Giáo trình Cấu tạo kiến trúc (Nghề: Kỹ thuật xây dựng - Trình độ CĐ/TC): Phần 2 - Trường Cao đẳng Nghề An Giang

Tiếp nội dung phần 1, Giáo trình Cấu tạo kiến trúc phần 2 Nghề: Kỹ thuật xây dựng gồm các nội dung chính sau: Cấu tạo cầu thang; Cấu tạo mái; Cấu tạo các bộ phận khác. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung giáo trình.

Trang 60

CHƯƠNG 4 : CẤU TẠO CỬA ĐI, CỬA SỔ

Mục tiêu:

- Trình bày được khái niệm và qui định, qui cách về các loại cửa

- Trình bày được cấu tạo chi tiết về các loại cửa

Khi mở cửa, công trình (tòa nhà, ngôi nhà ) có thể đón gió và ánh sáng Cửa đóng lại tạo sự tách biệt tương đối với không gian bên ngoài, chống mưa nắng, giảm bớt tiếng ồn, có tác dụng bảo vệ an toàn, chống trộm cắp, đảm bảo sự riêng tư Ngoài ra cửa ra vào là quan trọng trong việc ngăn ngừa sự lây lan của đám cháy Cửa là một trong những bộ phận gắn liền với ngôi nhà, nó cũng là một trong những nét nhấn, tạo thẩm mỹ cho ngôi nhà

Cửa có thể được bố trí từ các phía của ngôi nhà, tòa nhà nhưng thường là ở mặt trước (cửa chính, cửa cái, cửa mặt tiền) và cũng được bố trí để ngăn cách giữa các phòng trong một tòa nhà (cửa phòng ngủ, cửa vệ sinh) Trên các cánh cửa thường được lắp các loại phụ kiện như chốt, khóa, tay co, tay kéo

Cửa có thể làm bằng nhiều loại vật liệu từ tranh, tre, nứa, lá cho đến gỗ, sắt, thép, nhựa, kính

Công dụng chính như sau:

 Ngăn cách không gian bên trong và bên ngoài, bảo đảm riêng tư cho người sinh sống trong công trình

 Chống mưa nắng, giảm bớt tiếng ồn

Trang 61

Phân loại theo kỹ thuật làm cửa và lắp đặt cửa:

Phân loại theo vị trí sử dụng:

 Cửa chính, cửa mặt tiền: Cửa nằm tại mặt trước, mặt chính của công trình Đây là vị trí cửa quan trọng nhất, giúp ngăn cách giữa không gian bên ngoài với công trình, cũng là vị trí cần gia tăng các tính năng bảo vệ và thẩm

mỹ nhất

 Cửa phòng ngủ/cửa thông phòng: Là loại cửa ngăn cách giữa không gian các phòng trong một công trình

 Cửa vệ sinh: Loại cửa dành riêng cho phòng vệ sinh trong các công trình

 Cửa ban công: Nằm tại các vị trí ban công, đòi hỏi đảm bảo về yếu tố an toàn

 Cửa sổ: Là loại cửa phụ, được bố trí để lấy ánh sáng và gió, tạo sự lưu thông không khí và ánh sáng cho công trình

Phân loại theo chất liệu làm cửa:

Hiện tại, ở Việt Nam cũng như các quốc gia khác, có thể phân chia các loại cửa theo các vật liệu làm cửa chủ yếu:

 Cửa gỗ tự nhiên: Ở Việt Nam có nhiều loại gỗ được sử dụng để làm cửa như gỗ căm xe, gỗ lim, gỗ xoan đào Hiện tại việc làm cửa bằng gỗ tự nhiên đang có xu hướng giảm do sự suy giảm gỗ rừng tự nhiên vì bị cháy rừng, chặt phá rừng

 Cửa thép: Cửa được làm bằng vật liệu chính là thép mạ điện và giấy tổ ong Cửa thép được phân thành hai loại: Cửa thép vân gỗ (cửa thép được sơn tĩnh điện màu vân gỗ, chủ yếu dùng cho các công trình nhà dân) và cửa thép chống cháy (sử dụng chủ yếu cho các công trình nhà xưởng, trường học, trung tâm thương mại, quốc phòng và các công trình đặc thù như quán karaoke )

 Cửa nhựa gỗ composite: Được làm bằng vật liệu mới là nhựa gỗ Do bản chất của vật liệu, loại cửa này có khả năng chống nước rất tốt, thích hợp với nơi có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, nồm ẩm như ở Việt Nam

 Cửa nhôm kính: Cửa làm bằng vật liệu nhôm kính Loại cửa này có khả năng lấy sáng rất tốt

 Ngoài ra, ở một số vùng nông thôn, miền núi tại Việt Nam vẫn còn một số nơi làm cửa bằng các vật liệu tự nhiên thô sơ như tre, nứa, lá

 Cửa sập là một cánh cửa được định hướng theo chiều ngang trong một sàn nhà hoặc trần nhà, khi đóng hoặc mở thì có thao tác chuyển động theo chiều dọc của ngôi nhà

 Cửa kéo là loại cửa đóng mở theo chiều ngang của ngôi nhà, thông thường cánh cửa nằm trên một thanh trượt cho phép nó có thể di chuyển tới lui Cửa lùa là một loại cửa kéo

 Cửa cuốn: Là loại cửa có thể cuộn lên xuống, được nhiều gia đình ưa thích

sử dụng bởi tính thẩm mỹ và an ninh

3, Các qui định về cửa

Kích thước cửa đi và cửa sổ hay cửa nhà nên rộng bao nhiêu là hợp lý? Xây một ngôi nhà đẹp không phải chỉ cần hình khối và công năng mà còn phải bố trí kích thước cửa sổ và cửa đi sao cho cân đối và đặc biệt phải hợp với phong thủy Một trong những công đoạn hoàn thiện mẫu biệt thự 2 tầng đẹp nhất và ưng ý thì việc đầu tiên là phải lựa chọn cửa Ngoài những kiến thức lựa chọn kích thước cửa phải hợp với phong thủy thì nguyên tắc lắp đặt và chọn cửa để có thể nắm bắt và giám sát thợ một cách tốt nhất

Kích thước cửa chính hay cửa đại trong kiến trúc là nơi ra vào, là nơi lưu thông không khí, tạo nên độ thoáng gió, và đón sáng cho ngôi nhà Cửa là một trong những bộ phận gắn liền với ngôi nhà, nó cũng là một trong những nét nhấn, tạo thẩm mỹ Kích thước cửa đi và cửa sổ đối với phong thủy, cửa là nơi tạo ra

sự lưu thông vượng khí cho ngôi nhà, nằm trong dương trạch tam yếu “môn – táo – chủ” tức “cửa – bếp hay phòng ngủ”…

Cửa đóng lại tạo sự tách biệt tương đối với không gian bên ngoài, chống ánh nắng, giảm bớt tiếng ồn, có tác dụng bảo vệ, chống trộm cắp…

Ngoài ra kích thước cửa đi và cửa sổ là quan trọng trong việc ngăn ngừa sự lây lan của đám cháy Cửa có thể được bố trí từ rất nhiều phía của ngôi nhà hay một tòa nhà nhưng thường là ở mặt trước (cửa chính, cửa đi) và cũng được bố trí để ngăn cách giữa các phòng trong một ngôi nhà Điều đó chứng minh, cửa là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng của ngôi nhà cả về mặt phong thủy và mặt kiến trúc

Kích thước cửa đi và cửa sổ nên sử dụng hai bên thanh ngang (trên) thường nhô ra mỗi bên 110 mm để liên kết chắc khuôn vào tường, liên kết giữa tường và khuôn cửa đi bằng bật thép hoặc thép đuôi cá bắt xiên vào tím tường tại vị trí bản lề cửa Giữa khuôn của và tường nên đóng thêm nẹp gỗ vào mặt tường phía trong

Cánh cửa đi có thể có khung hoặc không có khung, ở giữa lắp chớp, gỗ liền (panô) hoặc kính

Trang 63

Kích thước cửa chính trong mỗi thiết kế cửa nhà đều được thiết kế theo một kích thước nhất định phù hợp với tùy từng ngôi nhà, chứ không cửa nhà này đem sử dụng vào cửa nhà kia được

Kích thước cửa đi và cửa sổ panô ván phải nong sâu 12 mm, chắc chắn Đố cửa kính phải thẳng, đặc biệt là các đố dọc Cửa đi bằng gỗ dán cũng có khung

và hai mặt ghép gỗ dán 3-5 lớp

Khi cửa đi có lắp kính thì khung và đố cánh cửa mặt hướng ra ngoài phải soi hèm dể lấp kính Các hèm sâu 10 – 16 mm, rộng 8-12 mm Mặt phía trong của cửa thường làm các gờ chỉ để giảm bớt khả năng che ánh sáng và tăng vẻ đẹp cho cửa Dùng matit gắn hoặc nẹp gỗ để lắp kính vào cửa

Cửa còn phải thiết kế để tránh trong các trường hợp bê đồ đạc hay khuân vác đồ

có thể di chuyển một cách dễ dàng hơn, cửa hẹp sẽ gây cản trở trong việc

chuyển hay xử lý khi có các trường hợp xấu xảy ra

Kích thước cửa đi và cửa sổ là bộ phận vô cùng quan trọng nếu bạn lựa chọn cửa loại tốt thì nó sẽ tồn lại được lâu và ngược lại sẽ phải tốn công sức và tiền bạc để sửa sang do đó các kiến trúc sư luôn tư vấn cho các gia đình nên làm cửa đi bằng cửa gỗ hoặc hoặc kim loại, và cửa đi nội bộ (cửa phụ và cửa sổ) có thể làm bằng nhựa để đảm bảo an toàn

Nên thiết kế kích thước cửa đi và cửa sổ các cửa từ ngoài vào trong nhỏ dần theo dạng loa kèn là phù hợp Lưu ý kích thước cửa đi và cửa sổ là điều quan trọng, một cửa ra vào phải tương đương vừa cỡ với căn nhà hay kích thước từng phòng Và một cái cửa nhỏ thì không đủ chỗ cho khí tốt đi vào Kích thước cửa nhà nếu thiết kế một cái cửa quá lớn và quá rộng ở trong nhà hay trong phòng khí tràn ngập vào phòng cho nên của cải vận khí sẽ thoát ra ngoài một cách dễ dàng dịp may có vào bao nhiêu đi chăng nữa thì cũng không thể giữ được

Khi thiết kế nên tránh đặt ba cửa ra vào và cửa sổ nhiêu hơn nữa nối tiếp nhau nếu như vậy là sắp cửa thẳng hàng nó ảnh hưởng đến hoạt động trong gia đình Cửa đi (hay cửa ra vào) còn được ví như là mồm miệng của cha mẹ, còn cửa sổ

là tiếng nói của các con trong gia đình

Dưới đây là một số kích thước cửa đi và cửa sổ được dùng trong xây cất hoặc

tu tạo nhà cửa, có tính tham khảo do một số nhà phong thủy kinh nghiệm lâu năm cung cấp:

1 Kích thước cửa chính ở tầng trệt hay trên lầu

+ Cao: 2,30 – 2,52 – 2,72 – 2,92 (mét)

 Cửa 1 cánh, cửa 2 cánh, cửa hậu hoặc cửa phụ:

 Cửa phòng ngủ của gia chủ

+ Cao: 1,90 – 2,10 – 2,30 (mét) + Rộng: 0,82 – 1,04 – 1,24 (mét)

 Cửa phòng ngủ con trong tuổi còn đi học

Cao: 1,90 – 2,10 – 2,30 (mét) + Rộng: 0,82 – 1,06 – 1,26 (mét)

 Cửa phòng tắm và phòng vệ sinh

+ Cao: 1,90 – 2,10 – 2,30 (mét) + Rộng: 0,68 – 0,82 – 1,02 (mét)

 Phòng con đã có việc làm và phòng khách vãng lai

+ Cao: 1,90 – 2,10 – 2,30 (mét) + Rộng: 0,85 – 1,05 – 1,2 (mét) Yêu cầu kích thước cửa đi và cửa sổ rất quan trọng đối với kết cấu cửa đi khuôn cửa đi bằng gỗ phải là gỗ cứng, khô, mộng liên kết kín, chắc chắn, không chêm Khuôn cửa đi có thể có gờ (ngưỡng) hoặc không có gờ phía dưới (sát mặt nền, mặt sàn) Loại khuôn có gờ thường dùng cho cửa ngoài nhà Ưu điểm của khuôn có gờ

Các cửa đi trong nhà không nên làm gờ, lúc đó cánh cửa cách mặt nền, mặt sàn 6-10 mm Khi cửa ngoài nhà có hành lang hoặc mái hắt thì cũng không cần có

gờ

Kích thước cửa sổ là loại cửa cánh một lớp luôn mờ ra ngoài Cửa sổ loại bản lề (trục quay) bên cạnh (theo chiều dứng) thông thường nhất Trục quay có thể

Trang 65

nằm ngang: trên, dưới hoặc ở giữa Nếu muốn đơn giản và rẻ tiền thì dùng chớp lật bằng kính Nếu muốn khi mở không chiếm không gian thì làm cửa đẩy (thường là đẩy ngang)

Khi thiết kế cửa sổ, ngoài việc đảm bảo tính bền chắc, tiện dùng, mỹ quan,… còn phải chú trọng đến các yêu cầu về thông gió, giữ nhiệt, cách nhiệt, cách âm, phòng mưa, che nắng, phòng cháy, an toàn,… và tất nhiên phải kinh tế Các yêu cầu khi thiết kế của đi cũng cần được tham khảo khi thiết kế cửa sổ

Cửa sổ về phía Tây hoặc Tây- Nam nhất thiết phải có ô văng để che mưa che nắng Trường hợp không gian hạn chế thì phải làm kết cấu che chắn hoặc nan chớp bê tông nhưng chú ý là không cản trở sự thông gió Tốt nhất là lắp loại che nắng kiểu chớp nan thưa

Kích thước cửa đi và cửa sổ tương tự như khuôn cửa đi nhung thường nhỏ hơn

và bốn phía có tiết diện như nhau Hai bên thanh ngang thường nhô ra mỗi bên

110 mm để liên kết chắc khuôn vào tường

II Cấu tạo các loại cửa đi :

Cấu tạo cửa gồm 3 chi tiết cửa:

Cánh cửa, Khung cửa, Nẹp cửa

Thực tế hiện nay, khách hàng khi chọn mua cửa gỗ nhưng lại không nắm vững cấu tạo cửa Điều đó sẽ là bất lợi trong quá trình lựa chọn bộ cửa chất lượng tốt, giá thành hợp lý cho gia đình Cấu tạo cửa gỗ cơ bản sẽ gồm 3 chi tiết cửa là: cánh cửa, khung cửa (khuôn cửa) và nẹp cửa (phào cửa) Ngoài các chi tiết cửa kể trên, để hoàn thiện bộ cửa sẽ cần có thêm phụ kiện cửa là bản lề và khóa

1.Chi tiết cửa gỗ: cánh cửa, khung cửa, nẹp cửa

Cấu tạo cửa gỗ cơ bản sẽ gồm 3 chi tiết cửa sau: cánh cửa, khung cửa (khuôn cửa) và nẹp cửa (phào cửa) Hiểu được chức năng của từng chi tiết cửa giúp khách hàng đưa ra những lựa chọn phù hợp nhất với điều kiện thực tế từng công trình

Trang 66

Cấu tạo cửa gồm chi tiết cửa (khung cửa, nẹp cửa, cánh cửa) và phụ kiện cửa

1 1 Khung cửa (khuôn cửa) quyết định độ chắc chắn – Cấu tạo chi tiết cửa

Khung cửa, khuôn cửa hay khung bao cửa là tên gọi khác nhau của một chi tiết cửa Trong cấu tạo cửa hoàn thiện, khuôn cửa là phần ốp trực tiếp với tường, có nhiệm vụ kết nối với cánh cửa thông qua bản lề Tùy vào từng dòng cửa mà khung cửa (khuôn cửa) và tường được liên kết với nhau bằng vít, keo bọt … Khung cửa (khuôn cửa) là chi tiết cửa cực kỳ quan trọng, quyết định đến độ chính xác và tính vững chắc của toàn bộ cửa Thực tế thì chức năng đóng mở của bộ cửa không nằm ở cánh cửa mà phụ thuộc chủ yếu vào khuôn cửa

Theo cách gọi ngày nay, khuôn cửa – khung cửa được chia làm 2 loại: khuôn đơn và khuôn kép

Khung đơn: có độ dày giao động 100mm – 140mm, thường được sử dụng cho cửa thông phòng như cửa nhà vệ sinh, cửa phòng ngủ

Khung kép: có độ dày giao động từ 200mm – 240mm, thường để lắp cho cửa ban công, cửa chính với mục đích bảo vệ an ninh cho căn nhà

Có một chi tiết cửa rất nhỏ được gắn ngay trên khuôn cửa đó chính là gioăng cao

su Gioăng cao su thường chỉ xuất hiện tại các dòng cửa cao cấp, có nhiệm vụ cách âm, giảm chấn động khi đóng mở cửa

1.2 Cánh cửa định hướng trường phái nội thất – Chi tiết cấu tạo cửa

Nếu như khách hàng quan tâm đến độ vững chắc của khung cửa (khuôn cửa) thì tính thẩm mỹ lại là yếu tố đầu tiên khi cân nhắc chọn cánh cửa Tùy thuộc vào trường phái nội thất mà cánh cửa được lựa chọn sao cho phù hợp với không gian chung Có thể tạm thành 2 loại là cánh cửa cổ điển và cánh cửa hiện đại

Cánh cửa cổ điển: Trên cánh được trạm khắc các khối Pano hoặc gắn phào chỉ nổi với màu trắng chủ đạo Điểm nhấn từ các chi tiết trạm khắc, đường cong trên cánh toát nên vẻ cổ kính, lộng lẫy, sang trọng Cánh cửa cổ điển kết hợp với các

đồ nội thất gợi cảm khác như đèn chùm, ghế tựa, tay vịn … sẽ tôn lên đẳng cấp cửa gia chủ

Cánh cửa hiện đại: Trái ngược với phong cách cổ điển với các khối Pano nồi lõm thì cánh cửa hiện đại lại chạy theo xu hướng phẳng Nếu không muốn bộ cửa quá đơn điệu, gia chủ có thể tạo điểm nhấn thông qua việc gắn thêm các họa tiết như chỉ sơn, chỉ nhôm Cơ bản, cấu tạo cửa hiện đại sẽ giảm bớt các chi tiết rườm rà, tối ưu không gian hơn Cánh cửa phẳng kết hợp với không gian mở, đón nhiều ánh sáng tự nhiên, sử dụng các đồ nội thất với vật liệu, công nghệ mới, rất phù hợp với người trẻ năng động

1.4.Cửa gỗ nhựa thiết kế nẹp cửa có chân cài thông minh

Với các dòng cửa thế hệ mới như cửa gỗ composite hay như cửa gỗ công nghiệp cải tiến, nẹp cửa – phào cửa đã được thiết kế thêm chân cài vào khuôn Do điều kiện thi công thực tế, rất khó để kiểm soát được độ dày tường của ô chờ cửa thật chính xác Khi đó, nẹp chân cài có thể linh động điều chỉnh bám sát theo tường thực tế mà không để lộ khuyết điểm của tường Ngoài ra, nẹp cửa có chân sẽ cài trực tiếp vào khuôn mà không cần dùng đinh, tăng tính thẩm mỹ cho bộ cửa hoàn thiện Một số thế hệ cửa cũ, dù rất muốn nhưng không thể thiết kế được chân cài cho nẹp và khe cài tại khuôn do bị hạn chế vì công nghệ, điển hình là cửa nhựa ABS Tuy chỉ là chi tiết cửa tưởng chừng không mấy quan trọng nhưng nẹp cửa (phào cửa) lại chứa đựng hàm lượng công nghệ rất lớn trong đó

1.5 Phụ kiện cửa gỗ bắt buộc phải có trong cấu tạo cửa

3 chi tiết cửa là cánh cửa, khung cửa (khuôn cửa), nẹp cửa (phào cửa) chưa thể cấu thành một bộ cửa được Để hoàn thiện, chúng ta cần thêm tối thiểu 2 phụ kiện cửa đi kèm là bản lề và khóa cửa Tùy thuộc vào độ nặng của cánh cửa mà khách hàng sẽ lựa chọn các loại bản lề phù hợp: bản lề lá, bản lề mẹ con, bản lề cối Với khóa cửa, có thể chia thành 4 loại cơ bản sau: khóa tay nắm, khóa phân thể, khóa tay gạt và khóa điện tử Các bạn nên lựa chọn khóa cửa theo chức năng của bộ cửa Với các cửa thông phòng cho gia đình thì nên sử dụng khóa tay

Chắc chắn rằng đối với những người không có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực nội thất thì không thể hiểu được cấu tạo của cửa gỗ tự nhiên là gì Với mong muốn mang đến cho quý khách có được những hiểu biết nhất định

về Cấu tạo của cửa gỗ tự nhiên để có thể biết chính xác được cửa gỗ này có đạt chất lượng, đầy đủ thành phần cấu tạo để thực hiện tốt nhất những công năng của nó

Vật liệu của cửa gỗ tự nhiên chính là gỗ tự nhiên Quý khách hàng lưu ý tùy thuộc vào mỗi loại gỗ mà diện mạo vân gỗ, màu sắc cũng như chất lượng của cửa

gỗ cũng khác nhau Khi đã hoàn thiện được phần thô của cửa gỗ thì người thợ bắt tay vào việc lắp đặt cửa để đi vào hoạt động Thông thường mọi cánh cửa cũng đều có những cấu tạo giống nhau, hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về cấu tạo cửa

gỗ tự nhiên hiện nay

Cấu tạo của cửa gỗ tự nhiên hiện nay

Cửa gỗ tự nhiên bao gồm hai bộ phận chính đó là khuôn cửa và cánh cửa, ngoài

ra còn có các bộ phận phụ khác Với khuôn cửa được coi là bộ phận cố định, cánh cửa là bộ phận di động, linh hoạt

Trang 69

Khuôn cửa gỗ tự nhiên

Khuôn cửa gỗ chính là phần khuôn bao xung quanh cánh cửa được tiếp giáp giữa toàn bộ cửa với vách tường Khuôn cửa đóng vai trò quan trọng trong việc

cố định cánh cửa sao cho chắc chắn nhất Không sai chút nào khi nói đây là một

bộ phận vô cùng quan trọng của một cánh cửa gỗ Nó chính là nơi gắn kết bản lề liên kết giúp cửa mở đóng, hay giúp cánh cửa có thể quay quanh trục

Khuôn cửa gỗ tự nhiên được chia ra bao gồm khuôn đơn, khuôn kép Người ta hay sử dụng cửa gỗ thông phòng hay cửa gỗ vệ sinh chỉ dùng khuôn đơn Đối với thiết kế cửa 4 cánh, cửa 2 cánh để làm cửa chính, cửa đại sảnh thì người ta dùng khuôn đôi hay còn gọi là khuôn kép

Theo các kiến trúc sư trong nghề đánh giá khuôn cửa chính là bộ phận có ý nghĩa lớn để quyết định giá trị của sản phẩm cửa gỗ tự nhiên nói chung Khuôn cửa định hình khung hình bao quanh cửa cho ngôi nhà cửa bạn, đồng thời còn mang được tính thẩm mỹ cao Ngoài ra khuôn cửa còn giúp cho tuổi thọ của cửa

gỗ kéo dài hơn

Trang 70

Cấu tạo của cánh cửa gỗ

ấu tạo của cánh cửa gồm hai bộ phận quan trọng đó chính là khung cánh và phần che bịt

Phần khung cánh cửa gỗ tự nhiên: Khung cánh cửa gỗ tự nhiên được làm bằng

gỗ tự nhiên Với chiều dày các thanh gỗ làm khung cửa có độ dày lý tưởng là 40, còn bản rộng của khung cửa thì các kiến trúc sư sẽ thiết kế tùy thuộc vào hình thức cũng như độ rộng của cửa nhà bạn

Phần che bịt: Căn cứ vào thiết kế, sở thích của quý khách hàng mà phần che bịt này cũng được thiết kế theo đúng ý muốn của gia chủ Có thể là cửa gỗ tự nhiên kết hợp với kính, pano bằng ván gỗ ghép tạo tính thẩm mỹ Phần che bịt này thường được lồng vào khung cửa một khoảng cách là 15, trừ lại một khe từ 2 cho đến 3mm để giúp cho gỗ tự nhiên dãn nở vì nhiệt

Cấu tạo của cửa gỗ tự nhiên có các phụ kiện đi kèm

Để có thể cấu thành một cánh cửa hoàn chỉnh thì dĩ nhiên phải có rất nhiều bộ phận hợp thành Ngoài các bộ phận chính ra thì một cánh cửa gỗ tự nhiên cũng

có các phụ kiện đi kèm

Bộ phận đóng mở cửa

Trang 71

Bản lề: Bản lề chính là một phụ kiện liên kết giữa cánh cửa và khuôn cửa, đóng vai trò vận hành đóng mở cánh cửa một cách dễ dàng nhất Trên thị trường hiện nay thì có 3 loại bản lề thường dùng dưới đây:

– Bản lề cối được dùng cho cửa có khuôn

– Bản lề gông thông thường được sử dụng cho cửa không khuôn

– Bản lề bật lại dùng vô cùng hợp lý cho cửa mở hai chiều

Các bộ phận khác giúp người dùng đóng mở cửa

Bộ phận tay chống hoặc kéo: dùng cho cửa sổ mở có trục quay ngang thường được đặt ở thang ngang trên hoặc thanh ngang dưới của khung cánh cửa

Chốt quay: Bộ phận này dùng cho cửa sổ lật có trục quay ngang có vị trí ở giữa cánh, trên hai thanh đứng bên của khung cánh cửa Hoặc cũng có thể cho cửa

mở có trục quay đứng, đặt ở giữa cánh, trên thanh ngang trên và dưới của khung cánh cửa

Bánh xe: Bánh xe giúp cho cửa gỗ tự nhiên thiết kế theo kiểu đẩy trượt, đẩy xếp

Bộ phận liên kết của cánh cửa

Êke và T: Đối với bộ phận dùng để củng cố cánh cửa, giữ cho khung cánh cửa luôn vuông góc, không biến dạng, chệch vị trí

Bật sắt: Được biết đến là bộ phần có vai trò liên kết cũng như ổn định khuôn cửa vào tường nhà

Đinh vít: Có tác dụng liên kết các loại phụ kiện vào khuôn và khung cánh cửa

Bộ phận then khóa cửa gỗ tự nhiên

Crêmôn hoặc then cài, khóa chính là một trong những bộ phận then khóa cửa để giúp cố định cánh cửa ở một vị trí

Cấu tạo Cửa nhôm kính

Để giúp những ai chưa hiểu rõ về cấu tạo cửa nhôm kính trong bài viết này Cửa Trường Thịnh xin chia sẻ những thông tin chi tiết về cấu tạo cửa nhôm kính Ngày nay cửa nhôm kính được ứng dụng rất phổ biến trong nhiều không gian khác nhau từ văn phòng, nhà ở cho đến các công trình dân dụngCấu tạo cửa nhôm kính gồm những gì?

Cấu tạo cửa nhôm kính bao gồm thanh nhôm định hình, gioăng cao su, kính và

Được làm khung cửa nên mẫu cửa nhôm kính rất bền vững, nguyên liệu nhẹ hơn

so với các chất liệu khác và đặc biệt là rất dễ kéo qua kéo lại, không cần phải dùng lực như nhiều loại cửa khác Ngoài chất liệu hợp kim nhôm ra, phần nhôm

có thể mạ hoặc sơn tĩnh điện một phần bảo về khung nhôm tránh những tác nhân thời tiết, một phần tạo thêm tính thẩm mỹ cao cho sản phẩm.Sản phẩm được cấu tạo bởi thanh nhôm profile, phụ kiện kim khí, kính ( kính dán an toàn, kính hộp, kính bán cường lực,…)

Trên thực tế, cửa nhôm kính có tiêu chuẩn nhất định, một profile của cửa nhôm kính giả gỗ tốt, nó phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia như độ dày, cường độ và mạng ôxi hóa phụ trên bề mặt

2,3 Phần kính:

Là phần trung tâm của cánh cửa, tùy vào thiết kế và sở thích của mỗi người mà lắp nhiều mẫu kính khác nhau, như kính trắng, kính phản quang, kính màu, kính cường lực… Với việc sử dụng độ dày kính khác nhau từ 2 đến 12 mm thông thường được sử dụng nhiều là kính 4 đến 6mm Với các trường hợp khác nhau

cụ thể mà dùng các loại kích độ dày khác nhau

Trang 73

3 Cửa sắt kính cường lực 4 cánh và ưu điểm khi sử dụng của nó

Trong thiết kế xây dựng các công trình nhà ở cửa đi là bộ phâ ̣n rất cần được quan tâm và đầu tư kỹ lưỡng Cánh cửa tốt không chỉ đem lại vẻ đẹp thẩm mĩ cho căn nhà mà còn đảm bảo cho ngôi nhà của bạn Cửa sắt kı́nh cường lực 4 cánh là sản phẩm giá rẻ nhưng chất lượng bậc nhất hiê ̣n nay, đáp ứng đầy đủ nhu cầu về thẩm mỹ và an toàn cho các công trı̀nh thi công

3.1 Cấu tạo của cửa sắt kính cường lực 4 cánh

– Về cơ bản, cửa sắt 4 cánh cũng như các loại cửa sắt khác đều được làm bằng chất liệu sắt hộp, có ưu điểm dễ gia công, độ cứng cáp tốt, chi ̣u được lực tác động mạnh, độ bền cao, không bắt lửa bởi nhiệt độ nóng chảy của sắt lên đến gần 1600 độ C và có khả năng chống cho ̣i với các điều kiê ̣n thời tiết khắc nghiê ̣t bên ngoài

3.2 Phần khuân bao cửa kính sắt cường lực 4 cánh

– Khuôn bao cửa kính khung sắt đó là các khung sắt hộp bằng inox có kích thước 30×60; 40×80; 60×120…được cắt mòi sau đó ghép lại với nhau để tạo thành khuôn bao cửa – khung cửa

– Độ dày của các hộp sắt này từ 1.2mm; 1.4mm; 1.5mm…

– Sau khi đã hoàn thiện khung cửa kính cường lực đối với sắt hộp người ta thường mạ một lớp mạ kẽm rồi đem đi sơn tĩnh điện theo màu sắc thiết kế: khung sắt cửa kính màu đen; khung sắt cửa kính màu trắng; khung sắt cửa kính màu kem…hoặc mà theo yêu cầu của khách hàng

3.3.Phần kính cường lực của cửa sắt kính cường lực 4 cánh

– Phần kính cường lực trong cửa kính khung sắt cũng có cầu tạo tương tự như các mẫu kính cường lực thông thường sẽ có độ dày khoảng từ 10mm 12mm 15mm…

– Màu sắc dùng làm cửa kính cường lực phổ biến là màu trắng trong vì làm tăng khả năng lấy sáng và không che mất không gian, tầm nhìn trong của ngôi nhà – Một số thương hiệu kính cường lực nổi tiếng như: Nhà máy kính Hải Long; Nhà máy kính Á Châu; Nhà máy kính Hồng Phúc

– Một loại cửa kính khung sắt rất được quý khách hàng tin dùng đó là cửa khung sắt kính dán an toàn, vách khung sắt kính dán an toàn, khung inox kính dán an toàn Vì sao kính dán an toàn được sử dụng cho cửa kính khung sắt vì

Trang 74

kính dán an toàn nhẹ, chịu được lực va đập lại an toàn khi có sự cố như vỡ Chiều dày kính dán an toàn 6.38mm 8.38mm đôi khi là 10.38mm 12.38mm 3.4.Phần phụ kiện đi kèm kính cường lực khung sắt 4 cánh

Đối với loại cửa kính cường lực làm khung sắt hoặc khung inox đa phần là cửa đẩy kính cường lực do đó phụ kiện của chúng bao gồm:

Kính cường lực khung sắt 4 cánh là một thiết bị nội thất tuyệt vời cho căn nhà của bạn Sử dụng kính này cho căn nhà sẽ đem đến những lợi ích sau: – Mang đến cho ngôi nhà của bạn một không gian hiện đai, tiện nghi và tận dụng tối đa các khoảng không gian

– Tăng tính an toàn, tăng cứng cho cửa kính cường lực

– Phối được màu kính theo ngôi nhà từ đó làm cửa kính cường lực theo phong thủy

Những điểm nổi bật của cửa kính thủy lực khung sắt 4 cánh

Thiết kế được nhiều kiểu dáng, mẫu mã đa dạng theo yêu cầu luôn đem lại nhiều

sự lựa chọn cũng như phù hợp với không gian của mọi nhà Làm tăng thêm tính thẩm mỹ cho không gian nhà bạn khi sử dụng cửa kính cường lực khung sắt Chức năng hoạt động tiện lợi nhờ sử dụng bản lề thủy lực giúp cho cửa luôn đóng khép lại, tạo không gian yên tĩnh giống các cửa kính cường lực

Độ bền cao trong quá trình sử dụng, dễ lắp đặt, căn chỉnh cho mọi người, lấy được nhiều ánh sáng tự nhiên vào nhà nhờ kính cường lực

Cửa kính cường lực khung sắt rất linh hoạt có thể đóng mở được 2 chiều vào trong hoặc ra ngoài để phù hợp với không gian nhà bạn

Trang 75

An toàn cao, giá thành rẻ cho mọi người khi sử dụng cửa kính cường lực khung sắt

III Cấu tạo cửa sổ

1 Cửa sổ gỗ kính và những ưu điểm của cửa sổ gỗ kính

Cửa sổ gỗ kính là mẫu cửa sổ được thiết kế có sự kết hợp hài hòa giữa khung gỗ truyền thống và tấm kính cường lực hiện đại đang được sử dụng rất phổ biến Tuy nhiên vẫn còn những băn khoăn rằng cấu tạo cửa sổ gỗ kính không chắc chắn và không đảm bảo nên vẫn nhiều người ưa chuộng gỗ tự nhiên hơn Dựa trên những yêu cầu của khách hàng chúng tôi sẽ đưa ra những ưu điểm và giới thiệu đặc điểm của cửa sổ gỗ kính

1 Để hiểu rõ hơn về cấu tạo cửa sổ gỗ kính, chúng ta tìm hiểu cấu tạo cửa sổ chung

Cấu tạo cửa sổ cũng như cửa sổ gỗ kính khá đơn giản nên dễ dàng lắp đặt Cửa sổ được cấu tạo bởi 2 bộ phận chính gồm:

Trang 76

- Khuôn cửa là bộ phận cố định

- Cánh cửa là bộ phận di động và các phụ kiện

Chi tiết cấu tạo cửa sổ gỗ kính và hướng dẫn liên kết khuôn cửa và cánh cửa

a Khuôn cửa: Vật liệu làm khuôn cửa có thể là bằng gỗ, thép nhôm, chất dẻo, bê tông cốt thép hoặc không khuôn

Trong cấu tạo cửa sổ gỗ kính nói riêng và cửa sổ nói chung, mỗi khuôn cửa gồm có 2 thanh đứng, thanh ngang trên và thanh ngang dưới, khi cửa có chiều cao khá lớn, cần bố trí cửa thông hơi hoặc lấy ánh sáng thì thêm thanh ngang giữa

Trang 78

Tiết diện của các các thành phần cấu tạo khuôn cửa thường có hình đa giác lồi lõm Gờ lõm có tác dụng khi cửa đóng sẽ ngăn chặn không không cho gió, nước mưa thấm lọt vào bên trong nhà Bề sâu của phần lõm vào khoảng 10÷15mm

Bề rộng sẽ do chiều dày của khung cánh cửa quyết định

- Kích thước tiết diện các thành phần của khung cửa nói chung thống nhất bằng nhau nhưng không do tính toán quyết định thường được chọn theo kinh nghiệm

và sự thích dụng của mỗi trường hợp Có thể nói đối với cấu tạo cửa sổ gỗ kính và với tính thích dụng, kích thước tiết diện này có thể chọn:

+ Cửa 1 lớp: 60 x 80, 80 x 80 (mm)

+ Cửa 1 lớp: 60 x 120, 80 x 120, 80 x 140, 60 x 160 (mm)

Xem ngay: Tổng hợp các mẫu nhà 3 tầng hiện đại đẹp và sang trọng nhất hiện nay

c Liên kết khuôn cửa vào tường

Liên kết khuôn cửa vào tường cần có những phụ kiện cơ bản để thi công Trong cấu tạo cửa sổ gỗ kính, tùy thuộc kết cấu chịu lực của tường vách mà kiểu cách liên kết được chọn cho thích hợp, giải pháp được giới thiệu ở đây là liên kết khuôn vào tường xây Có 2 phương pháp tùy theo trình tự thi công, do

đó cấu tạo có khác nhau với ưu khuyết điểm của nó

- Dựng khuôn cửa trước khi xây lỗ cửa:

Trang 79

Khi xây tường đến bệ cửa sổ thì dựng khuôn cửa vào vị trí, sau đó sẽ tiếp tục xây Thanh ngang trên và thanh ngang dưới khuôn cửa đều nhô ra 2 bên một khoảng bằng ½ viên gạch (11cm) và ở 2 bên thanh đứng cửa khuôn, cách khoảng 30 ÷ 50cm có gắn các viên các viên gạch gỗ hoặc thép tròn đuôi cá, bật thép đặt xiên vào tim tường để liên kết chặt khuôn vào tường

Đối với đặc điểm cấu tạo cửa sổ gỗ kính, kiểu cách này có ưu điểm là liên kết giữa khuôn và tường chặt sít bền vững Nhưng vì khuôn cửa được dựng trước nên ảnh hưởng đến tốc độ thi công xây tường Để khắc phục , có thể áp dụng khuôn ghép 2 lớp

- Xây lỗ cửa trước, lắp khuôn cửa sau:

Khi xây tường chừa lại lỗ cửa sổ với mép tường ở 2 bên lỗ cửa cách khoảng 10 lớp xây lại chôn 1 viên gạch gỗ bằng ½ viên gạch thật đã được tẩm thuốc chống mục (mỗi thanh đứng có ít nhất 2 viên gạch lỗ) Để dễ dàng lâp khuôn cửa, lỗ cửa phải được chừa rộng hơn khuôn để có khe hở giữa khuôn cửa và tường, đảm bảo chống thấm tốt, đồng thời kết hợp mỹ quan bằng cách đóng nẹp gỗ che phủ

d Cấu tạo cửa sổ gỗ kính - Cánh cửa

- Hình thức : Tiết diện của các thành phần cấu tạo khung cánh cửa là những đa giác lồi lõm với những gờ lõm để lắp kính sâu 10 -15mm và rộng 5 – 8 – 12mm Mặt trong của cửa thường được làm gờ chỉ có mặt dốc để giảm bớt khả năng che ánh sáng cùng cảm giác thô của cửa Tìm hiểu cấu tạo cửa sổ gỗ kính sâu mới thấy kích thước của tiết diện khung cánh (đố cửa) thường dày 40÷50mm, rộng

80, 120mm

Cấu tạo cửa sổ gỗ kính chi tiết lắp kính vào cửa

- Lắp kính: Thông thường dùng kính dày 5mm, khi kích thước ô kính tương đối

có thể dùng kính dày 5 ÷ 8mm Cố định kính vào khung cánh có 2 cách:

+ Dùng đinh để cố định kính, sau đó dùng matit phủ chặn

+ Dùng nẹp gỗ và đinh để cố định kính

- Khe tiếp giáp giữa 2 cánh là khoảng không gian quan trọng của cấu tạo cửa sổ

gỗ kính: Các thanh đứng của khung cánh cửa, dọc theo khe được cấu tạo theo hình lồi lõm chữ Z hoặc đóng nẹp để che ngăn chặn không cho gió, mưa tạt vào trong nhà Cần chú ý chọn phương hướng của khe và làm dốc để đóng mở cửa được dễ dàng

Trang 80

Khe tiếp giáp là chi tiết cấu tạo của cửa sổ gỗ kính rất quan trọng để lắp giáp các bộ phận với nhau và có nhiều loại khe tiếp giáp

Trang 81

Trang 82

Chi tiết khe tiếp giáp giữa 2 cánh cửa sổ đẩy ngang hoàn chỉnh

- Cấu tạo gờ chặn nước và chắn gió:

Cấu tạo cửa sổ gỗ kính gờ chi tiết gờ hắt nước Khi trời mưa, do tác dụng của gió sẽ làm cho nước mưa có thể xuyên qua các khe cửa sổ chạy vào trong nhà Để khắc phục hiện tượng này, trên khuôn cửa cần làm gờ chặn nước và rãnh thoát nước theo các hướng dọc và ngang để khi

có mưa, nước sẽ chạy theo rãnh đứng và rãnh ngang mà chảy ra ngoài

Trên cánh cửa tại thanh dưới của khung ở mặt ngoài cần cấu tạo gờ giọt nước hoặc gắn bản chặn nước

Ngoài ra cấu tạo cửa sổ gỗ kính còn gờ chặn nước và gió ở khe giữa cánh và khuôn cửa bằng gờ lồi lõm chữ z, tạo ránh dọc và đặt đệm hoặc nẹp cao su

Trang 83

+ Đối với cửa sổ mở vào phía trong nhà, nhất là loại cửa sổ xứ lạnh, đặc biệt chú

ý tới cấu tạo chống thấm qua khe cửa sổ và bố trí rãnh thu nước đọng cùng với

lỗ thoát nước ở thanh ngang dưới khuôn cửa sổ

3 Ưu điểm của cửa sổ gỗ kính được có quan hệ mật thiết với cấu tạo cửa sổ

gỗ kính

Những ưu điểm của cấu tạo cửa sổ gỗ kính

- Ngày nay thay vì sử dụng cửa gỗ nguyên sơ mộc mạc, người ta hướng đến sự sang trọng và hiện đại của những mẫu cửa sổ gỗ kính ấn tượng và tinh tế hơn

- Dễ dàng lau chùi, vệ sinh cửa hơn các loại cửa khác

Vệ sinh đơn giản là một ưu điểm của cửa sổ gỗ kính

- Không bị mối mọt hay ẩm mốc như cửa sổ gỗ và chịu nước tốt

- Nếu cấu tạo cửa sổ gỗ kính được lắp đặt kính cường lực sẽ rất bền và có tuổi thọ cao, không chịu ảnh hưởng bởi tác động thời tiết

- Dễ dàng lắp đặt, thi công và tháo dỡ, sửa chữa, bảo dưỡng

- Giá rẻ hơn cửa sổ gỗ tự nhiên

- Cửa sổ gỗ kính có thể thiết kế đa dạng về kiểu dáng như là cửa 2 cánh, cửa 4 cánh, cửa 1 cánh trượt, cửa 2 cánh trượt…để phù hợp với sở thích và nhu cầu của gia chủ

2 Cửa sổ lật mở và cấu tạo của chúng

Giải pháp mới cho cửa sổ lật mở là gì? Giải pháp nào là giải pháp lý tưởng nhấ

a Yêu cầu đặt ra cho cửa sổ lật mở là gì?

 Có thể sử dụng điều khiển từ xa

 Hoặc có nút bấm gắn trên tường

 Có thể lắp đặt được với cửa nhôm – cửa nhựa – cửa gỗ hoặc thép

 Bấm nút là có thể mở / đóng cửa

 Có bộ cảm biến mưa và tốc độ gió

 Kích thước nhỏ gọn và có thể tích hợp với các khung cửa sổ có độ dày khác nhau

 Không ảnh hưởng đến thẩm mỹ của công trình

 Có hệ thống điện thông minh

 Có hệ thống báo cháy

Trang 84

Với những yêu cầu đặt ra ở trên Thì ta có thể dễ dàng nhận thấy Có rất nhiều giải pháp cho cửa sổ lật mở sử dụng các thiết bị hiện đại khác nhau Nhưng phần lớn cửa số lật mở đều có một cấu tạo chung như sau

b.Giới thiệu chung về cửa sổ lật mở

Cửa được mở hất ra ngoài với góc 45 độ Với cửa lớn thì thường lắp thêm thanh hạn vị Để giữ cho cửa có góc mở cố định khoảng 30 độ Cửa sẽ không tự đóng sập xuống trong quá trình sử dụng Ngoài ra thì còn có hệ thống chốt đa điểm và giằng kép Khi đóng cửa hệ thống chốt đa điểm sẽ ép chặt khuôn cửa và khung cánh Tạo độ khít và khả năng cách âm và cách nhiệt cao Khi đóng hoặc mở đều không ảnh hưởng đến không gian và diện tích sử dụng của căn phòng

c.Cấu tạo của cửa sổ lật mở

 Kính cường lực an an toàn Hộp kín được bơm khí trợ Làm giảm sự truyền âm và truyền nhiệt

 Khung cửa được làm từ chất liệu nhôm Roto hoặc là một số loại nhựa khác

 Có hệ gioằng kép đảm bảo độ kín của cửa và độ khít

 Hệ phụ kiện kim khí: chốt đa điểm, bản lề chữ A, tay nắm, khóa

Đây là loại cửa sổ mở quay Được thiết kế với kích thước nhỏ hơn và hạn chế góc mở Phù hợp để lấy sáng và làm thoáng khí ở những khu vực bít khí Được

mở hất ra ngoài với góc 45 độ Khi mở cửa không ảnh hưởng đến không gian và diện tích sử dụng Thường được sử dụng ở những tòa nhà cao tầng, chung cư d.Kích thước phổ biến của các loại cửa sổ lật mở

+ Kích thước cửa: kích thước đo phủ bìa khung bao

+ Kích thước tô hoàn thiện: kích thước ô chờ đã hoàn thiện trước khi lắp cửa + Kích thước lỗ ban: kích thước lọt lòng gió đo theo nghiên cứu phong thủy + Hệ phụ kiện kim khí tốt nhất của nhà cung cấp, chất lượng cao, độ bền ổn định

+ Bản lề chữ A là một thiết kế mới cho cửa sổ mở quay nhằm cố định vị trí cửa

ở mọi góc độ

+ Tay nắm gạt với thiết kế gọn nhẹ, tiện lợi, cầm chắc tay

+ Thanh chống gió giúp cố định cánh cửa ở vị trí 45 độ

Trang 85

Câu hỏi ôn tập

1 Hãy trình bày khái niệm và các qui định về cửa

2 Hãy nêu cấu tạo các loại cửa đi

3 Trình bày cấu tạo cửa sổ

Bài tập

1 Vẽ cấu tạo cửa đi

2 Vẽ cấu tạo cửa sổ

Trang 86

CHƯƠNG 5: CẤU TẠO CẦU THANG

Mục tiêu:

- Nêu được các qui định về cầu thang;

- Tính toán và vẽ được cầu thang bê tông cốt thép hai đợt ngoặt;

Cầu thang được đặt trong hoặc ngoài công trình, nơi dễ thấy và tại vị trí thuận tiện cho việc đi lại và thường được nối liền với bộ phận giao thông ngang tại các tầng như hành lang sảnh tầng

2 Phân loại

a) Theo vị trí: (Hình 5.1)

- Cầu thang giữa nhà

- Cầu thang đầu nhà

- Cầu thang ngoài nhà

- Cầu thang trong nhà

b Phân loại theo cấu tạo:

- Đường dốc, không bậc: Giới hạn độ dốc là < 200 Thường chọn độ dốc thoải là i < 1:10 loại đường dốc này thường sử dụng cho các loại nhà để xe, sân vận động, bệnh viện

- Thang máy: Là loại thang vận hành bằng điện theo phương thẳng đứng thang máy thường được qui định sử dụng như sau: nhà ở, nhà làm việc phải lớn hơn 6 tầng mới lắp đặt thang máy, trường học, bệnh viện, khách sạn phải lớn hơn 4 tầng mới được lắp đặt thang máy

- Thang cuốn (thang tự chuyển): Là loại thang vận hành bằng điện, với độ dốc α = 300 loại thang này có loại cuốn lên hoặc cuốn xuống riêng biệt là loại thang có khả năng vận hành vận chuyển nhanh và lớn (vận tốc 5m/s thang phải nhỏ vận chuyển được 4000người/1giờ thang lớn vận chuyển 8000người/1giờ

Trang 88

nên thường được bố trí cho các công trình công cộng có lượng người đông và thường xuyên như siêu thị, trung tâm thương mại, nhà ga, tàu điện ngầm, nhà ga hàng không

- Cầu thang thường (thang bộ): Là loại cầu thang có bậc – có trong mọi ngôi nhà cao > 2 tầng – Trong nhà có thang máy, thang bộ được bố trí gần thang máy

c Theo chức năng sử dụng:

- Cầu thang chính: Được sử dụng và phục vụ cho chức năng chính của nhà Thông thường đối với nhà ở cầu thang chính có vế thang rộng b> 950mm cho nhà 2 tầng và b > 1050mm nhà cao 3 tầng trở lên Đối với công trình công cộng, bề rộng của vế thang nằm trong khoảng 1050 < b < 2400mm Tuỳ theo loại công trình mà chọn lựa cho phù hợp

- Cầu thang phụ: Là cầu thang nội bộ Cầu thang lên tầng mái, cầu thang xuống tầng hầm chiều rộng của vế thang b = 900mm

Ngoài ra còn có cầu thang thoát hiểm, cầu thang phục vụ, cầu thang phòng hỏa

d Theo vật liệu:

- Cầu thang gỗ : Là loại cầu thang mà các bộ phận chính chịu lực như dầm thang, bậc thang và chiếu nghỉ đều được cấu tạo bằng gỗ Cầu thang gỗ nhẹ, thi công nhanh dễ làm đẹp bằng khắc chạm, nhưng dễ bị phá hoại bởi mối mọt, dễ cháy, và dễ bị rung nếu cấu tạo ráp nối không đúng qui cách loại này được cấu tạo ở trong nhà

- Cầu thang sắt: Là loại cầu thang mà bộ phận chịu lực chính như dầm thang được thực hiện bằng vật liệu bằng thép – còn bậc thang có thể bằng sắt thép hoặc bằng vật liệu gỗ, đá bê tông cốt thép – cầu thang sắt bền chắc hơn cầu thang

gỗ, thân thang có thể cấu tạo rộng và dài hơn, việc lắp ráp cầu thang thực hiện nhanh và dễ nhất là đối với kiểu cầu thang xoay góc và cầu thang xoắn tròn ốc, tuy nhiên phải thường xuyên được bảo trì chống rỉ sét nên thường được lắp đặt trong nhà

- Cầu thang gạch đá: Là loại cầu thang xây trên vòm, cuốn bằng gạch đá – Thường sử dụng cho các bậc tam cấp ngoài nhà, cho cầu thang xuống tầng hầm hoặc cho đợt 1 của cầu thang trong nhà Loại cầu thang này chỉ áp dụng cho những nơi không có nước ngầm

- Cầu thang bê tông cốt thép: Là loại cầu thang mà toàn bộ phận cấu tạo nhà bằng BTCT đúc liền hoặc lắp ghép, riêng bậc thang có thể xây bằng

Trang 89

gạch Cầu thang bê tông cốt thép bền vững, không cháy có thể thiết kế cầu thang rộng và đa dạng nên được sử dụng rộng rãi

Ngoài ra còn có cầu thang hỗn hợp, cầu thang chất dẻo …

e Phân loại theo hình thức cấu tạo: (Hình 5.2)

- Cầu thang thẳng: 1 đợt, 2 đợt

- Cầu thang ngoặt: 2 đợt, 3 đợt

- Cầu thang vuông góc L, cầu thang chữ T

- Cầu thang hỗn hợp, cầu thang kép, thang xoay, thang lượn thang xoắn

ốc

Trang 90 (Hình 5.2)

Trang 91

(Hình 5.2)

3 Yêu cầu

- Sử dụng thuận tiện, độ dốc và bề rộng vế thang phải thích hợp

- Kinh tế, thi công nhanh và dễ dàng

- Đảm bảo an toàn, có đầy đủ ánh sáng, không trơn trượt

- Có khả năng chịu lửa lớn

- Bền vững, chịu được tải trọng khi vận chuyển những vật nặng

II Các qui định về cầu thang

Chiều dài phụ thuộc tính toán, số bậc thang trong mỗi đợt

* Tùy thuộc vị trí (Hình 5.3)

- Tay vịn 2 bên: 0,60m/đơn vị

- Tay vịn 1 bên: 0,70m/đơn vị

- Tường ở 2 bên: 080m/đơn vị

(Hình 5.3)

Trang 92

* Tùy thuộc lưu lượng và số người sử dụng (Hình 5.4)

Thông thường chiều rộng thân thang nhà ở: 1,2÷1,4m có thể đảm bảo 2 người lên xuống dễ dàng (vì 2 người có chiều rộng 100÷110cm) Cầu thang phụ nhỏ nhất ≥85cm

Chiều rộng cầu thang nhà công cộng thường căn cứ vào tính toán thoát người, thông thường 1,4÷2,0m

2 Chiều rộng chiếu nghỉ:

Chiếu nghỉ là một mặt phẳng nằm ngang giữa 2 đợt thang Để đảm bảo cho việc đi lại được thuận lợi không bị ứ đọng người thì chiều rộng của chiếu nghỉ (C) được qui định như sau:

- Đối cầu thang ngoặt, bề rộng chiếu nghỉ thường bằng hoặc lớn hơn bề rộng đợt thang: c>b

- Đối với cầu thang 2 đợt bề rộng chiếu nghỉ thường là c = 800mm hoặc c = 800mm + n x 500mm (bội số chiều dài một bước đi)

Chiếu tới: Là phần sàn tiếp giáp với bậc cầu thang trên cùng của mỗi tầng

* Khoảng cách đi lọt: Là chiều cao thông thuỷ cho phép người đi lại không bị đụng đầu Khoảng cách đi lọt thường được giải quyết dưới gầm cầu thang để có thể sử dụng không gian dưới chiếu nghỉ tầng 1 cầu thang cho mục đích làm kho, làm khu vệ sinh, làm đường đi qua lại từ trước ra sau … Khoảng cách đi lọt cũng là khoảng cách giữa phần sàn chiếu tới nhô ra (khi đợt trên của cầu thang ngắn) so với các bật thang của đợt dưới sao cho người đi lọt qua cầu thang mà không bị đụng đầu vào dầm chiếu tới

Trang 93

(Hình 5.5) Bậc thang: (Hình 5.6)

* Vật liệu: Bậc thang có thể cấu tạo bằng bê tông cốt thép đúc liền bản, bê tông cốt thép đúc sẵn để lắp ghép vào dầm, bậc thang cũng thường được xây bằng gạch đặc trên bản bê tông cốt thép đổ tại chỗ

(Hình 5.6)

3 Độ dốc cầu thang:

Bậc thang có chiều rộng (mặt bậc) là a và chiều cao (đối bậc) là h lựa chọn độ dốc cầu thang trong thực tế là chọn tỷ lệ giữa chiều cao và chiều rộng của bậc thang Cách tính bậc thang theo công thức thông dụng phù hợp với bước

đi của người Việt Nam là 2h+a = 600+20 với người lớn Việt Nam, chiều dài mỗi bước chân là từ 580÷620mm và trung bình là 600mm, vì vậy công thức tính kích thước bậc thang đơn giản và thông dụng nhất là: h+a = 440÷470mm

Trang 94

Trong nhà dân dụng, giới hạn độ dốc cho cầu thang chính nhà dân dụng là

: α = 250 ÷ 360 và tốt nhất là α = 270

hông thường để có bước đi lên xuống cầu thang thoải mái người ta lựa

chọn h = 150mm, a = 300mm tương ứng với α = 270, trong phạm vi kích thước

bậc thang

Đến h =200mm, a = 270mm tương ứng với độ dốc α = 250 ÷ 360 Độ dốc

cầu thang phụ của nhà tương ứngvới h >180÷200mm Để việc đi lại lên cầu

thang được an toàn thì tất cả các bậc thang trong cùng một đợt thang phải có

kích thước bằng nhau Riêng bậc thang dưới cùng có thể thiết kế rộng hơn các

bậc thang khác từ 40 ÷ 80mm và thấp hơn các bậc khác 20 ÷ 40mm

Trong nhà ở kiểu chung cư hay tập thể, có thể bố trí thêm vệt dắt xe đạp,

xe máy giữa mỗi đợt thang Trong trường hợp này, độ dốc cầu thang phải nhỏ

α = 150 ÷ 190, tương ứng với kích thước bậc thang h = 100÷125 , a= 350 ÷

400mm vệt dắt xe là đường dốc ở giữa rộng d=200÷300 chiếu nghỉ rộng

C=2000÷2200mm để dễ quay xe (Hình 5.7)

(Hình 5.7)

* Độ dốc cầu thang còn tương quan đến công năng của công trình

Nhà ở Trường học Hội trường Bệnh viện Nhà trẻ

130÷150 300÷350

150

300

120÷150 250÷280 4.Số bậc thang trong một đợt:

Nếu qui ước số bậc thang trong một đợt là n thì 4< n< 18 - trụ cầu thang

phụ, cầu thang xoay, cầu thang lượn và cầu thang xoắn (Hình 5.8)

Trang 95

(Hình 5.8)

5 Lan can – tay vịn:

Lan can tay vịn được thiết kế để đảm bảo sự an toàn, thuận tiện cho người

sử dụng cầu thang, mặt khó để tô điểm cho cầu thang thêm đẹp

- Lan can – có cấu tạo theo dạng đặc: Xây bằng gạch đúc bằng bê tông cốt thép tại chỗ, hoặc bê tông cốt thép lắp ghép Bề dầy các loại lan can đặc này thường dày khoảng k lan can xây gạch, nếu có bề dày bằng chiều cao viên gạch thì phải bổ trụ bằng bê tông cốt thép tăng cường, với khoảng cách giữa các trụ bằng 1,0÷1,2m

- Có thể có cấu tạo theo dạng thoáng: Làm bằng sắt vuông 14 ÷ 20 mm hoặc sắt dẹt loại (3x15) mm Loại can thoáng này thường được tạo theo một dạng hoa văn nào đó, để đảm bảo sự nhẹ nhàng, dẹp Tuy nhiên khoảng hở giữa các thanh qua lan can khi sử dụng cầu thang

- Tay vịn: Ở trong nhà, tay vịn thường được cấu tạo bằng gỗ, sắt, inox, ở ngoài nhà, tay vịn thường bằng sắt, inox, bê tông cốt thép Ngoài ra cũng có loại tay vịn không tách rời lan can (phần mặt tiền của lan can được tô toàn mái nhẵn

để làm tay vịn hoặc liền kề thanh gỗ sắt mặt

- Độ cao của tay vịn có quan hệ với độ dốc của cầu thang, cầu thang dốc ít thì tay vịn cao và cầu thang dốc nhiều thì tay vịn thấp hơn Chiều cao tay vịn tính từ giữa bậc thang lấy trung bình là 900mm cho người lớn và 650mm cho trẻ

em

Trang 96

Trang 97 (Hình 5.9)

Trang 98

Sử lý tay vịn tại chiếu nghỉ

(Hình 5.9) (Hình 5.10) (Hình 5.11)

6 Khoảng cách hai mép uốn: (f ) f ≥ 200mm

Chiều dày cốn thang: u = 80÷150mm

- Dài buồng thang : L = k+ l (của đợt dài nhất ) + c

III Cầu thang bê tông cốt thép

1 Cấu tạo cầu thang bê cốt thép hai đợt ngoặt

Cầu thang bêtông cốt thép có ưu điểm là bền vững không cháy, cấu tạo đa dạng cho nên cho nên được sử dụng rộng rãi cho nhà cao trên hai tầng Cầu thang BTCT có thể thi công theo kiểu toàn khối (đổ tại chổ) hoặc thi công theo kiểu lắp ghép

Loại cầu thang bêtông cốt thép ngoặc hai đợt có thể cấu tạo theo dạng bản chịu lực, bản có cốn chịu lực hoặc theo kiểu dầm mà bậc

Cầu thang theo kiểu này có bản đợt 1 được gác lên D1 và D2 bản đợt 2 được gác lên dầm D2 và D3, bản chiếu nghỉ gác lên dầm D2 và D2

- Dầm D1 là dầm chân thang nó được gác lên cột hoặc lên các dầm móng (đà kiềng) khác

- Dầm D2 là dầm chiếu nghỉ nó được gác lên cột

Nếu bề rộng chiếu nghỉ lớn Các cột này tường chỉ cao tới mép dưới dầm chiếu nghỉ Dầm D2 cũng có thể gác lên các dầm ngang cùng cao độ, các dầm ngang này gác lên các cốt chính của buồn thang Dầm D2 cũng có thể gác lên các dầm công son đưa ra từ các cột phía sau của chiếu nghỉ Ngoài ra dầm D2 cũng có thể gác lên tường chịu lực

- Dầm D3 là dầm chiếu tới (dầm sàn), nó có thể được gác lên cột hoặc lên các đà sàn khác

- Kích thước cầu thang của các bản đợt 1, đợt 2, bản chiếu nghỉ được lựa chọn như bản sàn Kích thước tiết diện các dầm được lấy theo tham số cấu tạo như dầm chính của sàn