PHÒNG GD ĐT HUYỆN THANH HÀ TRƯỜNG TH VIỆT HỒNG BÁO CÁO Biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảng dạy của giáo viên Tên biện pháp Vận dụng trò chơi giúp học sinh học tốt môn Toán lớp 2 Họ.
Trang 1PHÒNG GD & ĐT HUYỆN THANH HÀ
TRƯỜNG TH VIỆT HỒNG
BÁO CÁO Biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảng dạy của
giáo viên
Tên biện pháp : Vận dụng trò chơi giúp học sinh học tốt môn Toán lớp 2
Họ và tên giáo viên : Lê Thị Ánh Ngọc Dạy lớp 2 trường Tiểu học Việt Hồng
Năm học 2020 – 2021
MỤC LỤC
Trang 2Nội dung Trang PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Bối cảnh của giải pháp
2 Lí do chọn giải pháp
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
4 Mục đích nghiên cứu
PHẦN II: THỰC TRẠNG
1 Thực trạng tại đơn vị
2 Vai trò của biện pháp góp phần nâng cao chất lượng
trong công tác giảng dạy
PHẦN III: NỘI DUNG VÀ CÁCH THỰC HIỆN BIỆN
PHÁP CỤ THỂ
1 Trình bày biện pháp cụ thể
2 Quy trình thực hiện biện pháp góp phần nâng cao chất
lượng trong công tác giảng dạy
PHẦN IV: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
1 Kết quả đạt được sau khi áp dụng biện pháp
2 Số liệu, minh chứng so sánh
PHẦN V: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1 Ý nghĩa của biện pháp
2 Những đề xuất
I Đặt vấn đề
Trang 3Chương trình Toán của Tiểu học có vị trí và tầm quan trọng rất lớn,
nó góp phần không nhỏ trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh
Học sinh lớp 2 là những học sinh đang ở giai đoạn đầu tiểu học Ở lứa tuổi này, các em hiếu động, thích khám phá kiến thức mới nhưng cũng rất dễ bị phân tán, chóng chán nếu các em không hứng thú với việc học Đặc biệt năm học 2021 – 2022 là năm học thứ 2 thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 nên việc tạo hứng thú, nâng cao chất lượng môn Toán càng có ý nghĩa quan trọng hơn
Vậy làm thế nào để học sinh lớp 2 hứng thú với môn toán?
Cũng như các thầy cô giáo khác, tôi luôn trăn trở, tìm tòi, từng bước thực hiện việc đổi mới phương pháp giảng dạy Toán để làm cho những tiết học toán trở lên sinh động, hấp dẫn hơn; làm cho những con
số tưởng chừng như khô khan, vô hồn trở lên có hồn Và hơn hết là có thể giúp học sinh phát huy tính năng động, sáng tạo, phát triển phẩm chất
và năng lực toán học cho các em Trong đó, phương pháp dạy học bằng trò chơi là một trong các phương pháp dạy học có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh ở trường Tiểu học nói chung và học sinh lớp 2 nói riêng
Chính vì lí do đó tôi đã mạnh dạn đưa ra biện pháp: “Vận dụng trò chơi giúp học sinh học tốt môn Toán lớp 2 trường Tiểu học Việt Hồng”, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương.
II Thực trạng
Trang 41 Thực tế tại đơn vị
* Thuận lợi
- Trong những năm qua, việc dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất năng lực của giáo viên đã được nhà trường cũng như PGD đặc biệt quan tâm và triển khai tập huấn Nhà trường luôn động viên, khích
lệ, tạo điều kiện để giáo viên chúng tôi thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
- Trang thiết bị dạy học có sử dụng CNTT như laptop, tivi đã được nhà trường trang bị để giáo viên thực hiện dạy các bài giảng điện tử
- Học sinh có nền nếp, có ý thức học tập Đa số phụ huynh đồng thuận, ủng hộ và luôn phối hợp với giáo viên trong quá trình giáo dục học sinh
Bên cạnh những thuận lợi, tôi cũng gặp không ít khó khăn:
* Khó khăn
- Hầu hết cha mẹ học sinh đều là công nhân, làm việc theo ca nên ít
có thời gian để học tập và vui chơi cùng con
- Đa số học sinh lớp tôi là học sinh nông thôn nên các em nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động học tập Nhiều học sinh làm toán một cách máy móc, thiếu sự tập trung trong giờ học; thậm chí
có những em còn nằm gục xuống bàn Khiến cho các tiết học toán trở lên căng thẳng, trầm lắng; kết quả học tập môn Toán của nhiều học sinh chưa cao
Sau khi nhận lớp, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm và thu được kết quả như sau:
Trang 5BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
ĐẦU NĂM– NĂM HỌC 2022-2023
học sinh
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Nhận xét:
Từ kết quả trên cho thấy: Số học sinh hoàn thành tốt chỉ đạt 18,5 % Thực tế số học sinh đó còn rụt rè, nhút nhát chưa mạnh dạn, tích cực trong giờ học Vì thế, bản thân tôi quyết tâm nghiên cứu, áp dụng các trò chơi học tập vào giảng dạy nhằm giúp học sinh hứng thú trong học tập, chống mệt mỏi, tăng cường khả năng thực hành, bước đầu biết vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn
2 Vai trò của biện pháp
Áp dụng trò chơi vào giờ học toán sẽ giúp tiết học sinh động, học sinh hứng thú tham gia thực hành Từ đó, các em học sinh nắm vững kiến thức, chất lượng môn Toán của lớp ngày càng cao hơn Đồng thời, qua đề tài sẽ giúp tôi nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của bản thân có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp, nhằm nâng cao chất lượng giờ học Toán trong nhà trường nói chung
III Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
Trò chơi học tập là trò chơi gắn liền với các hoạt động học tập và
Trang 6nội dung bài học giúp học sinh khai thác kinh nghiệm vốn có của bản thân để chơi và để học Trong quá trình chơi trò chơi các em sẽ bộc lộ nhiều cảm xúc rất rõ ràng như: niềm vui khi thắng và buồn bã khi thua; vui mừng khi đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân cảm thấy có lỗi khi không làm tốt nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà cố gắng hết khả năng để mang lại chiến thắng cho tổ, nhóm của mình Đây cũng chính là đặc tính thi đua rất cao của trò chơi học tập Đặc biệt, đối với môn toán thì trò chơi học tập càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong việc tạo hứng thú học toán cho học sinh Trong quá trình Vận dụng trò chơi giúp học
sinh học tốt môn Toán lớp 2 trường Tiểu học Việt Hồng” tôi đã thực
hiện các nội dung sau:
1 Tìm hiểu công việc thiết kế trò chơi
Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân, thông qua trò chơi học sinh được vận dụng các kiến thức kỹ năng đã học, học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng Vì vậy, giáo viên cần phải có kế hoạch chuẩn bị thật chu đáo, tỉ mỉ, đảm bảo được các yêu cầu sau:
- Lựa chọn trò chơi mang ý nghĩa giáo dục
- Thời gian chơi mỗi trò chơi từ 5 – 7 phút
- Trong mỗi tiết học không nên lạm dụng tổ chức nhiều trò chơi
- Hình thức trò chơi đa dạng, phong phú Khi tổ chức trò chơi giáo viên có thể lồng ghép vào trò chơi các nhân vật hoạt hình, các câu
Trang 7chuyện cổ tích quen thuộc mà trẻ yêu thích để làm cho trò chơi thêm hấp dẫn
Như vậy, để việc tổ chức trò chơi học tập để dạy môn toán nói
chung và môn toán lớp 2 nói riêng đạt hiệu quả, thì giáo viên phải dựa vào mục tiêu bài học, trình độ học sinh, điều kiện và thời gian trong mỗi tiết học để đưa ra các trò chơi cho phù hợp
2 Nắm được cấu trúc của trò chơi học tập.
Trong quá trình dạy học toán, tôi dựa theo nội dung của từng bài, từng mạch kiến thức và điều kiện thời gian trong mỗi tiết học để thiết kế trò chơi sao cho phù hợp Trò chơi học tập có thể tổ chức ở cả 4 bước lên lớp
Đối với mỗi trò chơi, tôi đều thiết kế chu đáo theo quy trình sau: Bước 1: Giới thiệu tên trò chơi, mục đích của trò chơi
Bước 2: Hướng dẫn học sinh chơi trò chơi Ở bước này giáo viên cần làm những việc sau:
+ Chia đội chơi, quy định số thành viên mỗi đội chơi, cử trọng tài, thư kí,
+ Chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ để chơi ( giấy khổ to, thẻ từ, quân bài, cờ, )
+ Giới thiệu cách chơi: quy định thời gian chơi, những điều người chơi
không được làm, cách tính điểm,
+ Chơi thử ( nếu cần)
Bước 3: Tổ chức cho học sinh chơi trò chơi
Trang 8Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả trò chơi
3 Thực hiện một số trò chơi trong dạy học môn Toán lớp 2.
Trò chơi học tập có thể tổ chức ở cả 4 bước lên lớp: Kiểm tra bài
cũ, hình thành kiến thức mới, luyện tập – thực hành, củng cố bài Trong thực tế, thông thường giáo viên tổ chức trò chơi học tập nhằm mục đích củng cố kiến thức, kỹ năng Tuy nhiên, tôi nhận thấy ở rất nhiều bài học việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi để hình thành kiến thức, kỹ năng mới lại rất hiệu quả Nó không chỉ giúp cho việc hình thành, khắc sâu kiến thức được nhẹ nhàng mà còn tạo được hứng thú học tập cho các em
Để kiểm định tính khả thi và và tính hiệu quả của việc vận dụng phương pháp trò chơi trong dạy học môn Toán lớp 2 góp phần nâng cao hiệu quả học tập của học sinh, tôi đã áp dụng một số tiết thử nghiệm:
Khi dạy bài” Phép cộng ( có nhớ) trong phạm vi 100, trong SGK Toán trang 58, tôi đã tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “ Ai là triệu phú”
- Mục đích: Hình thành kĩ năng cộng ( có nhớ) trong phạm vi 100
- Cách chơi:
+ Tổ chức cho cả lớp chơi
+ GV phổ biến luật chơi: trên màn hình có 4 câu hỏi, tương ứng với
4 phép tính Nhiệm vụ của người chơi là tìm ra đáp án nhanh nhất, chính xác nhất Mỗi đáp án đúng người chơi được thưởng 100 đ Người chơi có
2 quyền trợ giúp: Hỏi ý kiến bạn thâ, 50/50 Kết thúc mỗi đáp án giáo viên sẽ hỏi học sinh cách thực hiện và giảng giải cách đặt tính – tính
Trang 9* Trò chơi 2: Ngôi nhà tình thương
(Áp dụng ở các phần bài tập sau khi hình thành kiến thức mới hoặc chia lớp thành đội nhóm)
- Mục đích: Giúp học sinh chữa phần bài tập sau khi đã làm bài cá
nhân hoặc chia theo đội nhóm Đồng thời qua trò chơi giáo dục HS tình yêu thương, giúp đỡ nhau khi gặp hoàn cảnh khó khăn
- Cách chơi:
+ GV chia lớp thành 2 đội Sau đó giao nhiệm vụ:
“ Trong một trận bão lớn, ngôi nhà của bác Ba đã bị bão tàn phá Các em hãy giúp bác Ba xây lại ngôi nhà mới bằng cách trả lời đúng các câu hỏi”
+ Mỗi đội lần lượt chọn và trả lời câu hỏi trên màn hình Đội nào trả lời đúng sẽ giúp bác Ba xây lại được từng phần của ngôi nhà Nếu trả lời sai sẽ nhường quyền cho đội còn lại
+ Kết thúc trò chơi, đội nào giúp bác Ba xây dựng lại ngôi nhà nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc
* Trò chơi 3: Giải cứu đại dương xanh
Khi hình thành kĩ năng thực hiện các phép tính cộng, trừ trong
phạm vi 100 cho học sinh, tôi tổ chức cho học sinh chơi trò chơi: Giải cứu đại dương xanh
Mục đích
- Rèn luyện kĩ năng thực hiện các phép tính cộng trong phạm vi 6
- Rèn kĩ năng phản xạ nhanh cho học sinh
Chuẩn bị: Giáo viên thiết kế trò chơi trên powerPoint gồm 1 bức
Trang 10tranh có hình nàng Bạch Tuyết và 4 ô cửa bí mật Các ô cửa có chứa đề bài như sau:
- Ô cửa 1: 32 + 24 = ?
- Ô cửa 2: 18 + 52 = ?
- Ô cửa 3: 44 + 27 = ?
- Ô cửa 4: 30 + 30 = ?
Cách chơi
- Trò chơi này, tôi mời 4 hs tham gia chơi.
- Giới thiệu trò chơi như sau: Các em ạ! Mụ phù thủy độc ác nham hiểm đã bắt hết các sinh vật biển để làm thức ăn Để giải cứu được đại dương chúng mình phải hành trình mở lần lượt 4 ô cửa bí mật này Mỗi ô cửa đều có chứa 1 phép tính hoặc 1 bài toán Sau khi mở được 4 ô cửa nàng là các loài sinh vật được trở về với đại dương bao la của chúng Các
em có muốn giải cứu đại dương không nào?
Việc tạo động cơ cho học sinh tham gia vào các trò chơi học tập không chỉ dừng lại ở đó mà trong mỗi tiết học toán, với mỗi mạch kiến thức, tôi lại thiết kế thêm một số trò chơi để không gây sự nhàm chán cho học sinh
IV Kết quả đạt được
Những cải tiến của tôi đảm bảo tính khoa học, hợp lý và hiệu quả của
giải pháp khi áp dụng trò chơi vào dạy học Toán lớp 2 Tôi đã vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo sáng kiến vào nhiệm vụ hoạt động dạy học phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và đối tượng học sinh tại cơ sở giáo dục ở địa phương nơi tôi đang công tác
Trang 11b) Hiệu quả áp dụng
- Hiệu quả về kinh tế: Đề tài không gây tốn kém về kinh tế bởi giáo viên không phải bỏ tiền ra mua bất cứ một đồ dùng nào mà giáo viên chỉ cần giành thời gian nhiều hơn cho việc nghiên cứu bài dạy, cách tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh
- Hiệu quả xã hội: Trò chơi làm thay đổi hình thức học chỉ bằng hoạt động trí tuệ, giảm tính chất căng thẳng của giờ học, nhất là các giờ học kiến thức mới
Qua trò chơi, học sinh thường được vận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình Và thông qua trò chơi, giáo viên rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ cho học sinh Nhờ sử dụng trò chơi mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn
Trong năm học 2021 - 2022, học sinh của lớp tôi được tham gia các trò chơi Toán học do tôi tổ chức bắt đầu từ tuần 7 Thông qua việc lĩnh hội kiến thức từng bài học, chất lượng môn toán của học sinh lớp tôi ngày một khả quan hơn Đến cuối năm học, kết quả kiểm tra định kỳ Cuối kỳ I của học sinh đã dành cho tôi sự hài lòng về sự nỗ lực của bản thân mình Xin minh họa bảng thống kê sau đây:
Bảng thống kê chất lượng môn Toán – Lớp 2
Thời điểm Cuối kỳ I, năm học 2021-2022
Lớp Tổng số
học sinh
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn
thành
Trang 12SL % SL % SL %
Quan sát bảng số liệu, so sánh giữa 2 bảng cho thấy: Sau thời gian thử
nghiệm, kết quả học tập của học sinh cao hơn so với trước khi thử nghiệm Điều này đã bước đầu khẳng định việc vận dụng trò chơi giúp học sinh học tốt môn Toán có tính khả thi, mang lại hiệu quả nhất định
* Tính mới:
Sáng kiến áp dụng trò chơi vào giờ học toán đã giúp tiết học sinh động, học sinh hứng thú tham gia thực hành Từ đó, các em học sinh nắm vững kiến thức, chất lượng môn Toán của lớp ngày càng cao hơn
V.Kết luận,kiến nghị
1 Kết luận
Trong quá trình tổ chức dạy học theo trò chơi học tập, bản thân tôi rút ra được những kinh nghiệm sau:
- Vận dụng phương pháp dạy trò chơi trong dạy học môn Toán lớp
2 một cách phù hợp sẽ phát huy được tính tích cực học tập của các em
Từ đó mà hiệu quả học tập được nâng cao
- Việc đưa hình thức trò chơi vào giờ học Toán ở Tiểu học nói chung và giờ học toán lớp 2 nói riêng là rất cần thiết Vì sử dụng trò chơi giúp học sinh dễ tiếp thu và củng cố nội dung kiến thức Toán một cách nhẹ nhàng, phát triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, khả năng diễn đạt mạch lạc Nhất là tạo hứng thú, tạo niềm vui, lòng say mê học tập cho
Trang 13học sinh Từ đó rèn luyện đức tính chăm chỉ, tự tin, năng động sáng tạo, góp phần rèn luyện cho học sinh phẩm chất và phong cách làm việc của người lao động mới
2 Kiến nghị
- Đối với nhà trường cần tạo điều kiện về cơ sở vật chất, các phương tiện, thiết bị dạy học để giáo viên có cơ hội phát huy hết khả năng sáng tạo của bản thân
- Về giáo viên:
+ Nắm rõ được tâm sinh lí đối tượng học sinh Cô luôn gần gũi, yêu thương và sẻ chia đối với trò
+ Đồng thời cũng cần nắm được xu hướng đổi mới của giáo dục để điều chỉnh giải pháp cho phù hợp
+ Nâng cao trình độ tin học để áp dụng thiết kế bài giảng điện tử hay và sinh động tạo hứng thú cho học sinh
+ Sưu tầm những trò chơi học tập hay và bổ ích cho học sinh