Bài giảng Lý thuyết xác suất và thống kê toán - Chương 4: Lý thuyết mẫu. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: tổng thể và mẫu; mẫu ngẫu nhiên, mẫu cụ thể; các kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên; trình bày mẫu cụ thể; trung bình mẫu ngẫu nhiên; tỉ lệ mẫu ngẫu nhiên; phương sai mẫu ngẫu nhiên; cách tính các đặc trưng mẫu cụ thể;... Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 2LÝ THUYẾT XÁC SUẤT VÀ THỐNG KÊ TOÁN
Hướng dẫn cách học - chi tiết cách đánh giá môn học
Tài liệu, video bài giảng được đưa lên elearning hàng tuần Sinh viên tải về, in ra và mangtheo khi học Điểm tổng kết môn học được đánh giá xuyên suốt quá trình học
Điểm quá trình: 20%
Kiểm tra giữa kỳ: 20%
Thi cuối kỳ: 60%, thi trắc nghiệm 60 phút
Trang 32 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
8 THỐNG KÊ MÔ TẢ
Trang 41 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
Trang 51 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
8 THỐNG KÊ MÔ TẢ
Trang 61 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
Trang 7LÝ THUYẾT MẪU
NỘI DUNG
4-1 Khái niệm về tổng thể và mẫu
Trang 8Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
NỘI DUNG
4 Trình bày mẫu cụ thể
Trang 102 Mẫu ngẫu nhiên, mẫu cụ thể
Định nghĩa
Mỗi phần tử của mẫu kích thước n đều được chọn ngẫu nhiên, độc lập nên ta cón biếnngẫu nhiên (X1,X2, ,Xn)độc lập, cùng phân phối (vì chúng cùng phân phối với X) Tagọi bộ n biến ngẫu nhiên (X1,X2, ,Xn) này là một mẫu ngẫu nhiên hay mẫu lý thuyếtkích thước n Ứng với mỗi phép chọn mẫu cụ thểX1=x1,X2 =x2, ,Xn =xn ta đượcmột bộ giá trị (x1,x2, ,xn)gọi là mẫu cụ thể hay mẫu thực nghiệm.
• Lý do chọn mẫu: Không đủ kinh phí, sai số trong điều tra toàn thể, mẫu đủ lớn sẽ ngoại suy
ra toàn quần thể
Trang 113 Các kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên
3.1 Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản
Là mẫu mà tất cả các thể trong quần thể có cùng cơ hội để chọn vào mẫu
Cách chọn:
Lập danh sách toàn bộ những đơn vị mẫu trong quần thể
Sử dụng phương pháp “bốc thăm” hoặc sử dụng bảng số ngẫu nhiên để chọn đơn vị mẫu
Ưu điểm: Cách làm đơn giản, tính đại diện
cao Có thể lòng vào các kỷ thuật chọn
mẫu khác
Hạn chế: Cần phải có khung mẫu Các cáthể được chọn vào mẫu có thể phân bố tảnmạn
Hình
Trang 123 Các kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên
Trang 133 Các kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên
3.3 Chọn mẫu chùm (cụm)
Là phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên từ các tập con của tổng thể, được gọi là cácchùm Mỗi phần tử của tổng thể chỉ được chọn vào một chùm, mỗi chùm cố gắng saocho có độ phân tán cao như tổng thể và đồng đều về quy mô
Phương pháp này có thể tiết kiệm chi phí và thời gian, nhưng sai số chọn mẫu cao hơncác phương pháp trên
Hình Nguyen Cong Nhut Lý thuyết xác suất và thống kê toán Ngày 20 tháng 7 năm 2021 13 / 41
Trang 143 Các kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên
3.4 Chọn mẫu có suy luận
Phương pháp chọn mẫu này dựa trên ý kiến chuyên gia về đối tượng nghiên cứu Nhượcđiểm của phương pháp này là khó đảm bảo tính khách quan
Trang 154 Trình bày mẫu cụ thể
4.1 Bảng phân phối thực nghiệm (không ghép lớp)
Khi mẫu có nhiều giá trị trùng nhau, ta trình bày số liệu dưới dạng bảng gồm hai dòng,dòng trên ghi các giá trị khác nhau của X, dòng dưới ghi số lần xuất hiện (tần số) tươngứng của các giá trị này
Bảng phân phối tần số thực nghiệm
Trang 16Bảng phân phối tần số, tần suất thực nghiệmThời gian Tần số Tần suất
Trang 174 Trình bày mẫu cụ thể
4.2 Bảng phân phối thực nghiệm ghép lớp
•Khi kích thước mẫu lớn, các giá trị của mẫu khá gần nhau người ta gom các giá trị mẫuthành các lớp, những giá trị gần nhau được xếp vào một lớp và lập bảng phân phối thực nghiệmghép lớp
Bảng phân phối tần số thực nghiệm
Trang 194 Trình bày mẫu cụ thể
4.3 Bảng phân phối thực nghiệm (không ghép lớp)
Bảng phân phối xác suất
X x1 x2 · · · xk
pi p1 p2 · · · pk
Vớin1+n2+ · · · +nk =n
Trang 204 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Các loại biểu đồ sẽ mô tả số liệu mẫu một cách rõ ràng và trực quan hơn, nhằm giúpchúng ta đánh giá sơ bộ ban đầu về tổng thể Các loại biểu đồ này có thể dễ dàng thựchiện trong các phần mềm như Excel, SPSS, R,
Trang 214 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Hình Nguyen Cong Nhut Lý thuyết xác suất và thống kê toán Ngày 20 tháng 7 năm 2021 21 / 41
Trang 224 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Trang 234 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Hình
Trang 244 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Hình
Trang 254 Trình bày mẫu cụ thể
4.4 Biểu đồ
Hình
Trang 26Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
NỘI DUNG
1 Trung bình mẫu ngẫu nhiên
2 Tỉ lệ mẫu ngẫu nhiên
4 Cách tính các đặc trưng mẫu cụ thể
Trang 271 Trung bình mẫu ngẫu nhiên
Trung bình của mẫuX làX¯ = 1n
Trang 282 Tỉ lệ mẫu ngẫu nhiên
Ta mô tả tổng thể bằng biến ngẫu nhiênX nhận hai giá trị:X =1nếu phần tử có thuộc
Trang 293 Phương sai mẫu ngẫu nhiên
Phương sai mẫu: Sˆ2 = 1n
Trang 304.1 Với mẫu cho bởi bảng pp thực nghiệm không ghép lớp
Trang 334.2 Với mẫu cho bởi bảng phân phối thực nghiệm ghép lớp
Trang 344.2 Với mẫu cho bởi bảng phân phối thực nghiệm ghép lớp
Ví dụ 7
Khảo sát năng suất của một giống lúa ở một tỉnh thành ta được kết quả sau:
Năng suất (tạ/ha) 60-65 65-70 70-75 75-80
Trang 354.2 Với mẫu cho bởi bảng phân phối thực nghiệm ghép lớp
Trang 364.3 Với mẫu cho bởi bảng pp thực nghiệm không ghép lớp
Bảng phân phối xác suất
Trang 37Xem bài giảng tại kênh Youtube
https://www.youtube.com/c/Toanchobacdaihoc
Trang 381 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
Trang 391 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN
8 THỐNG KÊ MÔ TẢ
Trang 401 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
Trang 411 KHÁI NIỆM CƠ BẢN LÝ THUYẾT XÁC SUẤT
2 BIẾN NGẪU NHIÊN
3 MỘT SỐ PHÂN PHỐI XÁC SUẤT THÔNG DỤNG
4 LÝ THUYẾT MẪU
Bài 1 KHÁI NIỆM VỀ TỔNG THỂ VÀ MẪU
Bài 2 CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MẪU NGẪU NHIÊN
5 ƯỚC LƯỢNG THAM SỐ THỐNG KÊ
6 KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT CHO MỘT THAM SỐ THỐNG KÊ
7 HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN