thiết kế thang máy chở người và áp dụng thang máy đó vào công tác cứu hộ

Bộ tời kéo cabin cùng hệ thống treo cabin, cơ cấu đóng mở cửa cabin và bộ hãmbảo hiểm, cáp nâng, đố trọng, hệ thống dẫn hớng cho cabin và đối trọng chuyểnđộng trong giếng thang; bộ phận

2.Nội dung phần thuyết minh:

Phần 1: khái niệm chung về thang máy:

- Giới thiệu chung về thang máy

- Lịch sử phát triển thang máy

- Phân loại thang máy

- Khái niệm về kí hiệu thang máy

Phần 2:tìm hiểu cấu tạo thang máy

Phần 3: thiết kế thang máy

Phần 4: thiết kế phần cứu hộ trong thang máy

Lời nói đầu

Ngày nay ở nớc ta với chính sách công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc của

Đảng và nhà nớc đã khuyến khích các ngành công nghiệp hiện đại phát triển khámạnh mẽ ,song song với việc phát triển của các nghành công nghiệp hiện đại thì đờisống của ngời dân cũng từng bớc đợc cải thiện ,xã hội cũng ngày càng pháttriển ,điều này thể hiện rất rõ bằng những hình ảnh các khu công nghiệp đang đợcmọc lên ,các đô thị đợc quy hoạch hợp lý với các khu thơng mại … Để hợp lý hoá Để hợp lý hoáviệc quy hoạch trong các đô thị thì các nhà cao tầng đang đợc lựa chọn nhằm tiếtkiệm tối đa đất đai Bên cạnh đó còn có một số nghành công nghiệp yêu cầu sử dụngcác thiết bị vận chuyển từ nơi có địa hình thấp lên cao nhằm tăng năng suất lao động.Việc sử dụng các toà nhà cao tầng cũng nh vận chuyển các thiết bị trong các nghànhcông nghiệp đòi hỏi một thiết bị có khả năng đáp ứng tốt các yêu cầu đặt ra Chínhvì vậy thang máy ra đời là một điều tất yếu Nhằm bảo đảm an toàn cho ngời vậnhành và h nh khách khi sử dụnh thang máy chúng ta đă cải tiến thang máy chở ngờithành thang máy cứu hộ ( sử dụng khi nhà có hoả hoạn, cần đa ngời đi cấp cứu)

Trong đồ án này chúng em đợc giao nhiệm vụ thiết kế thang máy chở

ng-ời và áp dụng thang máy đó vào công tác cứu hộ

Qua đề tài này chúng em cũng phần nào thực hiện đợc yêu cầu của côngnghệ thang máy , tuy nhiên do thiếu các kinh nghiệm thực tế nên không thể chánhkhỏi những thiếu sót, nên em mong nhận đợc sự góp ý của các thầy cô giáo

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Cơ Điện -Điện Tử trờng

ĐHDL Phơng Đông , đặc biệt là thầy Trịnh Đình Đề đã trực tiếp hớng dẫn em trongquá trình thực hiện đề tài này

Phần I

giới thiệu chung về thang máy

I ) Giới thiệu về thang máy

Thang máy là thiết bị không thể thiếu trong việc vận chuyển ngời và hàng hoátrong các nhà cao tầng, chính vì vậy từ khi suất hiện đến nay thang máy luôn đợcnghiên cứu, cải tiến, hiện đại hoá, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngời sửdụng

Thang máy là thiết bị vận chuyển ngời hàng hoá, vật liệu … Để hợp lý hoá theo phơng thẳng

đứng hoặc nghiêng một góc nhỏ hơn 150 so với phơng thẳng đứng theo một tuyến đã

định sẵn

Thang máy thờng đợc dùng trong các công sở, trung c, khách sạn, bệnh viện các

đài quan sát… Để hợp lý hoá vận chuyển bàng thang máy so với các phơng pháp vận chuyển kháclàm thời gian một chu trình vận chuyển bé, tầng suất vận chuyển lớn, đóng mở máyliên tục, ngoài ý nghĩa vận chuyển, thang máy còn làm tăng vẻ đẹp và tiện nghi củacông trình

Nhiều quốc gia trên thế giới qui định , đối với các toà nhà cao 6 tầng trở lên đềuphải đợc trang bị thang máy để đảm bảo cho ngời đi lại thuận tiện, tiết kiệm thời gian

và tăng năng suất lao động Giá thành thang máy so với tổng giá thành công trìnhchiếm khoảng 6%-7% là hợp lý Tuy nhà máy, bệnh viện khách sạn… Để hợp lý hoásố tầng có nhỏhơn 6 nhng do nhu câu phục vụ, vận chuyển vẫn cần bố chí thang máy

Với các nhà cao tầng việc bố chí thang máy là bắt buộc để phục vụ đi lại trongtoà nhà Nếu vấn đề vận chuyển ngời cũng nh nguyên vật liệu không đợc giải quyếtthì các dự án xây dựng các toà nhà cao tầng không thể thực hiện đợc

Thang máy là thiết bị vận chuyển đòi hỏi tính an toàn nghiêm ngặt Nó liênquan trực tiếp đến tài sản và tính mạng con ngời Vì vậy yêu cầu chung đối với thangmáy khi thiết kế, lắp đăt vận hành , sử dụng, và sửa chữa phải tuân thủ các yêu cầu

kỹ thuật một cách nghiêm ngặt trong các tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm

Thang máy không chỉ có hình thức đẹp , sang trọng, thông thoáng , êm dịu thìcha đủ điều kiện để đa vào sử dụng mà phải có đầy đủ các thiết bị an toàn, đảm bảo

độ tin cậy nh: điện chiếu sáng, điện thoại nội bộ, chuông báo, bộ hãm bảo hiểm, antoàn cabin khoá an toàn cửa tầng, bộ cứu hộ khi mất điện nguồn… Để hợp lý hoá

II Lịch sử phát triển của thang máy.

Cuối thế kỷ 19, trên thế giới chỉ có một vài hãng thang máy gia đời nh OTISSchindler Chiếc thang máy đầu tiên đợc chế tạo và đa vào sử dụng năm 1853 do Mỹ

sản xuất đến năm 1874 hãng thang máy Schindler (ThuỵSĩ) cũng chế tạo thành côngthang máy Lúc đầu bộ tời kéo chỉ có một tốc độ, cơ cấu cabin đơn giản, cửa đóng

mở bàng tay, tốc độ di chuyển của cabin thấp

Đầu thế kỷ 20 có nhiều hãng thang máy khác gia đời nh (KONE) Phần Lan ,MISUBISHI Nhật Bản, THYSEN(Đức) … Để hợp lý hoá đã chế tạo thành công thang máy có tốc

độ cao hơn, tiện nghi trong cabin tốt hơn và êm hơn

Vào đầu những năm 1970, thang máy đã chế tạo đạt tới tốc độ 450m/ph, nhữngthang máy chở hàng đã có tải trọng 30 tấn, đồng thời trong khoảng thời gian này đãxuất hiện thang máy thuỷ lực Sau một khoảng thời gian rất gắn với tiến bộ của cácngành khoa học khác, tốc độ của thang máy đã đạt tới 600m/ph

Vào những năm 1980, đã xuất hiện hệ thống điều khiển động cơ mới bằng phơngpháp biến đổi điện áp và tầng số VVVF (inverter) Thành tựu này cho phép thangmáy hoạt động êm hơn, tiết kiệm khoảng 40% công suất động cơ

đồng thời cũng vào năm này đã xuất hiện loại thang máy dùng động cơ điện cảmứng tuyến tính

Vào đầu những năm 1990 trên thế giới đã chế tạo thành công thang máy có tốc

độ 750m/ph và thang máy có các tính năng kỹ thuật đặc biệt khác

III, phân loại thang máy

Thang máy hiện nay đợc thiết kế và chế tạo đa dạng , với nhiều kiểu, loại khácnhau để phù hợp với mục đích của từng công trình

Có thể phân loại thang máy theo các nguyên tắc sau:

1) Phân loại thang máy theo công dụng

a) Thang máy chuyên chở ngời

Loại này chuyên để vận chuyển hành khách trong các khách sạn, công sở cáckhu trung c, trờng học, tháp truyền hình

b) Thang máy chuyên chở ngời có tính hàng đi kèm.

Loại này thờng đợc sử dụng cho các siêu thị, triển lãm… Để hợp lý hoá

c) Thang máy chuyên chở bệnh nhân.

Loại này chuyên dùng cho các bệnh viện, các khu điều dỡng … Để hợp lý hoá Đặc điểm là kíchthớc cabin phải lớn để chứa băng ca hoặc giờng của bệnh nhân , cùng với các bác sĩ,nhân viên và các dụnh cụ cấp cứu đi kèm.

d) Thang máy chuyên chở hàng có ngời đi kèm.

Loại này thờng dùng trong càc nhà máy công xởng, kho tàng… Để hợp lý hoá Chủ yếu dùng đểchở hàng nhng có ngời đi kèm phục vụ

e)Thang maý chở hàng không có ngời đi kèm.

Loại chuyên chở vật liệu sản xuất, xây dựng… Để hợp lý hoá Đặc điểm của thang máy này làchỉ có điều khiển bên ngoài cabin

f) Thang máy cứu hoả.

Dùng để cứu hộ khi có hoả hoạn, đảm bảo an toàn tính mang và tài sản cho mọingời

Ngoài ra còn có các loại thang mày khác nh : xếp ôtô… Để hợp lý hoá

2) Theo hệ thống dẫn động cabin

a) Thang máy dẫn động điện :

Loại này dẫn động cabin lên xuống nhờ động cơ điện chuyền qua hộp giảm tốctới buly ma sát hoặc tang cuốn áp chính nhờ cabin đợc treo bằng cáp mà hành trìnhcủa nó không bị hạn chế

Ngoài ra còn có loai thang máy dẫn động cabin lên xuống nhờ bánh răng , thanhrăng ( chuyên dùng để chở ngời phục vụ xây dựng các công trình cao tầng)

b) Thang máy thuỷ lực (bằng xylanh-pittông).

Đặc điểm của thang máy là cabin đợc đẩy từ dới lên nhờ pittông –xylanh thuỷlực nhng hành trình bị hạn chế Hiện nay thang máy thuỷ lực với hành trình tối đa18m , vì vậy không thể trang bị cho các công trình cao tầng, mặc dù kết cấu đơn giản, tiết kiệm giếng thang nhỏ hơn khi có cùng tải trọng so với dẫn động cáp, chuyển

động êm, an toàn, giảm đợc chiều cao tổng thể của công trình khi có cùng tầng phục

vụ, vì buồng thang đặt ở tầng trệt

c) Thang máy khí nèn.

3) Theo vị chí đặt tời khéo

Đối với thang máy điện.

Thang máy có bộ tời kéo đặt ở phía trên giếng thang

Thang máy có bộ tời kéo đặt ở phía dới giếng thang

Đối với thang máy dẫn động cabin lên xuống bằng bánh răng thanh răng thì bộ tời

+Điều khiển theo nhóm

c) Theo vị trí điều khiển.

+Điều khiển trong cabin

+Điều khiển ngoài cabin

+Điều khiển cả trong và ngoài cabin

b) Theo khối lợng vận chuyển của cabin.

+Loại nhỏ: Q<500kg

+Loại trung bình: Q= 500-1000kg

+Loại lớn: Q= 1000- 2000kg

+Loại rất lớn: Q>2000kg

6)Theo kết cấu các cụm cơ bản:

a) Theo kết câú của bộ tời kéo:

+ Bộ tời kéo có hộp giảm tốc

+ Bộ tời kéo không có hộp giảm tốc : Thờng dùng cho các loại thang máy có tốc độcao

+ Bộ tời kéo sử dụng động cơ 1 tốc độ, hai tốc độ, động cơ điều chỉnh vô cấp, độngcơ cảm biến tuyến tính

+ Bộ tời kéo có puly ma sát hoặc tang cuốn cáp để dẫn động cho cabin lên xuống.Loại có puly quay kéo theo cáp chuyển động là nhờ ma sát sinh ra giữa rãnh ma sátcủa puly và cáp loại này phải có đối trọng

c) Theo cách treo cabin và đối trọng.

+ Treo trực tiếp vào dầm trên của cabin

+ Có palăng cáp (thông qua các puly trung gian) vào dầm trên của cabin

+ Đẩy từ phía dới đáy cabin lên thông qua các puly trung gian

d) Theo hệ thống cửa cabin.

Đóng mở cửa tự động:khi cabin dừng đúng tầng thì cửa cabin và cửa tầng tự động mở

và đóng nhờ cơ cầu ở đầu cabin Thời gian đóng mở cửa điều chỉnh đợc

+ Theo kết cấu của cửa:

- Cánh cửa có dạng cử xếp lùa về hai phía, hoặc một phía

- Cánh cửa dạng tấm đóng mở bản lề một cánh hoặc hai cánh

Hai loại này thờng dùng cho loại thang máy có ngời đi khèm hoặc không có ngời đikèm

- Cánh cửa dạng tấm, hai cánh cửa mở chính giữa lùa về hai phía trên và dới hoặchai bên

+ Theo số cửa cabin:

- Thang máy có một cửa

- Hai cửa đối xứng nhau

- Hai cửa vuông góc nhau

b) Theo loại bộ hãm bảo hiểm an toàn cabin.

+ Hãm tức thời loại này thờng dùng cho loại thang máy có tốc độ thấp khoảng 45m/ph

+ Hãm êm loại này thờng dùng cho loại thang máy có tốc độ lớn hơn 45m/ph vàthang máy trở bệnh nhân

7)Theo vị chí của cabin và đối trọng

- Đối trọng bố trí phía sau

- Đối trọng bố trí một bên.

Trong thờng hợp khác đối trọng có thể bố trí ở một chỗ khác mà không cùng chungmột giếng thang với cabin

8) Theo quỹ đạo di chuyển của cabin.

a) Thang máy thẳng đứng là loại thang máy có cabin di chuyển theo phơng thẳng

đứng, hầu hết các thang máy sử dụng hiện nay là loại này

b) Thang máy nghiêng là loại thang máy có cabin di chuyển nghiêng một góc nhất

định so với phơng thẳng đứng

c) Thang máy zichzac là loại thang máy di chuyển theo đờng zichzac

IV Khái niệm về kí hiệu thang máy.

Thang máy đợc kí hiệu bằng các chữ và số, dựa vào các thông số cơ bản sau:Loại thang :

Theo thông lệ quốc tế ngời ta dùng các chữ cái LaTinh để kí hiệu nh sau:

- Thang trở khách: P(passenger)

- Thang trở bệnh nhân: B(bed)

- Thang trở hàng : F (Freighi)

+ Số ngời hoặc tải trọng : [ngời, kg]

+ Kiểu mở của thang máy:

- Mở chính giữa lùa về hai phía: CO (Centre opening)

- Mở một bên lùa về một phía: 2S (Single Side)

ví dụ : P11-CO-90-11/12-VVVF

ký hiệu trên nghĩa là:

+ Thang máy :chở khách

+ Tải trọng :11 ngời

+ Kiểu mở của : chính gữa lùa về hai phía

+ Tốc độ di chuyển của cabin: 90m/ph

+ Số điểm dừng : thang máy có 11 điểm dừng phục vụ trên tổng số 12 tầng.của toànhà

+ Hệ thống điều khiển: Bằng cách biến đổi tần số hoặc điện áp

Chơng II

Cấu Tạo Thang Máy

I Cấu tạo chung và nguyên lý hoạt động của thang máy.

Thang máy có nhiều kiểu dáng khác nhau nhng nhìn chung có các bộ phận chính

nh sau:

Bộ tời kéo cabin cùng hệ thống treo cabin, cơ cấu đóng mở cửa cabin và bộ hãmbảo hiểm, cáp nâng, đố trọng, hệ thống dẫn hớng cho cabin và đối trọng chuyển

động trong giếng thang; bộ phận giảm trấn cho cabin và đối trọng đặt ở đáy giếngthang; hệ thống hạn chế tốc độ tác động lên bộ hãm bảo hiểm để dừng cabin khi tốc

độ hạ vợt quá giới hạn cho phép, tủ điện điều khiển cùng các thiết bị điện để điềukhiển tự động thang máy hoạt động theo đúng chức năng và đảm bảo an toàn; cửacabin cùng cửa tầng cùng hệ thống khoá lên động

Hệ thống điều khiển thang máy là toàn bộ các trang thiết bị và linh kiện đện tửbán dẫn đảm bảo cho thang máy hoạt đông theo đúng chức năng yêu cầu và bảo đảm

an toàn

Các loại hệ thống điều khiển đã đợc trình bày trong phần phân loại thang máy.Thang máy chở ngời thờng dùng nguyên tắc điều khiển kết hợp cho năng suấtcao (cùng lúc có thể nhận nhiều lệnh điều khiển hoặc gọi tầng cả khi thang dừng và

di chuyển động ) Các nút ấn trên bảng điều khiển trong cabin cho phép thực hiệncác lệnh chuyển động đén các tầng cần thiết Các nút ấn ở cửa tầng cho phép hànhkhách gọi cabin đến cửa tầng cần thiết Các đèn tín hiệu ở cửa tầng và cabin cho biếttrạng thái làm việc của thang máy và vị trí hiện thời của cabin

Hệ thống điện của thang máy gồm có các mạch sau:

1) Mạch động lực:

Là hệ thống điều khiển dẫn động của thang máy để đóng mở cửa, đảo chiều độngcơ dẫn động và phanh của bộ tời kéo Hệ thống phải đảm bảo việc điều chỉnh tốc độchuyển động của cabin sao cho quá trình mở máy và phanh đợc êm dịu và dừngcabin chính xác

2) Mạch điều khiển:

Là hệ thống điều khiển tầng có tác dụng thực hiện một trơng trình điều khiển phứctạp, phù hợp với chức năng yêu cầu của thang máy hệ thống điều khiển tầng cónhiệm vụ : lu trữ các lệnh di chuyển từ cabin , các lệnh gọi tầng của khách hàng vàthực hiện các lện di chuyển hoặc dừng theo một chế độ u tiên nào đó, sau khi thựchiện xong lệnh điều khiển thì xoá bỏ , xác nhận và ghi nhận thờng xuyên vị trí củacabin và hớng chuyển động của nó Tất cả các hệ thống điều khiển tự động đều dùngnút ấn

3) Mạch tín hiệu:

Là các hệ thống đèn tín hiệu với các ký hiệu thống nhất hoá để báo hiệu tín hiệucủa thang máy, vị trí và hớng chuyển động của cabin.

- Mất điện, mất pha, đảo pha, mất đờng tiếp đất… Để hợp lý hoá

- Quá tải

- Cabin vợt quá giới hạn đặt công tắc hạn chế hành trình

- Đứt cáp tốc độ hạ cabin vợt quá giá trị cho phép

- Một trong các cáp nâng trùng quá giới hạn cho phép

- Cửa cabin hoặc một trong các cửa tầng cha đóng hẳn

Ngoài ra, đối với các thang máy có cửa lùa tự động, khi đóng cửa nếu gặp tr ớngngại vật thì cửa sẽ tự động mở và đóng lại thang máy trở ngời thờng đợc trang bị nút

ấn cấp cứu phòng khi có hoả hoạn( khi ấn nút này cabin sẽ hoạt đông theo một chế

đặc biệt nó chỉ nhận lệnh ở tầng có sự cố và hạ cabin xuống tầng một và mở cửa, chứkhông nhận lệnh ở bất cứ tầng nào khác)

II) Thiết bị cơ khí của thang máy:

+ Các thiết bị cố định trọng hệ thống thang máy:

- Ray dẫn hớng

- Giảm chấn

+ Cabin và các bộ phận liên quan:

- Khung cabin

- Ray dẫn hớng.

- Hệ thống treo cabin

- Buồng cabin

- Hệ thống cửa cabin và cửa tầng

+ Hệ thống cân bằng trong thang máy:

1) Các thiết bị cố định trong giếng thang.

Các thiết bị cố định trong giếng thang gồm có ray dẫn hớng , giảm chấn

động Ngoài ra ray dẫn hớng còn phải có đủ độ cứng vững để giữ trọng lợng cabin

và tải trọng cabin tựa lên ray dẫn hớng cùng các thành phần tải trọng động khi bộhãm bảo hiểm làm việc( trong trờng hợp đứt cáp hoặc cabin đi xuống với tốc độ lớnhơn tốc độ cho phép)

Ray dẫn hớng của các thang máy chở hàng loại nhỏ có thể là thép góc hoặc làcác thanh thép hình chữ U, ống thép… Để hợp lý hoá các loại thang máy khác thờng dùng các loạiray dẫn hớng chuyên dùng có độ chính xác chế tạo cao và các bề mặt tiếp xúc vớingàm dẫn hớng của cabin và đối trọng phải đợc làm nhẵn các thông số yêu cầu cơbản đối với ray dẫn hớng đã đợc quy định rất chặt chẽ trong tiêu chuẩn

Ray dẫn hớng gồm nhiều đoạn các đoạn ray đợc nối với nhau nhờ các tấm ốpphía sau ray và ngạch định vị có gia công cơ khí để đảm bảo độ chính xác cần thiết.Tấm ốp và chân ray đợc liên kết với nhau bằng các bu lông để bảo đảm độ cứng vữngcho các mối nối Có thể dùng chính một đoạn ray để thay cho tấm ốp nối ray dẫn h-ớng Chiều dài của toàn bộ ray dẫn hớng phải đảm bảo sao cho cabin và đối trọng ở

vị chí trên cùng và dới cùng thì các ngàm dẫn hớng cho cabin hoặc đối trọng vẫn tỳlên ray

Ray dẫn hớng phải đợc cố định chắc chắn vào kết cấu trịu lực của giếngthang.các mối nối cách nhau từ 1,5-3,5m Đối với giếng thang có kết cấu chịu lựcbằng thép thì có thể hàn hoặc bắt bulông Đối với giếng thang làm bằng gạch hoặc

bê tông thì có thể chôn bulông hoặc dùng vít nở thép để bắt các bản mã của mố cố

định ray Thờng thì ngời ta hay dùng vít nở nhiều hơn Các bản mã của mố cố định

đợc hàn với nhau sau khi đẵ căn chỉnh chính xác hoặc bắt bằng bu lông với nhau quacác lỗ

Ray dẫn hớng đợc cố định với bản mã của mố bằng hai cách: Dùng bulông bắtxuyên qua chân ray

Ray dẫn hớng đợc lắp đặt ở hai bên của cabin và đối trọng với độ chính xác cầnthiết theo yêu cầu đăt ra trong tiêu chuẩn lắp đặt thang máy( độ thẳng, độ thẳng

đứng của ray, khoảng cách các đầu ray… Để hợp lý hoá) hình ôvan, để có thể điều chỉnh và tháolắp dễ dàng

b) Giảm chấn.

Giảm chấn đợc lắp đặt dới đáy hố thang để dừng đỡ cabin và đối trọng trong trờnghợp cabin và đối trọng chuyển động xuống dới vợt quá giá trị đặt công tắc hạn chếhành trình dới cùng của thang máy.Giảm chấn phải có đủ độ cao, đủ độ lớn để khicabin hoặc đối trọng tỳ lên nó thì có đủ khoảng trống cần thiết phía dới phù hợp vớiTCVN6395-1998 vàTCVN6396-1998 cho ngời có trách nhiệm kiểm tra, điều chỉnh,sửa chữa

Loại giảm chấn cứng là một ụ tỳ làm bằng gỗ, thép, bê tông… Để hợp lý hoá có bọc đệm cao

su Loại này hiện nay rất ít đợc sử dụng, thờng chỉ rùng cho thang máy chở hàng cótốc độ nhỏ

Loai giảm chấn lò xo đợc dùng thông dụng cho các loai thang có tốc độ 0,5-1m/s.Giảm chấn thủy lực là loại tố nhất, thờng dùng cho thang máy có tốc độ trên 1m/s

Giảm chấn phải có độ cứng vững và hành trình cần thiết sao cho gia tốc dừng cabinhoặc đối trọng không vợt quá giá trị cho phép đợc quy định trong tiêu chuẩn.

2) Cabin và các thiết bị liên quan.

Cabin là bộ phận mang tải trọng của thang máy cabin phải có kết cấu sao cho cóthể tháo rời nó thành ngững bộ phận nhỏ Theo cấu tạo, thì cabin gồm hai phần: Kếtcấu chịu lực (khung cabin) và các vách che Trần, sàn tạo thành buồng cabin, trênkhung cabin có lắp các ngàm dẫn hớng, hệ thống cheo cabin, hệ thống tay đòn và bộhãm bảo hiểm, hệ thống cửa và cơ cấu đóng mở cửa… Để hợp lý hoá Ngoài ra cabin của thang máychở ngời phải đảm bảo các yêu cầu về thông gió, nhiệt độ vá ánh sáng

Nếu cabin có kích thớc lớn thì khung đứng và khung nằm liên kết với nhau bằngcác thanh giằng để tăng độ cứng vững và khả năng chịu lực của khung.

Các thanh thép dùng làm thành cabin có thể là thép cán song chúng có trọng lợnglớn Hiện nay các hãng chế tạo thang máy thờng dùng thép chế tạo bàng phơngpháp dập có trọng lợng nhẹ hơn

Trên khung của cabin có lắp hệ thống tay đòn phanh và các quả nêm của bộ hãmbảo hiểm Hệ thống tay đòn lên kết với cáp của hệ thống hạn chế tốc độ quay tay đòn

để tác động lên bộ quay tay hãm bảo hiểm dừng cabin tựa trên ray dẫn hớng khi tốc

độ hạ của cabin vợt quá tốc dộ cho phép

Tại các dầm trên, dới của khung đứng có lắp các ngàm dẫn hớng để đảm bảo chocabin chay dọc theo ray dẫn hớng trong quá trình chuyển động

b) Ngàm dẫn hớng :

Ngàm dẫn hớng có tác dụng dẫn hớng cho cabin và đối trọng chuyển động dọctheo thang dẫn hớng và khống chế độ dịch chuyển ngang của cabin và đối trọngtrong giếng thang không vợt quá giá trị cho phép Có hai loại ngàm dẫn hớng ngàmtrợt và ngàm con lăn

Ngàm trợt của các hãng thang máy khác nhau có kết cấu rất đa rạng loại ngàmTrợt có thể tự trợt trên bề mặt tiếp xúc với ray dẫn hớng với sai số cho phép do chếtạo và lắp đặt ray

Ngàm trợt thờng dùng cho thang máy có tốc độ không lớn Đối vớ thang máy cótốc độ lớn thì ngời ta thờng dùng ngàm con lăn, cho phép giảm ma sát, giảm độ ồn

và khả năng va đập khi cabin đi qua mối nối giữa các đoạn ray dẫn hớng

c) Hệ thống treo cabin

Do cabin và đối trọng đợc treo bằng nhiều sợi cáp riêng biêt cho nên phải có hệthống treo để đảm bảo cho các sợi cáp riêng biêt này có độ căng nh nhau

Trong trờng hợp ngợc lại, sợi cáp chịu lực lớn sẽ bị quá tải còn các sợi cáp trùng

xẽ bị trợt trên puly ma sát nên rất nguy hiểm Ngoài ra do có sợi chùng, sợi cáp căngnên các rãnh cáp trên puly mòn không đều Vì vậy mà hệ thống treo cabin phải đợctrang bị thêm tiếp điểm điện của mạch an toàn để ngắt điện dừng thang khi có mộttrong các sợi cáp chùng quá mức cho phép để phòng ngừa tai nạn Khi đó thang máychỉ hoạt động đợc khi có sự điều chỉnh độ căng của các cáp là nh nhau

và thẩm mỹ… Để hợp lý hoá ơc quy định chặt chẽ trong tiêu chuẩn Đ

Các yêu cầu trung đối với buồng cabin :

- Trần, sàn, vách cabin phải kín không có lỗ thủng Trần và sàn cabin liên kết vớikhung cabin bằng bulông Các bộ phận của buồng cabin liên kết với nhau bằng vítvới các tấm nẹp hoặc bắng các chi tiết liên kết chuyên dùng Riêng đối với một sốthang máy chở hàng , vách cabin có thể làm bằng lới thép, có quy cách đúng theotiêu chuẩn, phải đảm bảo độ bền và độ cứng vững cần thiết Đặc biệt trần cabin phải

có đủ độ cứng để có thể lắp đặt các trang thiết bị và chịu đựơc lực tập trung tại điểmbất kỳ do ngời đứng lên nóc thang máy thực hiện công việc sửa chữa và kiểm tra

- Buồng cabin phải đảm bảo yêu cầu về thông gió, thoát hiểm và ánh sáng Ngoài

ra buồng cabin còn phải có thiết bị liên lạc với bên ngoài, đề phòng trờng hợp có sự

cố xảy ra… Để hợp lý hoá

Sàn cabin thờng đợc chế tạo liền với khung nằm của cabin và có thể là loại sàncứng hoặc sàn động Loai sàn cứng là loại sàn đựơc bắt cứng với khung nằm củacabin.

Công dụng của sàn động là nhận biết đợc tải trọng có trong cabin và đóng mởmạch điều khiển theo chơng chình đã cài đặt cho phù hợp, vì vậy mà sàn động có rấtnhiều kiểu dáng tùy theo loại thang máy(loại điều khiển riêng biệt hay kết hợp, loại

đóng mở bằng tay hoặc tự động loai cửa quay hay cửa lùa… Để hợp lý hoá)

Thang máy hiện nay thờng là loại điều khiển kết hợp cửa lùa đóng mở tự động.Loại này cho phép gọi tầng khi cabin đang chuyển động nếu lợng tải trọng trongcabin cha đạt tới tải trọng danh nghĩa và không gọi tầng đợc khi cabin đã đủ tảitrọng

Khi đó lệnh gọi tầng chỉ thực hiện đợc khi cabin đã bớt tải Trong trờng hợp nàycabin phải có đủ hai tiếp điểm để đóng mở các tiếp điểm tơng ứng, cụ thể là:

- Tiếp điểm đảm bảo khi tải trọng bằng tải trọng danh nghĩa hoặc gần bằng tảitrọng danh nghĩa (do nhà sản xuất quy địng) thì các lệnh gọi tầng từ bên ngoài sẽmất tác dụng và chỉ thực hiện các lệnh điều khiển từ bên trong cabin

- Tiếp điểm bảo đảm cabin quá tải thì ngắt điện , thang máy không hoạt động,

đèn tín hiệu báo quá tải bật sáng

e) hệ thống cửa cabin và cửa tầng.

Cửa cabin và cửa tầng có vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm an toàn và có

ảnh hởng đến chất lợng, năng suất của thang máy, cửa cabin và cửa tầng thờng đợclàm bằng thép tấm dập, hoặc khung thép bịt thép tấm , ốp gỗ , ốp phoocmica Một

số thang máy chở hàng loại nhỏ có thể bịt bằng lới thép phần trên cửa

Theo cách đóng mở cửa thì có cửa quay, cửa lùa Cửa quay gồm loại một cánh,hai cánh, bốn cánh Cửa quay thờng dùng trong các loại thang chở hàng , ít dùng chothang trở ngời và thờng đóng mở bằng tay

Cửa lùa thờng là loai cửa lùa ngang loại một cánh, hai cánh, lùa về một phía hoặchai phía Loại cửa lùa thờng đóng mở tự động hoặc nửa tự động

Các yêu cầu an toàn đối với hệ thống cửa gồm:

- Đủ độ cứng vững độ bền , cửa đợc lắp kín khít và có kích thớc phù hợp với cácquy định tiêu chuẩn

- Cửa phải đợc trang bị hệ thống khoá cửa sao cho hành khách không thể tự mởcửa từ bên ngoài

- Cửa phải có khả năng chống cháy

- Loại cửa lùa tự động thì chỉ đợc đóng mở tự đông khi đến tầng hành khách yêucầu

- Cửa phải có tiếp điểm điện an toàn để bảo đảm rằng thang máy chỉ có thể hoạt

động đợc khi cửa cabin và cửa tầng đã đợc đóng và khoá đã sập Tuỳ theo loạicửa và phơng pháp dẫn động đóng mở cửa mà trang bị loai khoá cho phù hợp.Hầu hết các thang máy chở ngời hiện nay dùng loại cửa lùa, đóng mở tự động nhờ cơcấu riêng Phơng pháp này có u điểm : Kết cấu đơn giản, làm việc an toàn và có độtin cậy cao

3) Hệ thống cân bằng trong thang máy

Đối trọng, cáp nâng, cáp điện, cáp hoặc xích cân bằng là những bộ phận của hệthống cân bằng trong thang máy để cân bằng với trọng lơng cabin và tải trọng nâng.Việc chọn sơ đồ động học và trọng lợng các bộ phận của hệ thống cân bằng có

ảnh hởng lớn tới mômen tải trọng và công suất động cơ của cơ cấu dẫn động đến lựccăng lớn nhất của cáp nâng và khản năng kéo của puly ma sát

Đối trọng là bộ phận chính trong hệ thống cân bằng của thang máy Đối vớithang máy có chiều cao không lớn lắm, ngời ta chọn đối trọng sao cho trọng lợngcủa nó cân bằng với trọng lợng cabin và một phần tải trọng nâng, bỏ qua trọng lợngcáp nâng, cáp điện và không dùng cáp hoặc xích cân bằng

Khi thang máy có chiều cao nâng lớn, trọng lợng của cáp nâng và cáp điện là

đáng kể nên ngời ta dùng cáp nâng và cáp xích cân bằng để bù trừ phần trọng lợngcủa cáp điện và cáp nâng chuyển từ nhánh treo cabin sang nhánh treo đối trọng vàngợc lại khi thang máy hoạt động

cần khắc phục lực ma sát và lực quán tính , song khi cabin không có tải thì động cơphải khắc phục thêm lực cản đúng bằng tải trọng nâng danh nghĩa Q để hạ cabinhoặc nâng đối trọng Vì vậy ngời ta chọn đối trọng có hệ số cân bằng  sao cho lựccần thiết để nâng cabin đầy tải trọng bắng lực để hạ cabin không tải Phần trọng lợngkhông cân bằng khi nâng cabin đầy tải là(C+Q-Đ) và khi hạ cabin không tải là (Đ-C) Đối với thang máy có chiều cao nâng nhỏ , trọng lợng cáp nâng và cáp điệnkhông đáng kể và có thể bỏ qua.

Nh vậy ta có :

C+Q-Đ=Đ-C (3.2)

Thay giá trị (3.1) vào (3.2) và rút gọn ta đợc hệ số cân bằng là  =0,5

Nếu thang máy luôn làm việc với tải trọng nâng danh nghĩa Q thì hệ số cân bằnghợp lý nhất nh đã xác định là  =0,5

Trong các công sở đa số thang máy hoạt động với tải trọng danh nghĩa Q chỉvào những lúc cao điểm, còn phần lớn thời gian thang máy chỉ hoạt động với mộthoặc hai ngời trong cabin để tiết kiệm năng lợng, có thể lấy hệ số cân bằng thấp hơn(

 =0,5)

Đối trọng là một khung đứng hình chữ nhật gồm dầm trên, dầm dới Tại các

đầu ngàm trên và ngàm dới có lắp các ngàm dẫn hớng để đối trọng có thể trợt vàtựa trên ray dẫn hờng khi chuyển động Dầm trên của đối trọng liên kết với hệthống treo để đảm bảo cho các sợi cáp treo có độ căng nh nhau

Trong thang máy, ngàm dẫn hớng cho đối trọng thờng là ngàm trựơt và hệthống treo đối trọng thờng là hệ thống lò xo

Các quả đối trọng đợc đặt khít trong khung đối trọng sao cho chúng khôngthể dich chuyển trong khung , các quả đói trọng thờng làm bằng gang, đôi khi cònlàm bằng bê tông cốt thép, kích thớc đối trọng đợc tiêu truẩn hoá Trọng lợngtính toán của đối trong bằng tổng trọng lợng các quả đối trọng cộng với trọng l-ợng khung đối trọng

Đối với thang máy có tải trọng nâng lớn thì đối trọng và cabin đợc treo bằngpalăng và khi đó dầm trên của khung đối trọng có các puly của hệ thống palăngcáp

b) Xích và cáp cân bằng.

Khi thang máy có chiều cao trên 45 m hoặc trọng lợng cáp nâng có giá trịtrên 0.1Q thì ngời ta phải đặt thêm cáp hoặc xích cân bằng để bù trừ phần trọng l-ợng của cáp nâng và cáp điện chuyển từ nhánh treo đối trọng và ngợc lại khithang máy hoat động , đảm bảo mômen tải tơng đối ổ định trên puly ma sát.

Xích cân bằng thờng dùng cho thang máy có tốc độ dới 1,4m/s Đối vớithang máy có tốc độ cao, ngời ta dùng cáp cân bằng và có thiết bị kéo cáp không

bị xoắn

Tại thiết bị kéo căng cáp cân bằng phải có tiếp điểm điện an toàn để ngắtmạch điều khiển của thang máy khi có cáp cân bằng bị đứt hoặc độ giãn quá lớnkhi có sự cố với thiết bị kéo căng cáp cân bằng

Có 3 cách mắc cáp hoặc xích cân bằng trong hệ thống cân bằng:

+ Cabin - đối trọng : Cáp hoặc xích cân bằng mắc với cabin và đối trọng Khicabin trọng lợng cáp nâng chuyển dần từ nhánh treo cabin lên nhánh treo đốitrọng hoặc ngợc lại để bảo đảm lực căng của các nhánh cáp nâng treo cabin và

đối trọng luôn có giá trị ổn định

+ Cabin – giếng thang : Cáp hoặc xích cân bằng mắc với cabin và giếng thang.Khi cabin chuyển động thì trọng lợng cáp hoặc xích cân bằng chỉ bù trừ chonhánh cáp nâng treo cabin

+ Đối trọng- giếng thang: Cáp và xích cân bằng mắc với đối trọng và giếng thang.Khi cabin và đối trọng đợc palăng cáp thì sơ đồ các hệ thống cân bằng chỉthay đổi cách mắc cáp nâng còn các cáp xích phía dới cuả hệ thống cân bằngkhông thay đổi

Nhiệm vụ của bài toán cân bằng là: Với mỗi sơ đồ của hệ thống cân bằng ,sau khi đă tính trọng lợng của cabin, đối trọng, cáp nâng và cáp điện của cabin, taphải tính trọng lợng cần thiết của mỗi mét cáp hoặc xích cân bắng để bảo bảmmômen tải ổn định trên puly ma sát khi thang máy làm việc

c) Cáp nâng

Cáp đợc bện từ những sợi thép cacbon có giới hạn bền 1400-1800N/m2 Cácsợi thép đợc chế tạo bằng công nghệ kéo nguội có đờng kính khoảng từ 0.5-3 mm

và đợc bện thành cáp bằng thiết bị chuyên dùng

Cấu tạo và các đặc tính của các loại cáp thép có thể tham khảo trong các tài liệuchuyên ngành vá máy nâng chuyển Trong thang máy chỉ dùng loại cáp bện kép(cáp hai lớp) gồm các rãnh 1 bện từ các sợi thép 2 và các rãnh đợc bện quanh lõi3) Lõi cáp dùng trong thang máy thờng là lõi dây có u điểm là cáp mềm, dễ uốncong và khả năng tự bôi trơn tốt

Cáp bện có ảnh hởng lớn tới độ bền của cáp Các loai cáp đợc dùng làm cápnâng trong thang máy có các cách bện sau:

Cáp bện xuô là các sợi thép trong rãnh bện cùng chiều bện của các rãnhquanh lõi Các xợi cáp tiếp súc với nhau tơng đối tốt nên loại này tơng đối mềmvà

có tuổi thọ cao nhng dễ bị bung ra và xoắn lại, nhất là treo vật nâng trên một sợicáp

Cáp bện chéo có chiều bện của các sợi thép trong rãnh ngợc với chiều bệncủa các rãnh trong lõi Loại này có độ cứng lớn hơn loại cáp bện xuôi, khó bịbung ra và xoắn lại

Cáp bện hỗn hợp là cáp mà trong một số rãnh đợc bện xuôi còn trong một sốrãnh khác thì bện chéo , loại này tuy khó chế tạo nhng có u điểm của cả hai loaicáp trên

Cáp có tiếp xúc điểm là loại có đờng kính các sợi thép trong rãnh bằnh nhaunên giữa các sợi thép có tiếp xúc điểm với nhau Do tiếp xúc điểm nên khi cáp bịuốn cong, các sợi thép đè lên nhau và giữa các sợi thép có ma sát làm chúngchóng mòn và dễ đứt từng sợi

Cáp có tiếp súc đờng là các sợi cáp có đờng kính sợi khác nhau bện thànhrãnh với các lớp bện có bớc bện bằng nhau làm các sợi thép kề nhau tiếp súc vớinhau trên suốt chiều dài đờng kính khác nhau của các sợi thép trong rãnh tạo

điều kiện cho chúng xếp đầy tiết diện cáp Các sợi thép nhỏ và lớn trong rãnh đợc

sử dụng hợp lý vừa bảo đảm độ bền và độ bền lâu của cáp Các sợi thép bện ngoài

có đờng kính lớn hơn để đảm bảo cho cáp lâu bị mòn và đứt trong quá trình làmviệc

Đặc điểm của cáp nâng trong thang máy là cáp bị kéo căng ngay cả khi thangmáy không làm việc Do đó việc tính toán, chọn và sử dụng cáp đúng đắn theoyêu cầu và quy định trong tiêu chuẩn là những yếu tố quyết định đến độ bền, độ

an toàn và độ tin cậy

Cáp hỏng chủ yếu do ứng suất mỏi nên không xảy ra tức thời mà phát triểndần dần theo thời gian Quá trình phá hỏng cáp là quá trình đứt dần từng sợi thép

từ ngoài vào trong và có thể dễ dàng kiểm tra bằng mắt thờng Do đó trên cơ sởnghiên cứu và kinh nghiệm sử dụng mà ngời ta quy định số sợi đứt cho phép trênmột bớc bện, nếu cha đến giới hạn đó thì cáp vẫn làm việc an toàn Chiều dài mộtbớc bện đợc xác định theo quy tắc sau: Đếm dọc theo trục cáp sao cho số rãnhbằng đúng số rãnh cáp có trên tiết diện ngang của cáp

Nếu lớp sợi thép ngoài cùng của cáp bị ăn mòn thì tuỳ thuộc theo độ mòn mà

số sợi đứt cho phép trên một bớc bện của sợi cáp phải lấy giảm đi và đã dợc quy

định chặt chẽ theo tiêu chuẩn Nếu độ mòn của các sợi thép ngoài cùng đạt 40%

so với đờng kính của nó thì ta phải thay cáp mặc dù các sợi thép cha đứt

Điều kiện cơ bản đảm bảo độ tin cậy, độ an toàn và độ bền lâu của cáp là sửdụng cáp theo tính toán và quy định theo tiêu chuẩn Thờng xuyên và định kỳkiểm tra , bảo dỡng cáp, các chi tiết cố định đầu cáp phải đủ bền và có độ tin cậycao

Yêu cầu đối với chi tiết cố định đầu cáp là: Chắc chắn dễ kiểm tra, dễ tháolắp thay thế, kết cấu đơn giản, cáp không bị uốn đột ngột tại chỗ cố định đầu cáp

Đối với thang máy chở hàng, có thể dùng phơng pháp tết cáp và dùng bulôngchữ U Trong cả hai phơng pháp này, cáp phải đợc đỡ bằng vòng lót có rãnh làmột cung tròn hoặc hình thang để tránh co cáp khỏi bị uốn đột ngột và giảm ứngsuầt tiếp xúc Phơng pháp tết cáp đợc thực hiện bằng phơng pháp tháo bung đầucáp đã tháo và thân cáp rồi dùng sợi thép cuốn ngoài một đoạn bằng 20-25 lần đ-ờng kính cáp Phơng pháp này tốn nhiều công sức và đòi hỏi ngời tết cáp phải cótay ngề cao để đảm bảo tết đúng kỹ thuật Khi dùng bulông ch U, tấm đệm ở phíacác đai ốc có rãnh hình thang hoặc tròn để ép càp và đợc đặt về phía nhánh cáplàm việc còn đầu tự do của cáp đợc ép bằng bulông Số lợng bulông kẹp cápkhông ít hơn 3 và chọn theo đờng kính của cáp theo quy định trong tiêu chuẩn.Khoảng cách gữa các bulông kẹp cáp và chiều dài đầu cáp tự do không dới sáulần đờng kính cáp

Thang máy chở ngời thờng áp dụng phơng pháp cố định đầu cáp bằng ốngcôn và bằng khoá chêm Xỏ đầu cáp qua lỗ nhỏ của ống côn, tháo bung đầu cáp

và cắt bẻ gập các sợi thép trong rãnh và lau sạch dầu, rút cáp cho đầu cáp nằmtrong ống côn rồi tiến hành đổ trì vào ống côn Phơng pháp cố địng đầu cáp bằngống côn là phơng pháp chắc chắn và có độ tin cậy cao nhất nhng không tháo lắp

và điều chỉnh đợc Phơng pháp cố định đầu cáp bằng khoá chêm cho phép tháolắp rất nhanh bằng tay mà không cần các dụng cụ chuyên dùng

Các chi tiết cố định đầu cáp đã đợc tiêu chuẩn hoá Khi sử dụng ta cần phảitính toán hoặc chọn theo đờng kính hoặc lực căng cáp, tuân thủ các yêu cầu vàquy định trong tiêu chuẩn

d) Bộ tời kéo.

Tuỳ theo sơ đồ dẫn động má bộ tời kéo đợc đặt ở trọng phòng máy dẫn độngnằm ở phía trên, phía dới hoặc nằm cạnh giếng thang

Theo phơng pháp dẫn động có bộ tời kéo dẫn động thuỷ lực và bộ tời kéo dẫn

động điện Bộ tời kéo dẫn động thuy lực chỉ dùng cho thang máy có chiều caokhông lớn, bộ tời kéo dẫn động điện là thông dụng hơn cả và trong phần này taxét loại này

Bộ tới kéo dẫn động điện chia ra làm hai loại chính:

+ Bộ tời kéo có hộp giảm tốc Gồm động cơ điện, hộp gảm tốc, khớp nối,phanh và puly ma sát hoặc tang cuốn cáp Bộ tời kéo có giảm tốc thờng chỉ dùngthang máy có tốc độ danh nghĩa của cabin dới 1,4m/s đồ với thang máy chở hàng

có tốc độ thấp( dới 0,5m/s ) thì có thể dùng động cơ điện một tốc độ Đối với cácloại thang máy khác, ngời ta thờng dùng bộ tời kéo có giảm tốc với động cơ điệnhai tốc độ, đặc biệt trong thang máy chở ngời hiện đại, ngời ta thờng dùng độngcơ điện điều chỉnh tốc độ vô cấp để đảm bảo cho cabin chuyển động êm dịu trongquá trình mở máy hoặc là phanh và có độ dừng chính xác trớc cửa tầng Bộ tờikéo trong thang máy thờng dùng hộp giảm tốc trục vít - bánh vít do có tỷ sốchuyền lớn, gọn nhẹ làm việc êm , đỡ ồn

Đối với thang máy có tốc độ lớn ngời ta thờng dùng bộ tời kéo không có hộpgiảm tốc puly ma sát , phanh đợc lắp trực tiếp vào trục đông cơ , thông qua bộtruyền Loại này thờng dùng động cơ điện một chiều có tốc độ quay nhỏ và đợcmắc theo hệ thống máy phát - động cơ, cho phép điều chỉnh vô cấp tốc độ quaycủa động cơ, đảm bảo cho cabin chuyển động êm dịu và dừng chính xác

Hiện nay bộ tời kéo và tang cuốn cáp đợc sử dụng hạn chế và chỉ dùng chothang máy chở hàng có chiều cao không lờn và tải trọng nâng lớn Tuy nhiên vìmột lỳ do nào đó mà không thể sử dụng đối trọng trong hệ thống chuyến – dẫn

động thang máy thì việc sử dụng bộ tời kéo với thang cuốn cáp là tất yếu

Bộ tời kéo buly ma sát dợc sử dụng rộng rãi trong hầu hết các loại thang máy do

có các u điểm sau:

- Do cáp treo cabin và đối trọng chỉ vắt qua rãnh cáp của buly ma sát mà bộ tờikéo và buly ma sát có kích thớc nhỏ, không phụ thuộc chiều cao nâng của thang máy( kích thớc của tang cuốn cáp phụ thuộc vào chiếu cao nâng ) Trong nhiều trờnghợp puly ma sát có thể lắp thêm côngxôn trên trục ra của hộp giảm tốc nên quá trìnhtháo lắp dễ dàng, tốn ít công sức

Làm việc an toàn do có thể treo cabin và đối trọng bằng nhiều sợi cáp riêng biệtnên không thể đứt cùng một lúc và khi cabin lên đến điểm trên cùng, nếu công tắcdừng tầng và công tắc hạn chế hành trình bị hỏng thì đối trọng có thể tựa trên giảmchấn ở đáy hố thang, cáp trùng và trợt trên các rãnh của buly ma sát để đảm bảo antoàn

Tuy nhiên cáp làm việc với puly ma sát chóng bị mòn hơn so với tang cuốn cáp.vì vậy việc chăm sóc và bảo dỡng, theo dõi trạng thái mòn của cáp trong quá trình sửdụng thang máy có ý nghĩa rất lớn

Tang cuốn cáp trọng thang máy phải là tang có xẻ rãnh (loai rãnh sâu) và cuốnmột vòng cáp Cấu tạo và tính toán tang cuốn cáp có thể tham khảo trong các tài liệuchuyên ngành về máy nâng – vận chuyển Để đảm bảo độ bền và độ bền lâu củacáp, đờng kính tang cuốn lên tang là ít nhất 2 sợi với thang máy chở hàng và ít nhất

là 3 sợi với thang máy chở ngời, chở hàng có ngời đi kèm Các sợi cáp đợc cuốn lêncabin và đối trọng theo hai chiều ngợc nhau Khi các nhánh cáp treo đối trọng nhảkhỏi tang để hạ đối trọng nhì các nhánh cáp treo cabin cuốn vào các rãnh cáp vừa đ-

ợc giải phóng bởi cáp treo đối trọng để nâng cabin và ngợc lại trong quá trình làmviệc các nhánh treo cabin và đói trọng luôn nằm cạnh nhau và cuốn ngợc chiều nhautrên thang Trọng lợng đối trọng cân bằng với trọng lợng cabin và một phần tải trọngtrong cabin để đảm bảo momen trên trục tang có giá trị nhỏ nhất Khác với tang cuốncáp, puly ma sát có rãnh cáp riêng mà không theo hình xoắn ốc, mỗi sợi cáp riêngbiêt đợc vắt qua một rãnh cáp trên puly ma sát và hai đầu của sợi cáp đợc cố địng bởicabin và đối trọng thông qua hệ thống treo đảm bảo cho các sợi cáp có độ căng nhnhau , rãnh cáp trên puly ma sát ít nhất là 2 đố với thang máy chở hàng và là 3 vớithang máy trở ngời Hình dạng mặt cắp trên puly ma sát có ảnh hởng đến khả năngtruyền lực bằng ma sát và tuổi thọ của nó Có 3 loại rãnh cáp : rãnh tròn, rãnh tròn có

xẻ dới và rãnh hình thang

e) Thiết bị an toàn cơ khí.

Thiết bị an toàn cơ khí trong thang máy có vai trò đảm bảo an toàn cho thangmáy và hành khách khi xẩy ra sự cố nh: Đứt cáp, cáp trơt trên rãnh puly và ma sát,cabin hạ với tốc độ quá giá trị cho phép Thiết bị an toàn cơ khí trong thang máygồm có hai bộ phận chính: Bộ hãm bảo hiểm và bộ hạn chế tốc độ.

+ Bộ hãm bảo hiệm

Để tránh cho cabin rơi tự do trong giếng thang khi đứt cáp hoặc hạ với tốc độ vợtquá giá trị cho phép, bộ hạn chế tốc độ tác động lên bộ hãm bảo hiểm để đứng và giữcabin tựa trên các ray dẫn hớng Cabin của tất cả các loại thang máy đều phải trang

bị bộ hãm bảo hiểm Bộ hãm đối trọng cần đợc trang bị, bộ hãm bảo hiểm khi đốitrọng nằm ở phía trên lối đi hoặc nơi có ngời đứng

Theo nguyên lý làm việc có các loại bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời và bộhãm bảo hiểm êm (có độ trợt lớn) Bộ hãm bảo hiểm tức thời đợc dùng trong thangmáy có tốc độ dới 0,7m/s và theo cấu tạo của bộ phận công tác có bộ hãm bảo hiểmkiểu bánh cam và bộ hãm bảo hiểm kiểu nêm Bộ hãm bảo hiểm kiểu bánh cam chỉdùng cho thang máy chở hàng loại nhỏ.Thang máy có tốc độ trên 1m/s thờng đợctrang bị bộ hãm bảo hiểm kiểu nêm với bộ phận công tác là nêm hoặc má kẹp

Theo sơ đồ dẫn động có bộ hãm bảo hiểm mắc với cáp nâng ( cho thang máydùng tang cuốn ) và bộ hãm bảo hiểm mắc với cáp của bộ hạn chế tốc độ (cho thangmáy dùng puly ma sát )

Theo số lợng bề mặt tác động có loai tác động một bên (chỉ có bộ phận công tác ở

mộ bên ray còn bên kia là ngàm cứng ) và loại tác động hai bên ( cả hai bên ray đều

có cam hoặc nêm), loại tác động hai bên đợc dùng phổ biến hơn

+ Bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời mắc với cáp nâng

Bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời mắc với cáp nâng thờng chỉ dùng cho thang máychở hàng với tang quấn cáp, có nhiều phơng án dẫn động

+ Bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời mắc với bộ hạn chế tốc độ

bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời mắc với bộ hạn chế tốc độ dùng cho các loạithang máy có cơ cấu nâng dùng puly ma sát

+ Bộ hãm bảo hiểm tác động êm

đối với thang máy tốc độ cao, nên dùng bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời xẽcho gia tốc dừng rất lớn gây gia lực quán tính lớn, không những ảnh hởng đến kêt

cầu chịu lực của thang máy mà còn ảnh hởng tới hành khác trong cabin Vì vậythang máy có tốc độ danh nghĩa cuả cabin trên 1m/s thờng đợc trang bị bộ hãm bảohiểm tác động êm (có độ trợt lớn ) có mômen không đổi.

Hình

1,2 các tay đòn; 3 khớp ; 4 trục; 5 lồ xo nén;

6 đai ốc; 7 ụ tỳ; 8 raydẫn hớng cabin; 9 quả nêm

Cấu tạo bộ hãm bảo hiểm tác động êm với mô men phanh không đổi

Bộ hãm bảo hiểm gồm hai tay đòn 1 và 2 có thể xoay quang khớp 3 gắn trênkhung chịu lực của cabin Trọng trạng thái làm việc bình thờng,giữa tay dẫn hớng 8

và các bề mặt chuyển động của quả nêm 9 và vỏ phanh có khe hở  Khe hở  cóthể điều chỉnh bằng các vặn các đai ốc 6 trên trục 4

Lò xo 5 bị nén luôn tì hai đầu của nó để đẩy các tay đòn 1,2 ra Các ụ tỳ 7 dùng

để khống chế vị trí của các tay đòn và đẩm bảo cho các khe hở giữa nêm và vỏ phanhvới ray dẫn hớng đều là 

Khi có sự cố cáp của bộ hạn chế tốc độ dừng làm quả nêm 9 dừng theo songcabin vẫn tiếp tục đi xuống nên quả nêm vẫn chuyển động tơng đối đi lên trọng vỏcủa nó, ăn hết các khe hở  v ép v o răy dẫn hớng 8 cấu tạo của quả nêm chophép nó chỉ có thể chuyển động đi lên trọng vỏ nêm với hành trình h, để đảm bảo lựcnén của quả nêm và ray dẫn hớng có giá trị nhất định Khi có lực nén từ quả nêm vàoray dẫn hớng, tay đòn 1 và 2 xoay quang khớp 3 theo chiều mũi tên nh hình vẽ làxuất hiện các khe hở giữa tay đòn 1,2 và các đai ốc 6 và nén lò xo 5 lực nén lò xo 5

gây nên mome trên các tay đòn 1 vá 2tạo nên lực nén không đổi trên bề mặt ray dẫnhớng làm cabin dừng êm và có độ trợt trên ray.

Ngoài bộ hãm bảo hiểm có mômen phanh không đổi trên, trong thang máy có tốc

độ cao còn dùng loại bộ hãm bảo hiểm tác động êm với mômen phanh tăng dần + Bộ hạn chế tốc độ

Khi cabin hạ với tốc độ vợt quá giá trị cho phép, bộ hạn chế tốc độ qua hệ thốngtay đòn tác động lên bộ hãm bảo hiểm để dừng cabin tựa trên các ray dẫn hớng Giátrị cho phép của tốc độ hạ cabin lấy tuỳ theo loại thang máy theo quy định trong tiêuchuẩn Khi cabin chuyển động bộ hạn chế tốc độ cũng quay theo do cáp của bộ hạnchế tốc độ có liên hệ với các tay đòn cuả bộ hãm bảo hiểm gắn trên cabin Cáp của

bộ hạn chế tốc độ là một vòng khép kín, phía trên mắc với puly của bộ hạn chế tốc

độ, phía dới mắc với puly của thiết bị kéo căng Bộ hạn chế tốc độ đợc lắp đặt trongbuồng nằm phía trên giếng thang còn thiết bị kéo căng đợc đặt dới hố thang

Thiết bị kéo căng có công dụng đảm bảo cho cáp của bộ hạn chế tốc độ không bịxoắn và có đủ độ căng để truyền lực ma sát ( khi chuyển động, nó làm bộ hạn chế tốc

độ quay theo ) Còn sử dụng đối trọng dới dạng cônxôn để tạo độ căng cần thiết chocác hạn chế tốc độ

Bộ hạn chế tốc độ làm việc theo nguyên lý phanh ly tâm: Khi trục quay đạt tới sốvòng quay tới hạn, các quả văng gắn trên trục sẽ tách ra xa tâm quay dới tác dụng lực

ly tâm và mắc vào các vấu cố đinh vỏ phanh để dừng trục quay

Phần 2

Thiết Kế Thang Máy Cứu Hộ

I,Hệ thống cơ khí sử dụng trong thang máy

6,8, Bảng điều khiển trên thang

7, Cửa buồng thang

độ cho phép)

Ray dẫn hớng của các thang máy chở hàng loại nhỏ có thể là thép góc hoặc làcác thanh thép hình chữ U, ống thép… Để hợp lý hoá các loại thang máy khác thờng dùng các loạiray dẫn hớng chuyên dùng có độ chính xác chế tạo cao và các bề mặt tiếp xúc vớingàm dẫn hớng của cabinvà đố trọng phải đợc làm nhẵn Các thông số yêu cầu cơbản đối với ray dẫn hớng đã đợc quy định rất chặt chẽ trong tiêu chuẩn

Ray dẫn hớng

1 ray; 2 tấm nối ray

Ray dẫn hớng gồm nhiều đoạn Các đoạn ray đợc nối với nhau nhờ các tấm đỡphía sau ray và ngạch định vị có gia công cơ khí để đảm bảo độ chính xác cần thiết.Tấm ốp và chân ray đợc liên kết với nhau bằng các bulông để bảo đảm độ cứng vữngcho các mối nối Có thể dùng chính một đoạn ray để thay cho tấm ốp nối ray dẫn h-ớng Chiều dài của toàn bộ ray dẫn hớng phải đảm bảo sao cho cabin và đối trọng ở

vị chí trên cùng và dới cùng thì các ngàm dẫn hớng cho cabin hoặc đối trọng vẫn tỳlên ray

Ray dẫn hớng phải đợc cố định chắc chắn vào kết cấu chịu lực của riếng thang.Các mối nối cách nhau từ 1,5-3,5m Đối với giếng thang có kết cấu chịu lực bằngthép thì có thể hàn hoặc bắt bulông Đối với giếng thang làm bằng gạch hoặc bêtông thì có thể chôn bulông hoặc dùng vít nở thép để bắt các bản mã của mố cố địnhray Thờng thì ngời ta hay dùng vít nở nhiều hơn Các bản mã của mố cố định đợchàn với nhau sau khi đẵ căn chỉnh chính xác hoặc bắt bằng bu lông với nhau qua các

lỗ

do độ lún của toà nhà mới xây dựng và do biến dạng khi thay đổi nhiệt độ

Ray dẫn hớng đợc lắp đặt ở hai bên của cabin và đối trọng với độ chính xác cầnthiết theo yêu cầu đăt ra trong tiêu chuẩn lắp đặt thang máy( độ thẳng, độ thẳng đứngcủa ray, khoảng cách các đầu ray… Để hợp lý hoá)hình ôvan, để có thể điều chỉnh và tháo lẳ dễdàng

2) Giảm chấn.

Giảm chấn đợc lắp đặt dới đáy hố thang để đỡ cabin và đối trọng trong trờng hợpcabin và đối trọng chuyển động xuống dới vợt quá giá trị đặt công tắc hạn chế hànhtrình dới cùng của thang máy Giảm chấn phải có đủ độ cao, đủ độ lớn để khi cabinhoặc đối trọng tỳ lên nó thì có đủ khoảng trống cần thiết phía dứơi phù hợp vớiTCVN6395-1998 vàTCVN6396-1998 cho ngời có trách nhiệm kiểm tra, điều chỉnh,sửa chữa

Thang máy cứu hộ dùng loại giảm chấn thuỷ lực là loại tốt nhất , để đảm bảo antoàn cho ngới xử dụng Loại này thờng dùng cho thang máy có tốc độ trên 1m/s

Giảm chấn thuỷ lực

1 đầu đỡ; 2 ló xo chịu nén; 3 đệm cao su;

4 khoang chứa dầu; 5 xylanh; 6 lõi;

7,8 lỗ dầu ; 9 đai ốc ; 10 lò xo

Loại giảm chấn cứng là một ụ tỳ làm bằng gỗ, thép, bê tông… Để hợp lý hoá có bọc đệm cao su.Loại này hiện nay rất ít đợc sử dụng, thờng chỉ rùng cho thang máy chở hàng có tốc

độ nhỏ

Loai giảm trấn lò xo đợc dùng thông dụng cho các loại thang có tốc độ 0,5-1m/s.Giảm chấn thủy lực là loại tố nhất, thờng dùng cho thang máy có tốc độ trên 1m/s Giảm chấn phải có độ cứng vững và hành trình cần thiết sao cho gia tốc dừng cabinhoặc đối trọng không vợt quá giá trị cho phép đợc quy định trong tiêu chuẩn

3, ngàm dẫn hớng :

Ngàm dẫn hớng có tác dụng dẫn hớng cho cabin và đối trọng chuyển động dọctheo thang dẫn hớng và khống chế độ dịch chuyển ngang của cabin và đối trọng trong giếng thang không vợt quá giá trị cho phép Có hai loại ngàm dẫn hớngngàm trợt và ngàm con lăn.

Đối với thang máy cứu hộ ta dùng ngàm con lăn:

đầu của ray còn các con lăn 2 đợc đặt ở hai bên ray dẫn hớng

Hệ thống tay đòn, chốt xoay và lò xo có tác dụng luôn ép con lăn có thể dịchchuyển trong quá trình chuyển động, do ray dẫn hớng có sai số khi chế tạo và lắp

đặt Tuy nhiên các con lăn bên chỉ đợc dịch chuyển không quá 1mm và sau đó tay

đòn lắp con lăn tỳ lên vấu cứng để khống chế độ dịch chuyển ngang của cabin Độdịch chuyển của con lăn 1 lắp ở đầu các ray có thể cho phép lớn hơn Con lăn th ờng

đợc lắp với ổ bi và có nắp che kín, mặt lăn của con lăn có thể đuợc bọc cao su hoặcphủ chất dẻo

5) Buồng cabin

Vật liệu làm buồng thang máy thờng đợc làm bằng thép tấm (chế tạo bằng phơngpháp dập) với các gân để đảm bảo độ cứng vững và có trọng lợng nhỏ Ngoài ra, váchcabin có thể làm bằng gỗ ,kính Các kích thớc của buồng cabin, độ dầy và kích cỡcủa các bộ phận buồng thang may, các yêu cầu về độ bền , độ cứng, độ chống cháy

và thẩm mỹ… Để hợp lý hoá ơc quy định chặt chẽ trong tiêu chuẩn đ

Các yêu cầu trung đối với buồng cabin :

- Buồng cabin phải đảm bảo yêu cầu về thông gió, thoát hiểm và ánh sáng Ngoài gia buồng cabin còn phải có thiết bị liên lạc với bên goài ,đề phòng trờng hợp

có sự cố xảy ra… Để hợp lý hoá

Sàn cabin thờng đợc chế tạo liền với khung nằm của cabin, và ta chọn sàn ở đây

điểm để đóng mở các mạch điều khiển tơng ứng, cụ thể là:

- Tiếp điểm đảm bảo khi tải trọng bằng tải trọng danh nghĩa hoặc gần bằng tảitrọng danh nghĩa (do nhà sản xuầt quy địng) thì các lệnh gọi tầng từ bên ngoài sẽmất tác dụng và chỉ thực hiện các lệnh điều khiển từ bên trong cabin.

- Tiếp điểm bảo đảm cabin quá tải thì ngắt điện , thang máy không hoạt động,

đèn tín hiệu báo quá tải bật sáng, để bảm bảo an toàn cho khách hàng sử dụng

6) Hệ thống cửa cabin và cửa tầng.

Cửa cabin và cửa tầng có vai trò rất quan trọng trọng việc bảo đảm an toàn và có

ảnh hởng đến chất lợng, năng xuất của thang máy, cửa cabin và cửa tầng thờng đợclàm bằng thép tấm

Loại cửa lùa, ta chọn loại cửa lùa ở đây là loại cửa lùa hai cánh đóng mở tự động

tự động mở từ giữa ra, bằng cơ cấu đóng mở đặt trên nóc cabin ngay cả cabin đứngtrớc cửa tầng Khi cửa đóng gặp chớng ngại vật thì cửa tự động mở ra và tiếp tục

đóng lại để tránh tình trạng ngời cha vào hẳn bị kẹt giữa cửa và cháy động cơ của cơcấu đóng mở cửa và đảm bảo an toàn cho khách hàng

Các yêu cầu an toàn đối với hệ thống cửa gồm:

- Đủ độ cứng vững độ bền , cửa đợc lắp kín khít và có kích thớc phù hợp với cácquy định tiêu chuẩn

- Cửa phải có tiếp điểm điện an toàn để bảo đảm rằng thang máy chỉ có thể hoạt

động đợc khi cửa cabin và cửa tầng đã đợc đóng và khoá đã sập Tuỳ theo loại cửa vàphơng pháp dẫn động đóng mở cửa mà ta trang bị loại khoá cho phù

7) Hệ thống cân bằng trong thang máy

Đối trọng, cáp nâng, cáp điện, cáp hoặc xích cân bằng là những bộ phận của hệthống cân bằng trong thang máy để cân bằng với trọng lợng cabin và tải trọng nâng

Đối trọng là bộ phận chính trong hệ thống cân bằng của thang máy Đối vớithang máy có chiều cao không lớn lắm, ngời ta chọn đối trọng sao cho trọng lơngcủa nó cân bằng với trọng lợng cabin và một phần tải trọng nâng, bỏ qua trọng lợngcáp nâng, cáp điện và không dùng cáp hoặc xích cân bằng

Khi thang máy có chiều cao nâng lớn, trọng lợng của cáp nâng và cáp điện là

đáng kể nên ngời ta dùng cáp nâng và cáp xích cân bằng để bù trừ phần trọng lợngcủa cáp điện và cáp nâng chuyển từ nhánh treo cabin sang nhánh treo đối trọng vàngợc lại khi thang máy hoạt động

Nh vậy ta có :

C+Q-Đ=Đ-C (3.2)

Thay giá trị (3.1) vào (3.2) và rút gọn ta đợc hệ số cân bằng là  =0,5

Nếu thang máy luôn làm việc với tải trọng nâng danh nghĩa Q thì hệ số cân bằnghợp lý nhất nh đã xác định là  =0.5

Nh vậy ta có :

Đ= 1000+0,5x2000 = 20000kg

Đối trọng là một khung đứng hình chữ nhật gồm dầm trên, dầm dới Tại các đầungàm trên và ngàm dới có lắp các ngàm dẫn hớng để đối trọng có thể trợt và tựa trênray dẫn hờng khi chuyển động Dầm trên của đối trọng liên kết với hệ thống treo để

đảm bảo cho các sợi cáp treo có độ căng nh nhau

Trong thang máy, ngàm dẫn hớng cho đối trọng là ngàm trựơt và hệ thống treo

đối trọng thờng là hệ thống lò xo

Các quả đối trọng đợc đặt khít trong khung đối trọng sao cho chúng không thểdich chuyển trong khung , các quả đối trọng thờng làm bằng gang, đôi khi còn làmbằng bê tông cốt thép kích thớc đối trọng đợc tiêu truẩn hoá Trọng lợng tính toáncủa đối trong bằng tổn trọng lợng các quả đối trọng cộng với trọng lợng khung đốitrọng

9) Xích và cáp cân bằng.

Xích cân bằng thờng dùng cho thang máy có tốc độ dới 1,4m/s Đối với thangmáy có tốc độ cao, ngời ta dùng cáp cân bằng và có thiết bị kéo cáp không bịxoắn.Tại thiết bị kéo căng cáp cân bằng phải có tiếp điểm điện an toàn để ngắt mạch

điều khiển của thang máy khi có cáp cân bằng bị đứt hoặc độ giãn quá lớn khi có sự

cố với thiết bị kéo căng cáp cân bằng

Có 3 cách mắc cáp hoặc xích cân bằng trong hệ thống cân bằng:

+ Cabin - đối trọng (C-Đ) : Cáp hoặc xích cân bằng mắc với cabin và đối trọng.Khi cabin trọng lợng cáp nâng chuyển dần từ nhánh treo cabin lên nhánh treo đốitrọng hoặc ngợc lại để bảo đảm lực căng của các nhánh cáp nâng treo cabin và đốitrọng luôn có giá trị ổn định

+ Cabin – giếng thang (C –GT) : cáp hoặc xích cân bằng mắc với cabin vàgiếng thang Khi cabin chuyển động thì trọng lợng cáp hoặc xích cân bằng chỉ bù trừcho nhánh cáp nâng treo cabin

+ Đối trọng- giếng thang (Đ- GT): cáp và xích cân bằng mắc với đối trọng vàgiếng thang

Nhiệm vụ của bài toán cân bằng là: Với mỗi sơ đồ của hệ thống cân bằng , sau khi đătính trọng lợng của cabin, đối trọng, cáp nâng và cáp điện của cabin, ta phải tínhtrọng lợng cần thiết của mỗi mét cáp hoặc xích cân bắng để bảo đảm mômen tải ổn

định trên puly ma sát khi thang máy làm việc

10) Cáp nâng

Cáp đợc bện từ những sợi thép cacbon có giới hạn bền 1400-1800N/m2 Các sợithép đợc chế tạo bằng công nghệ kéo nguội có đờng kính khoảng từ 0.5-3 mm và đợcbện thành cáp bằng thiết bị chuyên dùng

Trong thang máy chỉ dùng loại cáp bện kép (cáp hai lớp) gồm các rãnh 1 bện từcác sợi thép 2 và các rãnh đợc bện quang lõi 3 Lõi cáp dùng trong thang máy dây có

u điểm là cáp mềm, dễ uốn cong và khả năng tự bôi trơn tốt

Cáp hỏng chủ yếu do ứng suất mỏi nên không sảy ra tức thời mà phát triển dầndần theo thời gian Quá trình phá hỏng cáp là quá trình đứt dần từng sợi thép từ ngoàivào trong và có thể dễ dàng kiểm tra băng mắt thờng Do đó trên cơ sở nghiên cứu vàkinh nghiệm sử dụng mà ngời ta quy định số sợi đứt cho phép trên một bớc bện, cha

dến giới hạn đó thì cáp vẫn làm việc an toàn Chiều dài một bớc bện đợc xác địnhtheo quy tắc sau: Đếm dọc theo trục cáp sao cho số rãnh bằng đúng số rãnh cáp cótrên tiết diện ngang của cáp.

Nếu lớp sợi thép ngoài cùng của cáp bị ăn mòn thì tuỳ thuộc theo độ mòn mà

số sợi đứt cho phép trên một bớc bện của sợi cáp phải lấy giảm đi và đã đợc quy địnhchặt chẽ theo tiêu chuẩn Nếu độ mòn của các sợi thép ngoài cùng đạt 40% so với đ-ờng kính của nó thì ta phải thay cáp mặc dù các sợi thép cha đứt

Điều kiện cơ bản đảm bảo độ tin cậy, độ an toàn và độ bền lâu của cáp là sửdụng cáp theo tính toán và quy định theo tiêu chuẩn Thờng xuyên và định kỳkiểm tra , bảo dỡng cáp, các chi tiết cố định đầu cáp phải đủ bền và có độ tin cậycao

Yêu cầu đối với chi tiết cố định đầu cáp là: Chắc chắn dễ kiểm tra, dễ tháolắp thay thế, khết cấu đơn giản, cáp không bị uốn đột ngột tại chỗ cố định đầucáp

Thang máy chở ngời ta áp dụng phơng pháp cố định đầu cáp bằng ống côn vàbằng khoá chêm Xỏ đầu cáp qua lỗ nhỏ của ống côn, tháo bung đầu cáp và cắt bẻgập các sợi thép trong dánh và lau sạch dầu, rút cáp cho đầu cáp năm trong ốngcôn rồi tiến hành đổ trì vào ống côn.phơng pháp cố định đầu cáp bằng ống côn làphơng pháp chắc chắn và có độ tin cậy cao nhất nhng không tháo lắp và điềuchỉnh đợc Phơng pháp cố định đầu cáp bằng khoá chêm cho phép tháo lắp dấtnhanh bằng tay mà không cần các dụng cụ chuyên dùng

Các chi tiết cố định đầu cáp đã đợc tiêu chuẩn hoá Khi sử dụng ta cần phảitính toán hoặc chọn theo đờng kính hoặc lực căng cáp, tuân thủ các yêu cầu vàquy định trong tiêu chuẩn

cấp tốc độ quay của động cơ, đảm bảo cho cabin chuyển động êm dịu và dừngchính xác

Bộ tời kéo puly ma sát đợc sử dụng thang máy do các u điểm sau:

- Do cáp treo cabin và đối trọng chỉ vắt qua rãnh cáp của buly ma sát mà bộtời kéo và buly ma sát có kích thớc nhỏ, không phụ thuộc chiều cao nâng củathang máy ( kích thớc của thang cuốn cáp phụ thuộc vào chiếu cao nâng ) Làmviệc an toàn do có thể treo cabin và đối trọng bằng nhiều sợi cáp riêng biêt nênkhông thể đứt cùng một lúc và khi cabin lên đến điểm trên cùng, nếu công tắcdừng tầng và công tắc hạn chế hành trình bị hỏng thì đối trọng cò thể tựa trêngiảm chấn ở đáy hố thang, cáp trùng và trợt trên các rãnh của buly ma sát để đảmbảo an toàn

Tuy nhiên cáp làm việc với puly ma sát chóng bị mòn hơn so với tang cuốncáp Vì vậy việc chăm sóc và bảo dỡng, theo dõi trạng thái mòn của cáp trong quátrình sử dụng thang máy có ý nghĩa rất lớn

Puly ma sát có rãnh cáp riêng mà không theo hình xoắn ốc, mỗi sợi cáp riêngbiêt đợc vắt qua một rãnh cáp trên puly ma sát và hai đầu của sợi cáp đợc cố địngbởi cabin và đối trọng thông qua hệ thống treo đảm bảo cho các sợi cáp có độcăng nh nhau, rãnh cáp trên puly ma sát ít nhất là 3 với thang máy trở ngời Hínhdạng mặt cắc trên puly ma sát có ảnh hởng đến khả năng truyền lực bằng ma sát

và tuổi thọ của nó Có 3 loại rãnh cáp : Rãnh tròn, rãnh tròn có xẻ dới và rãnhhình thang

12) Thiết bị an toàn cơ khí.

Thiết bị an toàn cơ khí trong thang máy có vai trò đảm bảo an toàn cho thangmày và hành khách khi xẩy ra sự cố nh: Đứt cáp, cáp trụơt trên rãnh puly và masát, cabin hạ với tốc độ quá giá trị cho phép Thiết bị an toàn cơ khí trong thangmáy gồm có hai bộ phận chính: bộ hãm bảo hiểm và bộ hạn chế tốc độ

a, bộ hãm bảo hiểm tác động êm.

đối với thang máy tốc độ cao, nên dùng bộ hãm bảo hiểm tác động tức thời sẽcho gia tốc dừng rất lớn gây ra lực quán tính lớn, không những ảnh h ởng đến kếtcầu chịu lực của thang máy mà còn ảnh hởng tới hành khách trong cabin Vì vậythang máy có tốc độ danh nghĩa cuả cabin trên 1m/s thờng đợc trang bị bộ hãmbảo hiểm tác động êm (có độ trợt lớn ) có momen không đổi

1,2 Các tay đòn; 3 Khớp ; 4 Trục; 5 Lồ xo nén;

6 Đai ốc; 7 ụ tỳ; 8 Raydẫn hớng cabin; 9 Quả nêm

Cấu tạo bộ hãm bảo hiểm tác động êm với mô men phanh không đổi

Bộ hãm bảo hiểm gồm hai tay đòn 1 và 2 có thể xoay quang khớp 3 gắn trênkhung chịu lực của cabin Trọng trạng thái làm việc bình thờng,giữa tay dẫn hớng

8 và các bề mặt chuyển động của quả nêm 9 và vỏ phanh có khe hở  Khe hở

 có thể điều chỉnh bằng các vặn các đai ốc 6 trên trục 4

Lò xo 5 bị nén luôn tì hai đầu của nó để đẩy các tay đòn1,2 ra Các ụ tỳ 7dùng để khống chế vị trí của các tay đòn và đẩm bảo cho các khe hở giữa nêm và

vỏ phanh với ray dẫn hớng đều là 

Khi có sự cố cáp của bộ hạn chế tốc độ dừng làm quả nêm 9 dừng theo songcabin vẫn tiếp tục đi xuống nên quả nêm vẫn chuyển động tơng đối đi lên trọng

vỏ của nó, ăn hết các khe hở  v ép v o răy dẫn hớng 8 Cấu tạo của quả nêmcho phép nó chỉ có thể chuyển động đi lên trọng vỏ nêm với hành trình h, để đảmbảo lực nén của quả nêm và ray dẫn hớng có giá trị nhất định Khi có lực nén từquả nêm vào ray dẫn hớng, tay đòn 1 và 2 xoay quang khớp 3 theo chiều mũi tên

nh hình vẽ là xuất hiện các khe hở giữa tay đòn 1,2 và các đai ốc 6 và nén lò xo 5.lực nén lò xo 5 gây nên mome trên các tay đòn 1 và 2tạo nên lực nén không đổitrên bề mặt ray dẫn hớng làm cabin dừng êm và có độ trợt trên ray

Ngoài bộ hãm bảo hiểm có mômen phanh không đổi trên, trong thang cứu hộcòn sử dụng thêm bộ hãm bảo hiểm tác động êm với mômen phanh tăng dần

13) Bộ hạn chế tốc độ.