TRƯỜNG ĐẠI HỌC BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài Anh chị hãy phân tích quan điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh và vận dụng.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ….
BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài:
Anh chị hãy phân tích quan điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh và vận dụng quan điểm đó vào công
cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay.
Họ và tên:
Mã sinh viên:
Lớp:
Giảng viên hướng dẫn:
Hà Nội, 11/2021
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC ….
BỘ MÔN KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề tài:
Anh chị hãy phân tích quan điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh và vận dụng quan điểm đó vào công
cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay.
Họ và tên:
Mã sinh viên:
Lớp:
Giảng viên hướng dẫn:
Hà Nội, 11/2021
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2
1 Phân tích quan điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh 2
2 Vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay 6 2.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đại đoàn kết dân tộc 6 2.2 Thành tựu nổi bật Việt Nam đạt được khi vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về “Đoàn kết” 8 KẾT LUẬN 10 TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 4MỞ ĐẦU
Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu của Việt Nam, được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước; là nguồn sức mạnh, động lực,
là nhân tố then chốt có ý nghĩa quyết định mọi thành công của cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam Từ khi thành lập và trong suốt quá trình hoạt động cách mạng Đảng ta đã lãnh đạo mọi tầng lớp, gia cấp nhân dân đoàn kết thống nhất trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tạo nên sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết dân tộc và đã giành được nhiều thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”1 Chỉ khi kết hợp được sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc với sức
mạnh thời đại thì đất nước mới hoàn toàn thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, nhân dân mới có cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc và phát triển một cách toàn diện Đoàn kết dân tộc không chỉ là vấn đề chiến lược có ý nghĩa quan trọng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước mà nó còn là một bài học truyền thống quý báu cho dân tộc Việt Nam
Bởi các lý do trên, em lựa chọn đề tài: “Anh chị hãy phân tích quan
điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh
và vận dụng quan điểm đó vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay” để tiến hành nghiên cứu
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.14, tr.186.
Trang 5NỘI DUNG
1 Phân tích quan điểm “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” của Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về Cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta; kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại
Là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp, cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi
Tư tưởng của Người về đại đoàn kết toàn dân tộc được hình thành trên cơ
sở kế thừa phát triển những giá trị truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, tinh thần
cố kết cộng đồng của dân tộc ta; tiếp hấp thụ những tinh hoa của nền văn hóa phương đông và phương tây; tổng kết những bài học kinh nghiệm dẫn đến thành công hoặc thất bại của các phong trào cách mạng yêu nước ở Việt Nam và trên thế giới, nhất là phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa như Trung Quốc, Ấn Độ, Người còn chú trọng đến thắng lợi của Cách mạng Tháng mười Nga Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã phát triển và vận dụng sáng tạo những nguyên lý
cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể ở Việt Nam trong từng giai đoạn, Người luôn nhấn mạnh cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng Người luôn đặc biệt quan tâm đến xây dựng và củng cố sức mạnh đại đoàn kết dân tộc Theo Người, “Đoàn kết
là sức mạnh, là then chốt của thành công” và cách mạng là sự nghiệp của toàn thể nhân dân, chứ không phải của riêng cá nhân ai Do đó, cần đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp tất cả nhân dân Việt Nam trong và ngoài nước thành một khối thống nhất vững chắc trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Song, phải lấy lợi ích chung làm điểm quy tụ, đồng thời tôn trọng các lợi ích khác biệt chính đáng khi thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc; phải có sự kế thừa truyền thống yêu nước,
2
Trang 6nhân nghĩa, tinh thần đoàn kết của dân tộc; phải có niềm tin vào nhân dân; phải
có lòng khoan dung, độ lượng với con người Trong đó, cần sử dụng các phương pháp tuyên truyền, đẩy mạnh công tác dân vận để đoàn kết toàn dân tộc góp phần tạo động lực phát triển đất nước và không ngừng quan tâm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân
Đại đoàn kết trong tư tưởng của Người không phải là thủ đoạn hay là sách lược mà là chiến lược lâu dài của cách mạng Việt Nam Người chỉ rõ: “Sử dạy cho ta bài học này: Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do Trái lại lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn”2 Đây là vấn đề mang tính sống còn của dân tộc Việt Nam nên được duy trì cả trong cách mạng cách mạng xã hội chủ nghĩa và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Trong mỗi giai đoạn phát triển, sẽ có những yêu cầu xã hội khác nhau,
do vậy phương thức tập hợp đại đoàn kết phải có những điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh song không bao giờ tách rời vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc, vì
đó là vấn đề then chốt quyết định sự thành bại của cách mạng
Từ thực tiễn công cuộc xây dựng, phát huy khối đại đoàn kết dân tộc, để nhấn mạnh thêm vai trò và sức mạnh của khối đại đoàn kế, Người đã khái quát thành nhiều luận điểm như: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”3, “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”4, “Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi”5, “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”, “Bây giờ còn một điểm rất quan trọng, cũng là điểm
mẹ Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết”6 Người đã đi đến kết luận:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công”7
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.3, tr.256.
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.7, tr.392.
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.7, tr.397.
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, sđd, t.11, tr.22.
6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, sđd, t.8, tr.392.
7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, sđd, t.10, tr.607.
Trang 7Người khẳng định: “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”, tăng cường đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ sống còn của cách mạng Việt Nam Đại đoàn kết không chỉ là phương pháp mà là một bộ phận then chốt, là kim chỉ nam, là mục đích, là nhiệm vụ hàng đầu và là một tư tưởng nhất quán trong quá trình hoạt động cách mạng Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc phải được
cụ thể hóa trong thực tiễn các giai đoạn của cách mạng, không chỉ được dùng lại trong nhận thức
Người cũng chỉ ra khối đại đoàn kết dân tộc bao gồm: Toàn thể quần chúng nhân dân Theo đó, sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc được xây dựng từ sức mạnh của toàn thể nhân dân, từ các tầng lớp xã hội, từ các chính đảng, các đoàn thể, các ban ngành, các dân tộc, tôn giáo, kể cả người Việt Nam
ở nước ngoài… cùng quy tụ thành một khối thống nhất cùng hướng vào mục tiêu chung xây dựng và bảo vệ đất nước Người cũng chỉ rõ, trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc phải đứng trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa giai cấp, dân tộc để tập hợp lực lượng, không bỏ sót một lực lượng nào miễn là họ có lòng trung thành và sẵn sàng phục
vụ tổ quốc, không phản bội lại quyền lợi của nhân dân
Qua thực tiễn cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Người đã chỉ ra nguyên nhân thất bại của những phong trào này là do cả nước đã không đoàn kết được toàn dân thành một khối thống nhất vững chắc Năm 1941, Mặt trận Việt Minh thành lập, ngay sau khi thành lập Mặt trận Việt Minh đã nhanh chóng tập hợp mọi lực lượng trong xã hội không phân biệt giai cấp, tầng lớp xã hội, đoàn thể hay dân tộc, tôn giáo cùng hướng đến mục tiêu đánh đuổi thực dân Pháp và phát xít Nhật giải phóng dân tộc thành một khối Đây là một quyết định sáng suốt, có ý nghĩa quan trọng trong tập hợp sức mạnh đại đoàn kết; là then chốt để phát triển phong trào cách mạng giải phóng dân tộc với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 và
sự ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2/9/1945 Sau Cách mạng Tháng Tám, nhà nước ta còn non trẻ, thiếu kinh nghiệm nhưng phải đối mặt với muôn vàn thách thức chưa từng có, đặc biệt là tàn dư của chiến tranh dẫn đến
4
Trang 8kiệt quệ kinh tế Trước tình hình đó Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng đã nêu cao tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân đưa Việt Nam thoát khỏi khó khăn Những thành quả Việt Nam đạt được vừa là bài học, vừa khẳng định vị trí của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Như Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhấn mạnh “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”
Khối đại đoàn kết toàn dân tộc chỉ trở thành lực lượng to lớn, có sức mạnh khi được tập hợp, tổ chức lại thành một khối thống nhất vững chắc, đó là Mặt trận dân tộc thống nhất Do yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng, Mặt trận dân tộc thống nhất được ra đời với những tên gọi khác nhau như: Hội phản đế đồng minh (năm 1930), Mặt trận Liên Việt (năm 1951), Mặt trận tổ quốc Việt Nam (năm 1955, 1976)… nhưng thực chất đây là một tổ chức chính trị – xã hội bao gồm: Các giai cấp, tầng lớp, các tôn giáo, dân tộc, các tổ chức, cá nhân yêu nước trong và ngoài nước… họ cùng hướng đến mục tiêu chung là độc lập, tự
do, hạnh phúc Song mặt trận dân tộc chỉ có thể bền vững khi được xây dựng trên nền tảng liên minh công – nông – trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ và phải đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thật sự, chân thành giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, phát triển
Đối với Người đại đoàn là mục tiêu lâu dài của cách mạng Trong đó, Đảng là lực lượng lãnh đạo cách mạng nên đại doàn kết toàn dân tộc phải được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng và nhiện vụ này phải được quán triệt trong tất cả mọi lĩnh vực, từ đường lồi, chủ trương, chính sách, tới hoạt động thực tiễn của Đảng Trong lời kết thúc buổi ra mắt Đảng Lao động Việt Nam ngày 3/3/1951, Hồ Chí Minh tuyên bố: “Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam
có thể gồm trong tám chữ là: ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN, PHỤNG SỰ TỔ QUỐC”8
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, do quần chúng và vì quần chúng Đại đoàn kết là yêu cầu khách quan của sự nghiệp cách mạng, là đòi hỏi khách quan của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh tự giải phóng bởi nếu
8 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, sđd, t.6, tr.183.
Trang 9không đoàn kết thì chính họ sẽ thất bại trong cuộc đấu tranh vì lợi ích của chính mình Nhận thức rõ điều đó, Đảng Cộng sản phải có sử mệnh thức tinh, tập hợp, hưóng dẫn quần chúng, chuyển những nhu cầu, những đòi hỏi khách quan, tự phát của quân chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập của dân tộc, tự do cho nhân dân và hạnh phúc cho con người
2 Vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước hiện nay
2.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đại đoàn kết dân tộc
Kế thừa, vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết toàn dân tộc, trong suốt quá trình hoạt động thực tiễn và lãnh đạo cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, chăm sóc và ban hành nhiều chính sách, chủ trường, pháp luật về vấn đề dân tộc, tôn giáo nhằm khơi dậy, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
Đảng ta luôn xác định xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc là sức mạnh, động lực then chốt trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Quan điểm này được Đảng đề ra từ Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) và không ngừng được bổ sung, phát triển qua mỗi kỳ Đại hội tiếp theo Đảng chỉ rõ phải lấy dân làm gốc và kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, thực hiện đoàn kết quốc tế Đây là vấn đề then chốt của đường lối đổi mới,
là nguồn gốc của công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước
Nhận thức được vai trò quan trọng của đại đoàn kết toàn dân tộc, ngày 02/11/1993, Bộ Chính trị Trung ương Đảng khoá VII đã ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TW về đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận dân tộc thống nhất Nghị quyết đã thể hiện rõ sự kế thừa và phát triển tư tưởng của Người về đại đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và bảo vệ đất nước Đồng thời, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) tiếp tục nhấn mạnh phải củng cố, phát huy sức mạnh khối đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
6
Trang 10đại hoá đất nước Đây là một bài học kinh nghiệm, một truyền thống quý báu của dân tộc ta trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Ðại hội Đảng lần thứ IX, X, XI tiếp tục bổ sung nhấn mạnh hơn vai trò, tầm quan trọng của đoàn kết dân tộc trong thời đại mới Đại hội lần thứ XII của Đảng chỉ rõ: “Đại đoàn kết dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực và nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”9 Theo
đó, để phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc Đại hội chỉ rõ phải phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực trong nước và quốc tế, cùng sự sáng tạo của nhân dân
để xây dựng và bảo vệ đất nước; lấy mục tiêu xác lập một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh làm điểm tương đồng; đề cao truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, cố kết cộng đồng của dân tộc ta để tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam thành một khối thống nhất; tôn trọng những điểm khác biệt không trái với lợi ích chung của quốc gia – dân tộc; tăng cường quan hệ mật thiết giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước, tạo động lực xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Đồng thời, lấy liên minh công nhân – nông dân – trí thức làm nền tảng của khối địa đoàn kết, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đại Hội Đảng lần thứ XII khẳng định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân có đổi mới cả về nội dung và phương thức hoạt động; phát huy ngày càng tốt hơn vai trò tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; cùng Đảng, Nhà nước chăm lo, bảo vệ quyền là lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; tham gia xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, góp phần tích cực và những thành tựu chung của đất nước”10
Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, việc kết hợp sức mạnh đoàn kết dân tộc với sức mạnh thời đại là rất cần thiết Bởi hội nhập quốc tế đang mang lại những thời cơ cũng như thách thức đối với sự nghiệp xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc nói riêng và công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước nói chung Đồng thời các thế lực thù địch đang lợi dụng hội nhập đẩy
9 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội địa biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2016, tr.158.
10 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội địa biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2016, tr.59.