VÌ SAO các NHÀ QUẢN TRỊ HIỆN NAY TRONG DOANH NGHIỆP nên QUAN tâm đến HOẠT ĐỘNG CSR của DOANH NGHIỆP

CSR được hiểu là sự cam kết của doanhnghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững thông qua những việc làm nângcao chất lượng cuộc sống cho người lao động, cho cộng đồng và toàn

LỜI MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài:

Trong những năm gần đây, đất nước ta đã và đang có những chuyển biến tích cựctrên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, biểu hiện ở tốc độ tăng trưởngkinh tế khá cao, tình hình chính trị ổn định, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dânkhông ngừng được cải thiện và nâng cao Nền kinh tế nước ta đang chuyển đổi mạnh mẽsang cơ chế mới, cơ chế thị trường với nhiều thành phần tham gia,đồng thời phải nhanhchóng hoà nhập với nền kinh tế giới Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là vấn đềngày càng được quan tâm, chú trọng nhiều hơn CSR được hiểu là sự cam kết của doanhnghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững thông qua những việc làm nângcao chất lượng cuộc sống cho người lao động, cho cộng đồng và toàn xã hội, theo cách

có lợi cho cả doanh nghiệp và sự phát triển chung cho xã hội

CSR được coi là một trong những yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp nếudoanh nghiệp muốn phát triển vượt bậc so với doanh nghiệp trong nước và vươn xa hộinhập với nền kinh tế thế giới Tuy nhiên, ở Việt Nam, việc thực hiện CSR còn tươngđối khó khăn, trước hết là sự hiểu biết của doanh nghiệp còn chưa đầy đủ, doanh nghiệpchỉ hiểu đơn thuần là việc làm từ thiện mà chưa hiểu rằng việc thực hiện CSR là phảithực hiện ngay trong doanh nghiệp

Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, ngay từ khi bắt đầu khởi nghiệp thì mục đích lợinhuận là vấn đề doanh nghiệp quan tâm hàng đầu Nhưng để doanh nghiệp phát triểnbền vững, có thương hiệu và uy tín trên thị trường trong nước cũng như quốc tế thì cácdoanh nghiệp cần chú trọng tới việc xây dựng hình ảnh doanh nghiệp Một trong nhữngbiện pháp hữu hiệu giúp xây dựng và quảng bá hình ảnh doanh nghiệp là việc thực hiệntốt CSR (Corporation Social Responsibility) của doanh nghiệp đó Do vậy, song hànhvới quá trình phát triển sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cần quan tâm đến việc thựchiện CSR Có thể nói rằng, đến thời điểm này chưa có một định nghĩa thống nhất nào vềCSR và chúng ta chỉ có thể tiếp cận vấn đề CSR bằng cách nhìn vào 02 lợi ích của nó,

đó là lợi ích cho doanh nghiệp và lợi ích cho xã hội Thêm vào đó, chúng ta cũng có thểnhìn vào các khoảng lợi ích tiềm năng trong doanh nghiệp và xã hội do CSR mang lại

để có được cái nhìn tổng quan và sát thực nhất đối với vấn đề CSR Vì vậy em chọn đề

tài: “VÌ SAO CÁC NHÀ QUẢN TRỊ HIỆN NAY TRONG DOANH NGHIỆP NÊN QUAN TÂM ĐẾN HOẠT ĐỘNG CSR CỦA DOANH NGHIỆP” để làm rõ vấn đề

này

Đề tài bao gồm nội dung chính sau

CHƯƠNG I : Cơ sở lý luận

CHƯƠNG II: Thực trạng, vấn đề phân tích các hoạt động CSR của doanh nghiệp tại Việt Nam

CHƯƠNG III: Đánh giá và đề xuất giải pháp

Phạm vi nghiên cứu:

Do sự hạn chế của người viết, bài viết không đi sâu vào chi tiết, chỉ đánh giá thực trạng hoạtđộng chung hoạt động CSR của doanh nghiệp tại Việt Nam Không phân tích tất cả các nhân

tố mà chỉ phân tích một số nhân tố có ảnh hưởng quan trọng đến nội dung cần nghiên cứu Từ

đó, đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động CSR của doanhnghiệp

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CSR VÀ HOẠT ĐỘNG CSR CỦA DOANH NGHIỆP

Ở VIỆT NAM

1.1 Khái niệm chung và lịch sử phát triển về CSR:

a Lịch sử phát triển của trách nhiệm xã hội (CSR):

Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, ngay từ khi bắt đầu khởi nghiệp thì mục đích lợinhuận là vấn đề doanh nghiệp quan tâm hàng đầu Nhưng để doanh nghiệp phát triển bềnvững, có thương hiệu và uy tín trên thị trường trong nước cũng như quốc tế thì các doanhnghiệp cần chú trọng tới việc xây dựng hình ảnh doanh nghiệp Một trong những biện pháphữu hiệu giúp xây dựng và quảng bá hình ảnh doanh nghiệp là việc thực hiện tốt CSR(Corporation Social Responsibility) của doanh nghiệp đó Do vậy, song hành với quá trìnhphát triển sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cần quan tâm đến việc thực hiện CSR Có thểnói rằng, đến thời điểm này chưa có một định nghĩa thống nhất nào về CSR và chúng ta chỉ cóthể tiếp cận vấn đề CSR bằng cách nhìn vào 02 lợi ích của nó, đó là lợi ích cho doanh nghiệp

và lợi ích cho xã hội Thêm vào đó, chúng ta cũng có thể nhìn vào các khoảng lợi ích tiềmnăng trong doanh nghiệp và xã hội do CSR mang lại để có được cái nhìn tổng quan và sátthực nhất đối với vấn đề CSR

Người đầu tiên thực hiện CSR, có thể nói là ông Noris, CEO đầu tiên của công tyControl Data đã phác thảo những ý tưởng đầu tiên về CSR vào năm 1955 Theo Noris, cácdoanh nghiệp nên sử dụng tài năng và nguồn lực của mình nhằm đáp ứng những nhu cầu của

xã hội Ý tưởng này thể hiện sự kết nối và trách nhiệm của doanh nghiệp với cộng đồng Tuynhiên ông đã không thành công trong việc triển khai những ý tưởng của mình United Way làngười đã phát triển ý tưởng của Noris thành chiến lược thành công giúp doanh nghiệp gia tănglợi thế cạnh tranh đồng thời phát triển cộng đồng lâu dài

b Khái niệm về trách nhiệm xã hội (CSR)

Đã có nhiều cách định nghĩa của các học giả khác nhau về Trách nhiệm xã hội củadoanh nghiệp (Corporate Social Responsibility, viết tắt là CSR) Chẳng hạn, ngay từ năm

1973, Keith Davis đã đưa ra một khái niệm khá rộng: “CSR là sự quan tâm và phản ứng củadoanh nghiệp với các vấn đề vượt ra ngoài việc thỏa mãn những yêu cầu pháp lý, kinh tế,công nghệ” Trong khi đó, Archie Carroll (1999) còn cho rằng, CSR có phạm vi rộng lớnhơn: “CRS bao gồm sự mong đợi của xã hội về kinh tế, luật pháp, đạo đức và lòng từ thiệnđối với các tổ chức tại một thời điểm nhất định” Matten và Moon (2004) lại cho rằng: “CSR

là một khái niệm chùm, bao gồm nhiều khái niệm khác nhau, như đạo đức kinh doanh, doanhnghiệp là từ thiện, công dân doanh nghiệp, tính bền vững và trách nhiệm môi trường Đó làmột khái niệm động và luôn được thử thách trong từng bối cảnh kinh tế, chính trị, xã hội đặcthù” Khái niệm này tuy vẫn còn khá xa lạ đối với nhiều công ty trên thị trường, tuy nhiên đây

là một khái niệm khá phổ biến và được áp dụng ở nhiều công ty trên thế giới CSR hiện đãđược các doanh nghiệp đưa vào và trở thành tiêu chí để đánh giá về mức độ nhận diện thươnghiệu của doanh nghiệp đó trên thị trường

Trong khi đó, theo Hội đồng Doanh nghiệp thế giới vì sự phát triển bền vững, "CRS là

sự cam kết trong việc ứng xử hợp đạo lý và đóng góp vào sự phát triển kinh tế, đồng thời cảithiện chất lượng cuộc sống của lực lượng lao động và gia đình họ, cũng như của cộng đồngđịa phương và của toàn xã hội nói chung” Hay gần đây, theo Nhóm Phát triển kinh tế tư nhâncủa Ngân hàng Thế giới (WB), “CRS là sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát

triển kinh tế bền vững, thông qua những việc làm nâng cao chất lượng đời sống của người laođộng và các thành viên trong gia đình họ; cho cộng đồng và toàn xã hội, theo cách có lợi cho

cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”,…

Điểm qua một số cách định nghĩa trên đây đã cho thấy, dù cách thể hiện, hình thứcdiễn đạt ngôn từ có khác nhau, song nội hàm phản ánh của CSR về cơ bản đều có điểm chung

là, bên cạnh những lợi ích phát triển riêng của từng doanh nghiệp phù hợp với pháp luật hiệnhành thì đều phải gắn kết với lợi ích phát triển chung của cộng đồng xã hội Chính vì thế, theochúng tôi, có lẽ định nghĩa của Nhóm phát triển kinh tế tư nhân của WB về CSR là hoànchỉnh, rõ ràng và dễ hiểu nhất, vì nó đã đề cập đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp phảigắn liền với vấn đề phát triển bền vững - một yêu cầu khách quan, cấp thiết, có tính toàn cầucủa sự phát triển hiện nay

Khái niệm này tuy vẫn còn khá xa lạ đối với nhiều công ty trên thị trường, tuy nhiênđây là một khái niệm khá phổ biến và được áp dụng ở nhiều công ty trên thế giới CSR hiện

đã được các doanh nghiệp đưa vào và trở thành tiêu chí để đánh giá về mức độ nhận diệnthương hiệu của doanh nghiệp đó trên thị trường

Với việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, các công ty có thể dễ dàngnhận thức được tác động đang có đối với toàn bộ phương diện khác nhau của nền kinh tế quốcdân Trên thực tế, việc cân bằng giữa lợi ích kinh tế và hạn chế các tác động tiêu cực của hoạtđộng kinh doanh đối với môi trường là điều không đơn giản khi các công ty thường phải chịu

Trong những năm gần đây, người ta thường sử dụng định nghĩa của Nhóm phát triểnkinh tế tư nhân của Ngân hàng thế giới về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Theo đó,trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) được định nghĩa là: “sự cam kết của doanhnghiệp đóng góp vào sự phát triển kinh tế bền vững, hợp tác cùng người lao động, gia đinh

họ, cộng đồng và xã hội nói chung để cải thiện chất lượng cuộc sống cho họ, sao cho vừa tốtcho doanh nghiệp vừa ích lợi cho phát triển" (NiGel Twose – Chuyên gia Ngân hàng thếgiới) Thực hiện CSR là việc hòan trả lợi tức lại cho xã hội của các doanh nghiệp Doanhnghiệp phát triển bền vững là doanh nghiệp thực hiện tốt CSR, coi CSR là một chiến lượckinh doanh của mình

Còn theo theo Ủy ban thương mại thế giới về phát triển bền vững thì “trách nhiệm xãhội của doanh nghiệp” là sự cam kết liên tục của doanh nghiệp thông qua hoạt động kinhdoanh bằng cách cư xử có đạo đức và đóng góp và sự phát triển kinh tế trong khi cải thiệnchất lương cuộc sống của lực lượng lao động và gia đình họ cũng như cộng đồng địa phương

và toàn xã hội nói chung Doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là một tổ chức thu lợi nhuận mà

còn cần phải trở thành một phần của cộng đồng Họ không chỉ thúc đẩy lợi ích của các cổđông mà còn hướng tới lợi ích của tất các những bên hữu quan

Như vậy, CSR là tổng thể các hoạt động mang tính cộng đồng như: sản xuất sản phẩm

vệ sinh, an toàn, chất lượng tốt, thân thiện với môi trường, quan tâm đến đời sống

Ngày nay, “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp” ngày càng trở nên cần thiết hơn cảtrong hoạt động của các doanh nghiệp Những lợi ích có được từ các nguồn lực của cộng đồngđòi hỏi họ phải có những trách nhiệm nhất định đối với xã hội của mình như tư cách của mộtcông dân

Và để có thể cân bằng được các tác động trên, mô hình corporate social responsibility

đã ra đời với mục đích giải quyết tất cả những vấn đề trên

1.2 Các phương pháp thực hiện CRP hiện nay:

Với mục tiêu của phát triển bền vững, việc thực hiện trách nhiệm của doanh nghiệpgóp phần quan trọng vào chiến lược phát triển bền vững của xã hội Mặt khác, khi tiếp cậntrách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, chúng ta cần tiếp cận cả trên phương diện đạo đức lẫnphương diện pháp lý Chúng ta không nên chỉ hiểu trách nhiệm của doanh nghiệp ở khía cạnhđạo đức của chủ doanh nghiệp, ở công tác từ thiện của doanh nghiệp, mà cần hiểu cả ở khíacạnh pháp lý, tức thực thi trách nhiệm xã hội là một yêu cầu bắt buộc đối với các doanhnghiệp

Hiện nay, có khá nhiều các quy định và tiêu chuẩn liên quan đến vấn đề này Bên cạnhnhững SA8000, ISO14001, OHS AS18001, BSCI, WRAP được nhiều người biết tới ở ViệtNam, còn có một số lượng lớn các yêu cầu từ phía các nhà mua hàng từ thị trường Mỹ vàChâu Âu (thường được gọi là Bộ quy tắc ứng xử) và những quy định kỹ thuật như REACH,RoHs, GS… Ngày 1 tháng 11 vừa qua, tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) đã chính thứccho ra mắt tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội ISO 26000.( ISO 26000 là một Tiêu chuẩn quốc

tế của Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (gọi tắt là ISO) đưa ra hướng dẫn về trách nhiệm xã hội

Nó sẽ được áp dụng cho các tổ chức ở mọi loại hình, cả ở lĩnh vực công cộng lẫn tư nhân, tạicác nước phát triển và đang phát triển, cũng như các nền kinh tế chuyển đổi Nó sẽ hỗ trợ họtrong nỗ lực thực hiện trách nhiệm xã hội theo yêu cầu ngày càng tăng của xã hội.) Đây thực

sự là một mắt xích quan trọng giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tìm ra phương pháp chiếnlược để tiếp cận với CSR ở thị trường Việt Nam

Việc kết hợp cả hai phương diện đạo đức và pháp lý là cơ sở quan trọng để đề xuất cácgiải pháp nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Qua đó, chúng tôi đưa ra một số công cụ cụ thể nhằm giúp doanh nghiệp muốn pháttriển bền vững thì nên tuân theo những chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng về giới,

an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triển nhân viên vàphát triển cộng đồng như sau:

* Nhóm 1: Thể hiện trách nhiệm bên ngoài doanh nghiệp

1 Bảo vệ môi trường

2 Đóng góp cho cộng đồng xã hội

3 Thực hiện tốt trách nhiệm với nhà cung cấp

4 Bảo đảm lợi ích và an toàn cho người tiêu dùng

* Nhóm 2: Thể hiện trách nhiệm bên trong doanh nghiệp

1 Quan hệ tốt với người lao động

2 Đảm bảo lợi ích cho cổ đông và người lao đông trong doanh nghiệp

Sự phân chia thành trách nhiệm bên ngoài và trách nhiệm bên trong chỉ có ý nghĩatương đối và không thể nói trách nhiệm nào quan trọng hơn trách nhiệm nào

1.3 Mối quan hệ giữa CSR với các thành phần khác nhau:

Theo Freeman (1984): “Các bên liên quan là các cá nhân và các nhóm người có thểảnh hưởng đến và có thể hành vi của họ bị ảnh hưởng bởi hoạt động của Công ty” Dựa trên

lý thuyết các bên liên quan, Công ty đang để xuất để thực hiện các trách nhiệm xã hội bằngcách có tính đến lợi ích của tất cả các bên liên quan những người có hành vi bị ảnh hưởng bởihoạt động của mình

a Đối với hoạt động quản trị doanh nghiệp

Các tổ chức cần cam kết thực hiện theo đúng các biên bản trong hoạt động kinh doanh,cung cấp các thông tin chính xác về hoạt động kinh doanh cho các cổ đông, nhà đầu tư Bêncạnh đó, các chủ doanh nghiệp cũng cần cam kết minh bạch hóa toàn bộ hoạt động tài chínhtrong báo cáo tài chính định kỳ, không có hối lộ và tham nhũng trong công ty, luôn có ý thứcthực hiện tốt các tiêu chuẩn đạo đức kinh doanh

b Đối với người lao động

Trách nhiệm xã hội của các công ty đối với người lao động đó là phải đảm bảo không cólao động bị ép làm việc Cùng với đó, bộ phận nhân sự cũng cần áp dụng các phương thứctuyển dụng khác nhau một các công bằng Trong đó, người lao động khi làm việc tại doanhnghiệp sẽ cần phải ghi rõ về thời gian làm việc, các chế độ lương thưởng, bảo hiểm xã hội… một cách rõ ràng trong hợp đồng lao động Ngoài ra, các chế độ phụ trợ như: ăn uống, phươngtiện đi lại, công tác phí dành cho nhân sự luôn phải được chú ý hàng đầu, đảm bảo nhân viêncủa mình được làm việc và phát triển trong một môi trường an toàn, chất lượng Đó còn là sựđối đãi tử tế giữa đồng nghiệp với nhau, sự tôn trọng giữa nhân viên dành cho sếp hay sựcông bằng của sếp dành cho nhân viên

c Đối với môi trường

Trong hoạt động corporate social responsibility, các tổ chức cần phải đảm bảo môitrường trong sạch; có kế hoạch sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững Ngoài ra,các công ty cũng cần phải xem xét áp dụng các công nghệ xử lý rác thải nhằm đảm bảo khônggây nguy hại với môi trường

Đây là một trách nhiệm dài lâu và cần nhiều nỗ lực của tất cả các doanh nghiệp Phảicùng nhau nghiêm túc chấp hành và hợp tác để giảm thiểu những thiệt hại đến môi trường.Các chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp liên quan đến vấn đề này khi bị pháthiện đều bị người dân tẩy chay kịch liệt Đó là hậu quả của việc không đảm bảo trách nhiệm

xã hội về môi trường sống xung quanh

d Đối với cộng đồng

Hoạt động CSR với cộng đồng được hiểu là những chương trình từ thiện của các tổchức Các công ty luôn phải có tinh thần phục vụ cho lợi ích chung của xã hội Ngoài ra phải

có ý thức bảo tồn các di sản văn hóa cộng đồng cho hoạt động phát triển của xã hội

1.4 Quy định cơ bản về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp:

a Nghĩa vụ kinh tế

Đây được xem là mức độ cơ bản nhất để thể hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp vớicộng đồng Các doanh nghiệp cần phải thỏa mãn nhu cầu xã hội, đảm bảo sự tồn tại, phát triểnbền vững của mình Những điều đơn giản như: doanh nghiệp làm sao để đảm bảo việc trảlương cho nhân viên đúng thời gian thỏa thuận và đầy đủ, hoàn thành các nghĩa vụ về thuế vớinhà nước,…

b Tuân thủ pháp luật

Doanh nghiệp không những hoàn thành các nghĩa vụ về kinh tế, mà còn phải tuân thủ tất

cả những quy định về pháp luật Bao gồm: không kinh doanh các mặt hàng pháp luật cấm,không sử dụng lao động trẻ em,…

c Trách nhiệm về đạo đức

Đây là những hành vi, hoạt động mà xã hội mong đợi từ các tổ chức

Trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp chính là thường xuyên xem xét tới nhữngvấn đề về lương thưởng của nhân viên, hạn chế việc giao dịch với các công ty không có tráchnhiệm xã hội, tạo công ăn việc làm cho những người dân đang thất nghiệp,

d Trách nhiệm cống hiến cho cộng đồng

Các công ty cần thực hiện hành vi thực chất của mình nhằm mong muốn đóng góp sứcmình cho cộng đồng, xã hội

Những doanh nghiệp áp dụng hình thức tiếp cận này quan niệm rằng: Lợi nhuận màdoanh nghiệp kiếm được đều tới từ cộng đồng và môi trường xung quanh Doanh nghiệp cótrách nhiệm phải hoàn trả lại xã hội bằng thông qua những hình thức khác nhau, như: thựchiện những hoạt động từ thiện, xây dựng những công trình phúc lợi, trồng cây gây rừng,…

e Tính nhân văn:

Các công ty cần thực hiện hành vi thực chất của mình nhằm mong muốn đóng góp sứcmình cho cộng đồng, xã hôi

1.5 Cách thức xây dựng hoạt động CSR hiệu quả:

a Tích cực chuyển tải kiến thức chuyên môn đến xã hội

Chuyên môn chính là tài sản lớn nhất của mỗi doanh nghiệp, bởi đó là nền tảng để họphát triển sản phẩm phục vụ người tiêu dùng và khách hàng Doanh nghiệp có thể tận dụng tàisản giàu có này, chia sẻ những kiến thức hữu ích đến với người tiêu dùng rộng rãi chính làcách đóng góp cho xã hội: công ty dinh dưỡng hướng dẫn cách nhận biết thông tin trên nhãnhiệu, cách lựa chọn sản phẩm phù hợp với người bệnh; doanh nghiệp y tế hướng dẫn các bàitập sức khỏe và những nguyên tắc để giữ gìn sức khỏe, doanh nghiệp công nghệ khuyến khích

và hỗ trợ hoạt động sáng tạo… Việc chia sẻ tri thức luôn được chào đón, bởi “cũ” với ngườinày lại có thể hoàn toàn “mới” với người khác, luôn có giá trị

b Chính sách tốt cho nhân viên

Việc tích cực quảng bá việc chăm sóc nhân viên không chỉ tạo sự gắn kết đối với nhânviên mà còn tạo cảm tình với xã hội về doanh nghiệp đó Như có câu nói, doanh nghiệp 10người là doanh nghiệp của bạn, nhưng doanh nghiệp 1.000 người là của xã hội Đây cũng là

Cách thức xây dựng hoạt động CSR hiệu quả:

lý do mà chính quyền địa phương luôn hỗ trợ doanh nghiệp có những chính sách tốt với nhânviên khi tạo công ăn việc làm cho người khuyết tật, công đoàn chăm lo cho đội ngũ nhân viên.Công ty bảo hiểm Manulife tạo được ấn tượng tốt khi mang tới cơ hội việc làm chonhững vận động viên thể thao quá tuổi tham gia thi đấu… Trong xã hội mà truyền thông xãhội có tầm ảnh hưởng lớn, mỗi một chia sẻ của nhân viên về doanh nghiệp đó còn là cáchtruyền thông “mềm” hiệu quả cho doanh nghiệp.

c Hướng tới môi trường

Theo nghiên cứu truyền thông về “hoạt động CSR được trông đợi nhất” của Công tyGSK trên toàn cầu năm 2015, hoạt động liên quan đến môi trường thuộc Top 3 Tình yêu với

mẹ thiên nhiên luôn tạo nên nguồn cảm hứng vĩnh cửu đối với con người và trách nhiệm xãhội với môi trường chưa bao giờ thôi cảm kích con người Đây là chủ đề thường xuyên, rộnglớn và trách nhiệm đối với môi trường cũng là khung trời sáng tạo của chính các nhà hoạtđộng xã hội tại doanh nghiệp

Công ty bia Việt Nam nổi tiếng với chuỗi hoạt động về an ninh nước: “Một phút tiếtkiệm”, “Đem nước sạch về vùng xa”… Các ý tưởng như góp phần giảm thiểu khí thải, làmsạch đường phố, tiết kiệm nước,… đều có thể trở thành CSR chạm đến trái tim

d Nhạy cảm đối với các vấn đề xã hội tại địa phương kinh doanh

Như từ “nhạy cảm” đã gợi ý, chính là hướng tiếp cận có ít lý thuyết để trình bày nhất màphụ thuộc vào sự xoay xở của doanh nghiệp đối với tình hình thực tế

Heineken nổi bật với chương trình “Uống có trách nhiệm”, trong bối cảnh nước ta xảy

ra rất nhiều trường hợp bị tai nạn giao thông do uống quá liều lượng vẫn điều khiển xe, đặcbiệt trong dịp lễ tết Hay “Use smart phone smartly” của Samsung khi khuyến khích mọingười sử dụng điện thoại thông minh một cách thông minh khi hiện tượng lạm dụng điệnthoại thông minh ngày một cao

Chương trình CSR “nhạy cảm” luôn mở ra một cánh cửa rộng cho bất cứ doanh nghiệpnào, có khi là sự việc nổi lên ở địa phương đó, xây cầu, giúp đỡ hoàn thiện ước nguyện của

em bé, hay rộng hơn về sự công bằng xã hội, bình đẳng giới tính…

e Xây dựng báo cáo phát triển bền vững (CSR Report)

Hoạt động công bố thường niên này nên được coi trọng gần như tương đương với báocáo tài chính của doanh nghiệp Dễ nhận thấy là các tập đoàn đa quốc gia luôn hướng tới CSRnhư một phần trong thành công kinh doanh của họ

Các CSR Report của các tập đoàn thường được tìm kiếm, tạo được tầm ảnh hưởng rộngrãi và thúc đẩy hơn nữa tư duy kinh doanh có sự đóng góp cho cộng đồng Đây chính là mộttrong những yếu tố giúp doanh nghiệp để duy trì tốt hơn nữa tình cảm và từ đó là lòng trungthành của khách hàng đối với doanh nghiệp

1.6 Những yếu tố nào ảnh hưởng CSR?

Có 3 bên liên quan chính đến chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là:khách hàng – đối tác – cộng đồng

1.7 Tại sao phải chú trọng CSR?

Thực hiện chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp sẽ giúp ích rất nhiều trongviệc xây dựng hình ảnh, tên tuổi của công ty Đây là một hoạt động đem lại lợi ích lâu dài,không chỉ cho bản thân mà còn cho mọi người Bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần pháttriển trong một xã hội thịnh vượng, lành mạnh Nếu chỉ vì những ích lợi nhất thời mà quên đigiá trị cốt lõi đằng sau, không sớm thì muộn, doanh nghiệp sẽ sớm đào thải mình ra khỏi thịtrường đặc biệt là trong thời buổi cạnh tranh gay gắt như hiện nay

a Gia tăng lợi thế cạnh tranh

Việc thực hiện chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp sẽ giúp bạn xây dựngđược hình ảnh một doanh nghiệp chân chính Điều này sẽ góp phần chiến thắng trong côngcuộc chinh phục trái tim của khách hàng Trong kinh doanh, còn điều gì quan trọng hơn việctạo được hình ảnh đẹp trong mắt khách hàng?

Khi được lòng khách hàng và nhận được sự ủng hộ của đông đảo xã hội, bạn sẽ có chỗđứng vững chắc và tiếng nói của riêng mình trên thị trường Từ sự uy tín và danh tiếng đó,bạn có thể phát triển công ty và gia tăng lợi nhuận từ việc khai thác tối ưu các lợi thế mìnhđang có

b Thu hút vốn đầu tư bên ngoài

Việc liên kết làm ăn trong giới kinh doanh là điều không còn xa lạ ngày nay Khi bạn đãtạo được danh tiếng cho công ty, bạn sẽ rất dễ nhận được các lời mời hợp tác đầu tư, hỗ trợvốn Vì khi bạn thực hiện trách nhiệm xã hội, bạn thể hiện được trình độ văn minh của một tổchức khi tuân thủ các quy định cộng đồng

Và khi công ty bạn là một doanh nghiệp chân chính, điều này sẽ mở ra rất nhiều cơ hộisau đó vì bất kỳ ai cũng muốn hợp tác lâu dài với những doanh nghiệp vừa “có tâm” lại vừa

“có tầm”

c Không lo ngại về các sự cố pháp luật

Trách nhiệm xã hội là một trách nhiệm liên quan mật thiết đến với luật kinh doanh cũngnhư các quy chuẩn xã hội Nếu bạn đã đảm bảo tuân thủ và chấp hành nghiêm túc đầy đủ cácquy định của nhà nước về chương trình trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp , bạn sẽ khôngphải lo ngại về các rắc rối mà mình có thể mắc phải

Việc không vướng vào vòng quay pháp luật sẽ giúp công ty bạn tập trung vào kinhdoanh, không bị mất uy tín trong mắt khách hàng hay đối tác Thế nên, việc chấp hành CSR

sẽ giúp bạn tránh những thiệt hại không đáng có

PHẦN II: THỰC TRẠNG CHO VIỆC

THỰC HIỆN CSR CỦA DOANH NGHIỆP Ở

VIỆT NAM

2 1 Đặt vấn đề:

Cùng với công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, sự thành công trong việc đẩy nhanh tốc

độ tăng trưởng kinh tế đang đặt ra cho đất nước nhiều vấn đề về môi trường và xã hội bứcxúc Chính những vấn đề đó đang đòi hỏi các chủ thể kinh tế, trong đó có cả các doanhnghiệp, phải có trách nhiệm để góp phần giải quyết, nếu không bản thân sự phát triển kinh tế

sẽ không bền vững và sẽ phải trả giả quá đắt về môi trường và những vấn đề xã hội

Trên thực tế, không phải đến bây giờ, vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mớiđược đặt ra; mà trái lại, ngay trong thời bao cấp, người ta cũng đã nói nhiều về trách nhiệm xãhội của các xí nghiệp đối với nhà nước và người lao động, cũng như đối với cộng đồng nóichung Nhưng, trong những năm gần đây, trách nhiệm xã hội được hiểu một cách rộng rãihơn, không chỉ từ phương diện đạo đức, mà cả từ phương diện pháp lý Những tác hại về môitrường do một số doanh nghiệp gây ra trong thời gian qua không những bị dư luận lên án vềphương diện đạo đức, mà quan trọng hơn là cần phải được xử lý nghiêm khắc về phương diệnpháp lý Do đó, không phải ngẫu nhiên, trong những năm gần đây, trên sách báo và nhiều diễn

đàn ở Việt Nam, thuật ngữ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đã và đang được sử dụng

ngày càng phổ biến Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệpvẫn là vấn đề còn khá mới mẻ và được hiểu theo nhiều cách khác nhau

Dự báo trong 10 năm tới, phát triển bền vững tiếp tục là xu hướng bao trùm trên toàn thếgiới, gắn với Chương trình nghị sự phát triển bền vững đến năm 2030 của Liên hợp quốc Với

tư cách là thành viên của Ủy ban Liên hợp quốc, Việt Nam đang nỗ lực triển khai các chínhsách phát triển bền vững, đồng thời xây dựng hiệu quả nguồn lực thực hiện các mục tiêu pháttriển bền vững Các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức cũngnhư có được những cơ hội trong quá trình chuyển đổi và hội nhập quốc tế Trong bối cảnh đó,

sự phát triển bền vững là yêu cầu thời đại, vì vậy, doanh nghiệp đóng vai trò to lớn đối vớiphát triển kinh tế - xã hội Doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội sẽ khẳng định thươnghiệu của mình trong xã hội Do đó, đồng hành vào sự phát triển chung của đất nước không chỉ

là trách nhiệm mà còn là lợi ích cho doanh nghiệp, từ đó, tạo ra giá trị nhân văn, văn hóa

doanh nghiệp, cũng như tăng khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu vào nền kinh tếthế giới.

Tuy nhiên, khái niệm CSR còn mới với nhiều tổ chức tại Việt Nam, vậy CSR được hiểulà:

 Chống tham nhũng

 Giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa công ty

 Bảo vệ quyền lợi cho người lao động

 Tạo điều kiện làm việc thuận lợi cho người lao động

 Thu hẹp khoảng cách nhân viên và lãnh đạo

 Bảo vệ môi trường

 Vì lợi ích cộng đồng

Do vậy, thực hiện CSR ngày càng được các doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam nhậnthức sâu sắc hơn và coi đó là yêu cầu tất yếu, khách quan trong quá trình hội nhập Mặc dùvậy, cả về học thuật lẫn thực tiễn thể hiện, cần thấy đây vẫn là vấn đề còn khá mới mẻ đối vớikhông ít các doanh nghiệp, doanh nhân ở nước ta Trên thực tế, đã có doanh nghiệp, doanhnhân chỉ lo sản xuất, kinh doanh sao cho có lợi nhuận cao, giải quyết tốt vấn đề lợi ích chodoanh nghiệp, cho người lao động và còn tham gia đóng góp cho nhiều các hoạt động nhânđạo, từ thiện xã hội, thế nhưng họ vẫn vi phạm Luật Doanh nghiệp, Luật Môi trường, hoặc cónhững biểu hiện vi phạm pháp luật khác Có nhiều nguyên nhân của tình trạng này, song trướchết là do doanh nghiệp chưa có một nhận thức đúng đắn, khách quan, khoa học và nhất làchưa có được “cái tâm”, “cái đức” trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp(CSR) đối với cộng đồng xã hội

Khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đòi hỏi yêu cầu từ khách hàng ngày càng cao và xãhội có cái nhìn ngày càng khắt khe đối với doanh nghiệp Các doanh nghiệp muốn phát triểnbền vững phải luôn tuân thủ những chuẩn mực về bảo vệ môi trường thiên nhiên, môi trườnglao động, bình đẳng về giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, đào tạo và phát triển nhânviên, góp phần phát triển cộng đồng Các doanh nghiệp có thể thực hiện trách nhiệm xã hộicủa mình bằng cách đạt một chứng chỉ quốc tế hoặc áp dụng những Bộ Qui tắc ứng xử Thực

tế, một số doanh nghiệp Việt Nam đã làm được như vậy Tuy nhiên, những doanh nghiệp nhỏ

và vừa (DNNVV) hiện chưa có khả năng đạt những chứng chỉ này vẫn có thể có được nhữnglợi ích cụ thể trong kinh doanh nếu tự nguyện áp dụng các tiêu chuẩn về CSR

CSR được giới thiệu vào nước ta thông qua hoạt động của các công ty đa quốc gia tại ViệtNam Các công ty này thường xây dựng các bộ quy tắc và các chuẩn mực đạo đức và đạo đứckinh doanh có tính chất phổ quát để có thể áp dụng ở nhiều khu vực thị trường khác nhau Do

đó, CSR đã được áp dụng bài bản và đạt hiệu quả cao

Đối với các doanh nghiệp trong nước, các công ty xuất khẩu, cụ thể là doanh nghiệp trongngành may mặc, giày dép, thủy sản là những công ty tiên phong trong việc thực hiện CSR.Hầu hết các đơn đặt hàng từ các thị trường Châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản đều đưa ra những quyđịnh khắt khe đối với sản phẩm giày dép hay may mặc về điều kiện làm việc, an toàn laođộng; về đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm đối với sản phẩm thủy hải sản Bởi vậy, đểgiành được hợp đồng, duy trì hoạt động xuất khẩu đứng vững trên thị trường thì thực hiệnCSR là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp xuất khẩu Kết quả do Viện Khoa học Laođộng và Xã hội tiến hành trên 24 doanh nghiệp thuộc hai ngành Giầy da và Dệt may cho thấy,nhờ thực hiện các chương trình trách nhiệm xã hội, doanh thu của các doanh nghiệp này đãtăng 25%, năng suất lao động cũng tăng từ 34,2 triệu đồng lên 35,8 triệu đồng/1 laođộng/năm; tỷ lệ xuất khẩu tăng từ 94% lên 97%

Còn đa số các doanh nghiệp khác của Việt Nam do hạn chế về nhận thức, không bị sức ép

từ các bên liên quan, thiếu nguồn lực tài chính, hoặc do chính bản thân doanh nghiệp khôngmuốn thực hiện nên việc thực hiện CSR không được quan tâm và ít phổ biến Nếu các doanh