Tôi ghét nh ng ng i bán hàng.
Trang 1CH Ư Ơ N G 7 – Bài 6: Hãy làm vi c ệ đ ể h c ọ
N m 1995, tôi ă đ c m t t báo Singapore ph ng v n Ng i n phóng viên tr tu i n r t ú ngộ ờ ỏ ấ ư ữ ẻ ổ đế ấ đ
gi và cu c ph ng v n b t u ngay l p t c Chúng tôi ng i trong i s nh c a m t khách s n sangờ ộ ỏ ấ ắ đầ ậ ứ ồ đ ả ủ ộ ạ
tr ng, nh m nháp cà phê và th o lu n v m c ích chuy n vi ng th m Singapore c a tôi Tôi cùngọ ấ ả ậ ề ụ đ ế ế ă ủ
n g trên b c di n thuy t v i Zig Ziglar Ông y nói v nh ng n g c , còn tôi nói v “Nh ng bí m t
c a ng i giàu.”ủ ư
Ng i n phóng viên nói: m t ngày nào ó , tôi c ng s là tác gi c a nh ng cu n sách bán ch yư ữ ộ đ ũ ẽ ả ủ ữ ố ạ
nh t nh anh v y Tôi ã c m t s bài báo cô vi t và r t l y làm thú v Cô có cách vi t c ng c iấ ư ậ đ đọ ộ ố ế ấ ấ ị ế ứ ỏ
và rõ ràng Nh ng bài báo cô vi t r t ữ ế ấ đư c c gi yêu thích.đ ả
Tôi tr l i: “V n phong c a cô r t hay i u gì ã khi n cô không t ả ờ ă ủ ấ Đề đ ế đạ đưc gi c m c a mình v y?”.ấ ơ ủ ậ
Cô gái nói: “Có v nh nh ng tác ph m c a tôi không n ẻ ư ữ ẩ ủ đ đ c v i m i ng i Ai c ng nói r ngớ ọ ư ũ ằ
nh ng ti u thuy t c a tôi r t tuy t, nh ng không có gì x y ra c Vì v y mà tôi gi ngh làm báo ítữ ể ế ủ ấ ệ ư ả ả ậ ữ ề
nh t thì c ng có cái ấ ũ đ tr hóa n Anh có khuyên tôi gì không.ả đ
Tôi hào h ng nói: “Có y ứ đ Ở Singapore tôi có m t ng i b n qu n lý m t tr n g h c d y cáchộ ư ạ ả ộ ư ọ ạ
buôn bán Anh ta i u hành khóa hu n luy n th n g m i cho r t nhi u công ty n g u đề ấ ệ ư ạ ấ ề đ đ ở
Singapore Tôi ngh n u cô tham d m t l p h c c a anh ta, cô s y m nh s nghi p c a cô lênĩ ế ự ộ ớ ọ ủ ẽ đẩ ạ ự ệ ủ
c nhi u y ” “Anh mu n nói là tôi ph i n tr n g y h c cách bán sách à?” Cô gái h i l i
m t cách gay g t Tôi g t u ộ ắ ậ đầ
“Anh ù a h ?”đ ả
Tôi l c u Lúc này tôi c m th y d i Cô gái c m th y mình b xúc ph m và tôi c sao mình ch aắ đầ ả ấ ộ ả ấ ị ạ ư ư
h nói gì c “Tôi có b ng c nhân V n ch n g Anh T i sao tôi ph i i h c cách làm ng i bánề ả ằ ử ă ư ạ ả đ ọ ư
sách ch ? Tôi là m t nhà chuyên môn Tôi n tr n g và ứ ộ đ ư đc hu n luy n m t ngh nghi p ấ ệ ộ ề ệ để
không ph i làm m t ng i buôn bán Tôi ghét nh ng ng i bán hàng T t c nh ng gì h mu n chả ộ ư ữ ư ấ ả ữ ọ ố ỉ
là ti n thôi.”ề
Cô gái thu d n gi y t m t cách gi n d Cu c ph ng v n ch m d t Trên chi c bàn cà phê là m tọ ấ ờ ộ ậ ữ ộ ỏ ấ ấ ứ ế ộ
trong nh ng cu n sách bán ch y nh t mà tôi ã vi t Tôi nh t nó lên cùng t ghi chú c a cô gáiữ ố ạ ấ đ ế ặ ờ ủ
trong t p gi y th m Tôi ch cho cô th y dòng ghi chú: “Cô th y gì không?”ậ ấ ấ ỉ ấ ấ
Trang 2Cô gái b i r i nhìn xu ng: “Sao?”ố ố ố
Tôi c ý ch vào dòng ghi chú c a cô Trên t gi y cô vi t: “Robert Kiyosaki, tác gi nh ng cu nố ỉ ủ ờ ấ ế ả ữ ố
sách bán ch y nh t…”ạ ấ
“Nó vi t r ng tôi là ‘tác gi cu n sách bán ch y nh t’ ch không ph i là ‘tác gi cu n sách vi t hayế ằ ả ố ạ ấ ứ ả ả ố ế
nh t’”.ấ
Ngay l p t c cô gái m to m t, và l ng nghe tôi th t ch m chú.ậ ứ ở ắ ắ ậ ă
“Tôi là m t ng i vi t v n t Cô là m t nhà v n l n Tôi h c cách buôn bán Cô có b ng c nhân.ộ ườ ế ă ệ ộ ă ớ ọ ằ ử
Gom hai th ó l i cô s là tác gi cu n sách vi t hay nh t, và “tác gi cu n sách bán ch y nh t”.ứ đ ạ ẽ ả ố ế ấ ả ố ạ ấ
Tia gi n d lóe lên trong m t cô gái: “Tôi s không bao gi h mình i h c cách bán hàng c ậ ữ ắ ẽ ờ ạ đ ọ ả
Nh n g ng i nh anh ch ng vi t lách gì h t Tôi là m t ng i vi t v n chuyên nghi p còn anh làữ ườ ư ẳ ế ế ộ ườ ế ă ệ
m t ng i buôn bán…”ộ ườ
Và cô gái v i vã b i …ộ ỏđ
Th gi i y nh ng con ng i tài n ng, thông minh, ế ớ đầ ữ ườ ă được giáo d c t t và có n ng khi u… Chúng taụ ố ă ế
g p h m i ngày vì h xung quanh chúng ta Nh n g có m t s th t á ng bu n là ch có m t tàiặ ọ ỗ ọ ở ư ộ ự ậ đ ồ ỉ ộ
n ng v i thôi thì không ă ĩ đạ đủ
Tôi th n g r t s ng s t tr c s ti n l n g ít i mà r t nhi u ng i y tài n ng ki m ườ ấ ử ố ướ ố ề ươ ỏ ấ ề ườ đầ ă ế được Tôi nghe nói r ng ch có không y 5% ng i M ki m ằ ỉ đầ ườ ỹ ế được h n 100 000 $ m t n m Tôi ã g pơ ộ ă đ ặ
nh ng con ng i xu t chúng, h c cao nh ng chi ki m ữ ườ ấ ọ ư ế được ch a t i 20.000$ m t n m M t c v nư ớ ộ ă ộ ố ấ
kinh doanh chuyên ngành y khoa m u dch b o tôi r ng: có r t nhi u bác s , nha s và y s r t v t vậ ị ả ằ ấ ề ĩ ĩ ĩ ấ ấ ả
v tài chính Tr c lúc ó , tôi c ngh trong khi h t t nghi p, h n là ti n b c b t u ề ướ đ ứ ĩ ọ ố ệ ẳ ề ạ ắ đầ đổ vào Ng iườ
c v n kinh doanh này ã nói r ng: “Ch m t tài n ng thôi không i cùng m t tài s n l n.”ố ấ đ ằ ỉ ộ ă đ ộ ả ớ
Tr c â y tôi ã nói r ng trí thông minh tài chính là s ph i h p c a k toán, u t , th tr n g vàướ đ đ ằ ự ố ợ ủ ế đầ ư ị ườ
pháp lu t K t h p ậ ế ợ được b n k n ng chuyên môn này, chuy n ti n ki m ti n s d dàng h n nhi u.ố ỹ ă ệ ề ế ề ẽ ễ ơ ề
Th nh ng, khi nói n ti n b c, k n ng duy nh t mà h u h t ng i ta bi t ch là làm vi c ch mế ư đế ề ạ ỹ ă ấ ầ ế ườ ế ỉ ệ ă
ch!ỉ
M t ví d c i n c a vi c ph i h p k n ng là chuy n ng i phóng viên tr tu i tôi ã nói uộ ụ ổ để ủ ệ ố ợ ỹ ă ệ ườ ẻ ổ đ ở đầ
bài N u cô y c n m n h c thêm k n ng buôn bán và ti p th , thu nh p c a cô s t ng v t ngay.ế ấ ầ ẫ ọ ỹ ă ế ị ậ ủ ẽ ă ọ
N u tôi là cô y , tôi s h c thêm vài khóa vi t bài qu ng cáo c ng nh buôn bán Sau ó , thay vìế ấ ẽ ọ ế ả ũ ư đ
Trang 3làm vi c cho t báo, tôi s tìm vi c nh ng v n phòng qu ng cáo Ngay c khi thu nh p có c tệ ờ ẽ ệ ở ữ ă ả ả ậ ắ
gi m, cô y v n s h c ả ấ ẫ ẽ ọ được cách truy n ề đạt thông tin b ng nh ng “ằ ữ đường t t” ắ được dùng trong
nh ng m u qu ng cáo thành công Cô c ng nên dành th i gian ữ ẩ ả ũ ờ để nghiên c u nh ng m i quan hứ ữ ố ệ
v i công chúng, m t k n ng khá quan tr ng Cô s h c cách làm ra hàng tri u ô la t vi c qu ngớ ộ ỹ ă ọ ẽ ọ ệ đ ừ ệ ả
cáo không m t ti n Và vào bu i t i hay nh ng ngày cu i tu n, cô có th dành ấ ề ổ ố ữ ố ầ ể để ế vi t cu n ti uố ể
thuy t v ế ĩ đạ ủi c a mình Khi nó hoàn thành, cô s có th bán dẽ ể ược cu n sách nhanh h n Và sau m tố ơ ộ
th i gian ng n, cô có th tr thành “tác gi nh ng cu n sách bán ch y nh t.”ờ ắ ể ở ả ữ ố ạ ấ
Lúc tôi cho ra m t cu n sách “N u mu n giàu có và h nh phúc thì ắ ố ế ố ạ đừng đến trường?” m t nhà xu tộ ấ
b n ả đề ngh tôi nên ị đổ ựi t a sách thành “Kinh t giáo d c” Tôi b o h r ng, v i cái t a nh th , tôiế ụ ả ọ ằ ớ ự ư ế
s ch bán ẽ ỉ được hai cu n: m t cho b n tôi và m t cho gia ình mình Tôi ch n cái t a khó ch u N uố ộ ạ ộ đ ọ ự ị ế
mu n giàu có và h nh phúc thì ố ạ đừng đến trường? vì tôi bi t r ng nó s thu hút công chúng Vì v yế ằ ẽ ậ
mà tôi ch n m t cái t a s ọ ộ ự ẽ đưa tôi lên truy n thanh truy n hình, ề ề đơn gi n là tôi s n sàng tranh lu nả ẵ ậ
v i h Nhi u ngớ ọ ề ười ngh tôi gi ng m t cái bánh trái cây cho ru i bu, nh ng quy n sách thì v n bánĩ ố ộ ồ ư ể ẫ
ch y.ạ
Khi tôi t t nghi p H c vi n M u d ch Hàng h i M vào n m 1969, ngố ệ ọ ệ ậ ị ả ỹ ă ười cha h c th c cao c a tôi r tọ ứ ủ ấ
h nh phúc Công ty Standard Oil California thuê tôi làm th y s cho nh ng chi c tàu ch d u Tôi làạ ủ ư ữ ế ở ầ
phó thuy n trề ưởng th ba, và ti n lứ ề ương c a tôi th p h n so v i các ủ ấ ơ ớ đồng nghi p, nh ng nh v y làệ ư ư ậ
t m n v i công vi c th c s ạ ổ ớ ệ ự ự đầu tiên sau khi ra trường lương kh i i m c a tôi là 42.000 $ m tở đ ể ủ ộ
n m k c th i gian làm vi c ngoài gi , và tôi ch phái làm vi c trong b y tháng Tôi có n m thángă ể ả ờ ệ ờ ỉ ệ ả ă
ngh ng i N u mu n, tôi có th ỉ ơ ế ố ể đến Vi t Nam v i m t công ty hàng h i tr c thu c và s d dàngệ ớ ộ ả ự ộ ẽ ễ
t ng g p ôi ti n lă ấ đ ề ương thay vì i ngh 5 tháng.đ ỉ
Tôi có c m t s nghi p to l n phía trả ộ ự ệ ớ ước, nh ng sau sáu tháng làm vi c v i công ty, tôi v n xin thôiư ệ ớ ẫ
vi c và tham gia vào Marine Corps ệ để ọ h c cách lái máy bay Người cha h c th c cao r t gi n d ọ ứ ấ ậ ữ
Còn người cha giàu l i chúc m ng tôi, vì ông quan ni m r ng “B n c n bi t m i th m t chút.”ạ ừ ệ ằ ạ ầ ế ỗ ứ ộ
ó là lý do t i sao trong nhi u n m, tôi làm vi c nhi u b ph n khác nhau trong công ty c a ng i
cha giàu Có lúc tôi làm vi c b ph n k toán Dù có l là tôi không th nào tr thành m t k toánệ ở ộ ậ ế ẽ ể ở ộ ế
viên gi i ỏ được nh ng ông v n mu n tôi ph i h c b ng cách th m t t Ngư ẫ ố ả ọ ằ ấ ừ ừ ười cha giàu bi t r ng tôiế ằ
s h c ẽ ọ được nh ng “bi t ng ” và có kh n ng th y ữ ệ ữ ả ă ấ được cái gì quan tr ng còn cái gì không Tôi cònọ
làm công vi c c a m t anh h u bàn và m t công nhân xây d ng, c ng nh bán hàng, ệ ủ ộ ầ ộ ự ũ ư đặt ch vàỗ
ti p th Ngế ị ười cha giàu ang “chu n b ” cho Mike và tôi Chính vì v y mà ông kh ng kh ng b tđ ẩ ị ậ ă ă ắ
chúng tôi ph i có m t trong nh ng bu i h p c a ông v i các nhân viên ngân hàng, lu t s , k toánả ặ ữ ổ ọ ủ ớ ậ ư ế
và nh ng nhà môi gi i… ông mu n chúng tôi bi t m i th m t chút v m i khía c nh trong ữ ớ ố ế ỗ ứ ộ ề ọ ạ đế chế
c a mình.ủ
Khi tôi xin ngh công vi c có lỉ ệ ương cao Standard Oil, ngở ười cha h c th c cao ã có m t cu c nóiọ ứ đ ộ ộ
chuy n th ng th n v i tôi ông r t hoang mang, ch ng hi u n i t i sao tôi quy t ệ ẳ ắ ớ ấ ẳ ể ổ ạ ế định b m t sỏ ộ ự
Trang 4nghi p lệ ương cao, l i nhu n l n, th i gian ngh ng i nhi u và nhi u c h i th ng ti n nh th … Tôiợ ậ ớ ờ ỉ ơ ề ề ơ ộ ă ế ư ế
không th gi i thích cho ông hi u ể ả ể được dù ã r t c g ng Ki u logic c a tôi không phù h p v i logicđ ấ ố ắ ể ủ ợ ớ
c a ông M t v n ủ ộ ấ đề ớ l n khác, logic c a tôi là logic c a ngủ ủ ười cha giàu
S b o ự ả đảm công vi c là m i th ệ ọ ứ đố ới v i người cha h c th c cao Còn h c t p là t t c ọ ứ ọ ậ ấ ả đố ới v i
người cha giàu
Người cha h c th c cao ngh r ng tôi ọ ứ ĩ ằ đến trường để ọ h c tr thành m t s quan hàng h i Ngở ộ ĩ ả ười cha giàu bi t r ng tôi ế ằ đến trường để ọ h c v thề ương m i qu c t Là m t sinh viên, tôi h c trông nomạ ố ế ộ ọ
hàng hóa, lái tàu ch hàng, tàu ch d u và tàu ch khách sang vùng Vi n ông và Nam Thái Bìnhở ở ầ ở ễ Đ
Dương Người cha giàu nh n m nh vi c tôi nên l i Thái Bình Dấ ạ ệ ở ạ ương thay vì lái tàu sang châu Âu
vì ông bi t r ng nh ng nế ằ ữ ướ đc ang n i là nh ng nổ ữ ước châu Á ch không ph i châu Âu Trong khiứ ả
nh ng ngữ ười b n h c c a tôi ang b n tham gia vào H i H c sinh Sinh viên thì tôi h c cách kinhạ ọ ủ đ ậ ộ ọ ọ
doanh, h c v nh ng ki u ngọ ề ữ ể ười và nh ng n n v n hóa Nh t, ài Loan, Thái Lan, Singapore, H ngữ ề ă ậ Đ ồ
Kong, Vi t Nam, Tri u Tiên, Tahiti, Samoa và Philippines… Nh nh ng vi c h c ó, tôi ã nhanhệ ề ờ ữ ệ ọ đ đ
chóng trưởng thành
Người cha h c th c cao ch không hi u t i sao tôi quy t nh ngh vi c ọ ứ ỉ ể ạ ế đị ỉ ệ để gia nh p Marine Corps.ậ
Tôi b o ông r ng tôi mu n h c lái máy bay, nh ng th c s là tôi mu n h c cách ả ằ ố ọ ư ự ự ố ọ đứng đầu m t tộ ổ
ch c Ngứ ười cha giàu gi i thích r ng i u khó kh n nh t khi i u hành m t công ty là qu n lý nhânả ằ đ ề ă ấ đ ề ộ ả
s Ông ã có ba n m ph c v trong quân ng , còn ngự đ ă ụ ụ ũ ười cha có h c c a tôi thì ọ ủ được mi n quânễ
d ch Ngị ười cha giàu cho tôi bi t giá tr c a vi c h c cách lãnh ế ị ủ ệ ọ đạo m i ngọ ười trong nh ng tìnhữ
hu ng nguy hi m Ông nói: “Kh n ng lãnh ố ể ả ă đạo là i u k ti p mà con c n ph i h c N u con khôngđ ề ế ế ầ ả ọ ế
ph i là m t nhà lãnh ả ộ đạo gi i, con s b bán sau l ng, trong kinh doanh c ng gi ng nh v y”.ỏ ẽ ị ư ũ ố ư ậ
N m 1973, tôi t Vi t Nam tr v và xin thôi vi c, dù tôi r t thích ă ừ ệ ở ề ệ ấ được bay Tôi tìm vi c Xeroxệ ở
Corps Tôi tham gia vào ây vì m t lý do riêng mà không ph i vì l i nhu n Tôi là m t ngđ ộ ả ợ ậ ộ ườ ụi r t rè và
ý ngh ph i i bán hàng là m t v n ĩ ả đ ộ ấ đề kinh kh ng nh t th gi i Tôi vào làm cho Xerox vì ây cóủ ấ ế ớ ở đ
m t trong nh ng chộ ữ ương trình hu n luy n bán hàng t t nh t nấ ệ ố ấ ước M ỹ
x u h Là m t ngấ ổ ộ ười lao động trí óc, ông ngh r ng nh ng ngĩ ằ ữ ười bán hàng thu c t ng l p th pộ ầ ớ ấ
kém Tôi làm vi c Xerox trong 4 n m cho ệ ở ă đến khi vượt qua được n i s hãi khi ph i gõ c a t ngỗ ợ ả ử ừ
nhà và b xua u i Khi ã tr thành m t trong n m ngị đ ổ đ ở ộ ă ười bán hàng gi i nh t, tôi l i xin thôi vi c vàỏ ấ ạ ệ
chuy n i, ể đ để ạ l i sau l ng m t s nghi p l n v i m t công ty tuy t v i.ư ộ ự ệ ớ ớ ộ ệ ờ
N m 1977, tôi thành l p công ty ă ậ đầu tiên c a mình Ngủ ười cha giàu ã chu n b cho Mike và tôi ti pđ ẩ ị ế
qu n các công ty Vì v y lúc này tôi ph i h c cách thi t l p và k t h p chúng l i v i nhau S n ph mả ậ ả ọ ế ậ ế ợ ạ ớ ả ẩ
u tiên c a tôi, ví nilông dùng khóa dán, c s n xu t Vi n ông và v n chuy n n m t kho
hàng New York, g n n i tôi i h c trở ầ ơ đ ọ ước kia Vi c h c chính th c ã hoàn thành, và bây gi là lúcệ ọ ứ đ ờ
Trang 5tôi ph i ki m tra kh n ng ng d ng c a mình N u th t b i, tôi s phá s n Ngả ể ả ă ứ ụ ủ ế ấ ạ ẽ ả ười cha giàu nghĩ
r ng t t nh t là b phá s n trằ ố ấ ị ả ước tu i 30 L i khuyên c a ông là: “Con s v n còn th i gian ổ ờ ủ ẽ ẫ ờ để đứng lên.” Vào êm sinh nh t th 30 c a tôi, chuy n tàu đ ậ ứ ủ ế đầu tiên r i Tri n Tiên ờ ề để đến New York…
Ngày nay tôi v n còn kinh doanh trên ph m vi qu c t Và nh ngẫ ạ ố ế ư ười cha giàu khuy n khích, tôiế
luôn tìm ki m nh ng ế ữ đấ ướ đt n c ang n i Hi n nay công ty ổ ệ đầ ư ủu t c a tôi ang đ đầ ưu t trên kh p cácắ
vùng Nam M , châu Á, Norway và Nga.ỹ
Có m t câu nói c x a r ng: “Công vi c (JOB) là vi t t t c a ‘Vộ ổ ư ằ ệ ế ắ ủ ượt qua s túng qu n’ (Just Overự ẫ
Broke).” Và không may là câu nói này úng v i hàng tri u tri u ngđ ớ ệ ệ ười Vì trường h c không nghọ ĩ
r ng hi u bi t tài chính c ng là m t s hi u bi t áng giá, nên h u h t các công nhân ph i “s ngằ ể ế ũ ộ ự ể ế đ ầ ế ả ố
trong kham kh trong cái vòng lu n qu n làm vi c và tr hóa ổ ẩ ẩ ệ ả đơn…”
Tôi còn bi t m t lý thuy t qu n lý khác cho r ng: “Công nhân nào làm vi c ch m ch s không bế ộ ế ả ằ ệ ă ỉ ẽ ị
u i, và ng i ch s ch tr l ng cho các công nhân không xin ngh vi c” Và n u b n nhìn
đ ổ ườ ủ ẽ ỉ ả ươ đủ để ỉ ệ ế ạ
vào t l ti n lỷ ệ ề ương c a h u h t các công ty, b n s th y r ng có ph n nào s th t trong câu nóiủ ầ ế ạ ẽ ấ ằ ầ ự ậ
này
K t qu cu i cùng là h u h t các công nhân không bao gi ti n xa ế ả ố ầ ế ờ ế được H làm theo nh ng gì họ ữ ọ
c d y d : “Tìm m t công vi c b o m” H u h t các công nhân u t p trung vào làm vi c
đượ ạ ỗ ộ ệ ả đả ầ ế đề ậ ệ để
lãnh lương và được thưởng nh ng l i nhu n ng n h n nh ng em ữ ợ ậ ắ ạ ư đ đến nh ng b t h nh dài h n.ữ ấ ạ ạ
Thay vào ó, tôi khuy n khích nh ng ngđ ế ữ ười tr tu i hãy tìm vi c vì nh ng gì h ã h c h n làẻ ổ ệ ữ ọ đ ọ ơ
nh ng gì h s ki m ữ ọ ẽ ế được Hãy nhìn xu ng ố đường i c a nh ng k n ng mà h mu n đ ủ ữ ỹ ă ọ ố đạ đượt c
trước khi ch n m t ngh nghi p chuyên bi t và trọ ộ ề ệ ệ ước khi b b y vào vòng “Rat Race”.ị ẫ
M t khi ngộ ười ta ã b b y vào quá trình tr hóa đ ị ẫ ả đơn su t ố đờ ọ ởi h tr nên gi ng nh nh ng con chu tố ư ữ ộ
ng bé nh ch y vòng quanh m t cái bánh xe kim lo i…
Trong b phim “Jerry Maguire” do ngôi sao i n nh Tom Cruise óng vai chính có r t nhi u câu nóiộ đ ệ ả đ ấ ề
hay Nh ng có m t câu mà tôi ngh là chân th c nh t Câu nói ó n m trong c nh Tom ang r iư ộ ĩ ự ấ đ ằ ả đ ờ
công ty Anh v a b sa th i và anh h i toàn công ty: “Ai mu n i v i tôi?” Và toàn c nh nh ôngừ ị ả ỏ ố đ ớ ả ư đ
c ng l i trong im l ng Ch có m t ph n lên ti ng: “Tôi c ng mu n i l m nh ng tôi s ứ ạ ặ ỉ ộ ụ ữ ế ũ ố đ ắ ư ẽ được th ngă
ch c trong ba tháng n a.”ứ ữ
Có l ây là câu nói chân th c nh t trong su t b phim ó là lo i câu nói mà ngẽ đ ự ấ ố ộ Đ ạ ười ta thường dùng khi n mình luôn ph i làm vi c tr hóa n Tôi bi t r ng ng i cha h c th c cao c a mình
để ế ả ệ để ả đơ ế ằ ườ ọ ứ ủ
luôn mong đợ đượ ăi c t ng lương vào m i n m, và m i n m trôi qua ông ỗ ă ỗ ă đều th t v ng Vì v y, ôngấ ọ ậ
Trang 6quay l i trạ ường để ọ h c thêm nh ng k n ng m i ữ ỹ ă ớ để có th ể đượ ăc t ng lương, nh ng m t l n n aư ộ ầ ữ
ông l i b th t v ng…ạ ị ấ ọ
Khi nói chuy n v i nh ng ngệ ớ ữ ười trưởng thành mu n ki m ố ế được nhi u ti n, tôi luôn khuy n khích hề ề ế ọ
th tìm m t công vi c th hai có th d y cho h m t k n ng m i Thử ộ ệ ứ ể ạ ọ ộ ỹ ă ớ ường thì tôi khuy n khích hế ọ
tham gia vào m t công ty qu ng cáo m ng lộ ả ạ ưới, còn g i là ti p th nhi u m c ọ ế ị ề ứ độ ế, n u h mu n h cọ ố ọ
k n ng buôn bán M t s công ty nh th có nh ng chỹ ă ộ ố ư ế ữ ương trình hu n luy n xu t s c giúp ngấ ệ ấ ắ ười
ta vượt qua n i s hãi th t b i và s b t ch i, nh ng lý do chính khi n con ngỗ ợ ấ ạ ợ ị ừ ố ữ ế ười không thành công Nói cho cùng thì h c t p còn giá tr h n c ti n b c.ọ ậ ị ơ ả ề ạ
Khi đưa ra nh ng ữ đề ngh này, tôi thị ường nghe câu tr l i: Nh th th t phi n ph c hay là “Tôi chả ờ ư ế ậ ề ứ ỉ
mu n làm nh ng gì tôi thích.”ố ữ
V i câu nói: “Nh th th t phi n ph c”, tôi h i l i: “V y b n thích làm vi c su t ớ ư ế ậ ề ứ ỏ ạ ậ ạ ệ ố đời và óng chođ
chính quy n 50% nh ng gì b n ki m ề ữ ạ ế được hay sao?” Còn v i câu tr l i “Tôi ch mu n làm nh ngớ ả ờ ỉ ố ữ
gì tôi thích”, tôi nói: “Tôi không thích i đ đế n phòng t p th d c, nh ng tôi bu c ph i i vì tôi ậ ể ụ ư ộ ả đ
mu n ố đượ c kh e m nh và s ng lâu ỏ ạ ố ”
Không may là nh ng ngữ ườ ới l n tu i thổ ường r t khó h c nh ng cái m i Tr phi m t ngấ ọ ữ ớ ừ ộ ườ đi ã quen
v i nh ng bi n ớ ữ ế đổ ồi r i, n u không r t khó mà thay ế ấ đổ đượi c
Nh ng v i nh ng ngư ớ ữ ười có th ang do d khi nói ể đ ự đến chuy n h c thêm m t cái m i, tôi thệ ọ ộ ớ ường khuy n khích h : Cu c s ng c ng nh i ế ọ ộ ố ũ ư đ đến phòng t p th d c V t v nh t là lúc quy t nh i.ậ ể ụ ấ ả ấ ế đị đ
Khi b n vạ ượt qua r i thì m i th ồ ọ ứ đều d dàng R t nhi u ngày c h ngh ễ ấ ề ứ ễ ĩ đến chuy n i t p th d cệ đ ậ ể ụ
là tôi phát s , nh ng khi tôi ã ó và b t ợ ư đ ở đ ắ đầu v n ậ động thì nó tr thành m t thú vui Sau khi luy nở ộ ệ
t p, tôi luôn th y vui v vì có th làm ậ ấ ẻ ể được nh ng gì mình nói.ữ
Thay vào ó, n u b n không s n sàng làm vi c đ ế ạ ẵ ệ để ọ h c thêm nh ng i u m i và kh ng kh ng mu nữ đ ề ớ ă ă ố
trau d i chuyên môn cao ch trong l nh v c c a mình, hãy ch c ch n r ng công ty n i b n ang làmồ ỉ ĩ ự ủ ắ ắ ằ ơ ạ đ
vi c ệ đượ ổc t ch c thành công oàn Nh ng công oàn lao ứ đ ữ đ động luôn dành để ả b o v các chuyênệ
gia N u tôi ti p t c s nghi p lái máy bay, h n tôi s tìm m t công ty có t ch c công oàn phiế ế ụ ự ệ ẳ ẽ ộ ổ ứ đ
công l n m nh Vì sao v y? Vì tôi s dâng hi n hoàn toàn cu c s ng c a mình ớ ạ ậ ẽ ế ộ ố ủ để ọ h c m t k n ngộ ỹ ă
ch có giá tr trong m t l nh v c.ỉ ị ộ ĩ ự
N u tôi b ế ị đẩy kh i ngành này, k n ng s ng còn c a tôi s tr nên vô giá tr trong nh ng ngànhỏ ỹ ă ố ủ ẽ ở ị ữ
ngh khác M t phi công l n tu i b sa th i – v i 100.000 gi bay v n t i h ng n ng, ki m ề ộ ớ ổ ị ả ớ ờ ậ ả ạ ặ ế được 150.000 $ m t n m – s r t khó tìm ộ ă ẽ ấ được công vi c có m c lệ ứ ương tương đương trong ngành giáo
d c ch ng h n, vì nh ng k n ng mà nh chúng, m t phi công ụ ẳ ạ ữ ỹ ă ờ ộ được tr lả ương trong công nghi pệ
hàng không l i không quan tr ng trong m t h th ng khác, ví d nh trạ ọ ộ ệ ố ụ ư ường h c.ọ
Trang 7Vì v y mà theo kinh nghi m thì “Chuyên môn cao, công oàn l n ó là m t vi c r t nên làm Khi tôiậ ệ đ ớ Đ ộ ệ ấ
h i các sinh viên trong nh ng l p h c mà tôi ang d y: “Bao nhiêu ngỏ ữ ớ ọ đ ạ ười trong các b n có th làmạ ể
m t cái bánh hamburger ngon h n Mcdonald,s?” h u nh t t c các sinh viên ộ ơ ầ ư ấ ả đều gi tay Sau óơ đ
tôi h i: “v y n u h u h t các b n ỏ ậ ế ầ ế ạ đều làm được bánh ngon h n thì t i sao Mcdonald’s l i ki m ơ ạ ạ ế được nhi u ti n h n b n?”ề ề ơ ạ
Câu tr l i quá hi n nhiên: Mcdonald’s có m t h th ng kinh doanh xu t s c Lý do khi n h u h tả ờ ể ộ ệ ố ấ ắ ế ầ ế
nh ng ngữ ười tài n ng ph i ch u c nh nghèo là vì h t p trung vào vi c làm m t cái bánh hamburgeră ả ị ả ọ ậ ệ ộ
ngon, mà bi t quá ít ho c không bi t gì v phế ặ ế ề ương th c kinh doanh c ứ ả
Th gi i ế ớ đầy nh ng con ngữ ười tài n ng nh ng nghèo kh Và r t thă ư ổ ấ ường, h nghèo ph i ọ ả đấu tranh tài chính hay ch có th ki m ỉ ể ế được ít h n th c l c c a mình không ph i vì nh ng gì h bi t màơ ự ự ủ ả ữ ọ ế
chính vì nh ng i u h không bi t H t p trung vào vi c hoàn thi n các k n ng ữ đ ề ọ ế ọ ậ ệ ệ ỹ ă để làm m t chi cộ ế
bánh hamburger ngon h n là k n ng bán và phân ph i chi c bánh hamburger ó Có thơ ỹ ă ố ế đ ể
Mcdonald’s không làm nên chi c bánh ngon nh t, nh ng h có th bán và phân ph i nh ng chi cế ấ ư ọ ể ố ữ ế
bánh trung bình t t nh t.ố ấ
Ng ườ i cha nghèo mu n tôi tr nên chuyên môn hóa ó là quan i m c a ông trong vi c làm sao ố ở Đ đ ể ủ ệ để
c tr l ng nhi u h n Th m chí sau khi nhà c m quy n Hawaii nói r ng ông s không còn
c làm vi c cho chính quy n n a, ng i cha h c th c cao v n ti p t c khuy n khích tôi ph i
chuyên môn hóa Sau ó ông đ đề ậ đế c p n công oàn giáo viên, vi c v n đ ệ ậ động để ả b o v h n n aệ ơ ữ
quy n l i c a nh ng ngề ợ ủ ữ ười chuyên nghi p có k n ng và h c th c cao Chúng tôi thệ ỹ ă ọ ứ ường tranh lu nậ
v i nhau, nh ng tôi bi t ông s không bao gi ớ ư ế ẽ ờ đồng ý r ng chính s chuyên môn hóa quá m c ãằ ự ứ đ
d n ẫ đến yêu c u c n ầ ầ được công oàn b o v Ông không bao gi hi u đ ả ệ ờ ể đượ ằc r ng b n càng tr nênạ ở
chuyên môn hóa thì b n s càng d b r i vào b y và càng b ph thu c vào chuyên ngành ó nhi uạ ẽ ễ ị ơ ẫ ị ụ ộ đ ề
h n.ơ
Ng ườ i cha giàu khuyên Mike và tôi ph i chu n b cho chính mình Nhi u công ty kinh doanh c ngả ẩ ị ề ũ
làm nh v y H tìm nh ng sinh viên tr tu i sáng d trong trư ậ ọ ữ ẻ ổ ạ ường kinh t và b t ế ắ đầu “chu n b ” choẩ ị
nh ng ngữ ười này để ộ m t ngày nào ó s ti p qu n công ty Vì v y nh ng nhân viên tr này khôngđ ẽ ế ả ậ ữ ẻ
c chuyên nôn hóa trong m t phòng ban nào c , h c chuy n t phòng này sang phòng khác
h c m i khía c nh trong h th ng kinh doanh
để ọ ọ ạ ệ ố
Người giàu thường “chu n b ” cho con cái c a h hay con c a ngẩ ị ủ ọ ủ ười khác nh th B ng cách này,ư ế ằ
a tr s có c m t ki n th c t ng quát v vi c kinh doanh và s t ng quan gi a các phòng
đứ ẻ ẽ đượ ộ ế ứ ổ ề ệ ự ươ ữ
ban khác nhau
i v i nh ng th h sinh ra trong chi n tranh th gi i th hai, vi c chuy n t công ty này sang
công ty khác được xem là m t vi c “x u xa!” Ngày nay thì ó là m t vi c khôn ngoan Ngộ ệ ấ đ ộ ệ ười ta chuy n t công ty này sang công ty khác mà không tìm ki m kh n ng chuyên môn hóa h n v y t iể ừ ế ả ă ơ ậ ạ
Trang 8sao không tìm để ọ h c h n là ơ để ế ki m ti n? Trong tề ương lai g n, có th b n s ki m ầ ể ạ ẽ ế được ít ti nề
h n, nh ng trong tơ ư ương lai xa, b n s ạ ẽ đượ ưởc t ng thưởng qua các c t c l n.ổ ứ ớ
Nh ng k n ng qu n lý chính c n thi t ữ ỹ ă ả ầ ế đểđạ đượ t c thành công là:
1 Qu n lý vòng quay ti n m t ả ề ặ
2 Qu n lý toàn h th ng (k c b n thân b n và th i gian dành cho gia ình) ả ệ ố ể ả ả ạ ờ đ
3 Qu n lý nhân s ả ư
K n ng chuyên môn hóa quan tr ng nh t là k n ng bán hàng và hi u bi t thi trỹ ă ọ ấ ỹ ă ể ế ường Kh n ngả ă
bán hàng – hay kh n ng giao ti p v i nh ng ngả ă ế ớ ữ ười khác: m t khách hàng, nhân viên, ông ch , vộ ủ ợ
ho c ch ng hay ngay c con cái mình – chính là k n ng c b n em ặ ồ ả ỹ ă ơ ả đ đến s thành công cá nhân.ự
Nh ng k n ng giao ti p nh vi t, nói và àm phán là nh ng i u c t y u c a m t cu c s ng thànhữ ỹ ă ế ư ế đ ữ đ ề ố ế ủ ộ ộ ố
công ó là m t k n ng mà tôi liên t c rèn luy n, tham d các khóa h c hay mua nh ng cu n b ngĐ ộ ỹ ă ụ ệ ự ọ ữ ộ ă
giáo d c ụ để ở ộ m r ng ki n th c.ế ứ
Nh tôi ã nói, ngư đ ười cha h c th c cao càng làm vi c ch m ch , tích c c h n thì ông càng thànhọ ứ ệ ă ỉ ự ơ
th o h n Và càng chuyên môn hóa h n thì ông càng m c b y nhi u h n Dù ti n lạ ơ ơ ắ ẫ ề ơ ề ương t ng lênă
nh ng nh ng l a ch n c a ông b gi i h n l i Ngay sau khi ngh làm vi c cho chính quy n, ông m iư ữ ự ọ ủ ị ớ ạ ạ ỉ ệ ề ớ
th y r ng th c s ông d b t n thấ ằ ự ự ễ ị ổ ương v m t công vi c nh th nào C ng gi ng nh m t v nề ặ ệ ư ế ũ ố ư ộ ậ
ng viên chuyên nghi p thình lình b ch n th ng hay quá l n tu i không th ch i c n a Cái
v trí ị được tr lả ương cao mà h t ng n m gi ã trôi qua, và bây gi h ph i dùng ọ ừ ắ ữ đ ờ ọ ả đến nh ng khữ ả
n ng h n ch c a mình Tôi cho r ng ó là lý do t i sao ngă ạ ế ủ ằ đ ạ ười cha có h c th c cao c a tôi ph i d aọ ứ ủ ả ự
quá nhi u vào công oàn nh v y.ề đ ư ậ
Ng ườ i cha giàu khuy n khích Mike ế và tôi tìm hi u m i th m t chút Ông khuy n khích chúng tôi làmể ỗ ứ ộ ế
vi c v i nh ng ngệ ớ ữ ười thông minh h n mình, và t p h p nh ng ngơ ậ ợ ữ ười thông minh này l i thành m tạ ộ
nhóm Ngày nay i u ó g i là s hòa h p c a nh ng chuyên ngành nhà ngh đ ề đ ọ ự ợ ủ ữ ề
Hi n nay tôi có th g p ệ ể ặ được nh ng ngữ ườ ựi c u giáo viên ki m ế được hàng tr m ngàn ô la m t n m.ă đ ộ ă
H làm ra nhi u nh v y vì h có k n ng chuyên môn trong l nh v c c a mình c ng nh nhi u kọ ề ư ậ ọ ỹ ă ĩ ự ủ ũ ư ề ỹ
n ng khác H có th d y h c và c ng có th bán hàng hay ti p th Tôi bi t không có k n ng nàoă ọ ể ạ ọ ũ ể ế ị ế ỹ ă
quan tr ng h n bán hàng và ti p th Hai k n ng này r t khó h c ọ ơ ế ị ỹ ă ấ ọ đố ớ ầi v i h u h t m i ngế ọ ười ch y uủ ế
vì h s b t ch i B n càng giao ti p t t, i u ình t t và t ch ọ ợ ị ừ ố ạ ế ố đ ề đ ố ự ủ được n i s b t ch i thì cu cỗ ợ ị ừ ố ộ
s ng s càng d dàng.ố ẽ ễ
Vi c chuyên môn hóa v m t k thu t có i m m nh và i m y u riêng c a nó Tôi có nh ng ngệ ề ặ ỹ ậ đ ể ạ đ ể ế ủ ữ ười
b n thiên tài nh ng không th giao ti p v i ngạ ư ể ế ớ ười khác m t cách có hi u qu và k t qu là s ti nộ ệ ả ế ả ố ề
h ki m ọ ế được r t ít i Tôi khuyên h ch c n dùng m t n m ấ ỏ ọ ỉ ầ ộ ă để ọ h c bán hàng thôi! th m chí n uậ ế
Trang 9không ki m ế đượ đồc ng nào, h v n có th phát tri n t t kh n ng giao ti p Và i u ó qu là vôọ ẫ ể ể ố ả ă ế đ ề đ ả
giá
Bên c nh vi c làm m t h c viên gi i, m t ngạ ệ ộ ọ ỏ ộ ười bán hàng được vi c và m t nhà ti p th tài ba,ệ ộ ế ị
chúng ta còn c n ph i là m t giáo viên gi i và m t sinh viên c ầ ả ộ ỏ ộ ừ Để giàu có th c s , ta c n ph i bi tự ự ầ ả ế
cho và nh n Trong nh ng trậ ữ ường h p ph i ợ ả đấu tranh v tài chính hay v ngh nghi p, thề ề ề ệ ường
người ta không cho mà c ng không nh n Tôi bi t có nhi u ngũ ậ ế ề ười nghèo ch vì h không ph i là m tỉ ọ ả ộ
sinh viên c mà c ng ch ng ph i là m t giáo viên gi i C hai ngừ ũ ẳ ả ộ ỏ ả ười cha c a tôi ủ đều là nh ng ngữ ười
r ng rãi.ộ
C hai ả đề ậu t p cho tôi thói quen cho trước khi nh n D y là m t cách cho H cho càng nhi u thì hậ ạ ộ ọ ề ọ
s nh n ẽ ậ được càng nhi u Nh ng có m t khác bi t rõ ràng trong cách cho ti n Ngề ư ộ ệ ề ười cha giàu cho
i r t nhi u ti n Ông cho nhà th , cho các h i t thi n, các h c viên Ông bi t r ng c nh n
đ ấ ề ề ờ ộ ừ ệ ọ ế ằ để đượ ậ
ti n thì b n ph i cho ti n Cho ti n là m t bí m t c a h u h t các gia ình giàu có l n ó là lý do taiề ạ ả ề ề ộ ậ ủ ầ ế đ ớ Đ
sao có nh ng t ch c nh Rockefeller Foundation và Ford Foundation Nh ng t ch c này ữ ổ ứ ư ữ ổ ứ được thi t l p ế ậ để ắ n m gi c a c i và gia t ng chúng c ng nh cho i mãi mãi.ữ ủ ả ă ũ ư đ
Người cha h c th c cao c a tôi luôn nói r ng: “Khi tôi có d m t so ti n, tôi s cho i h t.” R c r i ọ ứ ủ ằ ư ộ ề ẽ đ ế ắ ố ở
ch là ông không bao gi có ti n d c Vì v y ông c làm vi c tích c c ỗ ờ ề ư ả ạ ố ệ ự để ế đượ ki m c nhi u ti n màề ề
không t p trung vào quy lu t quan tr ng nh t c a ti n b c: Hãy cho i và b n s ậ ậ ọ ấ ủ ề ạ đ ạ ẽ được nh n” Thayậ
vì v y ông tin r ng: “C nh n i r i sau ó s cho.”ậ ằ ứ ậ đ ồ đ ẽ
Tóm l i, tôi h c c hai ngạ ọ ả ười cha M t ph n trong tôi là m t nhà t b n nòng c t yêu thích trò ch iộ ầ ộ ư ả ố ơ
ti n ki m ti n m t khía c nh khác, tôi là m t giáo viên có trách nhi m xã h i, quan tâm sâu s cề ế ề Ở ộ ạ ộ ệ ộ ắ
n kho ng tr ng ngày càng l n gi a cái có và cái không Riêng cá nhân tôi cho r ng chính h
th ng giáo d c c x a ph i ch u trách nhi m ố ụ ổ ư ả ị ệ đầu tiên v i kho ng tr ng ang l n d n này.ớ ả ố đ ớ ầ