MÔN TÂM LÝ HỌC ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HCM BÀI CAN THIỆP KHỦNG HOẢNG tâm lý

Những người thực sự mong muốn tự bản thân hiểu được bản thân hiểu được những vấn đề bên trong của mình.. Họ cảm thấy không thoải mái, khó chịu vì các vấn đề y khoa và cần sự chăm sóc về

CAN THIỆP KHỦNG HOẢNG TÂM LÝ

BM: GDSK - TLYH

Mục tiêu bài học

- Trình bày ý nghĩa của can thiệp khủng hoảng tâm lý

- Hiểu và trình bày được các tiến trình can thiệp khủng hoảng tâm lý

I NHỮNG NGƯỜI CẦN ĐƯỢC CAN THIỆP KHỦNG HOẢNG TÂM LÝ

1 Những người cần một người mạnh mẽ để bảo vệ, gánh vác và chịu trách nhiệm thay họ “ Làm ơn làm giúp tôi”

2 Những người cần một ai đó duy trì sự nối kết với thực tại “ Giúp tôi biết rằng tôi đang ở thực tại”

3.Họ cảm thấy trống rỗng và cần được yêu thương “ Hãy quan tâm và chăm sóc tôi”.

4 Họ cần nhà tâm lý trở thành một giá trị để luôn được cảm an toàn “ Luôn luôn ở đây”

5 Được thoát khỏi ám ảnh mặc cảm tội lỗi, những người này thường tìm đến và xưng tội

6 Ngay lập tức, khẩn cấp họ cần được nói ra hết mọi thứ đang giữ trong lòng “ Hãy cho tôi nói hết mọi thứ đang giữ trong lòng”

• 7 Dưới áp lực thôi thúc, họ mong ước được một lời khuyên “Hãy nói cho tôi biết phải làm gì”

• 8 Họ tìm kiếm sự sắp xếp lại những ý tưởng, ý nghĩa mâu thuẫn của bản thân “Hãy giúp tôi đặt mọi thứ trong quy luật”

• 9 Những người thực sự mong muốn tự bản thân hiểu được bản thân hiểu được những vấn đề bên trong của mình “Tôi muốn tham vấn”

• 10 Họ cảm thấy không thoải mái, khó chịu vì các vấn đề y khoa và cần sự chăm sóc

về mặt thể chất “Tôi cần một bác sĩ”

11 Những người tìm kiếm một sự giúp đỡ về kinh tế hay một nơi nào đó để chia sẽ «Tôi cần sự giúp đỡ chuyên nghiệp»

12 Họ tin rằng những khó khăn vẫn đang tiếp diễn trong các mối quan hệ hiện tại và cần nhà tâm lý can thiệp, hòa giải «Làm điều này vì/cho tôi»

13 Những người muốn có được các thông tin về nơi sẽ giúp đỡ đáp ứng những nhu cầu

đa dạng của bản thân, thực chất họ đang tìm kiếm nguồn lực hỗ trợ từ cộng đồng «Hãy cho tôi biết nơi nào tôi có thể nhân được điều mà tôi cần»

14 Những người không có động cơ thức đẩy hay các loạn thần, những người được đưa đến với nhà tâm lý trái với ý muốn của họ «Tôi không muốn gì cả»

II TIẾN TRÌNH CAN THIỆP KHỦNG HOẢNG

1. Sự can thiệp tức thì

- Y khoa

- Tâm lý

Mục tiêu can thiệp khủng hoảng:

- Mục tiêu tối thiểu: khôi phục tình trạng cân bằng, và mức độ hoạt động chức năng trước đó

- Mục tiêu tối ưu: tích lũy những bài học kinh nghiệm, làm giàu thêm nguồn lực ứng phó, để có khả năng đối phó tốt hơn cho những áp lực trong tương lai

Thiết lập trạng thái cân bằng

Sử dụng các kỹ thuật «chống đỡ»

Tránh những tác động, hậu quả bất hạnh, gây nguy hiểm

2 Hành động nhanh chóng

 Thăm dò tìm hiểu trong quá khứ

 Thăm dò những «sức mạnh» và những nhược điểm của thân chủ

 Xác định rõ nhu cầu tức thời của thân chủ

 Tìm đến sự sáng tỏ, rõ ràng

 Tạo điều kiện thuận lợi hay đóng vai trò hướng dẫn

 Xem xét nhiều sự lựa chọn mới

3.Ngăn chặn, đẩy lùi những nguy hiểm, những kết thúc bi thảm

Làm tăng, thúc đẩy hy vọng và những mong chờ tích cực

Thông tin

Tương tác

4 Cung cấp hệ thống hỗ trợ

Cuộc gọi lại

Mở rộng hệ thống hỗ trợ

Đảm nhận trách nhiệm

5 Tập trung vào việc giải quyết vấn đề

o Xác định vấn đề chính đưa đến khủng hoảng

o Hỗ trợ họ lập kế hoạch và tiến hành các phương cách giải quyết vấn đề chính ấy

6 Yêu cầu, đề nghị các bước rõ ràng xác thực

Tập trung vào thực tại

Phát triển kỹ thuật lắng nghe

Kiểm tra mức độ lo âu của thân chủ

Thăm dò cảm xúc của thân chủ

7 Nâng cao lòng tự tôn

Sự tôn trọng, chấp nhận vô điều kiện, không phán xét và tin tưởng vào thân chủ

Hỗ trợ thân chủ nhận ra những mục tiêu, sự mong đợi thiết thực và sự giới hạn trong việc

họ hoàn thành những mục tiêu

Giúp thân chủ nhận thấy những điều họ đang có, những điểm mạnh.

Giúp thân chủ lập danh sách những nguồn lực có thể sử dụng hỗ trợ họ nâng cao lòng tự tôn một cách lành mạnh.

Hỗ trợ thân chủ nhận ra mức độ của sự mong muốn thay đổi và phát triển tổ chức cơ cấu giải quyết vấn đề những điều mà họ có thể tận dụng hướng đến hoàn thành mục tiêu.

Động viên, khuyến khích hỗ trợ thân chủ đối mặt với những khó khăn

Ngăn chặn việc lập lại những suy nghĩ tiêu cực đưa đến hành vi tiêu cực

Hỗ trợ thân chủ tăng sự tự nhận thức bản thân:

- Viết nhật ký

- Bày tỏ những cảm xúc và suy nghĩ của mình

Hỗ trợ thân chủ tăng sự tự chấp nhận bản thân:

- Nhận ra hệ thống giá trị và niềm tin của bản thân

- Khuyến khích sự quan tâm một cách tích cực, khách quan đến việc tự đấu tranh chống lại cảm giác bị hắt hủi, bỏ rơi Hướng dẫn cho họ thấy sự tương tác giữa việc

tự nói tiêu cực có ảnh hưởng đến lòng tự tôn Học cách tự chấp nhận bản thân

Sự đánh giá khách quan, chân thật về những điều tích cực, tiêu cực trong cuộc

sống Tập trung vào những điều tích cực, nhìn lại nhữnb thất bại như một cơ hội

để học hỏi, trưởng thành

Cho thân chủ những phản hồi tích cực và thúc đẩy tăng năng lực.

8 Nâng cao sự tự lực, độc lập, tự dựa vào khả năng và nổ lực của bản

thân

Xây dựng nhóm hỗ trợ

Cổ vũ, động viên, khuyến khích sự tự giúp đỡ bản thân

II.PHÁT HIỆN VÀ CHẶN Ý ĐỊNH TỰ SÁT TRONG CƠN KHỦNG HOẢNG

1 Phát hiện ý định tự sát ở thân chủ

1.1 Các dấu hiệu có thể quan sát được khí sắc:

 Khí sắc giảm không ngừng, liên tục Ngày càng trở nên trầm buồn,lặng lẽ.

 Tính bi quan, yếm thế

 Tuyệt vọng

 Sự liều lĩnh tuyệt vọng

 Lo âu, nỗi đau tinh thần và căng thẳng bên trong

 Rút lui khỏi các mối quan hệ gia đình, nghề nghiệp, bạn bè, xã hội Những vấn đề

về giấc ngủ (thiếu ngủ, mất ngủ, ngủ li bì )

 Tăng hoặc bắt đầu sử các chất cồn (rượu), thuốc (an thần, chất gây nghiện)

 Gần đây xuất hiện những xung động, thôi thúc bốc động và tự mang đến những

rủi ro nguy hiểm không cần thiết

 Đe dọa tự sát hay bộc lộ một mong muốn mạnh mẽ là được chết

 Lập kế hoạch: cho, tặng, ban phát những vật sở hữu yêu thích của bản thân

Mua các vật có tính chất sát thương

 Những cơn thịnh nộ, giận dữ không mong đợi, không thể kiểm soát.

Tổ chức AAS đưa ra những dấu hiệu cảnh báo:

• Ý tưởng ý nghĩ

• Lạm dụng chất

• Không mục đích sống, bất định không phương hướng

• Lo âu, bối rối, bất an, rối loạn giấc ngủ

• Bị mắc kẹt, như rơi vào bẫy, cảm giác cố vũng vẫy như càng sâu không thể thoát

• Tuyệt vọng

• Rút lui khỏi các mối quan hệ gia đình,nghề nghiệp, bạn bè, xã hội

• Giận dữ

• Liều lĩnh, táo bạo

• Khí sắc thay đổi nhanh chóng (một cách kịch tính) Khí sắc là yếu tố dễ nhận

thấy, sự thay đổi khí sắc cần được chú ý như: trở nên lặng lẽ, buồn bã hơn, hoặc ngược lại trở nên vui vẻ, phấn khởi, nhẹ nhõm như mọi thứ đã được giải quyết (trường hợp này thường xuất hiện trong giai đoạn giải quyết vấn đề của tiến trình can thiệp)

Thăm dò và đánh giá nguy cơ

Có kế hoạch cụ thể, rõ ràng

Nhân cách (xu hướng, khí chất, tính cách, động cơ, năng lực)

Quan điểm cá nhân chịu chi phối của sự giáo dục gia đình, niềm tin, tôn giáo

Hoàn cảnh sống, môi trường sống, lưu ý tính sẵn có, thuận tiện của những phương tiện mang tính sát thương (dây thừng, dao, các loại thuốc ), sông, hồ

Tiền sử gia đình: có người tự sát

Tiền sử bản thân: từng có ý định tự sát, tự sát không thành công ở lần trước đó

Tiền sử các bệnh, rối loạn trước đó, hay mắc phải, tiền sử sử dụng các chất có cồn, chất kích thích

Giới tính: tỉ lệ nữ có ý định tự sát cao hơn nam giới, nhưng giới tỉ lệ nam giới tự sát thành công cao gấp 4 lần nữ giới do các phương pháp tự sát có tiềm năng gây

tử vong cao

o Nhân dạng mục tiêu của hành vi tự sát

o Các bước ngăn chặn và kỹ năng can thiệp tức thời

o Các yêu cầu thực hiện ngay

Mục tiêu lâu dài hướng đến

• Theo dõi nguy cơ tự sát lâu dài trên thân chủ, chú ý sự thay đổi giữa các nhân tố bảo vệ tích cực và các nhân tố nguy cơ

• Can thiệp khủng hoảng có hiệu quả, cải thiện lòng tự tôn, làm giàu thêm các nguồn lực hỗ trợ, mở rộng các mối quan hệ cởi mở, tích cực, nâng cao khả năng

tự giải quyết vấn đề của mình

• Và tùy theo từng vấn đề cụ thể trên từng trường hợp mà nhà tâm lý có thể có nhiều những mục tiêu lâu dài cần thiết khác