Giáo trình Thực hành Trang bị điện 2 (Nghề: Điện công nghiệp - Trình độ Cao đẳng) - Trường Cao đẳng Nghề An Giang

Giáo trình Thực hành Trang bị điện 2 gồm các nội dung chính sau: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ 1 pha; Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ 3 pha sử dụng nguồn điện 1 pha; Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ bơm nước;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG

(Ban hành theo Quyết định số:630/QĐ-CĐN, ngày 05 tháng 04 năm 2022

của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang)

An Giang, Năm ban hành: 2021

Trang 2

LỜI GIỚI THIỆU

Giáo trình thực hành Trang bị điện 2 được biên soạn nhằm đáp ứng cho nhu cầu về giáo trình cho nghề Điện công nghiệp ở cấp trình độ cao đẳng

Giáo trình Thực hành Trang bị điện 2 là phần nâng cao của môn Trang bị điện Giáo trình gồm có 5 bài thực hành:

Bài 1: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ 1pha

Bài 2: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ

3 pha sử dụng nguồn điện 1 pha

Bài 3: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ bơm nước Bài 4: : Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển máy tiện

Bài 5: Bài tập tổng hợp

Việc biên soạn giáo trình không thể tránh các thiếu sót cần thiết, mong được

sự góp ý từ các đồng nghiệp và học sinh sinh viên

An Giang, ngày tháng năm 20

Tham gia biên soạn

Lương Hoàng Vĩnh Thuận

Trang 3

Bài 1: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện

điều khiển động cơ không đồng bộ 1 pha 4 Bài 2: lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện

điều khiển động cơ không đồng bộ 3 pha sử dụng nguồn điện 1 pha 8 Bài 3: Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ bơm nước 18 Bài 4: : Lắp đặt, sửa chữa mạch máy điện điều khiển máy tiện 15 Bài 5: Bài tập tổng hợp 22

Trang 4

3

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học/mô đun: THỰC HÀNH TRANG BỊ ĐIỆN2

Mã môn học/mô đun: MĐ 26

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:

- Vị trí: Đây là mô đun có vị trí quan trọng trong hệ thống thực hành nghề Điện

Công Nghiệp, nó trang bị cho sinh viên những kiến thức và các thao tác cơ bản về thiết kế, lắp đặt, sửa chữa 1 số mạch máy điện dân dụng và công nghiệp thông dụng, tạo thuận lợi cho công tác bảo trì, sửa chữa điện

- Tính chất: Đây là mô đun có tính chất thực hành chuyên môn cao, được bố trí

sau khi đã hoàn thành các môn học cơ sở, mô đun Quấn Dây Động Cơ 1 Pha, Trang bị điện 1 và đặc biệt là học sau môn Lý thuyết Trang bị điện

- Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: giúp người học nhận biết được

công dụng và lựa chọn các loại khí cụ điện thông dụng trong công nghiệp Đọc và phân tích sơ đồ mạch điện của các loại máy điện

Mục tiêu của môn học/mô đun:

- Tổ chức được nơi thực tập gọn gàng, khoa học

- Chấp hành đúng các nguyên tắc an toàn khi thực tập

Trang 5

* Mục tiêu:

- Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ 1 pha khởi động bằng tụ điện

- Lắp đặt và sửa chữa được mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng

bộ 1 pha quay 2 chiều thông dụng

I Phần lý thuyết:

Yêu cầu: Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch máy điện điều khiển động

cơ không đồng bộ 1 pha dạng khởi động bằng tụ điện, (cuộn khởi động được ngắt điện bằng rơ le thời gian)

- Mạch sử dụng khởi động từ

- Mạch điều khiển động cơ quay 2 chiều, không liên động

- Mạch bảo vệ được quá tải, ngắn mạch

- Mạch có các đèn báo nguồn, đèn báo quá tải, đèn báo chế độ làm việc, Vôn kế

1 Sơ đồ nguyên lý mạch:

Trang 6

5

2 Nguyên lý hoạt động mạch:

- Muốn động cơ quay thuận thì bấm nút nhấn FWD cuộn KT có điện làm các tiếp điểm động lực KT có điện cấp điện vào cuộn làm việc của động cơ, đồng thời cũng cấp điện cho rơ le thời gian và cuộn KKĐ Cuộn KKĐ có điện thì cuộn khởi động của động cơ được cấp điện nên động cơ sẽ quay theo chiều thuận, qua thời gian chỉnh định thì cuộn KKĐ bị mất điện do rơ le thời gian ngắt điện lúc này chỉ còn cuộn KT làm việc nên động cơ quay chiều thuận

Muốn động cơ quay ngược thì nhấn REV

Động cơ được bảo vệ quá tải bằng rơ le nhiệt OL và bảo vệ ngắn mạch bằng

- Mạch được lắp trên bảng điện thực tập, hoặc lắp trên tủ điện

Trang 7

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng

bộ 1 pha dạng khởi động bằng tụ điện,(cuộn khởi động được ngắt điện bằng bộ nút ấn và công tắc tơ), động cơ có: P= 1,5KW; U= 220V; I= 11A, f= 50Hz; RPM= 1430V/P

a) Vẽ sơ đồ mạch:

b) Lắp đặt mạch

c) Sửa chữa hư hỏng mạch

3 Bài làm thêm

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng

bộ 1 pha dạng khởi động bằng tụ điện,(cuộn khởi động được ngắt điện bằng bộ nút ấn và công tắc tơ), động cơ có: P= 1,5KW; U= 220V; I= 11A, f= 50Hz; RPM= 1430V/P

Trang 8

7

- Mạch điều khiển 2 nơi

a) Vẽ sơ đồ mạch

Trang 9

8

BÀI 2: LẮP ĐẶT, SỬA CHỮA MẠCH MÁY ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 3 PHA SỬ DỤNG NGUỒN ĐIỆN 1 PHA Giới thiệu:

Một số máy sản xuất cần công suất lớn nhưng động cơ một pha không có loại lớn (lớn nhất khoảng 5KW) nên phải dùng động cơ ba pha đấu lại thành một pha để phù hợp lưới một pha

A Mục tiêu:

- Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng bộ 3 pha sử dụng nguồn điện 1 pha

- Lắp đặt và sửa chữa được mạch máy điện điều khiển động cơ không đồng

bộ 3 pha sử dụng nguồn điện 1 pha

Trang 10

9

- Muốn động cơ quay thuận thì bấm nút nhấn FWD cuộn KT có điện làm các tiếp điểm động lực KT có điện cấp điện vào cuộn làm việc của động cơ, đồng thời cũng cấp điện cho rơ le thời gian và cuộn KKĐ Cuộn KKĐ có điện thì cuộn khởi động của động cơ được cấp điện nên động cơ sẽ quay theo chiều thuận, qua thời gian chỉnh định thì cuộn KKĐ bị mất điện do rơ le thời gian ngắt điện lúc này chỉ còn cuộn KT làm việc nên động cơ quay chiều thuận

Muốn động cơ quay ngược thì nhấn REV

Động cơ được bảo vệ quá tải bằng rơ le nhiệt OL và bảo vệ ngắn mạch bằng

Trang 11

10

- Mạch điều khiển 2 nơi

Trang 12

11

Trang 13

12

BÀI 3: LẮP ĐẶT, SỬA CHỮA MẠCH MÁY ĐIỆN

ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ BƠM NƯỚC Giới thiệu:

Để thuận tiện cho việc bơm nước lên cao mà không cần phải chờ đợi, người ta lắp thêm phao nước vào mạch điện để giúp bơm hoạt động mà không cần người trông coi

A Mục tiêu:

- Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động mạch máy điện điều khiển động cơ bơm nước

- Lắp đặt và sửa chữa được mạch máy điện điều khiển động cơ bơm nước

Trang 14

13

Khi nước ở trên bồn cạn do sức nặng của 2 phao kéo xuống làm đóng tiếp điểm của phao nước nên RG có điện, tiếp điểm thường mở RG đóng lại cấp điện cho cuộn K của công tắc tơ K, cáctiếp điểm công tắc tơ K đóng lại cấp điện cho bơm hoạt động Khi nước đã đầy 2 phao sẽ nổi lên làm tiếp điểm hở ra ngắt điện vào rơ

le RG nên máy bơm cũng dừng hoạt động

Mạch được bảo vệ bởi rơ le nhiệt OL và CB

II Phần thực hành

1 Bài thực hành 1

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch điều khiển động cơ không đồng bộ 3 pha dạng máy bơm nước tự động(sử dụng công tắc phao), động cơ có: P= 1,5KW; U= 380V; I= 3A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P

- Mạch có các đèn báo nguồn, đèn báo quá tải, đèn báo chế độ làm việc, Vôn

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch điều khiển trạm bơm nước sạch sinh hoạt

sử dụng động cơ 1 pha dạng máy bơm nước tự động(sử dụng công tắc phao), như sau:

- Một động cơ rửa lọc, có: P= 5HP; U= 220V; I= 25A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P

- Hai động cơ bơm cấp 1: (1cái hoạt động, 1 cái dự phòng), có: P= 2HP; U= 220V; I= 10,2A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P

- Hai động cơ bơm cấp 2: (1cái hoạt động, 1 cái dự phòng), có: P= 3HP; U= 220V; I= 15A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P

Trang 15

- Động cơ 1 chạy 12h, thì đến động cơ 2 chạy, sau đó qui trình được lặp lại

- Mạch bảo vệ được quá tải, ngắn mạch, mất pha(sử dụng bộ PMR)

Trang 16

15

BÀI 4: LẮP ĐẶT, SỬA CHỮA MẠCH MÁY ĐIỆN

ĐIỀU KHIỂN MÁY TIỆN Giới thiệu:

Máy tiện là máy cắt gọt kim loại được sử dụng để gia công các chi tiết cơ khí

A Mục tiêu:

- Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động các mạch máy tiện thông dụng

- Lắp đặt và sửa chữa được mạch máy tiện thông dụng

B Nội dung:

I Phần lý thuyết

1 Sơ đồ nguyên lý mạch:

Trang 18

Nhấn ON1 động cơ bơm dầu hoạt động, khi đó tiếp điểm KBD đóng lại mới

có thể điều khiển trục chính Muốn quay thuận nhấn FWD muốn quay nghịch thì nhấn REV Khi dừng nhấn OFF động cơ sẽ dừng nhanh nhờ có hãm động năng Máy bơm nước được điều khiển hoạt động bởi ON2 và OFF2

II Phần thực hành

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa mạch điện máy tiện T6M16, hoặc lắp mạch tương đương

Trang 19

18

Mạch sử dụng khởi động từ, mạch gồm:

- Một động cơ chính kéo mâm cập, quay 2 chiều không liên động, có hãm

động năng tự động(sử dụng rơ le thời gian) có: P= 4.5KW; U= 220V/380V; I= 16.4A/9.5A(Δ/Y); f= 50Hz; RPM= 1430V/P; Cosφ= 0,88; η = 82

- Một động cơ bơm nước làm nguội chi tiết gia công, có: P= 0.125KW;

U= 220V/380V(Δ/Y); I= 0.5A/0.3A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P; Cosφ= 0,79; η = 85

- Một động cơ bơm dầu bôi trơn, có: P= 0.1KW; U= 220V/380V; I= 0.38A/0.22A(Δ/Y); f= 50Hz; RPM= 2930V/P; Cosφ= 0,79; η = 85

- Một động cơ chính kéo mâm cập, chạy 2 tốc độ Δ/YY(sử dụng công tắc

chuyển mạch), quay 2 chiều không liên động(sử dụng công tắc chuyển mạch), có

hãm động năng tự động(sử dụng rơ le thời gian) có: P= 4.5KW; U= 220V/380V;

I= 16.4A/9.5A(Δ/Y); f= 50Hz; RPM= 1430V/P; Cosφ= 0,88; η = 82

- Một động cơ bơm dầu bôi trơn, có: P= 0.1KW; U= 220V/380V(Δ/Y); I=

0.38A/0.22A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P; Cosφ= 0,79; η = 85

Trang 20

19

Sơ đồ mạch động lực

Trang 22

21

- Một động cơ bơm nước làm nguội chi tiết gia công, có: P= 125W; U= 220V; I= 1A; f= 50Hz; RPM= 2930V/P

- Một đèn compac chiếu sáng chi tiết gia công, có: P= 20W; U= 220V

Trang 23

22

BÀI 5: BÀI TẬP TỔNG HỢP Giới thiệu:

Giúp người học làm quen với các mạch điện thông dụng được sử dụng rộng rãi hiện nay

A Mục tiêu:

- Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý hoạt động của một số mạch máy điện công nghiệp và dân dụng thông dụng, như: mạch điều khiển đèn đường, mạch điều khiển máy ấp trứng, mạch điều khiển pa lăng điện, mạch điều khiển máy sấy lúa mẫu , hoặc các mạch tương đương

- Lắp đặt và sửa chữa được một số mạch máy điện công nghiệp và dân dụng thông dụng, như: mạch điều khiển đèn đường, mạch điều khiển máy ấp trứng, mạch điều khiển pa lăng điện, mạch điều khiển máy sấy lúa mẫu , hoặc các mạch tương đương

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa 1 mạch máy điện điều khiển đèn đường

- Mạch sử dụng khởi động từ và rơ le thời gian 24 giờ

- Mạch bảo vệ được ngắn mạch

- Mạch có các đèn báo nguồn, đèn báo chế độ làm việc

Trang 24

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt và sửa chữa 1 mạch máy điện điều khiển máy ấp trứng

- Mạch sử dụng khởi động từ và bộ tự động điều khiển nhiệt độ

- Mạch động lực có 10 đèn sợi đốt, 1 quạt trần đảo

- Mạch có các đèn báo nguồn, đèn báo chế độ làm việc, đèn và chuông báo quá nhiệt

- Mạch bảo vệ được ngắn mạch

Trang 25

- Mạch có các đèn báo nguồn, đèn báo chế độ làm việc

- Mạch bảo vệ được quá tải, ngắn mạch, mất pha

Trang 26

25

Trang 27

26

Hãy vẽ sơ đồ, lắp đặt, sửa chữa mạch điều khiển 3 động cơ không đồng bộ 3 pha, hoạt động tự động khép kín(hoặc các mạch tương đương) như sau:

- Mở máy: Động cơ 1 chạy 5s sau động cơ 2 chạy 5s tiếp theo động cơ 3 chạy

- Dừng máy: Ấn nút OFF2, động cơ 3 dừng, 5s sau, động cơ 2 dừng, 5s sau động cơ 1 dừng

- Mỗi động cơ có: P= 1.5KW; U= 220V/380V; I= 5.9A/3.4A(Δ/Y);f= 50Hz; RPM= 1430V/P; Cosφ= 0,84; η = 80

- Mạch có các đèn báo pha, đèn báo quá tải, đèn báo chế độ làm việc của từng động cơ; có đồng hồ Vôn, lắp công tắc chuyển mạch Vôn; có đồng hồ Ampe, có công tắc chuyển mạch Ampe

- Mạch được lắp trên bảng điện thực tập, hoặc trên tủ điện

Trang 28

cơ 1 lại được đóng điện chạy tiếp, qui trình trên được lặp lại

- Mỗi động cơ có: P= 1.5KW; U= 220V/380V; I= 5.9A/3.4A(Δ/Y);f= 50Hz; RPM= 1430V/P; Cosφ= 0,84; η = 80

- Mạch sử dụng khởi động từ :

Trang 29

28

- Mạch có các đèn báo pha, đèn báo quá tải, đèn báo chế độ làm việc của từng động cơ; có đồng hồ Vôn, lắp công tắc chuyển mạch Vôn; có đồng hồ Ampe, có công tắc chuyển mạch Ampe

- Mạch được lắp trên bảng điện thực tập, hoặc trên tủ điện

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	745,57 KB