Hang bao thế kỷ, nghệ thaật xếp giấy Nhi Đản gắn bé mật thiết với các lễ hội truyẫn thống, nhưng qáaa thời gÌan, nghệ thuật này trở thành †rò tiêu khiển phổ biến ở gia đình, hong những n
Trang 3Nghệ thuat xép gidy Nhat Ban
Danh Cho Nguoi M6 Hoe
Florence Temko
Chiu trách nhiệm xuất ban:
TRƯƠNG HẠNH Biên tập : PHÒNG BIÊN TẬP TỔNG HỢP
Trình bày và bìa : MT Design Co
Sửa bản in : CÔNG TY MINH TRÍ
NHÀ XUẤT BẢN MỸ THUẬT 44B Hàm Long, Hà Nội - ĐT : 8225473
CN TP Hé Chí Minh : 220/118 Lê Văn Sỹ,
Phường 14, Quận 3 - ĐT: 8424011
Liên kết xuất bắn :
CTY VĂN HÓA MINH TRÍ - NHÀ SÁCH VĂN LANG
25 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận L, TP.HCM
DT : 8.242157 - 8.233022 - Fax : 84.8.235079
1n 1000 cuốn khổ 19x27em tại Xưởng in CN Trung Tâm Hội Chợ Triển Lãm Việt Nam Giấy phép xuất bản số 1683/CXB-QLXB Cục Xuất bản
cấp ngày 7.12.2001 Trích ngang kế hoạch xuất bản số 24/MT-TNKH
Nhà Xuất bản Mỹ Thuật cấp ngày 26.2.2002 In xong và nộp lưu chiểu quý 2 năm 2002
Trang 4Loi gidi thiéu
Noghé thudt xép gidy (Origami) la mat tro vai và đã làm | Cho da chua hé xép giấy bao giờ, bạn v&n tim thay nhiing vat thé trong Nighé Thuat Gap Gidy
(Nhat Ban) danh cho người moi hoc rat dé lam Khi ludt qua những trang
sách này, hẳn bạn sẽ phát hiện điều gì đó gây hứng thú TDẫu có vẻ khó, nhưng thực sa không phải vậy, bạn cứ thử đi sẽ biết, Chẳng hạn, bạn thấy
Cớn Või quyến rã lạ làng Nếu thực hiện theo hướng dẫn một cách tỉ mẩn, bạn sẽ làm được thôi Và khi xếp Cøn Voi lần thứ hai, bạn thấy có thể làm
đẹp và nhanh hơn lần đầu
Ng#ười ta cho rằng nghệ thuật xếp giấy Nhật Đản bắt nguồn
tit Trung Quéc, nhung phát triển mạnh ở Nhật Hang bao thế kỷ, nghệ
thaật xếp giấy Nhi Đản gắn bé mật thiết với các lễ hội truyẫn thống, nhưng qáaa thời gÌan, nghệ thuật này trở thành †rò tiêu khiển phổ biến ở gia đình, hong những năm gần đây, nghệ thuật xếp giấy Nhat Ban da lan
va khắp thế giới tới mức nhiều câu lạc bệ xếp giấy mọc lên như nấm ở nhiều quốc gia Qua những câu lạc bộ này, những người say mê nghệ thuật xếp giấy gặp nhau thường xuyên, tổ chức triển lãm và truyền bá qua ban tin va ấn bản lhác
Tà nghệ thuật xếp giấy Nhật Bản là một hoạt động lý tưởng
che lứa tuổi thiếu nhì, song nhiều người lớn đã khám phá na rằng việc xếp
giấy là mệt thá tiêu khiển mang tính sáng tạo, thử
thách và thư giãn M\ô† số nghệ nhân xếp giấy
đã sáng tạo những mẫu được công nhận là
công trình nghệ thuật gid tri
Nhu bao nghề thủ công
khác, nghệ thuật xếp giấy Nhật Bản
dua tran vài kỹ thaật co ban Trude
khi xếp, nhớ xem qua hướng dẫn Thực
hành nhằm làm quan với hướng dẫn tay
đen giản nhung quan trong
Luu Van Hy bian dich
Trang 5Hung dan thyc HANH
Ky hiéu
Các ký hiệu gấp nếp trong cuốn sách này tuân theo hệ thống được những nghệ nhân
xếp giấy sử dụng khắp thế giới Nói chung, ký hiệu dễ hiểu và thường dễ làm theo mà không xem hướng dẫn
Sang YŠ 5 doc đường này íp gốp hiện có ` Bế
Gốp theo hướng nòy Gốp dọc đường nỏy Nếp gốp hiện có
ban dé †qo khe
| I Gấp dưới một
Gốp khối / đống - gốp hướng ra wanikhee:
rôi trổ lại để tạo đổng (luôn kiểm
Điểm khởi đầu cơ bản cho các kiểu khác nhau Trong sách này trình bày ba loại khổ giấy
cơ bản : Hình Vuông, Hình Cánh Diều và Hình Thơi
Giấy
Phần lớn các kiểu trong sách này được tạo từ tờ giấy vuông có khổ chừng 15x25cm Nếu
cần khổ hoặc loại giấy đặc biệt cho một kiểu đặc biệt, lúc ấy sẽ ghì rõ Giấy xếp, thường, một mặt màu và một mặt trắng Trừ phi định khác, hướng dẫn trong sách này đành cho
giấy có một mặt màu Tuy nhiên, bạn có thể thử nghiệm các loại giẩy khác Tất cả các loại
giấy mỏng, xoăn như giấy gói quà, giấy vi tính hay giấy văn phòng, đều phù hợp để xếp
Khi cắt giấy theo kích thước mong muốn, nhớ cät đúng thành hình vuông hay chữ nhật Một số tác phẩm trông đẹp hơn khi xếp bằng giấy 2 mặt - giấy đặc biệt có màu mặt trước và sau khác nhau, hoặc giấy thường, như giấy văn phòng, có màu cả hai mặt Bạn
cũng có thể tự tạo giấy hai mặt bằng cách dán giấy khác nhau lại rồi cắt thành những khổ
theo ý muốn
Ww
Trang 7KHO GIAY INH YUONG, LAM NHANH Bi THU DUNG QUA THIỆP XÉP LÚP LẰM NHANH THIỆP CHUCMUNG — „„
1 Gốp thònh cóc 6 vuông 2 Gốp 4 góc vào giữo 3 Sau khi gdp †g có hình như
†qo nếp, rồi mở ra trên (Khổ giốy hình vuông)
2 BỀN NHANH BÌ THƯ ĐỰNG QUÀ (Mở giấy vuông - kích cỡ tùy theo yêu câu sử
Ba bd bd
1 Gốp thỏnh khổ giấy hình 2 Bỏ thiệp, co vót, tem, tiên, 3 Gấp cạnh đóy lên
'Vuông (mở một góc nắp ra) hay logi quà mỏng vỏo trong
5, Hoan thénh phong bi thu
4 Gấp nắp xuống đụng quỏ nhanh.
Trang 8* KHO GIAY HINH VUONG
Khổ giấy hình vuông
được đặt theo tên chiếc bánh
được làm bằng cách tạo cục
bột hình vuông rồi gấp bốn
góc của nó vào giữa Sử
dụng giấy hình vuông này
làm điểm khởi đầu, bạn có
1 Gép tu Md ta Canh gida cée 2 Gốp cóc góc vỏo giữa
Triếng vuông vò dồn lọi, cới nọ
trên cói kio Lột sau ta tude, sao
cho miếng vuöng lớn nhất
* LÀM NHANH THIỆP CHÚC MÙNG (sử dung (6 gidy vuông gói qua)
1 Gép thành 2 Niém phong
dinh, vuông MỞ 4
góc vò viết lởi
chúc mung vào mặt trong Gấp các góc
lại
Trang 9NGOI SAO GIANG SINH BONG TAI HINH SAO,
* NGÔI 6AO GIÁNG SINH (Si dụng giấy vuông hai mặt khổ IOem hay gidy thiéc gdi
quả)
1 Gốp thònh hình vuông Gấp 2 Gổp tư Mở ¡o, lột ra trước 3 GGp dai theo đường chéo Mở
4 Gap déi tneo dudng chéo mét § Túm cóc góc đối nhau, đẩy - - -
lẳn nữo, để tạo nếp gốp thònh hình ngồi sao © Nao) sae Gióng sinh, gắn móc
Gốp hoi ngồi sco
Giang sinh Gan moc
tai vỏo †qo thanh
Gp hoa tai ngdisao
hót dễ thương (xem
đỏ nữ trang)
Trang 10
* XE HƠI
Với những thay đổi nhỏ, có thể
xếp xe hơi dưới đây thành nhiều
kiểu xe khác nhau, xe gia đình, xe đua, thậm chí cả xe cổ xưa Đây là
hướng, dẫn xếp xe hơi bằng giấy vuông, song bạn có thể tạo kiểu
dài, thanh hơn bằng giấy hình chữ
4, Đẩy nếp gốp giữo trên xuống
giữ cóc nếp gốp cạnh cho tới
khi góc mở xuống dưới, Cói này
tao thanh banh xe Lam nhu vay
6 ddu kia dé tao bánh xe nữa
6 Xe hol hoan chinh véi dudng
5 Gốp các góc dưới của bánh kế tạo khung kiếng cónh cửa
CAN xe lên Lộ† sau ra tude mắp gốp
mm
Trang 11KHỔ GIAY CAN BAN HIN CANH DIAU, CAT THONG |
+ KHỔ GIẤY HÌNH CÁNH DIỄU (đử dụng bất kỷ giấy vuông nảo)
1 Gặp đôi, mở ra > Gấp 2 mýp vềo 3 Khố giấy cơ bón
đường gốp giữg hình cớnh diều,
* CÂY THÔNG (öứ đụng giấy vuông màu xanh lá cây)
thông lại vỏ gởi kèm
với lời giỏi thích cách
Trang 12* CHU CHUOT TINH NGHICH (sii
dụng giấy vuông khổ 5em)
2 Chú chuột tinh nghịch Róp đuôi, vẽ mót
tai dé lam ch chudt nhdy
1 Gốp thành cánh diều Sốp Muốn cú nhỏy đẹp hơn, tọo những nếp gốp
đôi bằng cách đưa một tom gióc lên trên 1om giác kia thớt sốc cạnh Dán hơi vợt tam gióc dưới tại với nhou cũng được
* MÁY BAY (sử dụng giấy vuông và kẹp giấy)
Trang 13DOI BONG TAL TRU BANG, TIAMAT TROI, HOA KHAN AN
1 Lam hai vdo, Thanh déi hoa tai
* TRU BANG (ati ding iy thiếc
vuông gói quà khổ 10cm)
5 da od
try bang, sau dé treo
trang hoan len coy
théng Gidng sinh
* TIA MAT TROL (sit dung siấy vuông
lÉn màu vàng nhạt)
2, Dán thönh vòng trỏn trên tốm bìg Theo hình tia một trời
có thể dón cả
hơi một tao thónh qud chau
Trang 14* BAY TRI BAN AN
Chỉ cần cất công một chút, bạn
có thể gấp khăn giấy hay vải thật
xinh xắn tô điểm cho bàn ăn Đặt
hoa khăn ăn vào ly sẽ tăng vẻ thanh
5 Gdp aéi
4 Gđp góc
dưới ro sơu
Trang 15KHỔ 6IẤY HINH THOL BO CHOT
* KHỔ GIẤY HÌNH THIOI (sứ dung øiấy vuông)
1 Gấp đôi, mở ra eel 3 Gấp hơi mép tiên
xuống
2 Gếp hơi mép vào nếp 4 Khổ giấy hình thoi
gdp giva dé tao hinh
Cónh diều
* ĐỒ CHƠI VUI NHỘN (sử đụng giấy vuông)
q
3 Tử bên phải, gốp hơi vọt soo cho mép,
cua ching cham
nhau doc theo duéng chia ngang é gida
1 Gép thành hình thoi
Gếp nửa dưới lên
2 Chỉ gổp vợt trước xuống A, MỞ rọ
Trang 16* NHUNG MON QUA MUNG
Từ những mảnh giấy vuông 25cm,
làm một món đổ chơi vui nhộn đặt ở
mỗi chỗ Bất kể già trẻ đều lấy làm
vui thích trước những chú chim xinh
xinh này Hãy dùng màu nhạt để gấp
đổ chơi vui nhộn và đính những dải
giấy màu ở hai bên lưng của chúng
`
7 7 Đồ chơi vui nhộn, kéo các
5 Tử bên trói, gốp hơi vạ† soo tọnh lo để trở t6 là
cho mép củo chúng chọm
nhoU dọc theo đường chia
ngang ngoy giữo
6 Gấp đôi nửo dưới tqo thế
đứng cho chim, hy để mỏ con
vột nằm tự nhiên thònh cóc nếp
gốp được tạo ra ở bước 3 vò 6
* CA MAD (sử dụng giấy vuông)
2 Tạo đường cốt nhỏ ở đảu
Trang 17GIA DINE MEO ) ì
* THÂN (sử dụng gidy vuéng)
1 Gốp đói theo 2, Gốp góc lên 3 Than
đường chéo †qo đuôi
Trang 18* NHỮNG CÁNH THIỆP VÀ
GIAY VIET THU
Những người yêu mèo ở bất
cứ đâu déu thich nhận các món
quà, thư từ, lời mời và những tấm
thiệp chúc được trang trí bằng
những chú mèo giấy Bạn có thể
sử dung các loại giấy màu khác
nhau, rồi dùng cây viết mầu (tùy
thích), vẽ mắt, mũi và ria
* IẤP DÁP
1 Tra gòc trên của thân :
* GIA DINH MÈO ( sử dung gidy vudng khd 10cm, tem va 20cm)
Tao cde chu méo con
bang gidy vuông 10cm
Tao mé@o lớn bỏng gidy
ông 20cm lòm than vo giấy vuông 15cm làm đầu
Trang 19HOP QUA, HOP CO NAP
RO DUNG QUA GIANG SINH >
Trang 20
10 Vuốt các góc cho ngoy ngắn,
thanh hộp qua
Gấp hai hộp quà Một hộp lam
bằng mảnh giấy vuông khổ nhỏ hơn
mảnh kia chừng 1.25cm Hộp lớn
hơn làm nắp cho hộp nhỏ hơn
* RO DUNG QUA GIANG SINH (si dung
đlấy vuông và một dải giấy)
Gấp một hộp đựng quà Cắt một
để làm quai Dán hoặc gài hai đầu mẽ — 2
dưới các cạnh hộp Làm cứng rổ :
bang giấy bìa cùng khổ lót dưới đầy
hộp.
Trang 21khe, nghĩa Id gdp cdc val
xuống, rỏi lộ† lên
bên vỏo Hai lạm giác hình
thanh ở đế tróp Dung gap
§ Lại gốp nếp trên Lập lại
cóc bước 3 vỏ 4 với hơi góc
Trang 22
* NHUNG TOA NHA KHAC NHAU
Thay đổi những tòa nhà chọc trời bằng cách thay
?.Nhỏ chọc trời đổi các khoảng cách giữa các nếp gấp, bằng cách
a7
Trang 23TEN LUA VO TRU YONG KHAN AN HAY KHUNG ANH
+ VÒNG KHĂN ĂN HAY KHUNG ẲNH (sử dung dai gidy ching 75» 275cm)
Gấp tòa nhà chọc trời nhưng chỉ gấp nếp dưới Vốn thành
hình tròn rồi đán hay buộc vào nhau sao cho không thấy
chỗ nối Vòng khăn ăn còn được dùng như tấm thẻ giữ chỗ
Để sử dụng như khung ảnh, chỉ việc đán ảnh vào phía trước
sở
Trang 32
8 Con rối chó sủg Dùng hơi
bón lay nắm lốy cóc vợt dưới Bua hal ban tay xa nhau dé
mở miệng thêm vỏo tiếng sua
hết hỏy keo gidy trén canr
ban dé tao thỏnh sống phẳng
và dễ tạo dáng hơn Tạo những con rối để khóch nghich trong bua tiéc Hoge
cũng có thể chỉ cho họ cớcn
lam
Trang 33không ngoy giữa
+ HOA (sử dụng siấy vuông khổ 75cm)
cong mot déu day khong uén cong
Cuống vào ho, sae cho
thô lên đồu
2 Nhẹ nhàng uốn cuống hoo
chúi xuống Hoo chuông
Trang 34* CAM HOA
Cắm hoa chuông vào bình hay
bó thành bó để tặng ai Bài trí sao
cho đẹp và độc đáo Hãy làm như
sau:
Vật liệu :
- Dây thép làm cuống hoa
- Băng keo dính (mua ở những tiệm
định bằng đốt sét nếu cản cắm bông 3 Cém hoa Ban có thể thoy đổi cỡ hoo
vỏ lá vào Hoa nhỏ ở trên ho lớn
Trang 35ĐÔ ĐẶC II BAN GHE HOAC GHE GAC CHAN, )
3 Mỏnh giốy thứ hơi cũng làm như vậy (cóc
bước 1 và 2) Trượt mỏnh gidy thứ nhốt chồng
một nửc lên mỏnh giốy thứ hoi
Túi
§ Hai túi mép dưới va trên được dung dé Ndi New but
không có hại túi ốy, phỏi lắm soo cho cóc vớt ở pược được gốp cói nọ trên cói kig.
Trang 36* DO DAC BANG GIAY XEP
1 Gốp 2 hinh cơ bỏn Đưa nhẹ cói
này vẻo tui cla cai kia
* BAN HAY GHE GAC CHAN
(sử dụng gidy cha nhat khd 15x 10cm)
1 Gốp 1 hình cơ bản gốp
cóc cạnh xuống 2 Bón hoy ghế góc chốn
Trang 37DO DAC MH) GHE DAL, TRUONG Ki,
Trang 38* TAO CAC KIEU MOI
Bạn có thể tạo nhiều kiểu
khác nhau bằng cách xem đây
là những khối xây dựng đa
năng Với một chút tưởng
tượng nào là hoa, bướm, đổ
chữ nhột nhỏ vo céc túi của ghế dỏi vò trường kỷ Đẩy chúng vờo
Trang 39MU HAI TAC, MU CUA KHACH HANH
HUONG NGUGIMAY, CA VUNG NHIET BOI
=>
1 Sốp đôi 2 Gấp đôi, mở ta 3 Gếp các góc xuống
« MU HAT TAC (sử dụng giấy vuông)
ie, 4ò Ate,
4 Gdp céc vatra § Mở ra 6 Thọc ngón toy vào khe dưới của
vọt trói, Ngoột vợ† lên võ theo cóc
nếp gốp lằm phẳng lợi Vat phỏi
Trang 40* GAD ED
Các bước từ 4 đến 6 của chiếc
mũ hải tặc tạo ra kỹ thuật gấp
thông thường được gọi là “gấp
ép” Như tên gọi theo các nếp
gấp, giấy được ép thành nếp như
45cm Gấp bằng giấy báo, giấy
gói quà, giấy đán tường v.v rồi
trang tri chiếc mũ đã hoàn tất
bằng những chiếc lông chim,
giấy cắt tua
* MŨ CỦA KHÁCH HÀNH
HUONG (ii dung gidy vudng)
1 Gốp thanh chiée mu hdl tac
Gấp cóc vọt trước duge danh ddu
2 Nắm phản rước vò kéo nhẹ song phỏi; cùng lúc ốy nm phản sau
vỏ nhẹ kéo sang trới làm phẳng
lại
* NGƯỜI MÁY (sử đụng giấy vuông)
1 Lóm thành chiếc mũ củc khách
hỏnh hương Tách hơi vọt trước
bằng cóch lộn vợt trên lợi Một sau
Trang 417 Kéo vòi xuống, giữ vòi đúng chổ 8 Kéo đồu vòi ra va 6p dung
bằng cóch ép vùng chung quơnh tơi chổ Đâu.
Trang 42tạo ra bằng cách đẩy các góc vào
giữa hai lớp giấy
Trang 434 Gấp bốn góc vòo 5 Gốp các góc vào ve banh ra
———_
7 Tau Tao kiểu chốc hơn
1 vờ bối đầu với một trong khi đẩy đáy tỏu lên, lộn từ 9 Tau lộn tử trọng ta
mau hướng lên Tiến trong rg ngoài ngodi
hỏnh tới bước 7
Â
Cw)