Giáo trình Quấn dây máy điện nâng cao (Nghề: Điện công nghiệp - Trình độ CĐ/TC) - Trường Cao đẳng Nghề An Giang

Giáo trình Quấn dây máy điện nâng cao gồm các nội dung chính như: Quấn và sửa chữa động cơ vạn năng; quấn và sửa chữa máy phát điện 1 chiều; quấn và sửa chữa máy phát điện xoay;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG

GIÁO TRÌNH

MÔ ĐUN: QUẤN DÂY MÁY ĐIỆN

NÂNG CAO NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP

TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP & CAO ĐẲNG

Ban hành theo QĐ số: 70/QĐ-CĐN, ngày 11 tháng 01 năm 2019

của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang)

An Giang – Năm 2019

Trang 2

MỤC LỤC

- Giáo trình: QUẤN DÂY MÁY ĐIỆN NÂNG CAO

- Nghề: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP

I.Bài thực hành + kiểm tra lần 1: (22h) 12 - 27

II.Bài thực hành + kiểm tra lần 2: (24h) 28 - 41

Bài 2: Quấn và sửa chữa máy phát điện 1 chiều

I Bài thực hành 1+ Kiểm tra lần 5: (37h) 74 - 93

KIỂM TRA HẾT MÔN

Trang 3

Trường Cao Đẳng Nghề An Giang - GV Trần Minh Tâm Trang 1

Bài 1: QUẤN VÀ SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ VẠN NĂNG

Thời lượng: 48h (LT: 6h; TH+KT: 42h)

A Phần lý thuyết: (6h)

* Mục tiêu: Sau khi học xong phần nầy người học có khả năng:

- Trình bày được cấu tạo, nguyên lý, đặc tính, ứng dụng, các hư hỏng thông thường và

vẽ được sơ đồ của động cơ vạn năng

- Tổ chức được nơi thực tập khoa học và an toàn

I Cấu tạo: Gồm 2 phần Stato và roto

* Hình ảnh 1 số dạng động cơ vạn năng thông dụng:

MÁY XAY TRÁI CÂY

MÁY KHOAN SÚNG

Trang 4

MÁY KHOAN SÚNG

MÁY MÀI CẦM TAY

Trang 5

1 Stato: Còn gọi là phần cảm, gồm các là thép kỹ thuật điện mỏng

(0,35mm-0,5mm) ghép lại, mặt trong có xẻ rãnh để đặt dây quấn, thường chỉ có 2 cuộn, tạo thành 2 cực từ lồi, thực chất là 1 nam châm điện, như hình dưới

2 Rôto: Còn gọi là phần ứng, cũng gồm các là thép kỹ thuật điện mỏng

(0,35mm-0,5mm) ghép lại thành khối trụ, mặt ngoài có xẻ rãnh để đặt dây quấn, các dây quấn được nối với cổ góp điện tạo thành mạch kín, trên roto còn lắp thêm cánh quạt để giải nhiệt cuộn dây roto và stato, như hình dưới

Cổ góp điện gồm nhiều lá góp điện ghép lại, các lá góp được cách điện với nhau Cổ góp điện dẫn điện vào phần ứng, nhờ chổi than đổi chiều dòng điện giữ cho chiều quay của roto không đổi chiều

Trang 6

Cuộn dây

roto

Cổ góp Điện

Lõi thép roto

ROTO MÁY KHOAN SÚNG

Cánh quạt

Giải nhiệt

ROTO MÁY MÀI CẦM TAY

Cổ góp Điện

Cuộn dây roto

Lõi thép roto

ROTO MÁY XAY TRÁI CÂY

Trang 7

II Nguyên lý làm việc:

Mắc nối tiếp cuộn dây Stato và roto như sơ đồ dưới, cho điện vào động cơ, do tác dụng của từ trường phần cảm lên dòng điện 1 lực điện từ làm roto quay, khi roto quay được 1 góc 1800, phiến góp cũng di chuyển theo, nên dòng điện di chuyển trong thanh dẫn ở mỗi từ cực vẫn giữ nguyên chiều cũ, vì thế roto vẫn quay liên tục theo 1 chiều nhất định

Nếu cho dòng điện xoay chiều vào động cơ, thì khi dòng điện đổi chiều ở bán kỳ

âm, ngay lúc đó chiều từ trường trong phần cảm cũng đổi chiều, nên lực tác dụng vẫn không đổi chiều, vì thế động cơ vẫn quay liên tục theo 1 chiều nhất định Do động cơ có thể sử dụng được 2 loại dòng điện 1 chiều và xoay chiều, nên gọi là động cơ vạn năng

* Đão chiều quay động cơ vạn năng:

220V

SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ ĐỘNG CƠ QUAY THUẬN

Bối dây Stato

Cổ góp điện

Chổi than

SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ ĐỘNG CƠ QUAY NGƯỢC

220V

Bối dây Stato

Cổ góp điện Chổi than

SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ ĐỘNG CƠ QUAY NGƯỢC

2 Bối dây Stato

Chổi than

220V

2 Bối dây

Stato

Chổi than

220

V

SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ ĐỘNG CƠ QUAY THUẬN

Trang 8

Trục phân dòng

8

I

Trục chổi than

III Đặc tính và ứng dụng;

1 Đặc tính:

Động cơ vạn năng có đặc tính là tốc độ quay rất cao đạt đến 10.000 vòng/phút, và

có mô men quay lớn, vì thế không nên để động cơ vận hành không tải, có thể làm bung các đầu dây nối vào cổ góp điện Khi vận hành có tải tốc độ quay của động cơ khoảng 2500 vòng/phút đến 6000 vòng/phút

Điều chỉnh tốc độ của động cơ vạn năng, dựa trên nguyên tắc giãm điện áp đưa vào động cơ bằng cuộn cảm kháng hay dùng mạch khiển SCR

2 Ứng dụng:

Động cơ vạn năng được sử dụng làm máy xay trái cây, máy xay thịt, máy may, máy khoan cầm tay, máy mài cầm tay…

IV Các đường trục dùng trong sơ đồ:

1.Trục cực từ: Là đường thẳng đi qua 2 mặt cực từ của stato, gọi là trục cực từ của

stato, như hình bên

2.Trục trung tính hình học: Là đường thẳng thẳng góc với trục cực từ của stato(hợp với

trục cực từ stato 1 góc 900), như hình dưới

3.Trục chổi than: Là đường đi qua 2 trục chổi than, như hình bên

4.Trục phân dòng: Là trục chia 2 nhóm cạnh tác dụng có dòng điện đi qua ngược

chiều nhau, như hình bên

Trang 9

8

I

8

I

7

V Các dạng cơ bản của động cơ vạn năng:

Động cơ vạn năng thông thường có 3 dạng cơ bản, tùy theo vị trí của trục chổi than

Trang 10

8

I

3 Dạng 3: Trục chổi than lệch xiên với trục cực từ 1 gốc 600 (như hình 3)

Trang 11

VI Sơ đồ dây quấn động cơ vạn năng:

V Các hư hỏng thông thường:

1 Chạm masse:

- Do dây dẫn điện vào bị tróc lớp sơn cách điện chạm vào vỏ kim loại

- Do dây quấn bị chạm lõi thép roto hoặc stato

- Do bụi than bám quá nhiều ở ổ than làm dẫn điện ra vỏ kim loại

- Do giấy cách điện bị ẩm, hay do nhiệt độ cao làm giấy lão hóa rò điện ra vỏ kim loại

2 Động cơ không hoạt động :

- Do hư công tắc cấp nguồn, hay do dây dẫn điện bị đứt

- Do chổi than bị mòn nhiều quá không còn tiếp xúc được với cổ góp điện

- Do đứt đầu cuộn dây stato

SƠ ĐỒ ĐẤU DÂY ROTO ĐỘNG CƠ VẠN NĂNG

QUAY CHIỀU PHẢI

Trang 12

3 Động cơ chạy yếu, kèm có tia lửa ở cổ góp điện, phát nhiệt:

- Do cuộn dây roto bị chập vòng

- Do cuộn dây stato bị chập vòng

- Do chổi than bị mòn quá nhiều chạm đến lò xo đẩy than

4 Động cơ chạy quá mạnh:

- Do mắc nhầm vào nguồn điện áp cao

- Do đấu đầu dây lên cổ góp sai

- Do quấn thiếu vòng

5 Động cơ chạy yếu không đạt công suất định mức:

- Do quấn lại dư vòng

- Do đấu đay lên cổ góp sai

6 Động cơ quay bình thường, nhưng phát ra tiếng kêu lớn, chạy thời gian ngắn nhưng nhiệt độ tăng cao:

- Do hỏng bạc đạn, hoặc ổ bạc đạn bị lỏng làm lỏi thép roto cọ với lõi thép stato

Trang 13

- Than nằm vuông góc với trục cực từ

- Rãnh roto nằm ngay lá góp điện

- Roto quay chiều phải(nhìn từ hướng roto đến cổ góp điện)

- Quấn đối xứng lùi

* Thang điểm:

- Mỹ thuật 2,0điểm

- Kỹ thuật 2,0điểm

- Máy hoạt động 3,5điểm

- Sửa chữa hư hỏng 1.5điểm

- Tổ chức nơi thực hành 0,5điểm

- An toàn và vệ sinh công nghiệp 0,5điểm

* Mục tiêu: Sau khi học xong bài nầy người học có khả năng:

- Quấn và sửa chữa được các máy xay trái cây thông dụng

1.Dụng cụ, thiết bị, vật tư cần thiết:

a Dụng cụ:

- Bộ đồ nghề thợ điện 1 bộ

- Bộ dụng cụ lồng dây 1 bộ

- Bộ đồng hồ đo điện 1 bộ

- Bàn quấn dây 1 cái

- Khuôn quấn dây 1 cái

b.Thiết bị:

- Xác máy xay sinh tố có p= 350W-U= 240V 1 cái

- Bộ nguồn thử 1 bộ

- Rô nha 1 cái

- Máy sấy P=1500W; 220V 1 cái

Trang 14

- Băng keo giấy 1/10cuộn

- Dây điện 24x23 m

- Chì hàn 1 cuộn

- Nhựa thông 1 bịt

- Keo AB 1/2chai

- Vẹc ni 1/40lít

- Dây đai 20mét

2 Quấn dây: Thực hiện theo trình tư sau:

*Bước 1: Tháo máy

- Mở cánh dao nhựa

- Mở hộp nhựa che động cơ

- Mở (cánh quạt giải nhiệt động cơ nếu có)

- Mở động cơ khỏi đế nhựa cố định

- Mở lấy 2 chổi than

- Mở lấy 2 nắp và rôto

*Bước 2: Lấy các số liệu và vẽ sơ đồ

* Máy 1: Máy xay trái cây hiệu SUPER GENERAL

− P= 350W; Uđm= 220V - 240V

− f= 50Hz/60HZ

− RPM= ………

− Tổng số rãnh rôto (Rr): ZRT= 12 − Tổng số phiến góp (K): ZCG= 12 − Số cực từ: 2p= 2 − Vị trí than nằm vuông góc với trục cực từ (bin dây stato) − Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá góp điện − Rôto quay chiều phải (nhìn từ hướng rôto đến cổ góp) − Quấn đối xứng lùi − Lstato = 19mm − Dtrstato= 40mm * Đo các thông số thực và điền vào các cột bên dưới: − d1stato = ……… …

− d2stato= ………

− hstato = ……….…

− Srstato= ………

− brstato=………

Trang 15

− Bgstato=………

− d1roto= ……… …

− d2roto= ………

− hroto = ……….…

− Srroto= ………

− brroto=………

− Bgroto=………

− SRLÊ =(d 1 + d 2 /2).(h-(d 2 /2))+((.d 2 )/8)= (mm 2 )

− SRthang =(d 1 + d 2 /2).h = (mm 2 )

* Lấy số liệu dây quấn Rôto:

− Dùng cưa sắt, cưa 2 đầu bối dây roto

− Dùng lưỡi dao cưa đục lấy miếng nêm ra khỏi miệng rãnh roto

− Dùng cây bulông có đường kính 4mm đến 5mm, đục lấy dây trong rãnh roto ra

− Dùng Pănme đo đường kính dây roto, sau đó đếm số vòng dây trong rãnh roto, chia cho 2, ta có được số vòng cho 1 bối dây roto

− drt = 0,2mm

− y= 5 (tính theo khoảng cách)

− N1bối= 130

* Lấy số liệu dây quấn Stato:

- Mở bối dây stato

- Đếm số vòng dây quấn

- Đo đường kính dây quấn

- dstato= 0,3mm

- N1bối = 400

Trang 16

* Sơ đồ đấu dây lên cổ góp: Quấn đối xứng lùi

* Máy 2: Máy xay trái cây, hiệu NATIONAL

− Vị trí than nằm vuông góc với trục cực từ (bin dây stato)

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lớp cách điện của lá góp điện

− Rôto quay chiều phải (nhìn từ hướng rôto đến cổ góp)

− Quấn đối xứng lùi

Trang 17

− d1stato = ……… …

− hstato = ……….…

− d1roto= ……… …

− d2roto= ………

− hroto = ……….…

− drt = 0,2mm − y = 5 (tính theo khoảng cách) − N1bối= 130 − dstato= 0,3mm − N1bối = 400 * Sơ đồ đấu dây lên cổ góp:Quấn đối xứng lùi * Máy 3: Máy xay trái cây, hiệu BRAWN − P = 350W; Uđm= 220V - 240V C ĐC Đ 9 8 7 6 5 4 3 2 1 12 11 10

8 7 6 5 4 3 2 1 12 11 10 9

Các rãnh rôto

Lõi thép roto

Trang 18

− f = 50Hz/60HZ

− RPM= ………

− Tổng số rãnh rôto (Rr): ZRT= 12 − Tổng số phiến góp (K): ZCG= 12 − Số cực từ: 2p= 2 − Vị trí than nằm vuông góc với trục cực từ (bin dây stato) − Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá góp điện − Rôto quay chiều phải (nhìn từ hướng rôto đến cổ góp) − Quấn đối xứng lùi − Lstato = 25mm − Dtrstato= 40mm * Đo các thông số thực và điền vào các cột bên dưới: − d1stato = ……… …

− hstato = ……….…

− d1roto= ……… …

− d2roto= ………

− hroto = ……….…

− drt = 0,2mm

− y = 5 (tính theo khoảng cách)

− N1bối= 120

− dstato= 0,3mm

− N1bối = 380

Trang 19

* Máy 4: Máy xay trái cây, hiệu PHILIPS

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá góp điện

− Rôto quay chiều phải (nhìn từ hướng rôto đến cổ góp)

Trang 20

− d1roto= ……… …

− d2roto= ………

− hroto = ……….…

− drt = 0,2mm − y = 5 (tính theo khoảng cách) − N1bối= 150 − dstato= 0,3mm − N1bối = 420 Sơ đồ đấu dây lên cổ góp: Quấn đối xứng lùi * Máy 5: Máy xay trái cây, hiệu PANASONIC − P = 240W-270W C ĐC ĐC Đ 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 12 11

Các rãnh rôto

Lõi thép roto

Đầu đầu (Đ)

Đầu cuối (C)

Trang 21

− Uđm= 220V - 240V

− f = 50Hz/60HZ

− RPM= ………

− Tổng số rãnh rôto (Rr): ZRT= 12 − Tổng số phiến góp (K): ZCG= 24 − Số cực từ: 2p= 2 − Vị trí than nằm vuông góc với trục cực từ (bin dây stato) − Vị trí rãnh rôto nằm ngay lớp cách điện của lá góp điện − Rôto quay chiều phải (nhìn từ hướng rôto đến cổ góp) − Quấn đối xứng lùi − Lstato = 15mm − Dtrstato= 47mm Đo các thông số thực và điền vào các cột bên dưới: − d1stato= ……… …

− hstato = ……….…

− d1roto= ……… …

− d2roto= ………

− hroto = ……….…

− drt = 0,2mm

− y = 5 - 5 (tính theo khoảng cách)

− N1bối= 80 - 80

− dstato= 0,3mm

− N1bối = 380

Lá góp điện

C GI Đ C GI Đ

Trang 22

*Bước 3: Dự trù vật tư thiết bị

Như phần trên

*Bước 4: Làm vệ sinh động cơ

Dùng cọ quét sạch bụi, sau đó dùng lưỡi dao cưa lấy sạch các lớp keo và giấy trong rãnh rôto và stato

*Bước 5: Lót cách điện rãnh rôto

Dùng giấy cách điện 0,2mm để lót rãnh, kích thước như sau:

- Chiều dài giấy cách điện rãnh bằng chiều dài lõi thép rôto cộng thêm 4mm

- Chiều rộng giấy cách điện rãnh bằng chu vi rãnh cộng thêm 30mm đến 40mm

*Bước 6: Quấn dây rôto(quấn kiểu đối xứng)

* Quấn bối dây 1 : (quấn dây vào rãnh 1 và 6)

- Lót giấy cách điện vào rãnh 1 và rãnh 6

- Gút đầu dây làm dấu đầu đầu đặt dây vào rãnh 1 (đầu dây ló ra khỏi rãnh khoảng 40mm), quấn qua rãnh 6 sau khi quấn đủ 125 vòng thì đưa đầu cuối(C1) về rãnh 1,

cắt dây khỏi lô dây và xoắn tạm lại, chiều dài ló ra khỏi rãnh khoảng 40mm, để sau khi quấn xong sẽ đấu dây lên các phiến góp, như hình 1

* Quấn bối dây 2 : (quấn dây vào rãnh 7 và 12)

- Lót cách điện rãnh 7 và rãnh 12, sau đó quấn dây tương tự như bối dây 1, ra 2 đầu dây ở rãnh 7 như hình 1

- Quấn các bối dây còn lại từ bối 3 đến bối 12 cũng quấn tượng tự, ra 2 đầu dây ở cạnh đầu, quấn lần lượt từng bối dây theo thứ tự như hình 2 đến hình 6, khi quấn các vòng dây phải chặt, đều, 2 đầu bối dây gọn

Đ3 C4

Trang 23

*Bước 7: Đai cuộn dây rôto

Dùng dây gai quấn bao chặt các cuộn dây rôto, theo chiều ngược với chiều quấn dây, để khi chạy thử cuộn dây không bị lực ly tâm làm bung ra

Ñ10

C10

Ñ11

C12

Trang 24

8

I

*Bước 8: Nêm miệng rãnh rôto

- Cắt giấy cách điện thừa trên miệng rãnh, sao cho giấy ló khỏi miệng rãnh khoảng 2mm, sau đó dùng dao phíp và búa nhựa đóng cho giấy cách điện và dây nằm sát, đều xuống đáy rãnh

- Dùng giấy đỏ 1mm có chiều dài bằng chiều dài rãnh rôto, chiều rộng bằng chiều rộng cổ miệng rãnh, sau đó nêm vào miệng rãnh.Nêm lần lượt cho đến hết

- Nêm lần lượt các rãnh còn lại như trên

*Bước 9: Đấu dây lên cổ góp (Loại 12 lá góp điện)

- Mômen quay rôto đạt giá trị cực đại khi trục phân dòng trên rôto trùng với đường trung tính hình học Trên sơ đồ hình 7 trục phân dòng lệch so với trung tính hình học, ta dời trục phân dòng từ rãnh 12 về 1 và từ rãnh 6 về 7(lệch từ trái sang phải 1 rãnh) do đó ta đấu dây lên phiến góp lệch từ phải sang trái 1 phiến góp, từ rãnh 1 của rôto đấu lên rãnh

12 của phiến góp như sơ đồ khai triển

- Lấy đầu cuối của rãnh 12 nối

với đầu đầu của rãnh 1, sau đó

gọt sạch cách điện, đấu vào lá

góp số 12(như hình 8), dùng

chọi nhọn đóng cho đầu lá góp

bóp chặt vào đầu dây để tạo

tiếp xúc tốt giữa đầu dây với lá

góp

- Khi đấu dây xong cắt bỏ đầu

dây thừa Các đầu còn lại đấu

tương tự như trên, đấu về phía

Trang 25

*Bước 10: Kiểm tra cuộn dây rôto (dùng rônha)

- Đặt rôto lên rô nha cho nguồn điện vào rô nha

Trang 26

- Dùng lưỡi cưa sắt đặt lần lượt lên các rãnh rôto, xoay rôto từ từ, nếu ở rãnh nào lưỡi cưa sắt bị rung nhẹ thì cuộn dây ở rãnh đó bị chập

*Bước 11: Lót cách điện rãnh stato

- Như lót rãnh động cơ không đồng bộ 1 pha, nhưng không bẻ cóp đầu, chiều dài

giấy dài hơn lõi thép 4mm

*Bước 12: Đo khuôn stato

- Đo chiều rộng khuôn: Dùng dây đồng nhỏ 1mm bẻ vuông góc, đặt 1 cạnh vào rãnh stato,

cạnh kia đặt nằm vừa lọt miệng rãnh đối diện

- Đo chiều dài khuôn: đo dài hơn giấy cách điện rãnh 2mm

*Bước 13: Làm khuôn stato

Dùng ván gỗ có chiều dầy bằng chiều cao rãnh, các kích thước dài và rộng lấy theo kích thước đo được, như làm khuôn quạt bàn, có 2 miếng ốp 2 bên

*Bước 14: Quấn dây stato

Lắp khuôn vào bàn quấn, quấn lần lượt các vòng dây vào khuôn, sau đó mở khuôn khỏi bàn quấn, mở 2 miếng ốp khuôn, buộc 2 cạnh của bối dây và lấy cuộn dây ra khỏi khuôn

*Bước 15: Vô dây stato

Đặt 1 cạnh bối cạnh dây vào rãnh, nắn sửa dây cho nằm gọn dưới đáy rãnh, sau đó đưa cạnh dây dây còn lại vào rảnh, nắn sửa cho 2 đầu bối dây nằm theo chiều cong của stato, lót cách điện miệng rảnh, lót cách điện 2 đầu bối dây, cuối cùng dùng nẹp sắt cố định 2 đầu bối dây

*Bước 16: Đấu dây stato

Đấu cực thật, đầu cuối bối dây 1 đấu với đầu cuối bối dây 2, nối 2 đầu còn lại với dây điện mềm, đưa ra ổ chổi than để đấu nối tiếp với roto

*Bước 17: Kiểm tra cuộn dây stato

- Dùng ôm kế kiểm tra liền mạch cuộn dây

- Dùng Mêgômmét kiểm tra cách điện cuộn với lõi thép

*Bước 18: Lắp ráp

- Lắp rôto vào nắp sau và đặt rôto vào stato

- Lắp nắp trước, bắt 2 ốc giữ nắp

- Lắp 2 chổi than vào ổ

*Bước 19: Kiểm tra tổng quát động cơ

Trang 27

- Dùng ôm kế kiểm tra liền mạch, dây dẫn điện vào động cơ, tiếp xúc chổi than và

cổ góp điện, cuộn dây stato và rôto

- Dùng Mêgômmét kiểm tra cách điện cuộn dây stato và roto với lỏi thép, cách điện

ổ than với vỏ kim loại

- Kiểm tra bạc đạn hoặc bạc thao động cơ bằng cách cầm trục rôto đẩy lên xuống xem có bị rơ không, sau đó quay rôto xem có bị kẹt rít không

*Bước 20: Chạy thử, đo dòng điện

Đấu dây stato vào chổi than, cho điện vào thử máy, nếu roto quay không đúng chiều (roto quay chiều trái nhìn từ hướng đầu trục kéo đến đầu lam) thì đấu đổi vị trí 2 đầu chổi than cho máy chạy đúng chiều Dùng Ampe kẹp đo dòng điện, nếu báo giá trị 0,5A, chổi than và cổ góp không phát ra tia lửa điện nhiều thì đạt yêu cầu, nếu dòng điện lớn hơn giá trị trên thì kiểm tra lại cách đấu dây xem có đúng như sơ đồ không, than có tiếp xúc tốt với cổ góp không, lò xo than có đủ lực đẩy không…

*Bước 21: Tháo động cơ

3 Sứa chữa hư hỏng:

a Động cơ quay chậm, dòng điện tăng cao, cổ góp phát tia lửa điện nhiều:

* Nguyên nhân:

- Do cuộn dây rôto bị chập vòng

* Cách kiểm tra sửa chữa:

- Dùng rônha và lưỡi cưa sắt mỏng, đặt vào các rãnh của roto để kiểm tra dây quấn rôto, nếu rãnh nào lưỡi cưa sắt hút mạnh, thì rãnh đó dây quấn đã bị chập vòng

- Mở dây quấn roto lấy số liệu , quấn lại cuộn dây roto

Trang 28

b Động cơ quay nhanh, dòng điện tăng cao, cổ góp phát ra tia lửa điện nhiều:

* Nguyên nhân:

- Do cuộn dây stato bị chập vòng

* Cách kiểm tra, sửa chữa:

- Dùng rô nha stato và lưỡi cưa sắt để kiểm tra, nếu rãnh nào lá thép hút mạnh thì rãnh đó đã bị ngắn mạch

- Mở dây quấn stato lấy số liệu , quấn lại cuộn dây stato

Quấn lại cuộn dây stato

c Động cơ quay bình thường, nhưng phát ra tiếng kêu lớn, chạy thời gian ngắn nhưng nhiệt độ tăng cao:

* Nguyên nhân:

- Do lỏi thép roto cọ với lõi thép stato

- Mở động cơ, kiểm tra ổ đở và bạc đở, xem có bị lỏng hay hỏng bạc đở không.Nếu:

- Ổ đở bị hỏng thì đóng lại sơ mi

- Bạc đở bị hỏng thì thay mới

- Ổ đở hỏng cao su chống rung thì thay cao su mới, sau đó lắp ráp cân chỉnh roto lại

d Đưa điện vào động cơ không quay:

* Nguyên nhân do:

- Đứt dây cấp dây nguồn

- Đứt dây than

- Đứt cuộn dây stato

- Chổi than mòn quá nhiều không tiếp xúc được với roto

- Mở động cơ, dùng ôm kế kiểm tra dây cấp nguồn, dây ổ than, cuộn dây stato, nếu đứt thì nối lại

- Kiểm tra chổi than, nếu mòn nhiều thì thay than mới

- Kiểm tra cổ góp điện nếu mòn nhiều thì đem đi tiện lại

* phần học sinh ghi chép thêm về sửa chữa hư hỏng:

Trang 29

- P= 420W; U= 220V-240V; f= 50HZ; ZRT= 12; ZCG= ZCG= 24; 2P= 2

- Than nằm vuông góc với trục cực từ

- Rãnh roto nằm ngay lớp cách điện của các lá góp

- Roto quay 2 chiều

* Thang điểm:

- Mỹ thuật 2,0điểm

- Kỹ thuật 2,0điểm

- Máy hoạt động 3,5điểm

- Sửa chữa hư hỏng 1.5điểm

- Tổ chức nơi thực hành 0,5điểm

- An toàn và vệ sinh công nghiệp 0,5điểm

* Mục tiêu: Sau khi học xong bài nầy người học có khả năng:

- Quấn và sửa chữa được các máy khoan súng hoặc máy mài cầm tay thông dụng

1 Dụng cụ, thiết bị, vật tư cần thiết

a Dụng cụ:

- Bộ đồ nghề thợ điện 1 bộ

- Bộ dụng cụ lồng dây 1 bộ

- Bộ đồng hồ đo điện 1 bộ

- Bàn quấn dây 1 cái

- Khuôn quấn dây 1 cái

b.Thiết bị:

- Xác máy khoan súng, có: p=420W,U=220V 1 cái

- Rô nha 1 cái

- Máy sấy P= 1500W- 220V 1 cái

Trang 30

Như phần thực hành trên

2 Lấy các số liệu và vẽ sơ đồ:

* Máy 1: Máy khoan súng hiệu MATERCRAFT

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá phiến góp

− Rôto quay 2 chiều

− Quấn đối xứng tới

Trang 31

* Máy 2: Máy khoan súng hiệu BOSCH

Trang 32

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá phiến góp

− Rôto quay chiều trái

Trang 33

* Máy 3: Máy mài cầm tay hiệu MAKITA

Trang 34

− Vị trí than nằm vuông góc với trục cực từ (bin dây stato)

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay rãnh phiến góp

Trang 35

* Máy 4: Máy mài cầm tay hiệu CHUNGHOP

Trang 36

− RPM=

− Tổng số rãnh rôto (Rr): ZRT= 12

− Tổng số phiến góp (K): ZCG= 24

− Số cực từ: 2p= 2

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay rãnh phiến góp

Trang 37

* Máy 5: Máy mài cầm tay hiệu CROWN

Trang 38

− Tổng số rãnh rôto (Rr): ZRT= 12

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lớp cách điện của phiến góp

Trang 39

* Máy 6: Máy khoan cầm tay hiệu CROWN

Lá góp 23

Trang 40

− Vị trí rãnh rôto nằm ngay lá góp

− Rôto quay 2 chiều

Định dạng
Số trang	95
Dung lượng	2,29 MB