Giáo án môn Tin học lớp 10 sách Kết nối tri thức: Bài 16 được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh biết khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao và ngôn ngữ lập trình bậc cao Python; phân biệt được chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình trong môi trường lập trình Python; biết cách tạo và thực hiện một chương trình Python;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Tên bài dạy CHỦ ĐỀ 5: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH
BÀI 16: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC CAO PYTHON
Môn học: Tin Học; Lớp: 10 Thời gian thực hiện: 2 tiết
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
❖ Biết khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao và ngôn ngữ lập trình bậc cao Python
❖ Phân biệt được chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình trong môi trường lập trình Python
❖ Biết cách tạo và thực hiện một chương trình Python
2 Kỹ năng:
- Năng lực tự chủ và tự học
- Năng lực giao tiếp và hợp tác
- Năng lực sáng tạo và giải quyết vấn đề
3 Phẩm chất: Nghiêm túc, tập trung, tích cực chủ động
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Sgk, Sbt, giáo án
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
- Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Nội dung: Hs dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi
- Sản phẩm: Từ yêu cầu Hs vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra
- Tổ chức thực hiện: GV giới thiệu và dẫn dắt vào bài
Em hãy quan sát các đoạn chương trình được viết bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau trong Hình 16.1 và cho biết câu lệnh trong ngôn ngữ nào dễ hiểu nhất?
2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu ngôn ngữ lập trình bậc cao
- Mục Tiêu: + Nắm được khái niệm ngôn ngữ lập trình, các loại ngôn ngữ lập trình
- Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV
- Sản phẩm: Hs hoàn thành tìm hiều kiến thức
- Tổ chức thực hiện:
Trang 2Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học
sinh
1 NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC CAO
- Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng mã nhị phân
hay hợp ngữ sử dụng một số từ viết tắt (thường là tiếng
Anh) không thuận tiện cho việc viết hoặc hiểu
- Lập trình bằng ngôn ngữ bậc cao: các câu lệnh được
viết gần với ngôn ngữ tự nhiên Tuy nhiên, để máy tính
có thể hiểu và thực hiện, các chương trình đó cần được
dịch sang ngôn ngữ máy nhờ một chương trình chuyên
dụng được gọi là chương trình dịch
- Các ngôn ngữ lập trình bậc như Java, C/C++,
Python, là những ngôn ngữ lập trình thông dụng nhất
- Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao do Guido van
Rossum, người Hà Lan tạo ra và ra mắt lần đầu năm
1991
Ưu điểm:
+ Các câu lệnh của Python có cú pháp đơn giản Môi
trường lập trình Python dễ sử dụng, không phụ thuộc
vào hệ điều hành, chạy trên nhiều loại máy tính, điện
thoại thông minh, robot giáo dục,… + Python có mã
nguồn mở nên thu hút nhiều nhà khoa học cùng phát
triển
+ Các thư viện chương trình phong phú về trí tuệ nhân
tạo, phân tích dữ liệu, kĩ thuật robot,… Python là ngôn
ngữ lập trình được dùng phổ biến trong nghiên cứu và
giáo dục
Ghi nhớ:
● Ngôn ngữ lập trình bậc cao có các câu lệnh được
viết gần với ngôn ngữ tự nhiên giúp cho việc đọc,
hiểu chương trình dễ dàng hơn
● Python là một ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến
trong nghiên cứu và giáo dục
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV: Nêu đặt câu hỏi
1 Ngôn ngữ lập trình là gì? Có những loại ngôn ngữ lập trình nào?
2 Hãy kể tên một số ngôn ngữ lập trình bậc cao mà em biết
HS: Thảo luận, trả lời
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS: Suy nghĩ, tham khảo sgk trả lời câu hỏi
+ GV: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS: Lắng nghe, ghi chú, một HS phát
biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV chính xác hóa và gọi 1 học
sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
? Theo em, viết chương trình bằng loại ngôn ngữ lập trình nào dễ nhất?
A Ngôn ngữ máy B Hợp ngữ
C Ngôn ngữ lập trình bậc cao
Hoạt động 2: Tìm hiểu môi trường lập trình Python
a) Mục tiêu: Nắm được cách viết và thực hiện lệnh trong môi trường lập trình Python
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học
sinh
2 MÔI TRƯỜNG LẬP TRÌNH PYTHON
Sau khi khởi động, màn hình làm việc của python có
dạng tương tự như sau;
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV: ?
Trang 3Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học
sinh
Môi trường lập trình Python có hai chế độ:
- Chế độ gõ lệnh trực tiếp thường được dùng để tính toán và
kiểm tra nhanh các lệnh
- Chế độ soạn thảo dùng để viết các chương trình có nhiều
dòng lệnh
a) Chế độ gõ lệnh trực tiếp
- Gõ lệnh trực tiếp sau dấu nhắc >>> và nhấn phím Enter để
thực hiện lệnh như sau:
>>> <lệnh python>
b) Chế độ soạn thảo
- Mở màn hình soạn thảo bằng cách vào File/NewFile
Chú ý: Có thể soạn thảo chương trình Python bằng phần mềm
soạn thảo văn bản hoặc phần mềm lập trình python như
Wingware, Pycharm, Thonny, VisualStudio, …
Ghi nhớ:
=> Môi trường lập trình Python có 2 chế độ: chế độ gõ lệnh
trực tiếp và chế độ soạn thảo
1 Tìm hiểu cách viết và thực hiện
các lệnh trong môi trường lập trình Python
2 Phân biệt chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình của Python
HS: Thảo luận, trả lời HS: Lấy các ví dụ trong thực tế
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS: Suy nghĩ, tham khảo sgk trả lời câu hỏi
+ GV: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS: Lắng nghe, ghi chú, một
HS phát biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho
nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV chính xác hóa và gọi 1 học sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
?1 Dấu nhắc chính là con trỏ soạn thảo chương trình Python Đúng hay sai ?
?2 Việc thực hiện câu lệnh ở chế
độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo có điểm gì giống nhau, khác nhau?
Hoạt động 3: Tìm hiểu một số lệnh Python đầu tiên
a) Mục tiêu: nắm được các lệnh đầu tiên và chức năng của các lệnh này
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
Trang 4Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh
3 MỘT SỐ LỆNH PYTHON ĐẦU TIÊN
- Trong Python, lệnh print() có chức năng đưa dữ liệu ra
(xuất dữ liệu)
- Cú pháp lệnh print() như sau:
print(v1, v2, , vn)
trong đó v1, v2, , vn là các giá trị cần đưa ra màn hình
Ghi nhớ :
● Khi nhập giá trị số hoặc xâu kí tự từ dòng lệnh, Python
tự nhận biết kiểu dữ liệu
● Python có thể thực hiện các phép toán thông thường với
số, phân biệt số thực và số nguyên
● Lệnh print() có chức năng in dữ liệu ra màn hình, có
thể in ra một hoặc nhiều giá trị đồng thời
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV:
HS: Thảo luận, trả lời HS: Lấy các ví dụ trong thực tế
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS: Suy nghĩ, tham khảo sgk trả lời câu hỏi
+ GV: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS: Lắng nghe, ghi chú, một
HS phát biểu lại các tính chất + Các nhóm nhận xét, bổ sung cho
nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định:
GVchính xác hóa và gọi 1 học
sinh nhắc lại kiến thức
Câu hỏi:
1 Kết quả của mỗi lệnh sau là gì?
Kết quả đó có kiểu dữ liệu nào?
>>> 5/2
>>> 12 + 1.5
>>> “Bạn là học sinh lớp 10”
>>> 10 + 7//2
2 Lệnh sau sẽ in ra kết quả gì?
>>> print(“13 + 10*3//2 – 3**2 =
”, 13 + 10*3//2 – 3**2)
Hoạt động 4: Thực hành
a) Mục tiêu: Biết thuật toán tìm số lớn nhất
b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV
c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức
d) Tổ chức thực hiện:
Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh THỰC HÀNH
Nhiệm vụ: Sử dụng chế độ soạn thảo chương trình của Python
để tạo, nhập và chạy chương trình đầu tiên có tên Bai1.py như
sau:
Bai1.py
# Chương trình đầu tiên
* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV:
HS: Thảo luận, trả lời HS: Lấy các ví dụ trong thực
tế
Trang 5Sản phẩm dự kiến Hoạt động của giáo viên và học sinh
# Kí hiệu # là vị trí bắt đầu dòng chú thích lệnh của Python
print(“Xin chào!”)
Hướng dẫn
Bước 1: Nháy đúp chuột vào biểu tượng của Python để khời
động
Bước 2: Chọn chế độ soạn thảo chương trình của môi trường lập
trình Python Trong môi trường lập trình Python, chọn File/New
Bước 3: Nhập nội dung chương trình như Hình 16,4
Bước 4: Chọn File/Save hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + S để lưu
tệp
Bước 5: Chọn Run/Run module hoặc nhấn phím F5 để thực
hiện chương trình
Bước 6: Để kết thúc một phiên làm việc, nháy nút [x] ở góc trên
bên phải màn hình hoặc gõ lệnh quit() hoặc lệnh exit( ) rồi nhấn
ENTER Ví dụ:
>>> quit()
* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HS: Suy nghĩ, tham khảo sgk trả lời câu hỏi
+ GV: quan sát và trợ giúp các cặp
* Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS: Lắng nghe, ghi chú, một
HS phát biểu lại các tính chất
+ Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau
* Bước 4: Kết luận, nhận định: GV chính xác hóa và
gọi 1 học sinh nhắc lại kiến
thức
3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học
b Nội dung: HS đọc SGK làm các bài tập
c Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập
d Tổ chức thực hiện:
Gv Cho HS nhắc lại KT:
Hs: Nhắc lại các vấn đề đã học
Bài 1 Hãy viết lệnh để tính giá trị các biểu thức sau trong chế độ gõ lệnh trực tiếp của Python:
a) 10+13 b) 20-7 c) 3x10 - 16 d) 12/5 + 13/6
Bài 2 Các lệnh sau có lỗi không? Vì sao?
>>> 3 + * 5
>>> "Bạn là học sinh, bạn tên là "Nguyễn Việt Anh” ”
Bài 3 Viết các lệnh in ra màn hình thông tin như sau:
a) 1×3×5×7= 105 b) Bạn Hoa năm nay 16 tuổi
4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn
b Nội dung:
c Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra
d Tổ chức thực hiện:
Gv đưa câu hỏi về nhà:
Bài 1 Ngoài cách viết xâu kí tự giữa cặp dấu nháy đơn hoặc nháy kép còn có thể viết giữa cặp
ba dấu nháy kép Nếu một xâu được viết giữa cặp ba dấu nháy kép thì chúng ta có thể dùng phím
Enter để xuống dòng ở giữa xâu Hãy thực hiện lệnh sau và quan sát kết quả:
>>> print("""Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Trang 6Đào núi và lấp biến
Quyết chí ắt làm nên""")
Bài 2 Viết chương trình Python in ra màn hình bảng nhân trong phạm vi 10
5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Hướng dẫn học bài cũ:
- Hướng dẫn chuẩn bị bài mới: