1 PHỦ CHỦ TỊCH Thời gian thuyết minh 20 phút Vị trí thuyết minh đứng ở đường lớn từ phía cổng kiểm tra an ninh 200m Và bây giờ, xin mời quý khách theo tôi, chúng ta sẽ đi thăm Khu di tích Hồ Chí Minh.
Trang 11 PHỦ CHỦ TỊCH
Th i gian thuy t minh: 20 phút ờ ế
V trí thuy t minh: đ ng đ ị ế ứ ở ườ ng l n t phía c ng ki m tra an ninh ớ ừ ổ ể 200m
Và bây gi , xin m i quý khách theo tôi, chúng ta sẽ đi thăm Khu di tích H ờ ờ ồ Chí Minh t i Ph Ch t ch đ quý khách hi u rõ h n v con ngạ ủ ủ ị ể ể ơ ề ười và tính cách c a H Chí Minh qua cu c s ng hàng ngày cung nh trong công vi c ủ ồ ộ ố ư ệ
c a Ngủ ười
Th a quý khách, đoàn chúng ta đang đ ng trư ứ ướ ổc c ng c a Khu di tích H ủ ồ Chí Minh t i Ph Ch t ch Khu di tích l ch s Ch t ch H Chí Minh t i Ph ạ ủ ủ ị ị ư ủ ị ồ ạ ủ
Ch t ch, g i t t là Khu di tích Ph Ch t ch n m trên đủ ị ọ ă ủ ủ ị ằ ường Hung Vương,
qu n Ba Đình, thành ph Hà N i, trong t ng th v i lăng Ch t ch H Chí ậ ố ộ ổ ể ớ ủ ị ồ Minh và B o tàng H Chí Minh Khu di tích Ph Ch t ch “Là di s n l ch s ả ồ ủ ủ ị ả ị ư văn hóa c a qu c gia và có ý nghĩa qu c t ” T i đây, Ch t ch H Chí Minh ủ ố ố ế ạ ủ ị ồ
đã s ng và làm vi c trong 15 năm (1954 – 1969),ố ệ tr c ti p lãnh đ o Đ ng ự ế ạ ả
và dân t c ti n hành nhi m v xây d ng ch nghĩa xã h i mi n B c; đ u ộ ế ệ ụ ự ủ ộ ở ề ă ấ tranh gi i phóng mi n Nam ti n t i hòa bình th ng nh t nả ề ế ớ ố ấ ước nhà; xây
d ng “tình h u ngh và h p tác v i t t c các nự ữ ị ợ ớ ấ ả ước trên th gi i đ xây ế ớ ể
d ng hòa bình th gi i lâu dài” ự ế ớ
Và trước m t quý khách, đây là b n đ tham quan c a Khu di tích Ph Ch ă ả ồ ủ ủ ủ
t ch Khu di tích này g m nhi u đi m di tích trong đó có nh ng di tích đ c ị ồ ề ể ữ ặ
bi t nh quý khách có th nhìn th y trong b n đ này: đ u tiên là Ph ệ ư ể ấ ả ồ â ủ
Ch t ch – n i Ch t ch H Chí Minh làm vi c v i củ ị ơ ủ ị ồ ệ ớ ương v ngị ườ ứi đ ng đ u â
Đ ng, Nhà nả ước, ti p đ n là Nhà 54 – n i Ngế ế ơ ườ ởi và làm vi c vào nh ng ệ ữ ngày đ u t chi m khu Vi t B c v Hà N i, ti p theo đó là Nhà sàn – n i â ừ ế ệ ă ề ộ ế ơ
Ngườ ởi và làm vi c t tháng 5 năm 1958 đ n tháng 8 năm 1969, ti p n a ệ ừ ế ế ữ
là Nhà 67 – n i Ch t ch H Chí Minh làm vi c trong hai năm cu i cung ơ ủ ị ồ ệ ố 1967- 1969 và cung là n i Ngơ ười qua đ i Ngoài ra, Khu di tích còn có các diờ tích ngoài tr i: ao cá, đờ ường xoài, giàn hoa Ph Ch t ch và vủ ủ ị ườn cây
Bây gi , xin m i quý khách vào trong Khu di tích, chúng ta sẽ tìm hi u sâu ờ ờ ể
h n v t ng di tích t i đây Xin m i quý khách theo tôi! ơ ề ừ ạ ờ
Trang 2Có nhà th t ng vi t:ơ ừ ế
Ôi! th t r a x ị ử ươ ng tàn ph i r i rác! ơ ả
T i Hà N i cũng nh bao t nh khác ạ ộ ư ỉ
Nh ng thây ma ngày l ch đ n càng đông ữ ế ế Đem ru i theo cùng h i h m tanh n ng ồ ơ ớ ồ
R i ngã g c kh p đ u đ ồ ụ ắ ầ ườ ng cu i ngõ ố
Qua nh ng v n th v m t th i kì mà th c dân Pháp xâm lữ â ơ ề ộ ờ ự ược đ t nấ ước ta
nh m khai thác thu c đ a và đ l i bi t bao m t mát đau thằ ộ ị ể ạ ế ấ ương Và đ caiể
tr m t cách tri t đ ngị ộ ệ ể ười Pháp đã xây d ng m t trong nh ng công trình ự ộ ữ
l n nh t Đông Dớ ấ ương th i b y gi Và trờ ấ ờ ước m t m i ngặ ọ ười lúc này chính
là Ph ủ t ừnăm 1900-1906 nh m ph c v cho công cu c khai thác thu c ằ ụ ụ ộ ộ
đ a l n th nh t Xây d ng m t th đô thu c đ a đ ph n chi u s c m nh, ị â ứ ấ ự ộ ủ ộ ị ể ả ế ứ ạ vinh quang c a Pháp th i b y gi ủ ớ ấ ờ
Th a cô và các b n, ngay trư ạ ước m t cô và các b n tòa nhà màu vàng kia là ă ạ
Ph Ch t ch Tòa nhà đ s , b th , sang tr ng cao b n t ng, nhìn ra ủ ủ ị ồ ộ ề ế ọ ố â
đường Hung Vương này là đi m di tích đ u tiên trong hành trình tham ể â quan Khu di tích Ph ch t chủ ủ ị Trong th i gian th c dân Pháp cai tr , tòa ờ ự ị nhà này đượ ọc g i là Ph Toàn quy n Đông Dủ ề ương vì đây là n i và làm ơ ở
vi c c a các Toàn quy n Đông Dệ ủ ề ương Công trình mang phong cách th i ờ
Ph ng H ng này do ki n trúc s ngụ ư ế ư ười Pháp g c Đ c Lich- ten Fen- đ ố ứ ơ thi t k , đế ế ược xây d ng nh ng năm đ u th k XX Quy mô và ki n trúc ự ữ â ế ỉ ế
c a tòa nhà dủ ường nh mu n th hi n s c m nh và quy n uy c a nư ố ể ệ ứ ạ ề ủ ước Pháp Đông Dở ương: c u trúc c a tòa nhàấ ủ g m 4 t ng: 1 t ng tr t và 3 t ngồ â â ệ â
l u, đâ ược thi t k đ i x ng v i 1 kh i chính gi a và 2 kh i 2 bên ế ế ố ứ ớ ố ữ ố Di n ệ tích s d ng c a tòa nhà g n 1300m2 Toàn b tòa nhà có trên 30 phòng, ư ụ ủ â ộ
m i phòng đỗ ược trang trí theo m t phong cách riêng M i khi có m t viên ộ ỗ ộ Toàn quy n lên thay th , tòa nhà l i đề ế ạ ược trang trí, s a ch a l i theo ý ư ữ ạ thích c a ngủ ười ch m i T khi tòa nhà đủ ớ ừ ược hoàn thành đ n ngày Cách ế
m ng Tháng Tám thành công, đã có 29 đ i Toàn quy n Pháp đ n và làm ạ ờ ề ế ở
vi c t i đây Pôn- Bô là Toàn quy n đ u tiên Toàn quy n cu i cung là Đ - ệ ạ ề â ề ố ờ
Cu
Trang 3T năm 1945 đ n năm 1946ừ ế , phát xít Nh t và quân đ i Trung Hoa dân ậ ộ
qu c chi m gi tòa nhà này Khi th c dân Pháp quay tr l i xâm lố ế ữ ự ở ạ ược Vi t ệ Nam l n th hai thì n i đây l i tr thành tr s cao nh t c a chính quy n â ứ ơ ạ ở ụ ở ấ ủ ề
th c dân Tòa nhà có m t phòng trang tr ng, đó là Phòng gự ộ ọ ương t ng 1, ở â
v i 5 vòm c a l n nhìn ra đớ ư ớ ường Hung Vương V i k t câu ki n trúc và ớ ế ế trang trí n i th t t o cho Phòng gộ ấ ạ ương s trang tr ng.T i Phòng gự ọ ạ ương này, nhi u s ki n l ch s quan tr ng đã di n ra Tề ự ệ ị ư ọ ễ òa nhà này nói là do
người Pháp xd nh ng th c ch t là do m hôi công s c c a nhân dân lao ư ự ấ ồ ứ ủ
đ ng VN d ng nên ộ ự Tòa nhà này ch th c s thu c v nhân dân Vi t Nam ỉ ự ự ộ ề ệ sau khi kháng chi n ch ng th c dân Pháp thành công ế ố ự
Ngày 10 tháng 10 năm 1954, Hà N i độ ược gi i phóng, Ch t ch H Chí Minhả ủ ị ồ cung Chính ph , Trung ủ ương Đ ng t chi n khu Vi t B c tr v th đii sauả ừ ế ệ ă ở ề ủ chín năm kháng chi n anh dung và gian kh V i lòng kính yêu lãnh t , v i ế ổ ớ ụ ớ mong mu n đ m b o đi u ki n làm vi c t t nh t cho Ch t ch H Chí ố ả ả ề ệ ệ ố ấ ủ ị ồ Minh và đáp ng đứ ược nh ng l nghi ngo i giao khi Ngữ ễ ạ ười đón ti p khách ế trong nước và qu c t , các đ ng chí trong Trung ố ế ồ ương Đ ng, Chính ph đã ả ủ
m i Ngờ ườ ề ởi v và làm vi c t i Ph Toàn quy n cu, nh ng Ngệ ạ ủ ề ư ười đã khước
t Ch t ch H Chí Minh nói: ừ ủ ị ồ “Trước kia đây là Ph Toàn quy n, nh ng ủ ề ư
vi c xây d ng nên công trình ki n trúc này là bàn tay c a nh ng ngệ ự ế ủ ữ ười th ợ
Vi t Nam Bây gi nhân dân đệ ờ ượ ực t do, đ t nấ ước được đ c l p, quy n làmộ ậ ề
ch tòa nhà ph i thu c v nhân dân”.ủ ả ộ ề Ngườ ềi đ ngh s d ng tòa nhà làm ị ư ụ
n i làm vi c và ti p khách c a Chính ph và Nhà nơ ệ ế ủ ủ ước Vi t Nam T đó tòaệ ừ nhà đượ ọc g i là Ph ch t ch N i đây đã di n ra nh ng ho t đ ng đ i n i, ủ ủ ị ơ ễ ữ ạ ộ ố ộ
đ i ngo i c a Ch t ch H Chí Minh trên cố ạ ủ ủ ị ồ ương v ngị ườ ứi đ ng đ u Đ ng, â ả
đ ng đ u Nhà nứ â ước
Th a quý khách, t i Ph Ch t ch đã di n ra nh ng phiên h p H i đ ng ư ạ ủ ủ ị ễ ữ ọ ộ ồ Chính Ph đ ra đủ ề ường l i ch trố ủ ương, chính sách nh m c ng c chính ằ ủ ố quy n dân ch nhân dân, xây d ng mi n B c v ng m nh, chăm lo đ i ề ủ ự ề ă ữ ạ ờ
s ng c a nhân dân, đ y m nh đ u tranh gi i phóng mi n Nam đi đ n ố ủ ẩ ạ ấ ả ề ế
th ng nh t đ t nố ấ ấ ước, nâng cao uy tín c a Vi t Nam trên trủ ệ ường qu c t ố ế
Ph Ch t ch cung là n i di n ra nh ng cu c ti p đón, h i đàm gi a Ch ủ ủ ị ơ ễ ữ ộ ế ộ ữ ủ
t ch H Chí Minh cung các đ ng chí lãnh đ o Nhà nị ồ ồ ạ ước Vi t Nam v i m t ệ ớ ộ
s v nguyên th qu c gia, lãnh t Đ ng các nố ị ủ ố ụ ả ước anh em, đ i s các nạ ứ ước
đ n trình qu c th T i đây Ngế ố ư ạ ười cung ti p đón, g p g các đoàn ngh ế ặ ỡ ệ thu t, th thao, các nhà văn, nhà báo…Nh ng bu i ti p đó đã đ l i nhi u ậ ể ữ ổ ế ể ạ ề
Trang 4k ni m, n tỉ ệ ấ ượng sâu s c gi a Ch t ch H Chí Minh v i nh ng ngă ữ ủ ị ồ ớ ữ ười
đ ng chí thân thi t, nhân dân và b n bè th gi i Cung t i m t căn phòng ồ ế ạ ế ớ ạ ộ
nh t ng hai tòa nhà, Ch t ch H Chí Minh thỏ ở â ủ ị ồ ường đ c th chúc T t ọ ơ ế
đ ng bào, chi n sĩ c nồ ế ả ước và ki u bào nề ở ước ngoài m i d p năm m i ỗ ị ớ Trong kho ng th i gian t năm 1954 đ n năm 1969, t i Ph Ch t ch, Ch ả ờ ừ ế ạ ủ ủ ị ủ
t ch H Chí Minh đã ti p trên 1000 đoàn đ i bi u trong và ngoài nị ồ ế ạ ể ước
Sinh th i Ngờ ười luôn quan tâm đ n v n m nh c a đ t nế ậ ệ ủ ấ ước cung nh ư
cu c s ng c a nhân dân, dành tr n c cu c đ i nên nhân dân tôn kính g i ộ ố ủ ọ ả ộ ờ ọ
Ngườ ới v i cái tên g n gui là Bác H , v cha già dân t c.â ồ ị ộ
“Bác thương các c già xuân v dâng bi u l a ụ ề ế ụ
Bác yêu đàn cháu nh trung thu v cho quà ỏ ề
Bác thương đoàn dân công đêm nay ng ngoài r ng ủ ừ
Bác thương người chi n sĩ đ ng gác ngoài biên cế ứ ương.”
Bác H v i t m lòng bao la, cao c dành cho m i t ng l p nhân dân VN và ồ ớ ấ ả ọ â ớ Bác dành tình c m đ c bi t cho các em nh Ch c h n cô và các b n đoàn ả ặ ệ ỏ ă ẳ ạ mình đã nghe nhi u câu chuy n k v Bác H v i thi u niên nhi đ ng Vào ề ệ ể ề ồ ớ ế ồ t7/1961 Bác đã đ tr ng tòa nhà này 3 tu n li n dành cho các em thi u nhiể ố â ề ế làm ch và tr ng bày các tác ph m c a mình trong phong trào th c hi n 5 ủ ư ẩ ủ ự ệ
đi u Bác H d yề ồ ạ
“Ai yêu các nhi đ ng b ng Bác H Chí Minh” ồ ằ ồ
Cung vì tình yêu dành cho tr em l n nh v y nên Bác có nguy n v ng là ẻ ớ ư ậ ệ ọ sau khi Bác m t sẽ dành tòa nhà này đ xd cung thi u nhi cho các cháu ấ ể ế
nh Nh ng ngay sau khi Bác m t thìcác đ ng chí trong Ban lãnh đ o đã ỏ ư ấ ồ ạ xem xét và th y r ng n i đây đã ghi d u bao k ni m v Bác v i đ ng bào ấ ằ ơ ấ ỉ ệ ề ớ ồ trong nước và qu c t nên đã đ dành n i này nh 1 di tích l ch s v ố ế ế ơ ư ị ư ề Báccòn vi c xây d ng cung thi u nhi cho các cháu sẽ đệ ự ế ược ti n hành n i ế ở ơ khác
Ngày 15/5/1975, Nhà nước đã công nh n Ph CT là 1 trong nh ng di tích ậ ủ ữ
l u ni m đ cbi t quan tr ng song t đó đ n nay tòa nhà này v n là n i ư ệ ặ ệ ọ ừ ế ẫ ơ làm vi c c a Ch t ch và Phó Ch t ch nệ ủ ủ ị ủ ị ước, nh ng ho t đ ng có ý nghĩa ữ ạ ộ quan tr ng c a Đ ng và Nhà nọ ủ ả ước ta v n ti n hành tr ng th đây Vì v yẫ ế ọ ể ở ậ tòa nhà này v n gi cái tên là PCT.ẫ ữ
Trang 5-Cung t i n i này, Ch t ch H Chí Minh t ng g p g , thăm h i nhi u đoàn ạ ơ ủ ị ồ ừ ặ ở ỏ ề khách nh : đ i bi u c a các chính đ ng, đoàn th , tôn giáo, đ i bi u c a ư ạ ể ủ ả ể ạ ể ủ công nhân, nông dân, trí th c quân đ i, đ i bi u c a đ ng bào, chi n sĩ ứ ộ ạ ể ủ ồ ế
mi n Nam, đ i bi u c a Vi t ki u t nề ạ ể ủ ệ ề ừ ước ngoài v thăm T qu c, đ i ề ổ ố ạ
bi u c a Đ i Thi u niên, Đoàn Thanh niên, H i Ph n ể ủ ộ ế ộ ụ ữ
Ch t ch H Chí Minh r t yêu quý các cháu thi u niên, nhi đ ng và dành ủ ị ồ ấ ế ồ cho các cháu s quan tâm, săn sóc đ c bi t Ngay sau khi v làm vi c Phự ặ ệ ề ệ ở ủ
Ch t ch, ngày 9-2-1905, Bác H đã cho đón các cháu vào Ph Ch t ch vui ủ ị ồ ủ ủ ị
ch i Và, t đó v sau, các cháu đơ ừ ề ược nhi u d p vào đây thăm Bác và vui ề ị
ch i, không nh ng th , có l n các cháu dơ ữ ế â ược Bác cho t ch c tri n lãm ổ ứ ể tranh t i đây.ạ
Sau khi Ch t ch H Chí Minh qua đ i, Ph Ch t ch tr thành m t trong ủ ị ồ ờ ủ ủ ị ở ộ
nh ng di tích l u ni m v Ngữ ư ệ ề ườ ượi đ c Nhà nướ ếc x p h ng là di tích đ c ạ ặ
bi t quan tr ng Song, cung t đó đ n nay tòa nhà này v n là n i làm vi c ệ ọ ừ ế ẫ ơ ệ
c a Ch t ch và Phó Ch t ch nủ ủ ị ủ ị ước, nh ng ho t đ ng có ý nghĩa quan tr ngữ ạ ộ ọ
c a Đ ng và Nhà nủ ả ước v n đẫ ược ti n hành tr ng th đây.ế ọ ể ở
2 CÂY ĐA KIÊN TRÌ
Th i gian thuy t minh: 10 phút ờ ế
V trí thuy t minh: ngay bên d ị ế ướ i cây đa kiên trì
Và ti p theo m i cô và các b n di chuy n sang v trí cây đa Kiên trì n i đã ế ờ ạ ể ị ơ
l u gi ư ữ nh ng k ni m v Bác cung nh ng câu chuy nữ ỉ ệ ề ữ ệ
Cô và các b n có bi t t i sao cây đa này đạ ế ạ ượ ọc g i là cây đa Kiên Trì không
? Vâng có m t câu chuy n g n v i cây đa :
ạ ộ ệ ă ớ Sinh th i, m t hôm Bác H ờ ộ ồ cung v i các chi n sĩ c nh v ng i ngh mát dớ ế ả ệ ồ ỉ ưới tán cây đa, Bác nhìn lên cành đa m c nh ng s i r ph Ngọ ữ ợ ễ ụ ườ ỏi h i các chi n sĩ c nh vế ả ệ: “Các chú có
th làm cho m t s r ph trên cây đa c m xu ng đ t theo đ nh h ể ộ ố ễ ụ ắ ố ấ ị ướ ng c a ủ Bác đ ượ c không ?”.
Nhìn nh ng s i r ph trên cây đa chi n sĩ c nh v th a v i Bác: “Th a… ữ ợ ễ ụ ế ả ệ ư ớ ư khó…và lâu l m !” Đúng, khó, lâu, đ Bác làm th ” Bác H t ắ ạ ể ử ồ ươ ườ i c i nói
v i các chi n sĩ c nh v Th là, b t đ u t ngày hôm sau, Bác l y 3 chi c l ớ ế ả ệ ế ắ ầ ừ ấ ế ọ
Trang 6penecilin đã dùng h t thu c r a s ch và 3 đo n dây, Bác đ i n ế ố ử ạ ạ ổ ướ c vào t ng ừ
l bu c lên cành cây,m i s i r ph c a cây đa c th đ ọ ộ ỗ ợ ễ ụ ủ ổ ụ ượ c th vào trong ả
l n ọ ướ c Ngày ti p ngày, nh công chăm sóc c a Bác, r ph cây đa c th ế ờ ủ ễ ụ ổ ụ
d n d n phát tri n kéo dài t cành cây xu ng đ t r i c m sâu vào lòng đ t ầ ầ ể ừ ố ấ ồ ắ ấ theo h ướ ng Bác đ nh s n, m c lên 3 cây đa nh Sung s ị ẵ ọ ỏ ướ ng, vui m ng khi ừ
th y 3 cây đa nh do Bác nhân ra t r ph cây đa c th b t đ u đâm ch i ấ ỏ ừ ễ ụ ổ ụ ắ ầ ồ
n y l c, xanh t t, các chi n sĩ c nh v xin v i Bác đ t tên cho cây đa m ả ộ ố ế ả ệ ớ ặ ẹ (cây đa c th ) ổ ụ
Bác b o: “Cây đa “Kiên trì”, các chú có tán thành không ?” Th a Bác tán ả ư thành , nh t trí !” Các chi n sĩ c nh v đ ng thanh tr l i ạ ấ ạ ế ả ệ ồ ả ờ
Khi làm vi c t i nhà sàn, Bác H thệ ạ ồ ường đi l i trên con đạ ường có cây đa nói trên Lúc đó cây đa ch a có r ph to, cao, dáng đ p nh chúng ta th y ư ễ ụ ẹ ư ấ ngày nay và không ph i ng u nhiên mà cây đa có đả ẫ ược nh ng r cây này.ữ ễ
Kho ng tháng 9 năm 1965 ả , anh em làm vườn th y hai r đa nh t trên ấ ễ ỏ ừ cành buông xu ng l l ng cách m t đố ơ ư ặ ường không xa Vì lo hai r ph này ễ ụ
l n d n thêm và dài xu ng làm vớ â ố ướng l i đi l i c a Bác, nên anh em ph c ố ạ ủ ụ
v đ nh c t b r đó đi Bi t đụ ị ă ỏ ễ ế ược ý đ nh đó, Bác không tán thành và g i ý: ị ợ nên tìm cách kéo r đa xu ng đ t, nh ng sao cho r đa không vễ ố ấ ư ễ ướng l i đi ố
mà còn có th t o cho cây có m t th v ng ch c và đ p M c du anh em ể ạ ộ ế ữ ă ẹ ặ
ph c v đã hi u đụ ụ ể ược ý c a Bác và không c t b hai cái r ph n a, nh ngủ ă ỏ ễ ụ ữ ư
v n ch a tìm đẫ ư ược cách nào đ th c hi n yêu c u y.ể ự ệ â ấ
M y ngày sau, Bác H v n nh chuy n hai cái r đa và l i h i anh em ph cấ ồ ẫ ớ ệ ễ ạ ỏ ụ
v Anh em th a v i Bác là ch a tìm đụ ư ớ ư ược cách làm h p lý và Bác đã bày ợ cho m i ngọ ười cách làm nh sau: Ch đôi m t cây bư ẻ ộ ương, đ c r ng nh ng ụ ỗ ữ
m u bên trong, sau đó cho đ t x p vào lòng cây bấ ấ ố ương, p r đa vào gi a ố ễ ữ
r i dung dây bu c ch t cây bồ ộ ặ ương đó l i Cây bạ ương được chôn xu ng đ t ố ấ
và ph i thả ường xuyên tướ ưới n c đ gi đ m cho r đa R đa nh có đ ể ữ ộ ẩ ễ ễ ờ ủ
đ m sẽ phát tri n nhanh Khi r đa ch m đ t, Bác nh c anh em ph c v ộ ẩ ể ễ ạ ấ ă ụ ụ vun đ t cho r và ti p t c chăm sóc Làm theo cách Bác H hấ ễ ế ụ ồ ướng d n, ẫ
th i gian bén đ t c a r cây sẽ ng n h n, đ ng th i hờ ấ ủ ễ ă ơ ồ ờ ướng đượ ễc r theo chi u ta mu n Nh ng r đa này sau kho ng ba năm (1965-1968) thì bén ề ố ữ ễ ả
đ t.ấ
Khi hoàn thành công vi c kéo r đa xu ng đ t, anh em ph c v đ n báo ệ ễ ố ấ ụ ụ ế cáo k t qu v i Bác, Bác vui v nói: “Các chú th y đ y, con ngế ả ớ ẻ ấ ấ ười hoàn toàn có kh năng chinh ph c và c i t o đả ụ ả ạ ược thiên nhiên, tuy công vi c đó ệ
r t khó khăn, đòi h i s kiên trì và quy t tâm cao”.Sau này, cây đa l i có ấ ỏ ự ế ạ
Trang 7thêm hai r ph n a do các đ ng chí ph c v kéo thêm v i phễ ụ ữ ồ ụ ụ ớ ương pháp
c a Bác ủ
Nh l i Bác nói khi hoàn thành công vi c, anh em ph c v đ t tên cho ớ ờ ệ ụ ụ ặ câyđa này là cây đa kiên trì, b i làm cho r ph c a cây đa bén đ t du ở ễ ụ ủ ấ nhanh cung ph i c nth i gian tính b ng m y năm, nh ng kiên trì th c ả â ờ ằ ấ ư ự
hi n l i Bác d y nh t đ nh sẽ thành công.ệ ờ ạ ấ ị
Sau câu chuy n v a r i có b n nào trong l p chúng ta nh đ n l i d y c a ệ ừ ồ ạ ớ ớ ế ờ ạ ủ Bác không ? D vâng đó là câu:ạ ạ
“Đoàn k t, đoàn k t, đ i đoàn k t,ế ế ạ ế
Thành công, thành công, đ i thành công’ạ
Có thành công nào mà không ch i qua v t v , khó khăn; có s chi n th ng ả ấ ả ự ế ă nào mà không c n tinh th n đoàn k t, đ ng cam c ng kh Có nh ng vi c â â ế ồ ộ ổ ữ ệ
tưởng tr ng nh vô nghĩa, không khác gì mò kim đáy b y v y mà b ng ừ ư ể ấ ậ ằ tinh th n dung c m, lòng kiên trì đã giúp ta thành công – nó gi ng nh â ả ố ư
cu c hành trình đi tìm hình Đ t nộ ấ ướ ủc c a Bác Và đó cung chính là bài h c ọ
mà Bác mu n g i t i các chi n sĩ th i kì y cung nh th h tr Vi t Nam ố ư ớ ế ờ ấ ư ế ệ ẻ ệ nói chung hãy kiên trì, v ng vàng, và ữ
“không có vi c gì khóệ
Ch s lòng không b nỉ ợ ề
Đào núi và l p bi nấ ể
Quy t trí t làm lên”ế ă
Và trên đây em đã gi i thi u cho cô và các b n v tòa nhà ph ch t ch và ớ ệ ạ ề ủ ủ ị cây đa Kiên Trì N i l u gi nh ng k ni m v cu c đ i cách m ng c a Bác ơ ư ữ ữ ỉ ệ ề ộ ờ ạ ủ cung nh ng câu chuy n khi n chúng ta càng yêu quý ngữ ệ ế ười cha già đã dành
c cu c đ i mình cho đ c l p t do c a dân t c Và đ a đi m ti p theo c a ả ộ ờ ộ ậ ự ủ ộ ị ể ế ủ chuy n tham quan khu di tích Ph Ch t ch c a cô và các b n là phòng h pế ủ ủ ị ủ ạ ọ
B chính tr , nhà tr ng bày xe, nhà b p A sẽ do b n Nguy n Th Hộ ị ư ế ạ ễ ị ương thuy t minh đ cô và các b n có th tìm hi u ti p v di tích t i Ph Ch ế ể ạ ể ể ế ề ạ ủ ủ
t ch.ị
Trang 83 V ƯỜ N CÂY
Thuy t minh trong kho ng 15 phút ế ả
V trí thuy t minh: bên phía ngoài hàng rào- b Tây Nam c a ao cá ị ế ờ ủ
Vâng r t c m n ph n thuy t minh v a r i c a b n C m Tú và sau đây xinấ ả ơ â ế ừ ồ ủ ạ ẩ
m i cô và các b n ti p t c theo chân chúng em đ tìm hi u thêm v các đ aờ ạ ế ụ ể ể ề ị
đi m phía trể ướ ạc
Khi nói đ n Bác, chúng ta đ u c m nh n m t đi u r t sâu s c, đó là s hòaế ề ả ậ ộ ề ấ ă ự
đ ng v i thiên nhiên, g n gui v i đ ng bào, cán b , chi n sĩ, nh lẽ s ng tồ ớ â ớ ồ ộ ế ư ố ự nhiên c a Bác Nh ng ai đã t ng đủ ữ ừ ược nghe, được đ c nh ng câu chuy n ọ ữ ệ
v Bác, đề ược đ n thăm n i Bác s ng trong 15 năm cu i đ i t i Ph Ch ế ơ ố ố ờ ạ ủ ủ
t ch, m i càng th u hi u nh ng giá tr nhân cách, l i s ng, t tị ớ ấ ể ữ ị ố ố ư ưởng, tình yêu thiên nhiên, yêu thương con ngườ ủi c a Bác N i đây, m i di tích, m i ơ ỗ ỗ cây tr ng trong vồ ườn Bác cung đ u mang m t câu chuy n, m t bài h c sâuề ộ ệ ộ ọ
s c, th m đă ấ ượm tính nhân văn
Có th cô và các b n đã bi t:ể ạ ế
Vườn qu trong Ph Ch t ch v n là m t khu đ t hoang sau Ph toàn ả ủ ủ ị ố ộ ấ ủ quy n Đông Dề ương (nay là Ph Ch t ch) Sau ngày Ch t ch H Chí Minh ủ ủ ị ủ ị ồ
v và làm vi c, Ngề ở ệ ườ ềi đ ngh và cung anh em cán b văn phòng, b o v ị ộ ả ệ
c quan, c i t o thành khu vơ ả ạ ườn có th tr ng m t s gi ng lúa thí đi m ể ồ ộ ố ố ể
đ cung c p gi ng cho nhân dân Sau m t th i gian, th y hi u qu đem l i ể ấ ố ộ ờ ấ ệ ả ạ
t vi c tr ng lúa không cao, Ngừ ệ ồ ườ ềi đ ngh anh em trong c quan tr ng ị ơ ồ thay th b ng rau xanh, m t s cây thu c, đ đ m b o đ rau ăn hàng ế ằ ộ ố ố ể ả ả ủ ngày Khu đ t b b hoang, không có bàn tay con ngấ ị ỏ ười chăm sóc, d n đã â
tr thành khu vở ườn không nh ng đ p v c nh quan mà còn góp ph n ữ ẹ ề ả â không nh c i thi n b a ăn hàng ngày cho m i gia đình trong c quan.ỏ ả ệ ữ ọ ơ Năm 1960, Vi t ki u Campuchia v thăm đ t nệ ề ề ấ ước đã mang bi u Bác ế cây xoài Xiêm Trân tr ng tình c m c a bà con Vi t ki u, Bác đ ngh anh em ọ ả ủ ệ ề ề ị
tr ng cây xoài trong khu vồ ườn, Người cung không quên dành th i gian đ ờ ể chăm sóc cây Nh c m nh n đư ả ậ ượ ấc t m lòng c a Bác, 50 năm đã trôi qua, ủ năm nào cây xoài cung đ u đ m bông, k t trái và cho r t nhi u qu ng t ề ơ ế ấ ề ả ọ
Trang 9Năm 1966, ông Nguy n Văn Cễ ường huy n Sóc S n, Hà N i là ngở ệ ơ ộ ười làm
vườn gi i, may m n đỏ ă ượ ớc t i Ph Ch t ch, đã b h p h n khi nhìn th y ủ ủ ị ị ớ ồ ấ cây bưở ại l , trái to Đ n đo mãi, ông m i thì th m v i đ ng chí c n v nh ă ớ â ớ ồ â ụ ờ chuy n l i th a v i Bác r ng ông mu n xin Bác m t cành bể ờ ư ớ ằ ố ộ ưởi M y hôm ấ sau có m t cán b c a Ph Ch t ch t i t n vộ ộ ủ ủ ủ ị ớ ậ ườn c a ông, trao cho ông ủ
m t nhánh bộ ưởi và chuy n l i c a Bác: “Bác d n anh c g ng chăm sóc ể ờ ủ ặ ố ă
gi ng bố ưởi này và g ng nhân ra di n r ng cho bà con nông dân cung ă ệ ộ
tr ng”(2) Sau m t th i gian chăm sóc c n th n chu đáo, t m t nhánh ồ ộ ờ ẩ ậ ừ ộ
bưởi, ông đã nhân lên đượ ấc r t nhi u cây bề ưởi khác Nh l i Bác d n ngày ớ ờ ặ nào, ông Cường đã tri t cành gi ng bế ố ưởi quý này g i đi các n i trong xã, t iư ơ ớ các đ a phị ương trong c nả ước đ m i ngể ọ ười cung nhân gi ng cây quý Đ c ố ặ
bi t, h n 2.000 nhánh bệ ơ ưởi đã được ông Cường g i v các huy n, xã… trênư ề ệ quê hương đ ng kh i B n Tre Ông Cồ ở ế ường cung không quên căn d n bà ặ con nông dân n i đây ti p t c nhân gi ng đ m i gia đình đ u tr ng bơ ế ụ ố ể ọ ề ồ ưởi Bác H Ngồ ười dân quê hương Đ ng kh i r t thích tr ng bồ ở ấ ồ ưởi Bác H ồ không ph i ch vì lý do kinh t , mà trên h t là t m lòng c a nh ng ngả ỉ ế ế ấ ủ ữ ười con mi n Nam đ i v i Bác.ề ố ớ
Năm 1954, sau Hi p đ nh Gi nev đệ ị ơ ơ ược ký k t, Vi t Nam t m th i chia c tế ệ ạ ờ ă làm hai mi n Nam B c, đ ng bào mi n Nam s ng đau kh dề ă ồ ề ố ổ ưới ách chi m ế đóng c a đ qu c Mỹ và bè lu tay sai Trong đau kh , đ ng bào mi n Nam ủ ế ố ổ ồ ề luôn hướng v mi n B c, v Đ ng và Bác H kính yêu.ề ề ă ề ả ồ
Đ u mua xuân năm 1955, trên con tàu Ki- lin - ki (Ba Lan), đoàn cán b â ộ
c a Văn phòng Trung ủ ương c c mi n Nam t p k t ra mi n B c Đoàn vinh ụ ề ậ ế ề ă
d đự ược mang cây vú s a mi n Nam ra bi u Bác H v i t m lòng kính ữ ề ế ồ ớ ấ yêu vô h n c a đ ng bào mi n Nam đ i v i Bác ạ ủ ồ ề ố ớ
Cây vú s a đữ ược Bác H tr ng ngay g n b ao, bên c nh ngôi nhà 1954, ồ ồ â ờ ạ
n i Bác 4 năm đ u tiên trong khu Ph Ch t ch Cây vú s a v n là loài câyơ ở â ủ ủ ị ữ ố
a khí h u nóng mi n Nam và ít ch u đ c l nh mi n B c, do v y,
nh ng ngày đ u m i tr ng, cây còn nh và r t khó chăm sóc Hàng ngày, ữ â ớ ồ ỏ ấ
m c du b n nhi u công vi c, nh ng trặ ậ ề ệ ư ước gi làm vi c bu i sáng, hay sau ờ ệ ổ
gi làm vi c bu i chi u, Bác đ u dành th i gian t tay chăm sóc, vun tờ ệ ổ ề ề ờ ự ưới cho cây vú s a Mua đông giá rét, Bác nh c các đ ng chí ph c v b n r m ữ ă ồ ụ ụ ệ ơ
qu n quanh thân cây, l y mun t p vào g c đ ch ng l nh cho cây Mua ấ ấ ấ ố ể ố ạ
m a bão, Bác nh c nh anh em ch ng ch ng cho cây kh i đ ư ă ở ằ ố ỏ ổ
Trang 10Tháng 5 năm 1958, Bác H chuy n sang s ng và làm vi c t i ngôi nhà sàn ồ ể ố ệ ạ
Cu i năm đó, Bác đã đ ngh chuy n cây vú s a tr ng phía sau nhà sàn ố ề ị ể ữ ồ ở
đ Bác chăm sóc để ược thu n ti n h n, dậ ệ ơ ường nh Bác mu n cây vú s a ư ố ữ
mi n Nam luôn g n bên Bác Hàng ngày, làm vi c t i nhà sàn, Bác v n ề ở â ệ ạ ẫ nhìn th y cây vú s a đ hình nh mi n Nam luôn trong trái tim Ngấ ữ ể ả ề ười không h p v i khí h u mi n B c nên cho qu ít và nh Bác suy nghĩ m t ợ ớ ậ ề ă ả ỏ ộ lát r i nói: "Các chú có nh , khi đi thăm H Tây (1) v i Bác, các chú dã th yồ ớ ồ ớ ấ cây vú s a đó ra nhi u qu và qu l i to không? Các chú c n tìm các nhà ữ ở ề ả ả ạ â chuyên môn làm vườn đ h c h i thêm kinh nghi m tr ng cây vú s a".ể ọ ỏ ệ ồ ữ Anh em ph c v làm theo ý Bác, t đó v i nh ng phụ ụ ừ ớ ữ ương pháp chăm sóc
m i, cây vú s a cho qu nhi u và to h n Th y v y, Bác r t vui Có l n, ớ ữ ả ề ơ ấ ậ ấ â
đ ng chí ph c v hái qu vú s a chín cây m i Bác, Ngồ ụ ụ ả ữ ờ ười nói: "Chú hãy chờ cho qu chín đ u, hái m t l n r i chia cho m i ngả ề ộ â ồ ọ ười"
Đ n nh ng năm tháng cu i cung c a cu c đ i, Bác càng mong mu n đế ữ ố ủ ộ ờ ố ược
m t l n vào thăm đ ng bào mi n Nam, nh ng do tình hình chi n s ác li t ộ â ồ ề ư ế ự ệ
và s c kho Ngứ ẻ ười đã gi m sút nhi u nên ả ề ước nguy n đó c a Bác không ệ ủ
th c hi n đự ệ ược Có lẽ b i th nên sau nh ng chuy n đi công tác xa lâu ngàyở ế ữ ế
tr v , Bác thở ề ường ra đ ng ng m cây vú s a Tình thứ ă ữ ương, n i nh c a Bácỗ ớ ủ
đ i v i mi n Nam tha thi t nhố ớ ề ế ường nào!
Cung v i m i loài cây trong vớ ỗ ườn Bác, cây vú s a đã g n li n v i cu c đ i ữ ă ề ớ ộ ờ
ho t đ ng c a Ch t ch H Chí Minh trong th i gian Ngạ ộ ủ ủ ị ồ ờ ườ ối s ng và làm
vi c trong Khu Ph Ch t ch Cây vú s a mang m t ý nghĩa l ch s - văn hóaệ ủ ủ ị ữ ộ ị ư sâu s c, g n v i quê hă ă ớ ương đ t nấ ước, g n v i công vi c, cu c s ng hàng ă ớ ệ ộ ố ngày và đã tr thành bi u tở ể ượng tình c m c a đ ng bào mi n Nam đ i v i ả ủ ồ ề ố ớ Bác H và tình c m c a Bác H đ i v i mi n Nam Gi đây, đ n v i khu ồ ả ủ ồ ố ớ ề ờ ế ớ
vườn trong khu Ph Ch t ch đủ ủ ị ược nhìn cây vú s a c a đ ng bào mi n ữ ủ ồ ề Nam g i t ng Bác đã vư ặ ươn cao to l n, v ng ch c, cành lá xum xê to bóng ớ ữ ă ả mát trên ngôi nhà sàn c a Bác mà không kh i bui ngui xúc đ ng bi t bao:ủ ỏ ộ ế
“Đ u vâ ườn nghe đ ng cánh ongộ
Kìa cây vú s a Bác tr ng năm nao!ữ ồ
Cành cây lá n ng xôn xaoă