Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay

Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.Đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

HÀ TRỌNG SỨC

ĐỔI MỚI CÔNG TÁC VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

HÀ NỘI - 2022

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

HÀ TRỌNG SỨC

ĐỔI MỚI CÔNG TÁC VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

Mã số : 931 02 02

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS TS Đặng Sỹ Lộc

2 PGS TS Vũ Văn Thường

HÀ NỘI - 2022

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập, sáng tạo của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có xuất xứ rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Hà Trọng Sức

luận án tập trung nghiên cứu 24

CÔNG TÁC VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ

2.1 Đơn vị quản lý học viên và những vấn đề cơ bản về công tác văn hóa quần

chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội 29 2.2 Quan niệm và những vấn đề có tính nguyên tắc đổi mới công tác

văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường

Chương 3 CÔNG TÁC VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ

QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI - THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ KINH

3.1 Thực trạng công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên

các học viện, trường sĩ quan quân đội 75 3.2 Nguyên nhân của thực trạng và một số kinh nghiệm tiến hành công

tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội 103

Chương 4 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC

VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI

4.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu đổi mới công tác văn hóa quần

chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân

4.2 Những giải pháp đổi mới công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản

lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay 122

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN 170

QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

PHỤ LỤC 189

4 Quân đội nhân dân QĐND

5 Quân ủy Trung ương QUTW

6 Tổng cục Chính trị TCCT

7 Văn hóa quần chúng VHQC

8 Vững mạnh toàn diện VMTD

9 Xã hội chủ nghĩa XHCN

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

g

1

Biểu đồ 3.1 Kết quả khảo sát về việc bảo đảm tiêu chuẩn

định mức đời sống văn hóa tinh thần ở đơn vị QLHV các

2

Biểu đồ 3.2 Kết quả khảo sát năng lực lãnh đạo của cấp ủy và

trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp với công tác

VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội 94

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Công tác văn hóa quần chúng (VHQC) là một bộ phận hữu cơ của công tác vănhóa, văn nghệ của Đảng, một hình thức cơ bản của công tác tư tưởng trong Quân độinhân dân (QĐND) Việt Nam, có vai trò quan trọng, đưa các giá trị văn hóa đáp ứng nhucầu văn hóa - tinh thần của cán bộ, chiến sĩ; đồng thời tổ chức, hướng dẫn bộ đội hoạtđộng sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa; góp phần hình thành và phát triển phẩmchất nhân cách người quân nhân cách mạng, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lànhmạnh, tạo động lực thôi thúc cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao

Các học viện, trường sĩ quan (HV,TSQ) quân đội là nơi tập trung lực lượng cán

bộ khoa học và giảng viên có trình độ học vấn cao; đối tượng học viên đều được tuyểnchọn chặt chẽ; là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, sĩ quan cho quân đội và quốc gia,trung tâm nghiên cứu khoa học trên lĩnh vực hoạt động quân sự, đáp ứng yêu cầu xâydựng quân đội, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đơn vị quản lýhọc viên (QLHV) là đơn vị thuộc biên chế của các HV,TSQ, nơi trực tiếp quản lý, giáodục, rèn luyện học viên theo mô hình, mục tiêu, yêu cầu đào tạo của mỗi nhà trường quânđội

Công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội góp phần giáo dục, cổ vũ,động viên cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ thực hiện chức trách, nhiệm vụ; bồi dưỡng

tư tưởng, tình cảm, đạo đức, hướng họ đến các giá trị chân - thiện - mỹ; nâng cao đời sốngvăn hóa - tinh thần, xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh; ngăn ngừa,lọc bỏ những tác động tiêu cực vào đơn vị Đồng thời, còn là bài học mẫu sinh động, bồidưỡng kiến thức, kỹ năng tổ chức các hoạt động VHQC cho học viên, đáp ứng chức trách,nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp ra trường

Nhận thức đúng vị trí, vai trò của công tác VHQC ở đơn vị QLHV, đảng ủy, ban giámđốc (ban giám hiệu), cấp ủy, cán bộ chủ trì đơn vị QLHV, cơ quan chính trị đã quan tâm lãnhđạo, chỉ đạo công tác VHQC ở các đơn vị QLHV Công tác VHQC từng bước được đổi mới,ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu về đời sống văn hóa - tinh thần của cán bộ, học viên, nhânviên, chiến sĩ, góp phần xây dựng con người, tổ chức, thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạocủa các HV,TSQ quân đội

Tuy nhiên, công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội vẫn cònnhững hạn chế, khuyết điểm: Nhận thức, trách nhiệm của một số cấp ủy, cán bộ, đảngviên, học viên về công tác VHQC có mặt còn hạn chế, chưa thật sự đầy đủ, sâu sắc; nộidung, hình thức công tác VHQC chậm đổi mới, vẫn còn biểu hiện khô cứng, thiếu hấpdẫn, chưa khơi dậy và phát huy tốt năng lực sáng tạo và nhu cầu hưởng thụ các giá trị vănhóa của bộ đội; hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành công tác VHQC của một

số cấp ủy, cán bộ chủ trì còn lúng túng, thiếu khoa học; kết quả công tác VHQC trên một

số nội dung còn hạn chế, bất cập, chưa thực sự tạo động lực cho các tổ chức, lực lượngtrong thực hiện nhiệm vụ Một bộ phận cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ có biểu hiệnsuy thoái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội, ảnh hưởngkhông nhỏ đến kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị

Hiện nay, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, sự giao lưu, kết nối giữacác nền văn hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu Bên cạnh việc tiếp thu cóchọn lọc các giá trị văn hóa của các nước trên thế giới cũng đang diễn ra xu hướng du nhậpsản phẩm văn hóa lai căng, thậm chí những sản phẩm phi văn hóa, phản văn hóa, gây nênnhiễu loạn về giá trị văn hóa ở nước ta Đồng thời, sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cáchmạng công nghiệp lần thứ tư đã tác động tới việc tiếp cận, cập nhật, kiểm soát thông tin vànhu cầu sáng tạo, hưởng thụ các giá trị văn hóa của cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ.Trong bối cảnh đó, các thế lực thù địch, các phần tử cơ hội chính trị, bất đồng quan điểmtriệt để khai thác Internet, mạng xã hội để tuyên truyền chống phá sự nghiệp cách mạngnước ta, truyền bá văn hóa, đạo đức, lối sống phương Tây vào Việt Nam Mặt khác, cáctiêu cực và tệ nạn xã hội nảy sinh từ mặt trái của kinh tế thị trường đã và đang tác động trựctiếp đến lĩnh vực văn học, nghệ thuật, các hoạt động văn hóa trong xã hội nói chung, trongquân đội nói riêng

Trong khi đó, yêu cầu xây dựng quân đội, bảo vệ Tổ quốc có sự phát triển mới,nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷluật, xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh, xây dựng các HV,TSQquân đội vững mạnh toàn diện (VMTD) đòi hỏi phải đổi mới công tác VHQC đáp ứng

sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ xây dựng, chiến đấu củaquân đội, phù hợp với đặc điểm, điều kiện của các HV,TSQ quân đội

Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: “Đổi mới công tác VHQC ở đơn vị

QLHV các HV,TSQ quân đội hiện nay" làm luận án tiến sĩ Khoa học Chính trị, chuyên

ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn công tác VHQC, đổi mới côngtác VHQC và đề xuất những giải pháp đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội hiện nay

Nhiệm vụ nghiên cứu

Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, xác định những vấn

đề luận án tập trung nghiên cứu

Luận giải làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về công tác VHQC và đổi mới côngtác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Đánh giá đúng thực trạng công tác VHQC, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra một số kinhnghiệm tiến hành công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Phân tích những yếu tố tác động, xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp đổimới công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội hiện nay

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Phạm vi nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề lý luận, thực tiễn về công tác VHQC và đổimới công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội Tập trung khảo sát thực tếtại: Học viện Chính trị, Học viện Hậu cần, Học viện Phòng không - Không quân, Họcviện Hải quân, Học viện Biên phòng, Học viện Quân y, Học viện Kỹ thuật quân sự,Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan Lục quân 1, Trường Sĩ quan Lục quân 2,Trường Sĩ quan Tăng thiết giáp Các tư liệu và số liệu điều tra, khảo sát phục vụ chonghiên cứu luận án được giới hạn từ năm 2015 đến nay Các giải pháp đổi mới công tácVHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội có giá trị vận dụng đến năm 2030

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận

Luận án được nghiên cứu dựa trên lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng, văn hóa,CTĐ, CTCT và công tác VHQC trong quân đội

Cơ sở thực tiễn

Hiện thực công tác VHQC và đổi mới công tác VHQC ở các đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội; các số liệu, tài liệu, báo cáo, tổng kết của cấp ủy, đơn vị, cơ quanchính trị về giáo dục, đào tạo, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, CTĐ, CTCT, côngtác tư tưởng, công tác VHQC, xây dựng môi trường văn hóa và các số liệu điều tra,khảo sát của tác giả

Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, luận án sử dụng tổnghợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học chuyên ngành và liên ngành; trong đó,chú trọng sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp; lôgic, lịch sử; hệ thống, cấutrúc; thống kê, so sánh; khảo sát thực tế, điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn vàphương pháp chuyên gia

5 Những đóng góp mới của luận án

Xây dựng quan niệm và luận giải nội hàm quan niệm công tác VHQC và đổi mớicông tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội; xác định tiêu chí đánh giá côngtác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Khái quát một số kinh nghiệm tiến hành công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội

Đề xuất một số nội dung, biện pháp mới, thiết thực, khả thi trong những giải pháp đổimới công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Kết quả nghiên cứu luận án góp phần luận giải, làm sâu sắc hơn những vấn đề lýluận và thực tiễn về công tác VHQC và đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội

Cung cấp thêm luận cứ khoa học phục vụ đảng ủy, ban giám đốc (ban giámhiệu), cấp ủy, cán bộ chủ trì, cơ quan chính trị, cán bộ chính trị ở các HV,TSQ quân độitham khảo trong lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội.

Kết quả nghiên cứu luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, phục vụnghiên cứu, giảng dạy, học tập môn CTĐ, CTCT ở các HV,TSQ quân đội

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (9 tiết), kết luận, danh mục các công trình khoahọc của tác giả đã công bố có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo

và các phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng, văn hóa của các Đảng Cộng sản

X.I Xu-Rơ-Ni-Tren-Cô (Chủ biên, 1982), Hoạt động tư tưởng của Đảng Cộng sản

Liên Xô [189] Trong cuốn sách, các tác giả cho rằng: “Bộ phận cấu thành hết sức quan

trọng trong hoạt động của Đảng Cộng sản là công tác tư tưởng” [189, tr 11], đồng thời

“công tác tư tưởng là vũ khí mạnh mẽ của Đảng trong cuộc đấu tranh nhằm xây dựng xãhội mới” [189, tr 11] Đánh giá thực trạng hoạt động văn hóa, tác giả cho rằng: “Hoạtđộng văn nghệ tự biên, tự diễn đã có quy mô lớn, đã trở thành phương tiện quan trọng đểgiáo dục chủ nghĩa cộng sản cho nhân dân lao động Các cơ quan Đảng đã thườngxuyên quan tâm phát triển hoạt động này, nâng cao trình độ tư tưởng và nghệ thuật của

nó, đẩy mạnh công tác đỡ đầu văn hóa” [189, tr 284] Muốn phát triển hoạt động này,

“cần thu hút hơn nữa công nhân, nông trang viên, đặc biệt là thanh niên đang làm việcvào hoạt động nghệ thuật nghiệp dư” [189, tr 285]

Mạnh Nhâm (1996), Công tác văn hóa của Trung Quốc năm 1995 [113] Công

trình đã khẳng định mối quan hệ giữa văn hóa chuyên nghiệp và VHQC; làm rõ vai trò

to lớn của công tác VHQC nhất là ở nông thôn và ở các đơn vị quân đội Để đẩy mạnhcác hoạt động VHQC có chất lượng và hiệu quả hơn nữa, tác giả khẳng định: “Đẩymạnh sức hoạt động của các tổ chức văn nghệ quần chúng Khôi phục sự lãnh đạo đốivới các tổ chức VHQC Quán triệt phương châm “phục vụ nhân dân, phục vụ chủnghĩa xã hội” và “trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng” hơn nữa” [113, tr 6]

Ban Tuyên huấn Trung ương, Đảng Cộng sản Trung Quốc (2001), Công tác tuyên

truyền tư tưởng trong thời kỳ mới [6] Cuốn sách đã tập trung làm rõ vị trí, vai trò, nội

dung công tác tư tưởng, văn hóa Trong cải cách, mở cửa, Trung Quốc rất coi trọng đổimới công tác tư tưởng trong Đảng, khẳng định: “Tăng cường và cải tiến công tác chínhtrị, tư tưởng của Đảng trong tình hình mới là một việc lớn của toàn Đảng, cũng là nhiệm

vụ nặng nề về công tác tuyên truyền tư tưởng” [6, tr 86] Thông qua công tác tuyêntruyền tư tưởng, nhất là hoạt động văn hóa nghệ thuật nhằm nâng cao nhận thức, xâydựng, bồi đắp niềm tin, tình cảm cách mạng cho cán bộ và quần chúng, góp phần thựchiện thắng lợi công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

Giang Trạch Dân (2002), Bàn về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc [23] Bàn

về văn hóa - nghệ thuật quần chúng, tác giả khẳng định: “Xây dựng văn minh tinh thần xétcho cùng là phải nâng cao tố chất của toàn dân tộc, bồi dưỡng con người mới xã hội chủnghĩa có lý tưởng, có đạo đức, có văn hóa, có kỷ luật” [23, tr 55]; “hoạt động văn hóa -nghệ thuật quần chúng là mặt quan trọng làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần củanhân dân” [23, tr 77] Để phát triển hoạt động này, những người làm công tác văn hóa -nghệ thuật cần “tích cực hướng dẫn, giúp đỡ, đồng thời cố gắng sáng tác những tác phẩm

có lợi cho việc triển khai mạnh mẽ hoạt động văn nghệ quần chúng” [23, tr 77]

Vương Bột Chính (2006), “Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng Cộngsản Trung Quốc” [16] Bài báo đã đề cập tới các phương pháp tiến hành công tác tưtưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò của phương pháp truyềnthống trong công tác tư tưởng Tác giả cho rằng, cần kiên trì phương pháp truyền thốngtrong công tác tư tưởng Song, cần thường xuyên đổi mới phương pháp này, tăng tínhthích nghi với tình hình mới và không ngừng sáng tạo, tìm tòi ra những phương phápmới phù hợp, hiệu quả Đồng thời, phải “chú trọng điều hòa, hình thành nên “dàn hợpxướng” của công tác tư tưởng có sự tham gia của xã hội” [16, tr 40 - 41]

Vương Duy, Lưu Hiểu Đan (2012), “Khái lược những phát triển mới trong xây

dựng văn hóa quốc gia từ Đại hội XVII của Đảng Cộng sản Trung Quốc” [28] Bàn về

kinh nghiệm của Trung Quốc trong sử dụng văn hóa để xây dựng triết lý phát triển quốcgia, tác giả chỉ ra trong Văn kiện Đại hội XVII, năm 2007, Đảng Cộng sản Trung Quốc

đã lần đầu nhấn mạnh: “Phải đề cao sức mạnh mềm văn hóa của quốc gia; văn hóa làtinh thần và linh hồn của một dân tộc, là lực lượng to lớn để phát triển quốc gia và hưngthịnh dân tộc” [28, tr 6] Theo tác giả, để phát huy vai trò của văn hóa, cần thúc đẩy sựphát triển phồn vinh của văn hóa, xây dựng trào lưu mới cho sự hưng thịnh của văn hóa

xã hội chủ nghĩa; nhận thức rõ ràng và đầy đủ quan niệm văn hóa là sức mạnh mềm củaquốc gia; tăng cường giao lưu, đối ngoại văn hóa, tiếp thu thành quả văn hóa ưu tú củanhân loại

Can Xuân Tùng (2021), Văn hóa Trung hoa: Lịch sử và hiện tại [178] Trong cuốn

sách, tác giả lấy bối cảnh là nền văn minh Trung Quốc và phương Tây giao lưu học hỏi lẫnnhau để giải thích nội dung chính của văn hóa Trung Quốc một cách vừa giản lược, vừa hệthống từ các phương diện nguồn gốc, diễn biến của văn minh Trung Hoa, chế độ, tư tưởng,

giá trị, cũng như nghệ thuật và thẩm mỹ trong lịch sử Trung Quốc Tác giả cho rằng,cần phát huy vai trò của các hoạt động VHQC và các hình thức nghệ thuật tổng hợp, “sửdụng ca, múa, nhạc trong các hoạt động” [178, tr 333].

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng, văn hóa, công tác văn hóa quần chúng trong lực lượng vũ trang

A.A Ê-Pi-Sép (Chủ biên, 1980), Công tác tư tưởng trong các lực lượng vũ trang

Xô - Viết [68] Tác giả đã luận bàn về vai trò của công tác VHQC với các hình thức khác

nhau như “xem, nghe những buổi truyền hình, phát thanh chuyên đề; thăm bảo tàng vàphòng truyền thống chiến đấu; sinh hoạt văn học và hội nghị bạn đọc, biểu diễn những tácphẩm nghệ thuật về đề tài chiến đấu yêu nước và nhiều hình thức khác nhau giúp choviệc phát triển truyền thống chiến đấu, để lại dấu vết sâu sắc trong ý thức quân nhân” [68,

tr 213] Để phát huy vai trò của nghệ thuật, đội ngũ cán bộ “phải dạy cho bộ đội khôngnhững biết thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật, mà còn biết cư xử và hành động theocác quy luật của cái đẹp” [68, tr 226]

Đ.A Vôncôgônốp (1980), Phương pháp luận công tác giáo dục tư tưởng [187].

Khi bàn về công tác tuyên truyền - văn hóa, tác giả cho đây “là một dạng độc lập củacông tác giáo dục tư tưởng Văn hóa là phương thức truyền bá chân lý, tri thức cầnthiết cho sự hình thành những phẩm chất của nhân cách xã hội chủ nghĩa” [187, tr 122]

Để hoàn thiện hơn nữa công tác tuyên truyền - văn hóa trong quân đội, cần “làm chomọi quân nhân tiếp xúc rộng rãi hơn nữa với sự sáng tạo nghệ thuật, hình thành cho họnhu cầu sáng tạo theo “quy luật của cái đẹp” [187, tr 124] Tác giả cũng cho rằng, cáiquan trọng của nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền - văn hóa không phải là sảnphẩm văn hóa mà là khả năng sáng tạo, hành động theo những lý tưởng cao cả bằngnhững hình ảnh và tấm gương chói lọi

Chương Tư Nghị (Chủ biên, 1987), Công tác đảng, công tác chính trị của Quân

giải phóng nhân dân Trung Quốc, phần 1 [110] Công trình đã làm rõ vị trí, vai trò của

công tác văn hóa là bộ phận quan trọng trong công tác chính trị của quân đội và khẳngđịnh: Công tác văn hóa quân đội có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với xây dựng vănminh tinh thần xã hội chủ nghĩa, tăng tốc độ xây dựng cách mạng hóa, hiện đại hóa,chính quy hóa quân đội Rằng “công tác văn hóa bao gồm hai bộ phận chính là chuyên

nghiệp và nghiệp dư Bộ phận nghiệp dư chủ yếu là chỉ hoạt động văn hóa quầnchúng của bộ đội, cũng chính là công tác văn hóa cơ sở” [110, tr 170] Tổ chức hoạtđộng VHQC theo hướng văn hóa quần thể nhỏ Phạm vi hoạt động văn hóa theo xuhướng cởi mở, xã hội hóa Đưa ra 3 nhiệm vụ lớn của công tác VHQC Làm rõ hìnhthức của công tác văn hóa bao gồm: Hoạt động giải trí công tác VHQC (tổ chức ca hát,

tổ chức liên hoan văn nghệ, đọc sách, tổ chức chơi trò chơi thi đấu, vui chơi giải trí vàthi đấu trí lực); công tác văn học, nghệ thuật; giáo dục thẩm mỹ; công tác điện ảnh, vôtuyến, chiếu bóng, phát thanh; công tác sách; hoạt động thể thao quần chúng và công táccâu lạc bộ

Sỏnxay Chăn nha lạt (2013), Giáo dục chính trị, tư tưởng cho hạ sĩ quan, binh sĩ

Quân đội Nhân dân Lào hiện nay [15] Luận án đã chỉ rõ hình thức, phương pháp giáo

dục chính trị, tư tưởng đối với hạ sĩ quan, binh sĩ Quân đội Nhân dân Lào: Thứ

nhất, giáo dục qua đào tạo tại các nhà trường; Thứ hai, giáo dục theo chương trình

ở các đơn vị; Thứ ba, sử dụng các hoạt động CTĐ, CTCT khác để giáo dục như thông qua các phong trào thi đua quyết thắng, hoạt động văn hóa, văn nghệ, giao lưu; Thứ tư, tự học

tập, rèn luyện, tu dưỡng của hạ sĩ quan, binh sĩ Luận án đánh giá hình thức giáo dục chínhtrị tư tưởng cho hạ sĩ quan, binh sĩ Quân đội Nhân dân Lào ngày càng đa dạng, phong phú;

có gần 90% cán bộ làm công tác tư tưởng - văn hóa các sư đoàn chủ lực được tham gia cáclớp tập huấn tuyên truyền văn hóa, tiến hành công tác văn hóa cơ sở Tác giả luận án đã đềxuất 5 giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho hạ sĩ quan,binh sĩ Lào hiện nay [15, tr 120 - 150]

Học viện Khoa học Quân sự, Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (2013), Lý

luận chiến lược quân sự Trung Quốc [85] Khi bàn về văn hóa trong lĩnh vực quân sự,

cuốn sách khẳng định: “Văn hóa được xác định là tư tưởng chiến lược, là lý luận chiếnlược được hình thành trên cơ sở truyền thống lịch sử văn hóa của một quốc gia, dân tộc”[85, tr 30] Khẳng định “đặc tính của văn hóa, đặc biệt là các giá trị cốt lõi có ảnhhưởng đến chiến lược của một quốc gia, dân tộc” [85, tr 31] Để xây dựng văn hóatrong chiến lược quân sự, đòi hỏi phải “kế thừa truyền thống văn hóa dân tộc, TrungQuốc cũng phải chọn lọc tinh hoa văn hóa các nước” [85, tr 32] Cuốn sách cũng đề cậpđến nội dung phát triển văn hóa trong hoạt động quân sự của bộ đội

Savẻng Đen na môn (2016), Phát huy giá trị văn hoá truyền thống trong phát triển

đời sống văn hoá ở đơn vị cơ sở Quân đội Nhân dân Lào hiện nay [65] Luận án đã chỉ ra

quan niệm, vai trò của xây dựng và phát triển đời sống văn hoá của cán bộ, chiến sĩ quân đội

ở các đơn vị cơ sở Tác giả đưa ra quan niệm: Đời sống văn hoá là “một bộ phận của đờisống xã hội, thể hiện chất lượng cuộc sống của con người” [65, tr 47] Tác giả cũng chỉ rađời sống văn hoá của cán bộ, chiến sĩ ở đơn vị cơ sở quân đội là kết quả hoạt động tương tácgiữa cán bộ, chiến sĩ với môi trường văn hóa ở đơn vị, tạo nên diện mạo cũng như chiều sâucủa đời sống tinh thần cán bộ, chiến sĩ, góp phần hình thành các phẩm chất nhân cách ngườiquân nhân trong quân đội Các yếu tố tạo nên đời sống văn hóa giữ vai trò quan trọng nhưhoạt động văn hóa, hoạt động nghệ thuật, vui chơi, giải trí

1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài luận án

1.2.1 Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng, văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam

Đào Duy Quát (Chủ biên, 2010), Công tác tư tưởng [115] Trong cuốn sách, tác giả cho

rằng: Văn hóa, văn nghệ là một phương thức tác động tư tưởng có hiệu quả, trực tiếp góp phầnxây dựng con người, “tạo ra những phẩm giá, những giá trị trong nhân cách con người” [115,

tr 372] Tác giả khẳng định, “đối với loại hình văn hóa, văn học, nghệ thuật, lĩnh vực tác độngđến con người chủ yếu vào thế giới tình cảm, tâm hồn, cảm xúc” [115, tr 385], “văn hóa, vănhọc, nghệ thuật được khẳng định là “binh chủng đặc biệt” của công tác tư tưởng, góp phần xâydựng, củng cố vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng, trực tiếp bồi dưỡng, đào tạo con ngườimới, nhân cách mới với những phẩm chất cao đẹp và được phát triển toàn diện về trí, đức, thể ,mỹ” [115, tr 386] Để phát huy vai trò của công tác văn hóa, văn nghệ cần sử dụng có hiệu quảcác chương trình biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp hoặc quần chúng và “tổ chức các đội hoạtđộng văn hóa quần chúng” [115, tr 388]

Tô Huy Rứa (2012), Một số vấn đề về công tác lý luận, tư tưởng và tổ chức của

Đảng trong thời kỳ đổi mới [120] Khi bàn về lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật, tác

giả làm rõ vị trí, vai trò của văn hóa trong tiến trình cách mạng và trong công cuộc đổimới ở Việt Nam hiện nay, xây dựng văn hóa trong điều kiện kinh tế thị trường và hộinhập quốc tế Tác giả cho rằng, “văn học, nghệ thuật của chúng ta không chỉ là nhu cầuthiết yếu của con người mà chính là một trong những động lực to lớn trực tiếp góp phầnxây dựng nền tảng tinh thần của xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt

Nam” [120, tr 496] Đồng thời, “văn học, nghệ thuật phải ra sức tham gia vào cuộcđấu tranh lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu” [120, tr 513].

Nguyễn Mạnh Hưởng (2013), Một số vấn đề về “diễn biến hòa bình” và chống “diễn

biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa [91] Tác giả cho rằng, đấu tranh phòng,

chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch trước lĩnh vực tưtưởng, văn hóa là một nhiệm vụ cấp bách hiện nay, góp phần tích cực bảo vệ, phát triển tưtưởng của chủ nghĩa xã hội, bảo vệ nền tảng, tư tưởng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước ta Trong giai đoạn hiệnnay, theo tác giả cần “không ngừng quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của mọitầng lớp nhân dân, làm lành mạnh hóa các quan hệ xã hội” [91, tr 257]; chú trọng “nâng caochất lượng bài viết đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch” [91, tr 259]

Nguyễn Hoàng Lân (Chủ nhiệm, 2013), Phát huy giá trị văn hóa quân sự truyền

thống của dân tộc Việt Nam trong bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay [99] Đề

tài xây dựng và luận giải quan niệm “phát huy giá trị văn hóa quân sự truyền thống củadân tộc Việt Nam” [99, tr 42]; đưa ra 4 định hướng giải pháp cơ bản, trong đó chútrọng “chuẩn hóa nội dung giáo dục giá trị văn hóa quân sự truyền thống cho cán bộ,đảng viên và quần chúng nhân dân” [99, tr 84]; cần “đa dạng hóa các hình thức hưởngthụ, sáng tạo văn hóa để cho tất cả mọi người dân Việt Nam được tham gia một cáchsâu rộng vào sự nghiệp giữ gìn, hoàn thiện, phát huy các giá trị văn hóa quân sự truyềnthống trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [99, tr 104]

Phạm Quang Nghị (Chủ biên, 2015), Một số vấn đề lý luận và nghiệp vụ công tác

tư tưởng [111] Cuốn sách đã làm rõ mối quan hệ văn hóa, văn nghệ và công tác tư

tưởng; góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa Đề cập những quan điểm cơbản của Đảng về văn hóa, văn nghệ; đặc điểm của bối cảnh lịch sử và giải pháp lãnhđạo, quản lý văn hóa, văn nghệ hiện nay Tác giả nhấn mạnh, văn học nghệ thuật cần

“bám sát thực tiễn đời sống văn hóa, văn nghệ để biết rõ chiều hướng vận động, các vấn

đề nảy sinh để giải quyết theo đúng các quy luật của đời sống văn hóa tinh thần, đúngđịnh hướng của Đảng, pháp luật của Nhà nước” [111, tr.178]

Nguyễn Thế Kỷ (2017), Lý luận văn hóa, văn nghệ Việt Nam - Nền tảng và phát

triển [96] Cuốn sách đã khái quát về đường lối của Đảng ta trong lĩnh vực văn hóa, văn

nghệ cùng những vấn đề lý luận cơ bản; phản ánh thành tựu cũng như các xu hướng văn

học, nghệ thuật trong giai đoạn hiện nay; an ninh văn hóa, an ninh tư tưởng và cuộcđấu tranh chống quan điểm, luận điểm sai trái trong văn học, nghệ thuật, báo chí và xuấtbản… Tác giả cũng đã chỉ rõ thực trạng và những vấn đề bức thiết, cũng như nhữngkhiếm khuyết, biểu hiện lệch lạc trong báo chí, văn hóa, văn nghệ: “Lý luận, phê bìnhvăn học, nghệ thuật còn thụ động, chưa bắt kịp thực tiễn sáng tác, thiếu định hướng,thiếu tính chiến đấu với những biểu hiện tiêu cực… Quản lý văn nghệ còn nhiều lúngtúng, bất cập ”[96, tr 126].

Nguyễn Bá Dương (2018), Vấn đề phát triển lý luận phòng, chống “diễn biến

hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong tình hình mới [29] Tác giả làm rõ

những vấn đề mới về lý luận phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng,văn hóa Theo tác giả, trong điều kiện hiện nay “cần chú trọng phát huy hơn nữa vai tròcủa lực lượng chuyên sâu đấu tranh trên mạng internet” [29, tr 161] Về định hướngphát triển lý luận phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa,theo tác giả cần “phát triển lý luận theo hướng bổ sung, hoàn thiện lý luận về nhận diệnbản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch trong chiến lược “diễn biến hòabình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa” [29, tr 201]

Đặng Sỹ Lộc (2020), “Đổi mới nội dung, phương thức công tác tư tưởngtrong tình hình mới” [102] Tác giả chỉ ra những vấn đề cơ bản để đổi mới nộidung, phương thức công tác tư tưởng, tập trung vào: Nắm vững, dự báo đúng, địnhhướng chính xác, xử lý đúng đắn, kịp thời những vấn đề tư tưởng, bảo đảm thốngnhất tư tưởng trong Đảng, đồng thuận cao trong xã hội; gắn nghiên cứu lý luận vớiđịnh hướng chính sách, phát triển, hoàn thiện đường lối, chủ trương phát triển, bảo

vệ Tổ quốc; tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết đấu tranhphê phán quan điểm sai trái, thù địch và đổi mới phương thức bảo đảm kinh phí,phương tiện, cơ sở vật chất, từng bước hiện đại hóa trang thiết bị tiến hành công tác

tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới Tác giả còn khẳng định, sự bổ sung, pháttriển cả nội dung, phương thức tiến hành công tác tư tưởng của Đại hội XIII là “vấn

đề có tính quy luật, đồng thời cũng là đòi hỏi tất yếu khách quan trước sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” [102, tr 25]

Trần Thị Anh Đào (Chủ biên, 2020), Chất lượng lãnh đạo công tác tư tưởng của

Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay [64] Trong cuốn sách, các tác giả cho rằng: Công tác

văn hóa - văn nghệ là bộ phận quan trọng cấu thành công tác tư tưởng của Đảng Hoạtđộng văn hóa - văn nghệ “là hình thức giáo dục tác động qua con đường tình cảm nên hiệuquả để lại dấu ấn sâu sắc, bền vững trong nhận thức, tư tưởng con người” [64, tr 16] Đồngthời, khẳng định “nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo các giá trị văn hóa của quần chúng nhândân mang tính khách quan” [64, tr 19]; hiệu quả phát huy các giá trị văn hóa, tính tích cựccủa quá trình nhập thân văn hóa của quần chúng đến đâu còn phụ thuộc vào nhận thức,cách thức tổ chức hoạt động văn hóa của cơ quan chức năng

Nguyễn Tiến Thư (2021), “Tác động của kinh tế thị trường đến sự phát triển văn

hóa - nghệ thuật ở Việt Nam hiện nay” [126] Tác giả cho rằng sự phát triển của văn

hóa, nghệ thuật ở Việt Nam chịu sự tác động của nhiều nhân tố khác nhau như văn hóatruyền thống, bối cảnh của đất nước ta hiện nay; phát triển kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ

tư, những định hướng chính trị của Đảng và Nhà nước ta Tác giả cũng đề xuất nhữngđịnh hướng phát triển văn hóa, nghệ thuật Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường,định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất là “đẩy mạnh giáo dục thị hiếu văn hóa lành mạnh chongười dân vừa kế thừa mặt tích cực của truyền thống, vừa tiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại như tôn trọng cộng đồng trên cơ sở khẳng định cá nhân, lối sống tình nghĩa trênnền tảng pháp lý, pháp luật” [126, tr 7]

Nguyễn Văn Hùng (2021), “Đẩy mạnh xây dựng văn hóa trong kinh tế phù hợp vớibối cảnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay”[89] Bài viết làm rõ những nội dung cơ bản để xây dựng văn hóa trong kinh tế Tác giảkhẳng định mối quan hệ giữa kinh tế và văn hóa: “Kinh tế càng phát triển thì văn hóa càng

nở rộ; khi hoạt động văn hóa sôi nổi, hiệu quả thì sẽ có sự tác động mạnh mẽ đến phát triểnkinh tế” [89, tr 21] Đồng thời, cho rằng: “Xây dựng văn hóa trong kinh tế là để văn hóathực sự trở thành nguồn lực phát triển kinh tế hiệu quả, toàn diện hơn, bền vững hơn, và vìcon người hơn, bảo đảm tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa” [89, tr 25]

Nguyễn Phú Trọng (2021), “Phát huy cao độ những giá trị văn hóa, sức mạnh vàtinh thần cống hiến của mọi người Việt Nam” [155] Tác giả nhấn mạnh vai trò và tầm quantrọng của văn hóa, coi văn hóa làm nên hồn cốt dân tộc, là động lực quan trọng đối với sựnghiệp phát triển đất nước và khẳng định trọng tâm của xây dựng văn hóa là xây dựng conngười Tác giả khẳng định Đảng ta “đặc biệt quan tâm đến công tác văn hóa quần chúng, xâydựng các hoạt động và các thiết chế văn hóa ở cơ sở, nâng cao dân trí, xây dựng đời sốngvăn hóa mới, cải tạo các thói quen và nếp sống cũ, xây dựng thói quen và lối sống mới”.

Nguyễn Văn Hùng (2022), “Phát huy sức mạnh “mềm” của văn hóa Việt Nam đểphát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc hiện nay” [90] Trong bài viết, tác giả cho rằng:

“Sức mạnh mềm của văn hóa là tổng hợp những giá trị văn hóa tinh thần và vật chất đượchuy động, sử dụng vào mục đích khác nhau, có tác dụng thúc đẩy sự phát triển đi lên củađất nước một cách ổn định, bền vững” [90, tr 34] Để phát huy sức mạnh mềm của vănhóa, theo tác giả cần “tăng cường đầu tư, xây dựng các công trình văn hóa, các loại hìnhvăn hóa, tổ chức các hoạt động văn hóa vui tươi, lành mạnh trong các tầng lớp nhân dân”[90, tr 37]

1.2.2 Các công trình nghiên cứu về công tác tư tưởng, văn hóa, công tác văn hóa quần chúng trong quân đội

Đoàn Mô (Chủ nhiệm, 2004), Nâng cao chất lượng hoạt động văn hóa ở đơn vị cơ sở

trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [109] Đề tài cho rằng: “Bản chất của văn hóa

là sáng tạo và nhân văn Bởi vậy, hoạt động văn hóa ở đơn vị cơ sở cũng như tất cả các hoạtđộng văn hóa nói chung phải luôn hướng về chân, thiện, mỹ; bồi dưỡng và phát huy tiềmnăng sáng tạo vô tận của quần chúng” [109, tr 13] Theo các tác giả, công tác văn hóa ở đơn

vị cơ sở với nội dung, phương thức vô cùng phong phú, sinh động, bằng các tên khác nhaunhư: Công tác giáo dục văn hóa, công tác văn hóa đại chúng hay công tác VHQC… “Côngtác văn hóa ở đơn vị cơ sở là công tác tổ chức, hướng dẫn cho quần chúng tham gia các hoạtđộng hưởng thụ và sáng tạo các giá trị văn hóa, là quá trình giáo dục toàn diện cho cán bộ,chiến sĩ” [109, tr 19]

Nguyễn Đình Thảo (2009), Công tác đảng, công tác chính trị trong ngày nghỉ, giờ nghỉ

ở đơn vị học viên trong các trường đào tạo sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

[123] Luận án đã làm rõ đặc điểm đơn vị học viên và ngày nghỉ, giờ nghỉ ở đơn vị học viêntrong các trường đào tạo sĩ quan QĐND Việt Nam Tác giả đưa ra các hình thức, phương pháp

tiến hành CTĐ, CTCT trong ngày nghỉ, giờ nghỉ ở đơn vị học viên các trường đào tạo sĩquan, trong đó tiến hành hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao là một hình thức phổbiến Tác giả khẳng định “Hoạt động thư viện đọc sách, báo, hoạt động văn nghệ quần chúngtrong ngày nghỉ, giờ nghỉ là bộ phận rất quan trọng trong công tác VHQC, nhằm góp phầnnâng cao hiểu biết, xây dựng tư tưởng, tình cảm cách mạng và thỏa mãn nhu cầu văn hóa tinhthần của cán bộ, học viên trong đơn vị” [123, tr 147].

Lê Sơn (2013), “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động văn hóa ở đơn vị

cơ sở quân đội” [121] Trong bài viết, tác giả cho rằng sự bùng nổ của thông tin và sự phát

triển của các loại hình văn hóa, nghệ thuật trong xã hội đã có những tác động tới thị hiếu,nhu cầu thưởng thức văn hóa của bộ đội Do vậy, việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạtđộng văn hóa của bộ đội trở thành yêu cầu cấp thiết Tác giả đã đưa ra các biện pháp chính

để nâng cao chất lượng hoạt động này, như: “Nâng cao nhận thức và phát huy vai trò củacác cấp lãnh đạo, chỉ huy, đặc biệt là đội ngũ những người làm công tác văn hóa” [121, tr.46]; “tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị của hoạt động văn hóa; tích cực đổi mới nộidung, phương thức hoạt động văn hóa ở đơn vị cơ sở” [121, tr 47]

Bùi Xuân Quỳnh (2015), Phát huy giá trị nhân văn quân sự truyền thống của dân

tộc trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị hiện nay [119] Theo tác giả

luận án, để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục giá trị nhân văn quân sự truyền thốngcủa dân tộc đáp ứng yêu cầu xây dựng QĐND Việt Nam về chính trị hiện nay, cần chútrọng “đổi mới nội dung giáo dục giá trị nhân văn quân sự truyền thống của dân tộc theohướng đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị hiện nay”[119, tr 123]; xây dựng và phát huy vai trò của môi trường văn hóa quân sự gắn với môitrường chính trị quân sự, “đa dạng hình thức, quy mô, nâng cao chất lượng các hoạt độngvăn hóa gắn với các hoạt động chính trị” [119, tr 139]

Bùi Mạnh Hùng (Chủ biên, 2016), Nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống

thiết chế văn hóa ở đơn vị cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay [88].

Cuốn sách đã khẳng định hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở trong quân đội luôn giữ vai

trò quan trọng: Thứ nhất, “trực tiếp giáo dục văn hóa, giáo dục chính trị cho cán bộ, chiến sĩ, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị” [88, tr 22] Thứ hai,

“trực tiếp góp phần bồi dưỡng, hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng và

đấu tranh với sản phẩm, hành vi phản văn hóa” [88, tr 24] Thứ ba, “trực tiếp góp

phần thỏa mãn nhu cầu sáng tạo, hưởng thụ, giữ gìn các giá trị văn hóa tốt đẹp” [88, tr.29]

Đinh Xuân Dũng (Chủ biên, 2016), Công tác tư tưởng - văn hóa trong xây dựng

Quân đội nhân dân Việt Nam [27] Các tác giả cho rằng: Văn nghệ quân đội là bộ phận

không thể tách rời của toàn bộ công tác văn nghệ của Đảng Tác giả cũng chỉ ra thiếusót và nhược điểm của công tác văn hóa - văn nghệ giai đoạn hiện nay là: Hiệu quả giáodục và xây dựng con người mới trong lực lượng vũ trang còn hạn chế; “nhiều nội dung

và mảng hoạt động văn hóa, văn nghệ còn thiếu sự năng động sáng tạo, nếp tư duy vàcách làm cũ còn khá nặng nề trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện ” [27, tr 104] Theotác giả, lãnh đạo tư tưởng bộ đội hiện nay nếu chỉ có lên lớp, cấp trên giải thích, họpĐảng, họp chính quyền thì không đủ nữa, mà còn phải biết vận dụng nhiều hình thức hoạtđộng câu lạc bộ phong phú, linh hoạt, được quần chúng ưa thích

Tổng cục Chính trị (2018), Văn hóa quân sự Việt Nam giá trị lý luận và thực tiễn

[149] Cuốn sách gồm 4 phần, là tập hợp bài viết của nhiều tác giả Trong bài viết “Vănhóa, văn nghệ trong tình yêu và tầm nhìn của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh” của GS TSĐinh Xuân Dũng đã dẫn lời của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh về vị trí, vai trò của vănhóa, văn nghệ với đời sống bộ đội, là “vũ khí vô cùng lợi hại”, góp phần cho sự nghiệpcách mạng cao cả của dân tộc… Trong một loạt bài viết, bài nói của mình từ năm 1957 đếnnăm 1960, “Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã phân tích, đánh giá cụ thể, thẳng thắn, dứtkhoát những ưu điểm và khuyết điểm của công tác văn hóa, văn nghệ (cả quần chúng vàchuyên nghiệp)” [149, tr 380] Trong bài viết “Còn sách báo là còn cách mạng” của TSBùi Chí Trung, đã khẳng định vai trò to lớn của hoạt động sách báo trong quân đội Tác giả

đã trích lại lời căn dặn của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh: “Còn sách báo là còn cách mạng.Hãy cố mà giữ lấy” [149, tr 422]

Trần Xuân Kỳ (2018), Chất lượng công tác tư tưởng ở đơn vị quản lý học viên cấp

phân đội trong các trường sĩ quan quân đội hiện nay [97] Tác giả cuốn sách đã đưa ra quan

niệm đơn vị cơ sở trong các trường sĩ quan quân đội là đại đội và tiểu đoàn QLHV và tươngđương Trong đánh giá thực trạng, tác giả làm rõ những hạn chế: Hoạt động văn hóa, vănnghệ hàng tuần ở một số đơn vị QLHV thiếu chặt chẽ, thậm chí bị cắt xén để thực hiện các

nội dung sinh hoạt khác “Hoạt động của các thiết chế văn hóa ở đơn vị QLHV chưa tạođược hứng thú cho cán bộ, học viên thói quen đam mê đọc sách” [97, tr 65] Để đổi mới nộidung công tác tư tưởng ở đơn vị QLHV cấp phân đội trong các trường sĩ quan quân đội hiệnnay phải đổi mới nội dung xây dựng môi trường văn hóa; đổi mới nâng cao chất lượng hoạtđộng văn hóa, văn nghệ, thể thao và các thiết chế văn hóa ở đơn vị QLHV.

Lương Cường (2019), Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính

trị trong tình hình mới [22] Theo tác giả cuốn sách, để xây dựng Quân đội nhân dân Việt

Nam vững mạnh về chính trị trong tình hình mới phải nâng cao chất lượng, hiệu quả CTĐ,CTCT trong quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới; tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức,phương pháp công tác tư tưởng Trong đó, chú trọng “đổi mới nội dung, phương pháp côngtác văn hóa quần chúng bảo đảm bám sát với thực tiễn của đơn vị, phù hợp với tâm lý bộ đội,đáp ứng kịp thời nhu cầu, nguyện vọng, tâm tư tình cảm và nhận thức của cán bộ, chiến sĩ”[22, tr 458] Đồng thời, “tích cực đấu tranh với những nhận thức lệch lạc về văn hóa; kiênquyết ngăn chặn sự xâm nhập của những sản phẩm văn hóa xấu độc, giữ cho các đơn vị luôn

có đời sống văn hóa tinh thần tươi vui, lành mạnh” [22, tr 458]

Nguyễn Thanh Hải (Chủ biên, 2019), Phát huy vai trò thanh niên quân đội

trong xây dựng môi trường văn hóa ở đơn vị cơ sở hiện nay [70] Các tác giả đưa ra

quan niệm: Xây dựng môi trường văn hóa ở đơn vị cơ sở QĐND Việt Nam “là hoạt động

tích cực, chủ động của các chủ thể trong tạo lập, bảo tồn và phát triển giá trị của nhữngyếu tố văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đơn vị, phù hợpvới điều kiện tự nhiên, tạo cơ sở phát triển và hoàn thiện nhân cách quân nhân cáchmạng trong từng điều kiện lịch sử cụ thể” [70, tr 17] Cuốn sách đã làm rõ cơ sở lýluận, thực tiễn, đồng thời đề xuất giải pháp cơ bản phát huy vai trò thanh niên quân độitrong xây dựng môi trường văn hóa ở đơn vị cơ sở hiện nay

Nguyễn Vương Bình (2020), Định hướng giá trị văn hóa của học viên đào tạo sĩ

quan trong các nhà trường quân đội [7] Tác giả đã làm rõ đặc điểm văn hóa và đời

sống văn hóa của các nhà trường quân đội Tác giả cho rằng, “chăm lo đời sống văn hóacủa bộ đội là trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy đơn vị” [7, tr 17] Đánh giá về đời sốngvăn hóa ở các trường quân đội, tác giả nhận định, ở cấp tiểu đoàn QLHV và tương đương

có phòng Hồ Chí Minh với hệ thống sách, báo, tạp chí rất đa dạng, cập nhật thường

xuyên; “các hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tổ chức trong các trường quân đội cónội dung phong phú, đa dạng, góp phần nâng cao tâm hồn, thể chất, khả năng định hướng

và hòa nhập với những giá trị văn hóa của học viên” [7, tr 18] Tác giả làm rõ nội dung

và phương thức định hướng giá trị văn hóa của học viên

1.3 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

1.3.1 Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan đối với

đề tài luận án

Thứ nhất, giá trị về mặt lý luận: Các công trình ở nước ngoài và trong nước đã góp

phần làm sâu sắc và phát triển toàn diện hơn lý luận về công tác tư tưởng, văn hóa, nhất

là cách tiếp cận về công tác văn hóa và công tác VHQC trong quân đội, là cơ sở khoa học

để luận án có cách tiếp cận phù hợp với mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu Vớinhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình khoa học nghiên cứu ở nước ngoài và trongnước đã đi sâu nghiên cứu, luận giải, làm sáng tỏ những vấn đề hết sức cơ bản về văn hóa

và công tác văn hóa Dù tiếp cận dưới góc độ và phương pháp rất đa dạng, phong phúnhưng các công trình đều khẳng định: Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, là nền tảng tinh thầncủa xã hội, mục tiêu, sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước Bản chất của vănhóa là sáng tạo và nhân văn, luôn hướng con người đến các giá trị chân - thiện - mỹ, hoànthiện năng lực tư duy, làm nảy sinh nhu cầu cảm thụ và sáng tạo cái đẹp, hoàn thiện nhâncách con người Đây là cơ sở, giá trị cho hướng tiếp cận và luận giải những vấn đề cơ bản

về văn hóa và công tác VHQC

Giá trị trong việc khái quát, luận giải những vấn đề cơ bản về các HV,TSQ quânđội và đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội Nhiều công trình nghiên cứu về công tácvăn hóa, VHQC ở đơn vị cơ sở trong quân đội, ở các HV,TSQ và đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội đã có cách tiếp cận và phản ánh khá toàn diện bức tranh toàn cảnh vềcác HV,TSQ quân đội và đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội, làm cơ sở cho nghiêncứu sinh tham khảo, kế thừa trong khái quát, luận giải những vấn đề cơ bản về cácHV,TSQ quân đội và đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Với góc độ tiếp cận, phương pháp nghiên cứu khác nhau, nhiều công trình đã làm rõcác bộ phận chính của công tác văn hóa đó là văn hóa chuyên nghiệp và VHQC (văn hóa

nghiệp dư) Đồng thời, khẳng định vai trò to lớn của công tác VHQC với đời sống hàngngày của bộ đội Nhiều công trình đã đi sâu làm rõ lý luận về công tác văn hóa và côngtác VHQC trong quân đội: Ý nghĩa, sự cần thiết, nguyên tắc, nội dung, hình thức,phương pháp và đặc điểm công tác VHQC; lý luận về đổi mới, tăng cường, nâng caochất lượng, hiệu quả công tác văn hóa, VHQC Đây là những đóng góp hết sức quantrọng, góp phần phát triển lý luận khoa học xây dựng Đảng, xây dựng nhà nước phápquyền Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan cung cấp thêm cơ sở lý luậnđáng tin cậy, giúp nghiên cứu sinh kế thừa, vận dụng vào xây dựng khung lý luận củaluận án, nhất là xây dựng và luận giải quan niệm công tác VHQC và đổi mới công tácVHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội.

Thứ hai, giá trị về mặt thực tiễn: Các công trình khoa học đã nghiệm thu công bố ở

nước ngoài và trong nước có giá trị thực tiễn hết sức to lớn Hầu hết công trình đã làm rõbức tranh thực tiễn sinh động, rút ra kinh nghiệm xây dựng, phát huy, phát triển các giá trịvăn hóa của Đảng, dân tộc, đổi mới, tăng cường hoặc nâng cao chất lượng, hiệu quả côngtác văn hóa trong điều kiện mới Đồng thời, giá trị của các công trình trong đánh giá thựctrạng nâng cao chất lượng, đổi mới công tác văn hóa và VHQC trong quân đội; chỉ rõnguyên nhân thực trạng và rút ra những kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác này.Một số công trình đã đưa ra những dự báo, phân tích sự phát triển của tình hình, nhiệm

vụ tác động đến giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng đội ngũ cán bộ, côngtác tư tưởng và công tác VHQC trong quân đội; xác định phương hướng, yêu cầu vàbước đầu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả, đổi mới công tác vănhóa, VHQC theo phạm vi, đối tượng, khách thể nghiên cứu của các công trình khoa học

Hầu hết kết quả nghiên cứu của các công trình đã được các đảng cầm quyền, cácnhà nước, nhà khoa học ở nhiều quốc gia tham khảo, vận dụng vào thực tiễn công tácxây dựng đảng, xây dựng quân đội Quá trình ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thựctiễn cũng đã kiểm nghiệm được tính đúng đắn và giá trị khoa học của các kết quảnghiên cứu Giá trị của các công trình đã nghiệm thu, công bố cả nước ngoài và trongnước có ý nghĩa thực tiễn đối với nghiên cứu sinh trong quá trình nghiên cứu, xây dựngluận án: Cung cấp những luận cứ khoa học xác đáng cho nghiên cứu sinh có cái nhìn toàncảnh về thực tiễn công tác VHQC, là cơ sở trong xác định phương pháp điều tra, khảo sát,

đánh giá thực trạng công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội Đồngthời, nghiên cứu, kế thừa trong đề xuất các giải pháp mới, khả thi đổi mới công tácVHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội hiện nay.

Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước có liên quan đến đề tài luận

án đã công bố có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, là nguồn tư liệu, tài liệu rất quan trọng,hữu ích với nghiên cứu sinh trong quá trình thực hiện luận án Tuy nhiên, qua kết quả tổngquan cho thấy chưa có một công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu, luận giải một cách

trực tiếp, cơ bản, toàn diện, có hệ thống về vấn đề: “Đổi mới công tác VHQC ở đơn vị

QLHV các HV,TSQ quân đội hiện nay” dưới góc độ khoa học chuyên ngành Xây dựng

Đảng và Chính quyền nhà nước Vì vậy, đề tài luận án là công trình nghiên cứu độc lập,không trùng lặp với các công trình đã được công bố

1.3.2 Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

Để thực hiện mục đích, nhiệm vụ đã xác định, luận án cần tập trung giải quyết cácvấn đề cơ bản sau đây:

Thứ nhất, khái quát, luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về công tác VHQC ở

đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội Trên cơ sở làm rõ những nội dung cơ bản về đơn

vị QLHV ở các HV,TSQ quân đội như: cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, vai trò vàmối quan hệ công tác; luận án tập trung nghiên cứu, luận giải làm rõ quan niệm, nộihàm quan niệm, đặc điểm và vai trò công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quânđội Đồng thời, xác định tiêu chí đánh giá công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQquân đội

Thứ hai, xây dựng và luận giải làm rõ quan niệm đổi mới công tác VHQC ở đơn

vị QLHV các HV,TSQ quân đội, phân tích chỉ rõ mục đích, chủ thể, đối tượng, lựclượng, nội dung, hình thức, biện pháp đổi mới và xác định những vấn đề có tínhnguyên tắc đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Thứ ba, trên cơ sở khung lý thuyết đã xây dựng, tiến hành điều tra, khảo sát

thực tiễn, thu thập tư liệu, số liệu, tổng kết thực tiễn về những vấn đề có liên quan.Dựa trên các tiêu chí đã xác định, bằng phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê,khái quát hóa, so sánh, đánh giá đúng thực trạng công tác VHQC từ năm 2015 đến

nay, chỉ rõ nguyên nhân ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và rút ra những kinhnghiệm tiến hành công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội.

Thứ tư, dự báo, phân tích những yếu tố tác động Xác định rõ yêu cầu mang tính

mục tiêu; yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo; yêu cầu về nội dung, hình thức, biện pháp; yêu cầu

về điều kiện đảm bảo cho quá trình đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội hiện nay

Thứ năm, từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác VHQC và đổi mới

công tác VHQC ở đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội, luận án đề xuất những giảipháp chủ yếu, đồng bộ, thiết thực, khả thi đổi mới công tác VHQC ở đơn vị QLHV cácHV,TSQ quân đội hiện nay

Kết luận chương 1

Tổng quan các công trình khoa học đã công bố ở nước ngoài và trong nước có liênquan đến đề tài luận án về công tác tư tưởng, văn hóa, công tác VHQC cho thấy: Cáccông trình khoa học đã có cách tiếp cận, nghiên cứu ở nhiều góc độ, phạm vi và mục đíchkhác nhau, đề cập khá toàn diện đến những vấn đề cơ bản về công tác tư tưởng, văn hóa,CTĐ, CTCT, chất lượng công tác VHQC của Đảng Cộng sản và trong quân đội Cáccông trình đã làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn trong phạm vi, đối tượng nghiên cứu;khảo sát, điều tra, tổng kết thực tiễn, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp vềxây dựng, phát triển văn hóa, con người, đổi mới, tăng cường hoặc nâng cao chấtlượng công tác văn hóa, VHQC, nhất là ở đơn vị cơ sở trong quân đội

Kết quả của các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước được tổngquan liên quan đến đề tài luận án có giá trị và ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thựctiễn; cung cấp cho nghiên cứu sinh những tư liệu có giá trị và tiếp thu phương pháptiếp cận khoa học Đồng thời, đây là nguồn tài liệu phong phú để tác giả tham khảo, kếthừa có chọn lọc, phục vụ cho quá trình nghiên cứu hoàn thành luận án

Mặc dù đã có một số công trình nghiên cứu nâng cao chất lượng giáo dục, đàotạo, nâng cao đời sống văn hóa - tinh thần của cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩcác HV,TSQ quân đội Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình khoa học nào đi sâunghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống dưới góc độ khoa học chính trị, chuyên ngànhXây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước về lý luận, thực tiễn đổi mới công tác

VHQC ở đơn vị quản lý học viên các HV,TSQ quân đội Vì vậy, đề tài luận án “Đổi

mới công tác VHQC ở đơn vị quản lý học viên các HV,TSQ quân đội hiện nay” là

công trình nghiên cứu độc lập, có ý nghĩa thiết thực về lý luận và thực tiễn

Chương 2 CÔNG TÁC VĂN HÓA QUẦN CHÚNG VÀ ĐỔI MỚI CÔNG TÁC

VĂN HÓA QUẦN CHÚNG Ở ĐƠN VỊ QUẢN LÝ HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.1 Đơn vị quản lý học viên và những vấn đề cơ bản về công tác văn hóa quần chúng ở đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội

2.1.1 Học viện, trường sĩ quan quân đội và đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội

2.1.1.1 Khái quát về các học viện, trường sĩ quan quân đội

Hiện nay, QĐND Việt Nam có 21 HV,TSQ, trong đó có 9 HV,TSQ trực thuộc BộQuốc phòng [Phụ lục 1.1]; 12 HV,TSQ quân đội trực thuộc tổng cục, quân chủng, binhchủng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng [Phụ lục 1.2] Nhiều HV,TSQ đã trở thành trungtâm lớn có uy tín về khoa học quân sự, khoa học xã hội và nhân văn của quân đội, quốcgia, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho quân đội và sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước

Tổ chức, biên chế của HV,TSQ quân đội thực hiện theo Điều 6, Chương 2, Điều lệCông tác nhà trường QĐND Việt Nam [9], ban hành ngày 20/4/2016, bao gồm: Ban giámđốc (ban giám hiệu), có các chức danh: Giám đốc (hiệu trưởng), chính ủy, các phó giámđốc (phó hiệu trưởng) và phó chính ủy

Các cơ quan chức năng gồm văn phòng (Phòng Tham mưu - Hành chính) và cácphòng: Đào tạo, chính trị, hậu cần, kỹ thuật, phòng (ban) khoa học quân sự, thông tinkhoa học quân sự, sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo; riêngHọc viện Quốc phòng tổ chức, biên chế một số cục thay cho một số phòng Một số họcviện có viện nghiên cứu và các trung tâm nghiên cứu, huấn luyện; ngoài ra, cácHV,TSQ còn có trang website, tạp chí khoa học hoặc thông tin khoa học

Các khoa giáo viên gồm: Khoa khoa học cơ bản, khoa khoa học cơ sở, khoa khoahọc chuyên ngành Cơ cấu tổ chức của khoa giáo viên gồm: Chỉ huy khoa (chủ nhiệmkhoa và các phó chủ nhiệm khoa), các bộ môn (chủ nhiệm bộ môn, một số bộ môn cóphó chủ nhiệm bộ môn), đội ngũ giảng viên, trợ giảng, nhân viên chuyên môn

Các đơn vị QLHV gồm: Các hệ, tiểu đoàn QLHV; dưới hệ có các lớp; dưới tiểuđoàn có các đại đội, trung đội, tiểu đội QLHV

Hệ thống tổ chức đảng ở các HV,TSQ quân đội gồm: Đảng bộ ở các

HV,TSQ trực thuộc Bộ Quốc phòng là đảng bộ trực thuộc QUTW Đảng bộ cácHV,TSQ thuộc tổng cục, quân chủng, binh chủng, Bộ đội Biên phòng là đảng bộ trựcthuộc đảng bộ tổng cục, quân chủng, binh chủng, Bộ đội Biên phòng (đảng bộ cấp trên

cơ sở và cấp trên trực tiếp cơ sở)

Tổ chức cơ sở đảng ở các HV,TSQ quân đội được thiết lập ở các cơ quan chứcnăng (phòng, ban), các khoa giáo viên, hệ (tiểu đoàn) QLHV, các viện, trung tâmnghiên cứu Hệ thống tổ chức cơ sở đảng gồm tổ chức cơ sở đảng hai cấp và một cấp

Các tổ chức quần chúng ở HV,TSQ quân đội gồm: Đoàn thanh niên, công đoàn, hội

phụ nữ được thành lập ở các đơn vị cơ sở Tùy thuộc vào tổ chức biên chế mà một số tổchức quần chúng được ghép giữa một số khoa, cơ quan, đơn vị

Hội đồng quân nhân được thành lập ở các cơ quan chức năng, khoa giáo viên,

đơn vị QLHV, viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu

Chức năng, nhiệm vụ cơ bản của các HV,TSQ quân đội

Theo Điều lệ Công tác nhà trường QĐND Việt Nam [9, tr 5 - 6], xác định:

Chức năng cơ bản của các HV,TSQ quân đội:

Các HV,TSQ quân đội có chức năng thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo vànghiên cứu khoa học; xây dựng nhà trường chính quy, cấp văn bằng, chứng chỉ theo quyđịnh của Nhà nước và Bộ Quốc phòng

Nhiệm vụ cơ bản của các HV,TSQ quân đội:

1 Thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo: a) Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho cácđối tượng học viên ở các cấp học, bậc học theo nhiệm vụ, nội dung, chương trình, kếhoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt b) Bồi dưỡng năng lực thực hành cho cán bộ,nhân viên chuyên môn nghiệp vụ, kỹ thuật c) Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninhcho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng và an ninh d) Liên kết,hợp tác, tham gia giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học trong nước, quốc tế

2 Nghiên cứu, ứng dụng, phát triển khoa học và công nghệ, khoa học nghệ thuậtquân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa học hậu cần, kỹ thuật quân sự, khoahọc y dược học quân sự; hợp tác trao đổi khoa học trong giáo dục, đào tạo và nghiên cứukhoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật quân sự

3 Xây dựng đảng bộ HV,TSQ quân đội trong sạch vững mạnh, nhà trườngVMTD; xây dựng đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu trình độ, ngành

nghề; quản lý giảng viên, cán bộ, học viên, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan binh sĩ, công nhân viên chức quốc phòng.

4 Tham gia đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận bảo vệ nền tảng tư tưởngcủa Đảng, đường lối đổi mới; phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” và “phi chính trị hóa” quân đội

5 Sẵn sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ A1, A2 cứu hộ, cứu nạn vàphòng chống thiên tai thảm họa; thực hiện các nhiệm vụ khác khi được cấp trên giao

2.1.1.2 Đơn vị quản lý học viên các học viện, trường sĩ quan quân đội

Quan niệm đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Đơn vị QLHV là một loại hình đơn vị cơ bản thuộc hệ thống các HV,TSQ quân đội, cónhiệm vụ quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên về mọi mặt theo quy chế QLHV của từngHV,TSQ và thực hiện các nhiệm vụ khác của cấp trên giao Biên chế của đơn vị QLHV theobiểu biên chế của Bộ Tổng Tham mưu, được tổ chức thành hệ, tiểu đoàn trực thuộc ban giámđốc (ban giám hiệu) HV,TSQ Hệ, tiểu đoàn QLHV có hệ bộ, tiểu đoàn bộ và các lớp, đại độitrực thuộc Lớp, đại đội QLHV có ban chỉ huy và các tổ, trung đội trực thuộc Trung đội cócác tiểu đội trực thuộc Một số HV,TSQ, lớp trưởng, trung đội trưởng do sĩ quan đảm nhiệmhoặc cũng có thể do học viên kiêm chức Tiểu đội trực thuộc trung đội, có số lượng từ 8 đến

10 học viên; tiểu đội trưởng thường là học viên kiêm chức

Theo cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội là

bộ phận trong tổ chức biên chế của các HV,TSQ quân đội, được tổ chức thành các hệ, tiểu đoàn, lớp, đại đội, trung đội và các tiểu đội QLHV, có nhiệm vụ trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của từng HV,TSQ quân đội và thực hiện các nhiệm vụ khác được giao

Tổ chức, biên chế của đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội

Căn cứ vào yêu cầu, nhiệm vụ và đối tượng đào tạo của từng HV,TSQ và quy định của

Bộ Quốc phòng mà tên gọi của đơn vị QLHV khác nhau như hệ hoặc tiểu đoàn Theo đó, biênchế, tổ chức của tiểu đoàn QLHV gồm có đại đội, trung đội; hệ QLHV gồm có lớp, tổ nhưngchức năng và nhiệm vụ cơ bản thống nhất

Hệ thống chỉ huy: Cấp hệ, tiểu đoàn có ban chỉ huy hệ, tiểu đoàn (hệ trưởng (tiểuđoàn trưởng), chính trị viên, phó hệ trưởng (phó tiểu đoàn trưởng) Cấp lớp, đại đội cóban chỉ huy lớp, đại đội (thường bố trí lớp trưởng (đại đội trưởng), chính trị viên, lớp phó(phó đại đội trưởng) Cấp trung đội có trung đội trưởng; tiểu đội có tiểu đội trưởng do học

viên kiêm chức [Phụ lục 5] Ở một số học viện, lớp trưởng, lớp phó do học viên kiêmchức.

Hệ thống tổ chức đảng ở đơn vị QLHV (theo quy định số 49-QĐ/TW, ngày 22/12/2021

“Về tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam” của Bộ Chính trị (khóa XIII) [8] xác

định: “ở các hệ, tiểu đoàn quản lý học viên; các phòng, khoa thuộc các học viên, trường sĩquan, trường đại học… và tương đương lập tổ chức cơ sở đảng Đảng ủy, chi ủy các tổ chức

cơ sở đảng nói trên là cấp ủy cơ sở” [8, tr 3] Đảng bộ hệ, tiểu đoàn QLHV là tổ chức cơ sởđảng, trực thuộc đảng ủy HV,TSQ quân đội Đây là tổ chức đảng 2 cấp Chi bộ được tổ chức ởkhối hệ bộ (tiểu đoàn bộ), lớp, đại đội QLHV; tổ đảng được tổ chức ở cấp trung đội hoặc tiểuđội

Hệ thống tổ chức quần chúng: Tổ chức đoàn được thành lập ở các đơn vị QLHVđào tạo sĩ quan cấp phân đội: Ở cấp hệ, tiểu đoàn thành lập đoàn cơ sở; ở lớp, đại độithành lập chi đoàn; ở cấp trung đội lập phân đoàn; một số trường sĩ quan ở tiểu đội cóphân đoàn Hội phụ nữ, công đoàn được tổ chức ở cấp hệ, tiểu đoàn Tùy thuộc vàoquân số, có hội phụ nữ, công đoàn được ghép giữa một số hệ, tiểu đoàn

Hội đồng quân nhân được tổ chức ở khối hệ bộ, tiểu đoàn bộ và ở các lớp, đại độiQLHV

Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội: Điều 20, Điều lệ

Công tác nhà trường QĐND Việt Nam [9] xác định chức năng, nhiệm vụ của đơn vịQLHV:

Về chức năng: Là nơi trực tiếp QLHV, được tổ chức biên chế, thực hiện nhiệm vụ

theo quy định của Bộ Quốc phòng, chịu sự lãnh đạo của cấp ủy cấp mình, cấp ủy cấptrên, đảng ủy nhà trường; sự chỉ huy, chỉ đạo của giám đốc, hiệu trưởng, chính ủy, chínhtrị viên và người chỉ huy đơn vị QLHV cấp trên

Về nhiệm vụ: Đơn vị QLHV có các nhiệm vụ chủ yếu sau:

Một là, trực tiếp giáo dục, rèn luyện học viên về mọi mặt theo quy chế QLHV

trong các trường Quân đội của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

Đơn vị QLHV phải xây dựng động cơ học tập đúng đắn, nêu cao tinh thần, tráchnhiệm, ý chí quyết tâm trong học tập, rèn luyện, tu dưỡng, nghiên cứu khoa học cho họcviên; quản lý, điều hành đơn vị thực hiện đầy đủ chương trình, kế hoạch giáo dục, đàotạo, nghiên cứu khoa học của nhà trường; không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng tựhọc, tự rèn của học viên Trực tiếp giáo dục, rèn luyện học viên chấp hành nghiêm pháp

luật Nhà nước, kỷ luật quân đội, các quy định của nhà trường, đơn vị Giáo dục chohọc viên nêu cao ý thức, trách nhiệm trong sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị an toàn,tiết kiệm phục vụ nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học Duy trì các chế độtrực ban, trực nhật, trực sẵn sàng chiến đấu theo quy định, chấp hành nghiêm nền nếp,chế độ trong ngày, trong tuần theo điều lệnh quản lý bộ đội.

Hai là, phối hợp với các cơ quan và khoa, bộ môn tổ chức cho học viên tham gia

hoạt động phương pháp học tập, phương pháp nghiên cứu khoa học và tham gia đónggóp xây dựng đơn vị, nhà trường

Đơn vị QLHV chủ động xây dựng các kế hoạch công tác, tổ chức thực hiện có hiệuquả kế hoạch; phối hợp với cơ quan, khoa, bộ môn trong nắm đối tượng, quản lý chấtlượng giáo dục, đào tạo, tổ chức các hoạt động phương pháp, bồi dưỡng các hoạt độngsau bài giảng cho học viên Thường xuyên duy trì có hiệu quả và nền nếp các hoạt độngnày nhằm tranh thủ sự chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ của cơ quan, khoa giáo viên để nắmchắc chất lượng học tập, rèn luyện, động cơ, thái độ, ý thức, trách nhiệm của học viên,qua đó có biện pháp giáo dục, chấn chỉnh kịp thời những hạn chế, khuyết điểm Thôngqua hoạt động này, góp phần tăng cường mối quan hệ giữa đơn vị QLHV với các cơquan, khoa giáo viên, tranh thủ ý kiến đóng góp của học viên để xây dựng đơn vị QLHV

và HV,TSQ quân đội VMTD

Ba là, tham gia giảng dạy một số nội dung được giao

Ở đơn vị QLHV, đội ngũ cán bộ các cấp không chỉ tham gia công tác quản lý, rènluyện học viên, tổ chức điều hành, triển khai thực hiện các hoạt động của đơn vị theohướng dẫn của cơ quan chức năng, mà còn là “người thầy tại chỗ” trực tiếp tham gia giảngdạy một số nội dung, tổ chức hướng dẫn ôn luyện, luyện tập cho học viên; truyền thụnhững kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn, trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên;vừa là người đồng chí, người bạn, giúp học viên có động lực, quyết tâm hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao

Bốn là, tổ chức quản lý, hướng dẫn và kiểm tra việc tự học, hoạt động ngoại khóa

của học viên theo chương trình, kế hoạch huấn luyện, đào tạo; tham gia đánh giá chấtlượng giáo dục, đào tạo của nhà trường

Học viên ngoài việc lĩnh hội kiến thức trên lớp do giảng viên truyền thụ, còn cóthời gian tự học, tự nghiên cứu và thông qua các hoạt động ngoại khóa ở đơn vị Cấp ủy,

chỉ huy các cấp đơn vị QLHV phải tăng cường công tác quản lý, hướng dẫn, kiểmtra học viên xây dựng và thực hiện kế hoạch tự học; tổ chức tốt các hoạt động ngoạikhóa chuyên môn phù hợp với thực tiễn đơn vị, đáp ứng mô hình, mục tiêu đào tạo.Đồng thời, tổ chức các hoạt động ngoại khóa CTĐ, CTCT vào giờ nghỉ, ngày nghỉ gópphần nâng cao đời sống văn hóa - tinh thần cho học viên Đơn vị QLHV còn tham giacác hoạt động của HV,TSQ theo chức năng, nhiệm vụ, đánh giá các hoạt động giáo dục,đào tạo của nhà trường theo kế hoạch và yêu cầu của trên.

Năm là, nhận xét, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học viên; tham gia đề xuất

phong, thăng quân hàm và điều động công tác cho học viên tốt nghiệp ra trường

Thông qua đánh giá nhận xét kết quả học tập, rèn luyện của học viên theo tuần, tháng,học kỳ, năm học và khóa học là cơ sở quan trọng để phân loại học viên, qua đó tham mưu,

đề xuất các chủ trương, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, quản lý, rènluyện kỷ luật, là cơ sở để đề nghị khen thưởng, phát triển đảng, phong, thăng quân hàm, điềuđộng công tác khi học viên tốt nghiệp ra trường phù hợp với trình độ, năng lực của ngườihọc

Sáu là, quản lý vũ khí, trang bị và cơ sở vật chất, tài chính của đơn vị.

Quản lý tốt vũ khí, trang bị và cơ sở vật chất, tài chính nhằm trực tiếp phục vụnhiệm vụ huấn luyện và nâng cao chất lượng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị, bảo đảmcho đơn vị trong thực hiện các nhiệm vụ Quản lý vũ khí, trang bị, cơ sở vật chất, tàichính chặt chẽ, thống nhất, bảo đảm an toàn tuyệt đối, góp phần xây dựng đơn vị QLHV

và các HV,TSQ quân đội VMTD

Bảy là, duy trì đơn vị sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền nếp chính quy, tổ chức tăng gia

sản xuất để cải thiện đời sống và thực hiện các nhiệm vụ khác được giao

Đơn vị QLHV phải đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong mọi tình huống, xây dựng đơn

vị đoàn kết thống nhất, duy trì tốt mọi chế độ nền nếp, góp phần xây dựng môi trường vănhóa đơn vị thực sự mô phạm, mẫu mực, tiêu biểu, nâng cao đời sống vật chất và tinh thầncủa cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ Đồng thời, thực hiện tốt các nhiệm vụ khác nhưphòng chống thiên tai, thảm hỏa, cứu hộ, cứu nạn, tham gia xây dựng cơ sở địa phương… vàcác nhiệm vụ cấp trên giao

Tám là, xây dựng tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh và đơn vị VMTD; hoàn

thành tốt nhiệm vụ chính trị và các nhiệm vụ khác được giao

Đơn vị QLHV phải thường xuyên phát huy vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng,

tổ chức chỉ huy, các tổ chức quần chúng và hội đồng quân nhân trong lãnh đạo, chỉ đạo,quản lý, chỉ huy, điều hành và xung kích trong tổ chức thực hiện các mặt công tác, cáchoạt động, nhất là thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học,xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, góp phần xây dựng các cấp ủy, tổ chức đảng đơn

vị QLHV trong sạch vững mạnh, đơn vị VMTD, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ đượcgiao

Mối quan hệ công tác của đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội.

Một là, quan hệ giữa đơn vị QLHV với đảng ủy, ban giám đốc (ban giám hiệu)

HV,TSQ là quan hệ giữa phục tùng sự lãnh đạo, chỉ huy, quản lý với sự lãnh đạo, chỉhuy, quản lý

Theo Điều lệ Đảng và cơ chế lãnh đạo của Đảng trong quân đội, đảng ủy HV,TSQquân đội lãnh đạo mọi mặt đơn vị thuộc quyền theo phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn quy định cho từng cấp Đơn vị QLHV là đơn vị cơ sở của HV,TSQ Theo Điều lệnhquản lý bộ đội, ban giám đốc (ban giám hiệu) HV,TSQ quân đội là cấp trên trực tiếp chỉhuy, quản lý các đơn vị thuộc biên chế trên tất cả các lĩnh vực, các mặc hoạt động Vì vậy,đơn vị QLHV phải tuyệt đối phục tùng sự lãnh đạo của đảng ủy, sự chỉ huy, quản lý trựctiếp của ban giám đốc (ban giám hiệu) HV,TSQ; quán triệt và thực hiện nghiêm nghịquyết, chỉ thị của đảng ủy HV,TSQ, mệnh lệnh, chỉ thị, quy chế, quy định của ban giámđốc (ban giám hiệu); thường xuyên báo cáo tình hình mọi mặt theo chế độ quy định Đảng

ủy, ban giám đốc (ban giám hiệu) HV,TSQ quân đội tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, chỉhuy, quản lý theo thẩm quyền, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đơn vị QLHV hoàn thành tốtchức năng, nhiệm vụ được giao Khắc phục tình trạng xem nhẹ, buông lỏng hoặc chấphành không nghiêm sự lãnh đạo, chỉ huy, quản lý của đảng ủy, ban giám đốc (ban giámhiệu) HV,TSQ quân đội

Hai là, quan hệ giữa đơn vị QLHV với các cơ quan chức năng ở các HV,TSQ

quân đội là mối quan hệ giữa chấp hành chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra với sự chỉ đạo,hướng dẫn, kiểm tra

Các cơ quan chức năng ở các HV,TSQ quân đội theo chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn thường xuyên làm tốt công tác tham mưu, đề xuất với đảng ủy, ban giám đốc (bangiám hiệu) HV,TSQ chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, chỉ huy các lĩnh vực,

các mặt hoạt động công tác của nhà trường, đồng thời trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, hướngdẫn, giúp đỡ đơn vị QLHV thực hiện.

Đơn vị QLHV phải chấp hành nghiêm sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra của cơ quanchức năng; thường xuyên tranh thủ ý kiến, sự giúp đỡ của cơ quan trong thực hiện nhiệm vụ.Khắc phục hiện tượng áp đặt một chiều, không lắng nghe ý kiến, thiếu tôn trọng đơn vị của

cơ quan chức năng hoặc tình trạng không chấp hành, không tạo điều kiện để cơ quan hoànthành chức năng, nhiệm vụ

Ba là, quan hệ giữa đơn vị QLHV với các đơn vị trực thuộc HV,TSQ quân đội (viện

nghiên cứu, tạp chí, các đơn vị phục vụ, các trung tâm huấn luyện, thực hành…) là mối quan

hệ phối hợp công tác

Đơn vị QLHV phối hợp với các đơn vị trực thuộc HV,TSQ như: Viện nghiên cứu, tạpchí, các đơn vị phục vụ, các trung tâm huấn luyện, thực hành… cùng thực hiện tốt nhiệm vụgiáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng HV,TSQ quân đội vững mạnh; phối hợptrong thực hiện nhiệm vụ của đơn vị QLHV và các đơn vị trực thuộc HV,TSQ quân đội theoyêu cầu, nhiệm vụ

Bốn là, quan hệ giữa đơn vị QLHV với các khoa giáo viên là mối quan hệ phối

hợp công tác

Đơn vị QLHV với các khoa giáo viên có chức năng, nhiệm vụ khác nhau nhưngcùng hướng tới mục tiêu thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa họccủa HV,TSQ Các khoa giáo viên phải phối hợp chặt chẽ với đơn vị nắm đối tượng họcviên để xác định phương pháp giảng dạy cho phù hợp, trao đổi về việc nắm và tiếp thukiến thức của học viên, việc chấp hành quy chế, quy định trong học tập, thi, kiểm tra để

đề xuất nội dung, biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện học viên Đơn vịQLHV phối hợp chặt chẽ với các khoa giáo viên trong nắm nội dung, chương trình, kếhoạch, tiến độ giảng dạy, chất lượng học tập của học viên, tổ chức các hoạt động ngoạikhóa sau bài giảng cho học viên và phối hợp với khoa giáo viên trong đánh giá, nhậnxét học viên học kỳ, năm học, khóa học

Năm là, quan hệ giữa đơn vị QLHV với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa

phương, các đơn vị quân đội trên địa bàn đóng quân là mối quan hệ phối hợp hiệp đồngcông tác

Đơn vị QLHV phải thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ với cấp ủy, chínhquyền, đoàn thể địa phương nơi cư trú của cán bộ, học viên, nhân viên và nơi đóng quân

để nắm bắt tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quản lý, giáo dục cán bộ,học viên, nhân viên, chiến sĩ; phối hợp với địa phương làm tốt công tác dân vận, tuyêntruyền vận động nhân dân thực hiện nghiêm mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chínhsách, pháp luật Nhà nước, tăng cường mối đoàn kết quân dân, tổ chức các hoạt động,các phong trào, các cuộc vận động, góp phần xây dựng cơ sở chính trị địa phương vữngmạnh, xây dựng đơn vị an toàn, địa bàn an toàn

Cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương phối hợp với đơn vị QLHV các HV,TSQquân đội thực hiện các cuộc vận động, các phong trào, nhất là Cuộc vận động “Toàn dânđoàn kết xây dựng môi trường văn hóa”, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thaonhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân và bộ đội; tăng cường phối hợp vớicác HV,TSQ quân đội trong phòng, chống thiên tai, thảm hỏa, cứu hộ, cứu nạn, xây dựng cơ

sở địa phương vững mạnh…

Vai trò của đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội.

Một là, đơn vị QLHV trực tiếp góp phần quán triệt và thực hiện thắng lợi mọi

đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thịcủa cấp trên ở HV,TSQ quân đội

Đơn vị QLHV các HV,TSQ là nơi trực tiếp tổ chức mọi hoạt động, cụ thể hóa,thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước, nghị quyết, chỉ thị của QUTW, Bộ Quốc phòng và kế hoạch, quy định, hướng dẫncủa cơ quan chức năng cấp trên và nghị quyết, chỉ thị, quy chế, quy định của HV,TSQquân đội Là đơn vị cơ sở của HV,TSQ quân đội, mọi hoạt động của đơn vị QLHV đềuhướng vào quán triệt, tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm và cácnhiệm vụ khác được giao, góp phần vào việc hoàn thành nhiệm vụ của các HV,TSQquân đội

Hai là, đơn vị QLHV trực tiếp tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung

tâm là giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học; quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên theomục tiêu, yêu cầu đào tạo của các HV,TSQ quân đội

Đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội còn là nơi trực tiếp quán triệt nâng caonhận thức, xây dựng động cơ, trách nhiệm cho mọi cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ,

tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trung tâm là giáo dục, đào tạo và nghiêncứu khoa học Đồng thời, trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên về mọi mặt theoquy chế QLHV Trước hết, là quản lý hồ sơ của học viên; quản lý về chính trị tư tưởng,nắm chắc chất lượng chính trị, đánh giá đúng về thái độ, động cơ phấn đấu, quan điểm,lập trường tư tưởng, tinh thần đoàn kết, phẩm chất đạo đức, lối sống; quản lý về trình độ,năng lực; quản lý về học tập, việc chấp hành kỷ luật của học viên, quản lý các mối quan

hệ của học viên Bám sát mục tiêu, yêu cầu đào tạo của từng đối tượng, từng năm học,khóa học, xác định chủ trương, hình thức, biện pháp để giáo dục, rèn luyện học viên vềmọi mặt, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo của các HV,TSQ quân đội

Ba là, đơn vị QLHV góp phần thực hiện nhiệm vụ xây dựng chính quy, rèn luyện

kỷ luật; xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh ở các HV,TSQ quânđội

Đơn vị QLHV là một tổ chức chặt chẽ, nơi trực tiếp giáo dục cho cán bộ, học viên,nhân viên, chiến sĩ nắm chắc chức trách, nhiệm vụ, xây dựng đơn vị chính quy, tiên tiến,mẫu mực; giáo dục, rèn luyện bộ đội chấp hành nghiêm Hiến pháp, pháp luật Nhà nước, kỷluật quân đội, các quy chế, quy định của HV,TSQ và đơn vị QLHV; xây dựng tinh thầnđoàn kết nội bộ, ý thức rèn luyện kỷ luật Duy trì thực hiện tốt các nền nếp, chế độ sinhhoạt, học tập, công tác của đơn vị, là cơ sở bảo đảm cho cán bộ, học viên, nhân viên, chiến

sĩ thực hiện đúng kế hoạch, tập trung thống nhất cao về ý chí và hành động

Đơn vị QLHV còn là nơi có đủ nhân lực, vật lực, tài lực để xây dựng đơn vị có cảnhquan môi trường chính quy, xanh, sạch, đẹp; xây dựng các giá trị văn hóa, các mối quan hệchuẩn mực; thường xuyên quan tâm chăm lo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, tổ chứccác hoạt động VHQC, vui chơi, giải trí, thể dục, thể thao nhằm động viên, khuyến khích, cổ

vũ trách nhiệm cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa - tinhthần, góp phần xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh ở các HV,TSQquân đội

Bốn là, đơn vị QLHV tham gia thực hiện thắng lợi nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu,

phòng chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ; phòng chống thiêntai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn của các HV,TSQ quân đội trong mọi tình huống

Đơn vị QLHV các HV,TSQ quân đội cũng như các đơn vị cơ sở trong quânđội là nơi trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấutheo kế hoạch đã xác định, bảo đảm cho đơn vị không bị động, bất ngờ trong mọi tìnhhuống Tổ chức cho cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ tham gia luyện tập các tìnhhuống, các trạng thái sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ an toàn các mục tiêu được HV,TSQquân đội giao cho

Với lực lượng đông đảo, được đào tạo, rèn luyện, có bản lĩnh chính trị vững vàng,

có trình độ lý luận, đội ngũ cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ còn là lực lượng nòngcốt trong nhận diện, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, phòng chống âmmưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, góp phần giữ vững trận địa tư tưởngcủa Đảng trong các HV,TSQ Đồng thời, đơn vị QLHV là lực lượng chủ yếu, nòng cốtcủa các HV,TSQ quân đội, chủ động xây dựng kế hoạch, dự kiến các phương án, chuẩn

bị lực lượng, phương tiện, tổ chức luyện tập, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẵnsàng thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai, dịch bệnh, khắc phục thảm họa môitrường, cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra hoặc yêu cầu, nhiệm vụ cấp trên giao,góp phần tô đẹp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới

Năm là, đơn vị QLHV góp phần xây dựng cơ sở chính trị địa phương nơi

HV,TSQ quân đội đóng quân

Hàng năm, thông qua kế hoạch dân vận, kết nghĩa, đơn vị QLHV các HV,TSQquân đội phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương làm tốt công tác tuyên truyền,vận động nhân dân chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước; tham gia xây dựng cơ sở chính trị, nâng cao nhận thức, giác ngộchính trị, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở và các mối quan hệ chính trị giữa đơn vị vớicấp ủy, chính quyền và nhân dân trên địa bàn đóng quân; xây dựng địa bàn an toàn, xâydựng “thế trận lòng dân” vững mạnh, góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn “diễnbiến hòa bình” của các thế lực thù địch

Đơn vị QLHV phối hợp cùng địa phương nơi đóng quân làm tốt công tác dân vận,xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng nôngthôn mới, xây dựng môi trường văn hóa trên địa bàn đóng quân; thực hiện có hiệu quả cáchoạt động “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa”, bảo đảm an sinh xã hội; phòngchống, khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt; giải quyết các vấn đề phức tạp nảy sinh; đấu tranh