bài tập kinh tế quốc tế đề tài tác động đại dịch covid 19 đến kinh tế italia và giải pháp với việt nam

1 GDP Gross domestic product Tổng s¿n phẩm nội địa 2 OECD Organisation for Economic Co-operation and Development Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế 3 EU European Union Liên minh Châu

TR¯âNG Đ¾I HàC KINH T¾ QUÞC DÂN

ĐÁ tài: TÁC ĐÞNG Đ¾I DÞCH COVID-19 Đ¾N

Họ và tên sinh viên : BTH

Mã sinh viên : Sepher_02

Chuyên ngành : Lớp :

Hệ : Chính quy Gi¿ng viên h°ớng dẫn : PGS.TS Nguyễn Th°ờng Lạng Email:

SĐT : Thời gian học : Học kỳ _ năm học 2021-2022 SĐT SV :

Email SV : _@gmail.com

HÀ N ÞI, 6/2022

L âI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài tập này hoàn toàn do tôi thực hiện Các phần trích dẫn

và tài liệu sử dụng trong bài tập hoàn toàn trung thực, đ°ợc trích nguồn và đ¿m b¿o

độ chính xác cao nhÁt trong phạm vi hiểu biết của tôi Nếu không đúng nh° đã nêu trên, tôi xin chịu trách nhiệm về bài tập của mình

Hà Nội, ngày 6 tháng 6 năm 2022

Sinh viên thực hiện

L âI CÀM ¡N

Lời đầu tiên cho em xin đ°ợc c¿m ¡n sâu sắc tới các gi¿ng viên tr°ờng Đại học Kinh tế quốc dân nói chung và các gi¿ng viên thuộc Viện Th°¡ng Mại và Kinh

tế quốc tế nói riêng đã tận tình gi¿ng dạy, truyền đạt cho chúng em những kiến thức

và kinh nghiệm quý báu

Đặc biệt em xin gửi lời c¿m ¡n đến PGS.TS Nguyễn Th°ờng Lạng, ng°ời

đã trực tiếp h°ớng dẫn em trong suốt quà trình thực hiện bài tập Trong kho¿ng thời gian đ°ợc làm việc với thầy, em đã không ngừng học tích lũy nhiều kiến thức bổ ích cho mình mà còn đ°ợc học tập đ°ợc tinh thần làm việc nghiêm túc, hiệu qu¿, đây là những điều rÁt cần thiết cho em trong quá trình học tập và công tác sau này

Cuối cùng xin gửi lời c¿m ¡n chân thành tới gia đình và bạn bè đã luôn động viên, đóng góp ý kiến và giúp đỡ trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành bài tập này

Hà Nội, ngày 6 tháng 6 năm 2022

Sinh viên thực hiện

M ĀC LĀC

PH ÄN Mä ĐÄU 1

CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ NÀN KINH T¾ ITALIA VÀ TÁC ĐÞNG C ĂA Đ¾I DÞCH COVID-19 6

1.1 T áng quan vÁ nÁn kinh t¿ Italia 6

1.1.1 Vị trí, vị thế của nền kinh tế Italia 6

1.1.2 Tăng tr°ởng kinh tế 6

1.1.3 Th°¡ng mại quốc tế 8

1.2 Đ¿c điÃm tác đßng căa đ¿i dßch Covid-19 9

1.2.1 Cuộc khủng ho¿ng toàn cầu, tác động tới tÁt c¿ các lĩnh vực 9

1.2.2 Đại dịch Covid-19 đ°a đến và kéo theo sự <tam trùng= của ba cuộc khủng ho¿ng liên đới với nhau 9

1.2.3 Sự tác động của dại dịch lên các quốc gia là không giống nhau 10

1.2.4 Tính chÁt tác động khác biệt của đại dịch Covid-19 10

CH¯¡NG 2: TÁC ĐÞNG CĂA Đ¾I DÞCH COVID-19 Đ¾N KINH T¾ VÀ PH ÀN ĄNG CHÍNH SÁCH CĂA ITALIA 11

2.1 Tác đßng căa đ¿i dßch Covid-19 đ¿n kinh t¿ Italia 11

2.1.1 Tác động đến tăng tr°ởng kinh tế 11

2.1.2 Tác động đến giá c¿ 13

2.1.3 Tác động đến việc làm 15

2.1.4 Covid khiến nợ công Italia tăng mạnh 17

2.2 Các chính sách ph Án ąng 20

2.2.1 Biện pháp phòng ngừa dịch bệnh 20

2.2.2 B¿o vệ ng°ời lao động 20

2.2.3 Chính sách tài khóa 21

2.2.4 Gi¿m rủi ro nợ 22

2.2.5 Phát triển các kênh tài trợ phi ngân hàng 24

2.3 K ¿t quÁ táng quan căa các chính sách 25

2.3.1 Tích cực 25

2.3.2 Hạn chế 25

CH¯¡NG 3: GIÀI PHÁP ĐÞI VàI NÀN KINH T¾ VIÞT NAM 26

3.1 M ßt sß bài hác kinh nghißm 26

3.2 ĐÁ xuÃt đßnh h°áng và giÁi pháp cho nÁn kinh t¿ Vißt Nam 27

3.2.1 Định h°ớng 27

3.2.2 Một số gi¿i pháp cụ thể 28

K ¾T LUẬN 31

1 GDP Gross domestic product Tổng s¿n phẩm nội địa

2 OECD Organisation for Economic

Co-operation and Development Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

3 EU European Union Liên minh Châu Âu

4 ASEAN Association of South East Asian

Nations Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

5 WB World Bank Ngân hàng thế giới

6 ISTAT Istituto Nazionale di Statistica Viện thống kê Quốc gia Ý

7 CPI Consumer price index Chỉ số giá tiêu dùng

8 EU European Union Liên minh châu Âu

9 FDV Fondazione Di Vittorio Quỹ Di Vittorio

10 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa

11 R&D Research & Development Nghiên cứu và phát triển

12 FDI Foreign direct investment Đầu t° trực tiếp n°ớc ngoài

1 1.1 Nền kinh tế thế giới năm 2017 6

2 1.2 Quy mô GDP Italia giai đoạn 2002-2019 7

3 1.3 Tốc độ tăng tr°ởng GDP đầu ng°ời của Italia và EU giai đoạn 2002-2019 7

4 2.1 Quy mô GDP Italia giai đoạn 2018-2022 (dự đoán) 12

5 2.2 Tốc độ tăng GDP theo quý Italia từ tháng 6/2019 đến nay 12

6 2.3 Tống độ tăng GDP hàng năm Italia giai đoạn 2018-2021 13

7 2.4 Tỷ lệ lạm phát ở Ý từ giai đoạn đầu đại dịch đến nay 14

8 2.5 CPI Italia tăng liên tục từ đầu năm 2021 đến nay 15

9 2.6 Tỷ lệ thÁt nghiệp Ý từ khi bùng phát đại dịch Covid 15

10 2.7 Số l°ợng các doanh nghiệp phá s¿n theo quý từ quý 3 năm 2019 đến nay 16

11 2.8 Nợ n°ớc ngoài của Italia tăng liên tục do ¿nh h°ởng Covid 17

12 2.9 Tác động của Covid đến cán cân th°¡ng mại Italia 18

13 2.10 Doanh thu từ du lịch giai đoạn 2018 đến nay 20

14 2.11 Tỷ trọng của tổng nợ xÁu trong các kho¿n cho vay 23

1

PHÄN Mä ĐÄU

1 Tính t Ãt y¿u căa vißc lựa chán đÁ tài

Đ°ợc biết đến là một <đÁt n°ớc hình chiếc ủng= cùng với nền văn hóa trù phú, từ r°ợu đến nền ẩm thực th¡m ngon, Ý (hay chính là Italia) có nền kinh tế quốc gia lớn thứ ba của Liên minh châu Âu, là một thành viên thuộc nhóm G7 là nhóm 7 đại c°ờng quốc có nền kinh tế công nghiệp phát triển với kỹ nghệ tiên tiến trên thế giới H¡n thế nữa, Italia còn là đối tác th°¡ng mại của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam Chính vì những lý do đó, nghiên cứu về tình hình nền kinh tế của Italia là việc cần thiết cho không chỉ mối quan hệ hợp tác song ph°¡ng giữa hai n°ớc mà còn cho sự phát triển của n°ớc ta trong dài hạn

Khởi nguồn vào cuối tháng 12 năm 2019 với tâm dịch đầu tiên tại thành phố Vũ Hán thuộc miền Trung Trung Quốc, đại dịch Covid-19 đã lan ra khắp thế giới và trở thành một <đại dịch toàn cầu= Dù chính phủ các quốc gia trên thế giới đã tiến hành ph¿n ứng đáp tr¿ nhằm b¿o

vệ sức khỏe ng°ời dân cũng nh° nhóm cộng đồng trên toàn cầu, đại dịch Covid-19 vẫn gây ra những thiệt hại to lớn đến sinh mạng con ng°ời, sự ổn định về kinh tế và xã hội toàn thế giới Ý

là một trong số những quốc gia bị ¿nh h°ởng nặng nề của đại dịch Lần đầu tiên vi rút đ°ợc xác nhận là đã lây lan sang Italia vào ngày 31 tháng 1 năm 2020, khi hai du khách Trung Quốc ở Rome có kết qu¿ d°¡ng tính với vi rút, các cụm tr°ờng hợp sau đó đ°ợc phát hiện ở Lombardy

và Veneto vào ngày 21 tháng 2, với những ca tử vong đầu tiên vào ngày 22 tháng 2 Đến đầu tháng 3, vi rút đã lây lan đến tÁt c¿ các vùng của Italia biến Italia là quốc gia châu Âu bị tác động tiêu cực bởi đại dịch Đến nay đại dịch đã kéo dài gần 3 năm và đang đến lúc thoái trào, các n°ớc đang trên đà hồi phục trở lại tr°ớc dịch dù tốc độ hồi phục mỗi n°ớc là khác nhau Nền kinh tế Ý cũng có những khởi sắc nhờ vào những nỗ lực của Chính phủ, sự đoàn kết của toàn dân và sự giúp đỡ của của bạn bè quốc tế

Nh° vậy, tr°ớc những ¿nh h°ởng sâu rộng của Covid đến nền kinh trên toàn thế giới, mỗi n°ớc đều có những ph¿n ứng khác nhau nhằm hạn chế các hậu qu¿ của đại dịch, hồi phục lại kinh tế đÁt n°ớc Mỗi một quan điểm trong chính sách hay hành động của Chính phủ và nhà n°ớc trong thời kỳ này đều tạo ra những ¿nh h°ởng to lớn đến sự phát triển của đÁt n°ớc Tìm hiểu kỹ mỗi một bài học, mỗi một kinh nghiệm đi tr°ớc của bÁt kỳ n°ớc nào là điều vô cùng cần thiết đối tr°ớc khi ra quyết định Chính vì những lý do này đề tài <Tác động đại dịch

Covid- 19 đến kinh tế Italia và giải pháp với Việt Nam= đã đ°ợc lựa chọn đề nghiên cứu

2 T áng quan nghiên cąu

Khánh Ly (2019) đã tổng hợp các <Chính sách tài khóa thời Covid-19 và tác động tới

n ợ công= trên toàn thế giới ở các n°ớc lớn Bài viết có chỉ ra tr°ớc bối c¿nh đại dịch

COVID-2

19 diễn biến phức tạp và ¿nh h°ởng sâu rộng tới nền kinh tế, các quốc gia trên thế giới đều có những điều chỉnh trong chính sách tài khóa nhằm ứng phó với dịch bệnh và hỗ trợ nền kinh tế Khi tung ra các gói kích thích kinh tế nhằm ứng phó với nguy c¡ suy gi¿m kinh tế Các gói hỗ

trợ chủ yếu tập trung vào tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, ng°ời dân nhằm ổn định kinh tế

vĩ mô và thúc đẩy tăng tr°ởng kinh tế, đ¿m b¿o an sinh xã hội Tuy nhiên, điều này cũng khiến các quốc gia ph¿i đối mặt với nguy c¡ nợ công tăng cao Nguy c¡ rủi ro nợ công vẫn sẽ hiện hữu sau đại dịch COVID-19 Vì thế, trong dài hạn, các n°ớc cần cam kết thực hiện các nguyên tắc tài khóa, h°ớng tới nền tài khóa minh bạch và ổn định

Lê H¿i Triều và Phạm Thế Ph°¡ng (2017) đã soạn th¿o báo cáo <Hồ s¡ thị tr°ờng

Italia=, bài báo cáo đi từ giới thiệu chung khái quát về thị tr°ờng Italia về các điều kiện khách

quan cũng nh° chủ quan của đÁt n°ớc này Bài báo cáo cũng đi sâu vào tình hình phát triển kinh tế, th°¡ng mại đầu t° và quan hệ hợp tác giữa Italia với Việt Nam để từ đó chỉ ra tiềm năng của thị tr°ờng Italia đối với các mặt hàng trong n°ớc, hỗ trợ Bộ Công Th°¡ng nghiên cứu

và tập hợp hồ s¡ thị tr°ờng các n°ớc thành viên EU và nghiên cứu về một số ngành liên quan đến xuÁt khẩu của Việt Nam Đặc biệt trong bài báo cáo đã chỉ ra những điều cần biết khi kinh doanh với Italia gồm các quy định về xuÁt nhập khẩu, chính sách thuế và thuế suÁt, các quy định về bao gói, kiểm dịch, tiêu chuẩn đối với hành hóa và dịch vụ, thủ tục thành lập doanh nghiệp và văn hóa kinh doanh

PGS.TS Trần Quốc To¿n (2022) đã nêu ra đặc điểm của đại dịch Covid-19 trên c¿ bình diễn quốc tế và c¿ tác động của Covid đến Việt Nam trong bài viết <Tác động của đại dịch

Covid - 19 và nh ững vấn đề phát triển đặt ra= Tác gi¿ đã chỉ ra chính xác những đặc điểm tác

động của Covid có những đặc điểm khác với những tác động của các đại dịch bệnh tr°ớc đây khi mà nó là cuộc khủng ho¿ng toàn cầu, tác động tới tÁt c¿ các lĩnh vự từ kinh tế, xã hội đến chính trị Bài viết đã phân tích, đánh giá cụ thể tác động của Covid đến Việt Nam về y tế, kinh

tế và văn hóa, xã hội nhằm giúp mọi ng°ời hiểu rõ h¡n về đại dịch này - một cuộc khủng ho¿ng

y tế một trăm năm nay mới x¿y ra một lần, những tác động của nó sẽ còn kéo dài trong nhiều thập kỷ nữa

ThS Nguyễn Hoàng Nam (2021) đề cập đến tác động của đại dịch Covid-19 đến hoạt động kinh tế tại Việt Nam thông qua các biến, bao gồm: tổng số ca nhiễm, tổng số ca tử vong,

tỷ giá hối đoái, giá vàng, giá dầu, giá bạc, giá đồng và chỉ số VN-Index trong bài nghiên cứu

<Tác động của đại dịch Covid – 19 đến hoạt động kinh tế tại Việt Nam= Kết qu¿ nghiên cứu

cho thÁy, COVID-19 gây ra tác động tiêu cực đến giá vàng, giá dầu, và ng°ợc lại, COVID-19 lại cho thÁy những tác động tích cực đến tỷ giá hối đoái, giá bạc, giá đồng Đối với chỉ số VN-Index, nghiên cứu không nhận thÁy tổng số ca nhiễm có tác động, còn thông tin về tổng số ca tử

3

vong lại cho ¿nh h°ởng tiêu cực đến chỉ số này Tác gi¿ cũng đ°a ra những khuyến nghị cho Chính phủ và các c¡ quan ban ngành nói chung để thiết lập c¡ chế giám sát hiệu qu¿ h¡n về thị tr°ờng hàng hóa, và c¿ khuyến nghị cho ngân hàng Nhà n°ớc Việt Nam để thị tr°ờng tiền tệ

Việt Nam có nhiều c¡ hội hội nhập với thế giới, gi¿m thiểu rủi ro ¿nh h°ởng của COVID-19 đến kinh tế n°ớc nhà

TS Bạch Hồng Việt (2020) Bạch Hồng Việt (2020) trong <Tác động của đại dịch COVID – 19 đến tăng tr°ởng kinh tế và phát triển bền vững ở Việt Nam= đã tổng hợp các t° liệu và số liệu thống kê, phân tích các tác động của đại dịch Covid-19 đến sự tăng tr°ởng kinh

tế và phát triển bền vững ở Việt Nam Từ đó, gợi mở một số đề xuÁt cho sự phát triển trong thời gian tới Tác gi¿ đã chỉ ra sự bùng phát và lây lan ch°a rõ hồi kết của đại dịch Covid-19 đã và đang làm trầm trọng thêm xu h°ớng suy thoái, khủng ho¿ng kinh tế toàn cầu Nền kinh tế Việt Nam đang từng b°ớc phục hồi và phát triển trên với sự điều hành của Chính phủ trong bối c¿nh bình th°ờng mới đã thành công Những đề xuÁt cho giai đoạn tới gồm những nội dung nh°u: khai thác tối đa thị tr°ờng trong n°ớc, đồng thời phòng ngừa, ứng phó với các bÁt ổn từ bên ngoài, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, b¿o đ¿m an sinh xã hội, sinh kế, việc làm, đời sống đối với ng°ời lao động, ng°ời nghèo, ng°ời yếu thế

Maartje Wijffelaars (2020) đề cập đến ¿nh h°ởng của Covid-19 đến nền kinh tế Italia trong bài viết <COVID-19 has a devastating impact on Italy’s economy=, bài nghiên cứu chỉ ra nền kinh tế Ý đã bị ¿nh h°ởng hàng loạt Từ các số liệu thống kê, tác gi¿ dự báo nền kinh tế sẽ không phục hồi tổn thÁt tr°ớc năm 2025 với gi¿ định vaccine sẽ không có sẵn tr°ớc nửa cuối năm 2021 Bài nghiên cứu cũng phân tích triển vọng thị tr°ờng lao động, sự hỗ trợ của chính phủ, sự lựa chọn giữa hỗ trợ và duy trì bền vững từ đó chỉ ra những mối lo ngại về các khủng ho¿ng nợ của chính phủ nh°ng cũng chỉ ra sự giúp ích của quỹ phục hồi của EU trong ngắn hạn

và dài hạn

OECD (2021) điều tra kinh tế n°ớc Ý trong <OECD Economic Surveys Italy September

2021 Overview = Trong bài điều tra, OECD nghiên cứu ¿nh h°ởng của Covid đến nền kinh tế

n°ớc Ý và các ph¿n ứng của Chính phủ n°ớc này Qua những kh¿o sát, số liệu đ°ợc cung cÁp

và thu thập đ°ợc từ chính n°ớc Ý và các quốc gia khác, từ đó đ°a ra đánh giá, dự đoán, đề nghị

và gi¿i pháp cho đÁy n°ớc này trong giai đoạn hồi phục sau Covid Trong các ¿nh h°ởng của dịch bệnh, OECD chỉ ra Covid làm trầm trọng thêm một số lỗ hổng tài chính vĩ mô và sự phục

hồi của nền kinh tế Italia sẽ diễn ra từ từ nh°ng có thể gặp rủi ro, đÁt n°ớc này cần thực hiện các gói c¿i cách c¡ cÁu để phục hồi bền vững, xanh và toàn diện

Tommaso Orlando và Giacomo Rodano (2022) là các nhà nghiên cứu thuộc Ngân hàng Trung °¡ng Cộng hòa Ý đã đề cÁp đến ¿nh h°ởng của Covid-19 trong việc phá s¿n và sự rời bỏ

4

thị tr°ờng của các doanh nghiệp Ý trong <The impact of Covid-19 on bankruptcies and market

exits of Italian firms= Bài nghiên cứu đã chỉ ra dù đại dịch Covid-19 đã có tác động lớn đến

nền kinh tế Ý, với GDP gi¿m vào năm 2020 thì số vụ phá s¿n x¿y ra vào năm 2020 là ít h¡n so

với năm 2019 và con số này vẫn ở mức thÁp h¡n mức độ tr°ớc đại dịch thậm chí vào năm

2021 Ngoài việc đình chỉ hồ s¡ phá s¿n trong thời kỳ đầu đại dịch, sự gi¿m thiểu đó là kết qu¿ của một loạt các biện pháp hỗ trợ kinh tế do chính phủ thực hiện Hai tác gi¿ cũng chỉ ra rằng trên thực tế, không có mối t°¡ng quan nào giữa c°ờng độ của cú sốc đại dịch và những thay đổi

về số l°ợng các tr°ờng hợp phá s¿n và bỏ trốn ở cÁp độ ngành từ năm 2019 đến năm 2020, điều này cho thÁy rằng các nguồn lực sẵn có thông qua các ch°¡ng trình hỗ trợ đã đến đ°ợc các lĩnh vực cần chúng nhÁt

3 M āc tiêu và nhißm vā nghiên cąu

Thứ ba, một số bài học kinh nghiệm và đề xuÁt định h°ớng và gi¿i pháp về kinh tế để đối phó với đại dịch Covid ở Việt Nam

4 Đßi t°ÿng và ph¿m vi nghiên cąu

4.1 Đối t°ợng: Nền kinh tế Italia

4.2 Phạm vi: Nền kinh tế Italia tr°ớc và trong thời kỳ dịch bệnh Covid kéo dài

5 Ph°¢ng pháp nghiên cąu

Do giới hạn về phạm vi không gian và thời gian, các phân tích đánh giá đ°ợc thực hiện

sử dụng cách tiếp cận tổng hợp, mô t¿ thống kê, đ ồng thời phân tích các thông tin, dữ liệu từ các nguồn báo cáo và nghiên cứu hiện có ở trong và ngoài n°ớc để gi¿i quyết vÁn đề đã đặt ra

Số liệu đ°ợc thu thập từ các nguồn chính thống của và các tổ chức quốc tế: Quỹ Tiền tệ

5

Quốc tế (IMF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Ngân hàng Thế giới (WB), Viện thống kê Quốc gia Ý (ISTAT) …

6 K ¿t cÃu căa đÁ tài

Ngoài phần mở đầu, kết thúc, mục lục, danh mục tài liệu tham kh¿o, đề tài đ°ợc trình bày trong 3 ch°¡ng:

Ch°¡ng 1: Tổng quan về nền kinh tế Italia và tác động của đại dịch Covid-19

Ch°¡ng 2: Tác động của đại dịch Covid-19 đến kinh tế và ph¿n ứng chính sách của Italia

Ch°¡ng 3: Gi¿i pháp đối với nền kinh tế Việt Nam

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

6

CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ NÀN KINH T¾ ITALIA VÀ TÁC ĐÞNG

CĂA Đ¾I DÞCH COVID-19

1.1 TàNG QUAN VÀ NÀN KINH T¾ ITALIA

1.1.1 Vß trí, vß th¿ căa nÁn kinh t¿ Italia

Nền kinh tế Italia là nền kinh tế quốc gia lớn thứ ba của Liên minh châu Âu, lớn thứ tám tính theo GDP danh nghĩa của thế giới và lớn thứ 12 theo GDP (PPP) năm 2021

Italia là thành viên sáng lập của Liên minh châu Âu, Khu vực đồng tiền chung châu Âu, OECD, G7 và G20; Italia là nhà xuÁt khẩu lớn thứ 10 thế giới với giá trị xuÁt khẩu đạt 632 tỷ USD vào năm 2019

1.1.2 Tăng tr°ång kinh t¿

1.1.2.1 Quy mô n ền kinh tế

Năm 2017, trong 10 n°ớc có nền kinh tế hàng đầu thế giới cộng lại với nhau chiếm 2/3 GDP toàn cầu, Italia đứng thứ 9 (sau Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật B¿n, Đức, Anh, Àn Độ, Pháp

và Brazil) với 1,93 nghìn tỷ USD, chiếm 2,4% GDP toàn cầu

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

7

Ngu ồn: HowMuch.net

Hình 1.1 N Án kinh t¿ th¿ giái năm 2017

Xu h°ớng quy mô GDP Italia tăng theo thời gian Trong gần 20 năm quy mô GDP Italia tăng 1,6 lần từ 12,77 trăm tỷ USD năm 2002 đến 20,09 trăm tỷ USD năm 2019

Ngu ồn: WB

Hình 1.2 Quy mô GDP Italia giai đo¿n 2002-2019

1.1.2.2 T ốc độ tăng tr°ởng của nền kinh tế

Ngu ồn: WB

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

8

Hình 1.3 T ßc đß tăng tr°ång GDP đÅu ng°ãi căa Italia và EU giai đo¿n 2002-2019

Nền kinh tế của đÁt n°ớc ngày nay vẫn đang gặp ph¿i những vÁn đề về mang tính hệ thống và phi hệ thống Tốc độ tăng tr°ởng hàng năm th°ờng thÁp h¡n mức trung bình của EU

Mức sống của ng°ời Ý có sự chênh lệch đáng kể giữa 2 miền Bắc - Nam: GDP bình quân đầu ng°ời ở khu vực Bắc Ý cao h¡n mức trung bình của EU một cách đáng kể trong khi một số vùng và các tỉnh ở miền Nam n°ớc Ý lại thÁp h¡n nhiều Khu vực Trung Ý đ°ợc xem là n¡i có GDP bình quân bằng trung bình của hai vùng Bắc - Nam

Trong những năm gần đây, tốc độ tăng tr°ởng GDP bình quân đầu ng°ời của đÁt n°ớc này thÁp h¡n mức trung bình của Khu vực đồng tiền chung châu Âu, trong khi tỷ lệ việc làm của n°ớc này vẫn tụt hậu h¡n nhiều Tuy nhiên, các nhà kinh tế vẫn đang tranh cãi về số liệu việc làm chính thức của quốc gia này vì số l°ợng lớn các việc làm phi chính thức (°ớc tính chiếm kho¿ng 10% đến 20% lực l°ợng lao động) đang tồn tại ở Ý khiến con số về tỷ lệ thÁt nghiệp tăng lên

1.1.3 Th°¢ng m¿i qußc t¿

1.1.3.1 Ialia và th ế giới

Italia có quan hệ buôn bán với h¡n 100 n°ớc trên thế giới Nhìn chung thị tr°ờng chính của Italia là các n°ớc Tây Âu (chiếm trên 75%), Mỹ (8%) Các đối tác th°¡ng mại gần gũi nhÁt của Italia là các n°ớc thuộc Liên minh châu Âu, chiếm kho¿ng 59% tổng th°¡ng mại quốc gia Trong đó những đối tác th°¡ng mại lớn nhÁt sắp xếp theo thứ tự từ lớn đến bé về thị phần xuÁt khẩu là Đức (12,5%), Pháp (10,3%), Hoa Kỳ (9%), Tây Ban Nha (5,2%), UK (5,2%) và Thụy

Sĩ (4,6%) (ngày 8/2/2015)

Quan hệ th°¡ng mại của Italia với châu Á chủ yếu tập trung vào Trung Quốc, Àn Độ, Nhật B¿n Các mặt hàng xuÁt khẩu chính của Italia là: S¿n phẩm c¡ khí, dệt may và quần áo, máy móc s¿n xuÁt, xe có động c¡, thiết bị vận t¿i, hóa chÁt; thực phẩm, đồ uống và thuốc lá; khoáng s¿n, kim loại màu Trong khi kim ngạch xuÁt khẩu của Italia là 528,368 tỷ USD (2014) thì kim ngạch nhập khẩu cũng không kém với 471,659 tỷ USD (2014) Các thị tr°ờng nhập khẩu chính của Italia là: Đức 15,5%, Pháp 8,9%, Trung Quốc 6,7%, Hà Lan 6,1%, Tây Ban Nha 4,7%, Bỉ 4,4% (2013) Các mặt hàng nhập khẩu chính của Italia là: s¿n phẩm c¡ khí, hóa chÁt, thiết bị vận t¿i, s¿n phẩm năng l°ợng, khoáng s¿n và kim loại màu, dệt may và quần áo; thực phẩm, đồ uống, thuốc lá

1.1.3.2 Italia và Vi ệt Nam

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

9

Ngày 23-3-1973, Việt Nam và Italia chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao Trong các diễn đàn quốc tế lớn, Italia là n°ớc Tây Âu tích cực ủng hộ việc tăng c°ờng hợp tác giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU), cũng nh° việc bình th°ờng hóa quan hệ giữa Việt Nam với các tổ chức tài chính, th°¡ng mại, tiền tệ quốc tế Đặc biệt, kể từ khi hai n°ớc thiết lập quan hệ đối tác chiến l°ợc vào tháng 1-2013, lãnh đạo hai n°ớc đã nhÁt trí tăng c°ờng trao đổi, thúc đẩy hợp tác thiết thực và hiệu qu¿ trên tÁt c¿ các lĩnh vực, nh°: chính trị, ngoại giao, kinh tế, khoa học, giáo dục, quốc phòng - an ninh, b¿o vệ môi tr°ờng, kết nối các địa ph°¡ng

Về kinh tế, th°¡ng mại, quan hệ th°¡ng mại Việt Nam - Italia phát triển tích cực trong thời gian gần đây Việt Nam là 1 trong 10 thị tr°ờng mới nổi trong °u tiên phát triển quan hệ th°¡ng mại và đầu t° của Chính phủ Italia Hiện Việt Nam là đối tác th°¡ng mại lớn nhÁt của Italia trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Hai bên luôn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai n°ớc tăng c°ờng hợp tác trong các lĩnh vực mà Italia có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu, nh°: c¡ khí chế tạo, kết cÁu hạ tầng, dệt may, da giày, chế biến gỗ, công nghiệp phụ trợ, vật liệu xây dựng, dầu khí, năng l°ợng tái tạo, chế biến thực phẩm

Năm 2018, tổng kim ngạch th°¡ng mại hai chiều Việt Nam - Italia đạt 4,67 tỷ USD Năm 2019, kim ngạch xuÁt khẩu của Việt Nam sang Italia đạt h¡n 3,44 tỷ USD, kim ngạch

nhập khẩu đạt gần 1,9 tỷ USD

1.2 Đ¾C ĐIÂM TÁC ĐÞNG CĂA Đ¾I DÞCH COVID-19

Đại dịch Covid-19 lan ra và tác động trên toàn cầu trong tÁt c¿ các lĩnh vực, có những đặc điểm khác với những tác động của các đại dịch bệnh tr°ớc đây Có thể nêu khái quát các đặc điểm sau:

1.2.1 C ußc khăng hoÁng toàn cÅu, tác đßng tái tÃt cÁ các l*nh vực

Cho đến nay, hầu hết các quốc gia trên thế giới bị cuốn vào đại dịch, với một nửa nhân

loại bị liên quan

1.2.2 Đ¿i dßch Covid-19 đ°a đ¿n và kéo theo sự <tam trùng= căa ba cußc khăng hoÁng liên đái vái nhau

Ba cuộc khủng ho¿ng đó là: cuộc khủng ho¿ng về y tế, cuộc khủng ho¿ng - suy thoái về kinh tế, và cuộc khủng ho¿ng về xã hội Cuộc khủng ho¿ng về y tế, sự lây lan nhanh chóng của đại dịch, buộc các quốc gia ph¿i thực hiện các gi¿i pháp khẩn cÁp cách ly xã hội trên diện rộng

và giữa các quốc gia, làm đứt gãy các chuỗi cung ứng trên toàn cầu cũng nh° trong mỗi quốc gia, làn cho hệ thống s¿n xuÁt, kinh doanh, l°u thông hàng hóa <bị đột ngột đừng lại=- tác nhân chủ yếu gây nên khủng ho¿ng và suy thoái kinh tế Nền s¿n xuÁt và l°u thông bị dừng lại, đình

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

10

đốn đã kéo theo một loạt những vÁn đề xã hội: tình trạng mÁt việc làm của hàng chục triệu lao động trong hầu hết các lĩnh vực ở mỗi n°ớc, thu nhập bị gi¿m sút hoặc không còn thu nhập; an sinh xã hội đứng tr°ớc thách thức rÁt lớn; các lĩnh vực xã hội khác cũng r¡i vào đình đốn, trì

trệ; mâu thuẫn, nghèo đói và bÁt bình đẳng xã hội tăng lên

1.2.3 Sự tác đßng căa d¿i dßch lên các qußc gia là không gißng nhau

Đại dịch Covid-19 tác động lên toàn cầu, nh°ng các quốc gia chịu ¿nh h°ởng nặng nề nhÁt lại đa số là những quốc gia có nền kinh tế lớn nhÁt thế giới, nằm trong các chuỗi giá trị toàn cầu, gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật B¿n, Đức, Anh, Pháp và Ý (đều nằm trong top 10), kế đó

là Hàn Quốc, Iran, Àn Độ và Brazil Vì vậy tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 tại các n°ớc này, nhÁt là Trung Quốc, có sự <lan tỏa= lớn nhÁt đối với nền kinh tế thế giới, sự suy gi¿m của các n°ớc này sẽ lan truyền tới chuỗi cung ứng ở hầu hết các quốc gia

1.2.4 Tính chÃt tác đßng khác bißt căa đ¿i dßch Covid-19

Điều đầu tiên, không ph¿i bắt đầu từ khủng ho¿ng tài chính - tiền tệ, hay bÁt động s¿n

nh° các cuộc khủng ho¿ng tr°ớc đây Cuộc khủng ho¿ng - suy thoái kinh tế do đại dịch

Covid-19 gây ra lại bắt nguồn từ các gi¿i pháp phòng chống dịch <phi y tế=, nh° đóng cửa biên giới, phong tỏa xã hội, cách ly xã hội, giãn cách xã hội; ngừng các hoạt động giao thông công cộng,

du lịch, vui ch¡i, gi¿i trí, nhà hàng ăn uống… Chính các gi¿i pháp bắt buộc đó đã <bóp nghẹt= nền kinh tế, sẽ <giết chết= nền kinh tế thế giới, nếu không khống chế đ°ợc dịch và dịch còn kéo dài

Sự tác động <liên hoàn= của các gi¿i pháp phòng chống đại dịch Covid-19: Các gi¿i pháp phòng chống, ngăn chặn sự lan tỏa đại dịch Covid-19 có tác động đa chiều và mang tính liên hoàn tới rÁt nhiều lĩnh vực; phong tỏa, cách ly, giãn cách xã hội không chỉ tác động tiêu cực đến s¿n xuÁt kinh doanh, mà còn tác động liên hoàn đến các dịch vụ xã hội, an sinh xã hội, giáo dục, văn hóa…, đến mỗi gia đình Nền s¿n xuÁt và th°¡ng mại toàn cầu cũng nh° trong từng n°ớc, các chuỗi cung ứng bị suy gi¿m mạnh, bị đứt gẫy, bị dừng đột ngột, tác động mạnh tới tÁt c¿ các n°ớc, kể c¿ những n°ớc ít chịu tác động trực tiếp của đại dịch Covid-19, nh°ng có

Bên c ạnh đó, tác động của đại dịch Covid cũng thúc đẩy quá trình <số hóa= mọi hoạt

động xã hội: phát triển kinh tế số, th°¡ng mại điện tử, làm việc qua mạng, xây dựng chính phủ điện tử, hội nghị trực tuyến, quán lý dịch bệnh và khám bệnh qua mạng, giáo dục qua mạng, quan hệ văn hóa - xã hội qua mạng…

CH¯¡NG 2: TÁC ĐÞNG CĂA Đ¾I DÞCH COVID-19 Đ¾N KINH T¾ VÀ

Chính lệnh phong tỏa này đã góp phần chặn đứng đà lây lân của dịch bệnh, song cũng khiến nền kinh tế vốn đã mong manh của Italia ngày càng lao đao h¡n

2.1.1.1 S ự giảm trong quy mô GDP

Năm 2020, tổng s¿n phẩm quốc nội (GDP) ở Ý trị giá 1886,45 tỷ USD, gi¿m 118,46 tỷ USD so với năm 2019 theo số liệu chính thức của WB Giá trị GDP của Ý chiếm 1,67% nền kinh tế thế giới Trong những năm tiếp theo 2021 và 2022, Italia tăng nh°ng vẫn ch°a thể trở

về thời kỳ tr°ớc dịch

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

Hình 2.2 T ßc đß tăng GDP theo quý Italia tć tháng 6/2019 đ¿n nay

GDP của Ý đã tăng 0,1% so với quý trong ba tháng dẫn đến tháng 3 năm 2022, sau khi

đã điều chỉnh tăng 0,7% trong giai đoạn tr°ớc và so với °ớc tính s¡ bộ là gi¿m 0,2% Điều này đánh dÁu quý thứ năm tăng tr°ởng liên tiếp, nhờ tổng đầu t° cố định tăng 3,9%

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

13

Mặt khác, tiêu dùng quốc gia gi¿m 0,6%, trong khi nhập khẩu tăng 4,3% và xuÁt khẩu tăng 3,5%, làm cho nhu cầu n°ớc ngoài ròng trừ 0,3 điểm phần trăm vào mức tăng tr°ởng So với cùng kỳ năm ngoái, nền kinh tế đã tăng 6,2%, cao h¡n so với các °ớc tính tr°ớc đó là tăng tr°ởng 5,8% và so với mức tăng 6,4% trong giai đoạn tr°ớc đó

Ngu ồn: ISTAT

Hình 2.3 T ßc đß tăng GDP hàng năm Italia giai đo¿n 2018-2021

Nền kinh tế Ý đã tăng tr°ởng 6,6% vào năm 2021, phục hồi từ mức suy gi¿m kỷ lục 9% vào năm 2020, do bị ¿nh h°ởng nặng nề bởi đại dịch Covid

Tổng hình thành vốn cố định tăng 17%, chi tiêu tiêu dùng cuối cùng tăng 4,1% và xuÁt khẩu tăng 13,3% Trong khi đó, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 14,5% Nhu cầu quốc gia, không bao gồm thay đổi của hàng tồn kho, đã đóng góp vào tăng tr°ởng GDP 6,2 điểm phần trăm và xuÁt khẩu ròng 0,2 điểm Đóng góp của thay đổi trong hàng tồn kho là tích cực với 0,2 điểm phần trăm Sắp tới, chính phủ Ý vạch ra mức tăng tr°ởng 4,7% cho năm 2022, nh°ng triển vọng đã bị che khuÁt bởi giá năng l°ợng tăng cao và bÁt ổn địa chính trị liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine

2.1.2 Tác đßng đ¿n giá cÁ

Tỷ lệ lạm phát tại Italia trong tháng 1/2022 đã tăng lên mức cao nhÁt trong 26 năm qua

là 4,8% Dữ liệu s¡ bộ tháng 1/2022, do C¡ quan thống kê quốc gia Italia (ISTAT) công bố cho thÁy tỷ lệ lạm phát toàn phần trong tháng 1 là 4,8%, tăng so với mức 3,9% trong tháng 12/2021,

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)