Management” (Sổ tay quản lý Logistics và phân phối) của
các tác giả: Alan Rushton, Phil Croucher và Peter Baker Nhà xuất bản Kogan Page;3rd edition, 2006, Vương Quốc Anh còn bao quát tất cả các khía cạnh logistics cơ bảnngày nay, cập nhật các hoạt động trong các lĩnh vực: logistics sản xuất, logistics tíchhợp, quá trình thiết kế, giao hàng và các phân đoạn mới về nhận và gửi Luận giải vềcác công nghệ mới như Nhận dạng tần số radio (radio frequency identification -RFID), công nghệ giọng nói, các hệ thống nâng vệ tinh
Hầu hết các nghiên cứu logistics gần đây đều chú ý những thay đổi quan trọngdiễn ra trên trường quốc tế như: sự bùng nổ của thương mại điện tử nhờ sử dụng rộngrãi internet Bên cạnh việc nhấn mạnh vào khía cạnh thị trường của logistics, nhiềunghiên cứu kết hợp tất cả các chức năng của kinh doanh cũng như kết hợp chặt chẽlogistics trong quản lý chuỗi giá trị; Đo lường và bán giá trị của logistics Công trình
nêu bật được khía cạnh này là: “Strategic Logistics Management” (Quản lý chiến lược
Logistics) của James
R Stock và Douglas M Lambert NXB McGraw-Hill, 2001, Mỹ Cùng đề cập đến vấn
đề này, cuốn: “eBusiness and e Commerce: Managing the Digital Value chain” (Kinh
doanh và Thương mại điện tử: Quản lý chuỗi giá trị số) của Andreas Meier và Hanrik