Giáo án Ngữ văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234)

Giáo án Ngữ văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234) Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234) Kế hoạch dạy học Ngữ văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234)

Trang 1

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI MỞ ĐẦU

Số tiết: tiết TIẾT 1: TÌM HIỂU CHUNG VỀ HÌNH THỨC, BỐ CỤC VÀ CÁC NỘI

DUNG CỦA CUỐN SÁCH

I MỤC TIÊU

1 Mức độ/ yêu cầu cần dạt:

- HS hiểu được hình thức và nội dung của cuốn sách Ngữ văn 10

- Biết được cấu trúc của sách và các bài học trong sách Ngữ văn 10

2 Năng lực

a Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, thuyết trình

b Năng lực riêng biệt:

- Năng lực đọc, tổng hợp và phân tích các nội dung, chủ đề bài học

3 Phẩm chất:

- Co ý thức, chăm chỉ học tập

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2 Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

hướng dẫn học bài, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học

tập của mình HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b) Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề về cảm nhận cuốn sách

Ngữ văn 7

Trang 2

c) Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đưa cuốn sách Ngữ văn 10 giới thiệu cho HS và đặt câu hỏi: Em đã có cuốn sách Ngữ văn 7 chưa? Em thấy sách văn 10 lớp 10 khác biệt gì so với sách Ngữ văn trong chương trình THCS đã học?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ của bản thân

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp về những hiểu biết, cảm nhận của bảnthân

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi HS

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong năm học lớp 10, các em sẽđược học SGK của bộ sách Cánh diều, một trong ba bộ sách được lựa chọn để học.Vậy chương trình ngữ văn lớp 10 sẽ học những nội dung gì? Chúng ta cùng tìmhiểu trong chương trình hôm nay

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Giới thiệu ý nghĩa của việc tìm hiểu, làm quen với sách Ngữ văn 10.

a Mục tiêu: Nắm được ý nghĩa của việc tìm hiểu, làm quen với sách Ngữ văn 7.

b Nội dung: Hs sử dụng sgk, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS quan sát toàn bộ cuốn sách từ

bìa, đến Lời nói đầu, sau đó, lướt nhanh các bài

học bên trong và xem phần cuối sách, nhất là

- Bố cục mỗi bài học được sắp

Trang 3

thế nào? Theo em, tại sao chúng ta phải làm

quen với sách này? Làm quen sẽ có tác dụng gì

cho việc học tập?

- HS lắng nghe và thực hiện nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện

nhiệm vụ

+ HS nghe và đặt câu hỏi liên quan đến bài học

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

+ HS trình bày sản phẩm thảo luận

+ GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của

bạn

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức =>

Ghi lên bảng

xếp theo trình tự: đọc – viết – nói

- nghe

Hoạt động 2: Tìm hiểu bố cục cuốn sách Ngữ văn 10

a Mục tiêu: Nắm được bố cục cuốn sách Ngữ văn 10.

NV1:

- GV yêu cầu HS đọc nhanh Bài Mở đầu và xác

định bài học có những mục lớn, nhỏ nào?

- Từ bố cục ấy, GV yêu cầu HS nhận xét: - GV yêu

cầu HS quan sát tiếp Bài mở đầu và xác định bài

học có những đề mục lớn, nhỏ nào? Từ bố cục ấy,

yêu cầu HS nhận xét bài học này sẽ cung cấp cho

người học những nội dung lớn nào?

2 Nội dung sách Ngữ văn 10

- Nội dung và cách học sách Ngữvăn 10

1 Học đọc

a Đọc hiểu văn bản văn học

- Đọc hiểu văn bản truyện

- Đọc hiểu văn bản thơ

Trang 4

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm

vụ

+ HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi

+ GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức => Ghi

lên bảng

- Đọc hiểu văn bản chèo, tuồng

b Đọc hiểu văn bản nghị luận

c Đọc hiểu văn bản thông tin

d Thực hành tiếng Việt

2 Học viết

3 Học nói và nghe

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.

b Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

c Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu cấu trúc sách giáo khoa.

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

- GV yêu cầu HS: Đọc trước phần Học đọc.

- HS thực hiện nhiệm vụ

* Hướng dẫn về nhà

- GV dặn dò HS:

+ Ôn tập bài cũ: Xem lại cấu trúc sách giáo khoa, tìm hiểu các bài sẽ học trong chương trình

Trang 5

+ Tìm hiểu trước các văn bản đọc hiểu.

b Năng lực riêng biệt:

- Năng lực đọc, tổng hợp và phân tích các nội dung, chủ đề bài học

- Co ý thức, chăm chỉ học tập

- Giáo án

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Trang 6

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học

tập của mình HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề.

c Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.

GV đặt câu hỏi: Em có thích đọc truyện văn học không? Thể loại em yêu thích là gì?

HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS nêu suy nghĩ của mình

- HS trình bày sản phẩm thảo luận Các nhóm thuyết minh sản phẩm của nhómmình

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

- GV dẫn dắt: Bài học hôm nay chúng ta tìm hiểu cách đọc hiểu văn học văn học

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát cấu trúc nội dung từng mục trong bài

a Mục tiêu: Nắm được các thể loại văn bản văn học.

- GV yêu cầu HS đọc sách giáo khoa

để nắm khá quát cấu trúc nội dung

từng mục

- GV yêu cầu HS thảo luận theo

nhóm để trả lời các câu hỏi:

I Học đọc

- Sách Ngữ văn 10 hướng dẫn đọc hiểuvăn bản văn học thuộc những thể loại:+ Văn bản Truyện

+ Văn bản Thơ

Trang 7

+ Nhóm 1: Sách Ngữ văn 10 hướng

dẫn đọc hiểu văn bản văn học thuộc

những thể loại nào? Thể loại truyện

nào mới so với sách Ngữ văn Trung

học cơ sở? Cần chú ý gì khi đọc

hiểu các văn bản văn học?

+ Nhóm 2: Sách Ngữ văn 10 hướng

dẫn đọc hiểu văn bản văn học thuộc

những thể loại nào? Thể loại truyện

nào mới so với sách Ngữ văn Trung

học cơ sở? Cần chú ý gì khi đọc

hiểu các văn bản văn học?

+ Nhóm 3: Các nội dung chính của

bài Thơ văn Nguyễn Trãi là gì?

Nêu những điểm cần lưu ý khi học

bài này.

+ Nhóm 4: Các nội dung chính của

bài Thơ văn Nguyễn Trãi là gì?

Nêu những điểm cần lưu ý khi học

bài này.

+ Nhóm 5: Nêu những nội dung và

yêu cầu rèn luyện kĩ năng viết trong

sách Ngữ văn 10.

+ Nhóm 6: Nêu những nội dung và

yêu cầu rèn luyện kĩ năng viết trong

+ Văn bản Chèo, tuồng+ Văn bản nghị luận+ Văn bản thông tin

- Thể loại truyện mới so với sách Ngữ vănTrung học cơ sở: Thần thoại, sử thi, tiểuthuyết chương hồi

- Cần chú ý khi đọc hiểu các văn bản vănhọc:

+ Văn bản truyện: ngoài việc hiểu nộidung và hình thức của tác phẩm, cần biếtcách đọc văn bản gắn với đặc điểm mỗithể loại cụ thể

+ Văn bản Thơ: mối quan hệ giữa nộidung và hình thức, đặc điểm của mỗi thểthơ

+ Văn bản Chèo, tuồng: hiểu nội dung cụthể, chú ý ngôn ngữ và cách thức trìnhbày

- Văn bản nghị luận trong sách Ngữ văn

10 gồm những loại: Nghị luận xã hội vànghị luận văn học Khi đọc văn bản này,cần chú ý đến đề tài, ý nghĩa của vấn đềđược bài viết nêu lên và cách tác giả nêu ýkiến, sử dụng lí lẽ và bằng chứng cụ thể

để thuyết phục người đọc

- Văn bản thông tin trong sách Ngữ văn

10 gồm những loại: Một số dạng văn bảnthông tin tổng hợp Khi đọc các văn bảnnày, ngoài việc biết thêm những nét đặcsắc văn hoá truyền thống của dân tộc ởnhiều vùng miền khác nhau, cần chú ýcách triển khai thông tin bằng nhiều hìnhthức, cách trình bày văn bản có sử dụngkết hợp kênh chữ với kênh hình (văn bản

đa phương thức)

Trang 8

+ GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu

trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực

hiện nhiệm vụ

+ GV nhận xét, bổ sung, chốt lại

kiến thức => Ghi lên bảng

- Nội dung chính của bài Thơ văn NguyễnTrãi Hội tụ 2 nguồn cảm hứng lớn yêunước - nhân đạo

- Khi đọc thơ văn Nguyễn Trãi, ngoài việcchú ý các yêu cầu đọc hiểu văn bản nghịluận trung đại, thơ Nôm Đường luật, cầnbiết vận dụng những hiểu biết về NguyễnTrãi để hiểu sâu hơn tác phẩm của ông

II Thực hành tiếng Việt

- Những lưu ý khi học phần Thực hànhtiếng Việt:

- Khi làm bài tập trong phần này, cần dựavào những lưu ý về đơn vị kiến thức tiếngViệt ấy trong phần Kiến thức ngữ văn nêuở đầu mỗi bài học để có hướng làm bài vàhệ thống lại những hiểu biết của mình saukhi làm bài tập

- Thực hành vận dụng kiến thức tiếng Việttrong các tiết đọc hiểu, viết, nói và nghecũng như trong tiết học các môn học khác,trong sinh hoạt và giao tiếp với nhiều hìnhthức khác nhau

sử dụng các bằng chứng thuyết phục

- Viết được văn bản nghị luận phân tích,đánh giá một tác phẩm văn học: chủ đề,những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật

và tác dụng của chúng

- Viết được bài luận thuyết phục người

Trang 9

khác từ bỏ một thói quen hay một quanniệm.

- Viết được bài luận về bản thân

IV Học nói và nghe

Nghe – Nghe và nắm bắt được nội dung thuyết trình, quan điểm của người nói.

- Biết nhận xét về nội dung và hình thức thuyết trình,

Nói nghe

tương tác

Biết thảo luận về một vấn đề có những ý kiến khác nhau, đưa ra đượcnhững căn cứ thuyết phục để bảo vệ hay bác bỏ một ý kiến nào đó, tôntrọng người đối thoại

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.

b Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

c Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.

Trang 10

- GV hướng dẫn HS đọc kĩ phần các thể loại văn học sẽ học trong chương trình ngữ văn 10 để nắm bắt được khái niệm, đặc điểm các thể loại.

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

- GV yêu cầu HS: Đọc trước phần đọc hiểu văn bản nghị luận, văn bản thông tin và

rèn luyện tiếng Việt

- HS thực hiện nhiệm vụ

Trang 11

chuyện và lời nhân vật, ) của truyện thần thoại, sử thi; thấy được một số điểm gần gũi giữa các tác phẩm văn học thuộc các nền văn hoá khác nhau.

2 Năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, thẩm mĩ

b Năng lực riêng biệt

- Năng lực phân tích và đánh giá được một số yếu tố về nội dung (đề tài, chủđề, thông điệp…) và hình thức (không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, lờingười kể và lời nhân vật…) của truyện thần thoại

- Thấy được một số điểm gần gũi về nội dung giữa các tác phẩm văn học thuộccác nền văn hóa khác nhau

- Cảm phục và trân trọng những người anh hùng, những giá trị nhân văn cao đẹp; tôn trọng và có ý thức tìm hiểu nền văn học và các nước trên thế giới

- Giáo án;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

A KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Thu hút sự chú ý, tạo hứng thú học tập, kết nối những bài học trước

đó huy động tri thức nền và trải nghiệm của HS

b Nội dung: Kiến thức, vốn sống của HS có liên quan bài học

c Sản phẩm: Chia sẻ của HS về vùng đất phương Nam.

Trang 12

- GV tổ chức cuộc thi giữa các tổ/nhóm: Trong 2 phút, hãy liệt kê nhiều nhất có thể tên những nhân vật trong thần thoại Hy Lạp Nhóm nào kể được nhiều và đúng nhất sẽ thắng.

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ vùng đất phương Nam

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong tiết học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung, ý nghĩa và xác định đặc điểm của văn bản thần thoại, bước đầu hình dung cách thức đọc hiểu văn bản thần thoại Hy Lạp.

B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu chung

a Mục tiêu: Giúp HS chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đọc hiểu văn bản một

cách hiệu quả

b Nội dung: Tìm hiểu các tri thức có liên quan (đọc văn bản thần thoại) và huy

động trải nghiệm, vốn sống của HS

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài học.

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả, tác

phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

học tập

- GV gọi một số HS trình bày phần

Kiến thức ngữ văn có liên quan bài

đọc hiểu và nêu những câu hỏi, thắc

mắc

- GV nêu yêu cầu: Trình bày lại cách

thức đọc hiểu văn bản thần thoại theo

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Thần thoại

- Thần thoại: là những truyện có nộidung hoang đường, tưởng tượng vềcác vị thần, những nhân vật sáng tạo

ra thế giới, phản ánh nhận thức,cách lí giải của con người thời nguyênthuỷ về các hiện tượng tự nhiên và xãhội

Trang 13

gợi ý của SGK.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

- GV gọi một số HS nêu thông tin tìm

hiểu về thần thoại Hy Lạp và chốt lại

một số điểm cần lưu ý

- GV gọi một số HS chia sẻ suy nghĩ

về ý nghĩa, tác dụng của văn học đối

với cuộc sống con người

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ, chốt kiến thức

2 Không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, nhân vật, lời người kể truyện và nhân vật.

- Không gian trong thần thoại là

không gian vũ trụ nguyên sơ, có khiđược chia thành ba cõi: cõi trời, cõiđát, cõi nước Tuy nhiên, ba cõi nàykhông chia tách thành ba thế giớiriêng biệt mà luôn biến chuyển, liênthông với nhau

- Cốt truyện của thần thoại là chuỗi sựkiện (biến cố) được sắp xếp theo mộttrình tự nhất định: cái này tiếp cái kia,

xô đẩy nhau buộc phải giải quyết, giảiquyết xong thì truyện dừng lại

- Nhân vật thần trong thần thoại cóngoại hình và hành động phi thường,

có khả năng biến hóa khôn lường

Hoạt động 4: Tổ chức đọc hiểu văn bản

a Mục tiêu: Giúp HS khám phá nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về hình thức của

văn bản, hiểu được các khái niệm công cụ, rèn luyện các chiến thuật đọc Từ đó,

GV giúp HS luyện tập, thực hành, vận dụng kiến thức về văn học thần thoại vàothực tiễn cuộc sống

b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về

- GV gọi một số HS đọc lại toàn bộ văn

III Tìm hiểu chi tiết

1 Đọc văn bản

- Thể loại: thần thoại Hy Lạp

Trang 14

bản, từng HS đọc các phần được đánh

số GV có thể yêu cầu 1 HS tóm tắt lại

nội dung câu chuyện dựa vào phần đọc

trước ở nhà

- GV mời HS tóm tắt nội dung các đoạn

trích

- Gv yêu cầu HS: Dựa vào phần tìm

hiểu cho biết văn bản thuộc thể loại

nào? Giới thiệu chi tiết hơn về thể loại

đó?

- GV yêu cầu HS theo dõi văn bản và trả

lời các câu hỏi mục theo dõi bên phải

tập

- HS đọc lại đoạn văn và suy nghĩ để trả

lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

thảo luận

- GV mời 3 HS trình bày trước lớp, yêu

cầu cả lớp nghe, nhận xét, góp ý, bổ

sung

nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ, chốt kiến thức 🡺 Ghi lên bảng

+ Thần thoại Hy Lạp là tập hợpnhững huyền thoại và truyền thuyếtcủa người Hy Lạp cổ đại có liênquan đến các vị thần, các anh hùng,bản chất của thế giới và nguồn gốccũng như ý nghĩa của các tínngưỡng, các nghi lễ tôn giáo củahọ

+ Thần thoại HL chia thành 3 loạilớn:

● Thần thoại về nguồn gốc của thếgiới, của các vị thần và của loàingười

● Thần thoại về các thành bang

● Thần thoại về các anh hùng:biểu dương các đại diện ưu túcủa các thành bangm họ lànhững con người trần tục nhưnglại sánh tựa thần linh

2 Bố cục: 4 phần

+ Phần (1): Sự kiện Hê-ra-clét phảitrải qua những không gian đầy khókhăn thử thách từ châu Âu sangchâu Á, từ cực Bắc đến sa mạc đểtìm đường đến khu vườn đặc biệt

có cây táo vàng

+ Phần (2): Sự kiện Hê-ra-clét phảigiao đấu với gã khổng lồ độc ácĂng-tê

+ Phần (3): Sự kiện Hê-ra-clét giảithoát cho vị thần ân nhân của loàingười Prô-mê-tê tại núi Cô-ca-dơ.+ Phần (4) Sự kiện Hê-ra-clét phải

Trang 15

giơ lưng chống đỡ bầu trời, phảiđấu trí với thần Át-lát để có đượcnhững quả táo vàng.

🡺 Các đoạn tóm tắt nội dung lượctrích cho biết Hê-ra-clét đã trải quanhững cuộc thử thách khác: giaođấu với hai cha con thần Chiếntranh A-rét; chiến đấu với vua AiCập để giải thoát cho mình không

+ Trong đoạn trích, Hê-ra-clét đã trải

qua những thử thách nào? Qua đó, em

có nhận xét gì về nhân vật Hê-ra-clét.

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi này

qua các câu hỏi nhỏ:

+ Khu vườn có cây táo vàng được miêu

tả như thế nào? Qua đó, dự báo

Hê-ra-clét phải trải qua khó khăn ra sao?

3 Phân tích

a Nhân vật Hê-ra-clét

- Hoàn cảnh xuất thân:

+ Là con riêng của thần Dớt, bị nữthần Hê-ra – vợ thần Dớt luôn thù

ghét luôn tìm cách hãm hại

Hê-ra-clét phải ở với nhà vua Ơ-ri-xê vàphải làm nhiều công việc khó khăn,nguy hiểm đến tính mạng

+ Trong thần thoại Hy Lạp, clét là hình tượng tiêu biểu cho sứcmạnh thể chất và tinh thần củangười anh hùng cổ đại với nhữngchiến công phi thường: tiêu diệtquái vật, trừng phạt bạo chúa vànhững kẻ gian ác

He-ra-+ Hê-ra-clét thuộc kiểu nhân vậtanh hùng, là người thường nhưng

có sức mạnh “sánh tựa thần linh"

- Hê-ra-clét trải qua nhiều thử tháchkhó khăn, qua đó bộc lộ phẩm chất,trí tuệ của chàng:

Trang 16

+ Cuộc giao chiến giữa Ăng-tê và

Hê-ra-clét được miêu tả như thế nào?

+ Ý nghĩa của hình ảnh mang tính biểu

tượng: Prô-mê-tê bị xiềng là gì? Việc

Hê-ra-clét cứu thần Prô-mê-tê thể hiện

tính cách gì ở chàng?

+ Cuộc đấu trí giữa Hê-ra-clét và thần

Át-lát không đơn thuần là cuộc đấu trí

mà nó còn làm nổi bật lên sự nhanh

nhẹn trong tư duy của Hê-ra-clét và

gián tiếp nói ra mong muốn thầm kín

của Át-lát.

tập

thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả

trước lớp

Dự kiến sản phẩm:

* Khu vườn táo vàng được miêu tả:

- Khu vườn trồng táo là của thần Hê – ra

là một khu vườn rất thâm nghiêm, và

gần nơi thần Át–lát đang đội trời

- Có rồng trăm đầu, không bao giờ ngủ

La – đông canh giữ

- Được 3 chị em tiên nữ Chiều Hôm

Ê-xpê-rít trông coi

- Khu vườn không rõ địa điểm ở đâu

+ Năng lực phi thường thế hiện quahành trình chàng đi tìm táo vàngphải đối mặt với rất nhiều thử thách

và cuộc chiến nhưng chàng đềugiành chiến thắng

+ Ý chí nghị lực của Hê-ra-clétđược thể hiện rõ nét qua hành trìnhđằng đẵng mà chàng đã trải qua(lên cực Bắc, qua sa mạc), mù mịt(không biết cây táo vàng ở đâu),đầy thử thách và nguy hiểm rìnhrập nhưng chàng không hề chùnbước, quyết tâm thực hiện nhiệmvụ đến cùng

+ Trí tuệ của Hê-ra-clét thế hiện lầnthứ nhất là khi giao đấu với thầnĂng-tê Lần thứ hai là đối phó với

âm mưu của thần Át-lát khi vị thầnnày định trao luôn sứ mệnh đỡ bầutrời cho chàng, chàng đã nhanh trí

đã nhận ra âm mưu ấy và tương kếtựu kế để có thể trở về

+ Hê-ra-clét còn là người anh hùng

có trái tim nhân hậu, chàng đãchiến đấu với con đại bàng to lớn

để cứu thần Prô-mê-tê

🡺 Nhân vật Hê-ra-clét là người anhhùng có trí tuệ thông minh, nănglực phi thường, có ý chí, nghị lực

và trái tim nhân hậu

Trang 17

🡺 dự báo nhiều khó khăn, thử thách.

* Cuộc chiến giữa Hê-ra-clét với Ăng-tê

được miêu tả vô cùng quyết liệt, logic và

hấp dẫn, cuộc chiến tưởng như đã phân

rõ thắng bại ngay từ đầu những điều bất

ngờ đã xảy ra, Ăng-tê sống lại đến ba

lần, để có thể làm rõ được chân tướng

Hê-ra-clét đã phải suy luận và tìm ra

cách giải quyết, cuối cùng bằng sự thông

minh và tư duy sắc bén của mình

Hê-ra-clét đã giết chết được Ăng-tê Cuộc

chiến này không chỉ làm nổi bật sức

mạnh của Hê-ra-clét mà hơn thế nữa còn

bộc lộ được trí thông minh và tài năng

suy luận của chàng

* Hình ảnh Prô-mê-tê bị xiềng cho ta

thấy được một sức mạnh, một sự hiên

ngang, một niềm tin, một ý chí chiến

đấu không đầu hàng của người anh hùng

Prômêtê dẫu bị xiềng xích bị diều hâu

hằng ngày đến moi gan, chịu bao nhiêu

là cực hình của Dớt nhưng vẫn không

chịu khuất phục trước sức mạnh đầy đe

dọa đó

nhiệm vụ

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu các chi tiết

hoang đường

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

tập

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm:

Chỉ ra những chi tiết hoang đường,

tưởng tượng trong đoạn trích Ý nghĩa

của mỗi chi tiết ấy?

b Các chi tiết hoang đường, kì ảo

- Truyện sử dụng nhiều chi tiếthoang đường, kì ảo

🡺 góp phần tô đậm tính cách củanhân vật và thể hiện khát vọng củacon người trong thời cổ đại

Trang 18

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

tập

b.

Con rồng La-dông có một trăm cái

đầu, không bao giờ ngủ để canh giữ

khu vườn có cây táo vàng

Những khó khăn, nguy hiểm mà phải vượt qua để lấyđược những quả táo vàng

Khi Hê-ra-clét giao đấu với Ăng-tê,

Buồng gan bất tử của Prô-mê-tê Tinh thần bất khuất và sức sống mãnh liệt của

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu nghệ thuật và

nội dung ý nghĩa.

Trang 19

dung của văn bản.

- GV mời 3 HS phát biểu trước lớp, yêu

cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung

nhiệm vụ

- Khắc họa thành công hình ảnhngười anh hùng Hê-ra-clet dũngcảm, tài giỏi, nhanh trí và đầy bảnlĩnh, gặp khó khăn vẫn không bỏcuộc

- Cho thấy quyết tâm chinh phụcmục tiêu của những người anhhùng cổ đại, và có tính liên hệ tới

xã hội hiện nay, khuyến khích conngười nên nỗ lực, cố gắng để chạmtới mục tiêu

2 Nghệ thuật

- Thể hiện được những đặc điểmcủa thần thoại như việc xây dựngcốt truyện logic, các sự việc liênquan và móc nối với nhau; cáchxây dựng nhân vật anh hùng điểnhình

- Lời văn, ngôn từ phù hợp với thểloại thần thoại, đan xen giữa lời củangười kể chuyện và lời của nhânvật, tạo nên sức hấp dẫn và giá trịcủa câu chuyện tới tận ngày nay

- Hình ảnh, nhân vật được nhắc tớimang tính tượng trưng, thể hiệnquan niệm của con người cổ đại vềthế giới

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản đã học.

b Nội dung: GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ, trả lời.

c Sản phẩm học tập: HS đưa ra câu trả lời đúng.

Trang 20

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Đoạn trích phản ánh nhận thức và cách lí giải của con người thời cổ đại về điều gì? Theo em, ngày nay, câu chuyện Hê-ra-clet

đi tìm táo vàng có còn sức hấp dẫn không? Tại sao?

- HS đọc câu hỏi và suy nghĩ trả lời.

- GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe,nhận xét

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chuẩn kiến thức

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi giải thích ý nghĩa của

các điển tích

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

- GV yêu cầu HS: Từ đoạn trích trên, em giải thích ý nghĩa các điền tích: Ăng-tê

và Đất Mẹ; Prô-mê-tê bị xiềng.

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn

- GV mời 2 HS trình bày đoạn văn của mình trước lớp bằng cách chiếu lên bảng

- GV nhận xét, lưu ý cả lớp, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp

Trang 21

- Gợi ý: HS tự do bày tỏ hiểu biết của bản thân nhưng cần đảm bảo logic với nội

dung đoạn trích (ví dụ: Đất chính là mẹ của sự sống, mẹ đất luôn bao bọc, che chở, truyền sức mạnh cho đứa con của mình; tinh thần bất khuất như Prô-mê-tê)

- GV dặn dò HS:

+ Ôn tập lại bài Hê-ra-clét đi tìm táo vàng.

+ Soạn bài: Chiến thắng Mtao Mxây

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT…: VĂN BẢN - CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY

(Trích Đăm Săn – sử thi Ê-đê)

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Chiến thắng Mtao Mxây.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Chiến thắng Mtao Mxây.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ýnghĩa văn bản;

Trang 22

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bảnkhác có cùng chủ đề.

- Giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và ý thức vé trách nhiệm của côngdân đối với đất nước

- Giáo án;

a Mục tiêu: Thu hút sự chú ý, tạo hứng thú học tập; kết nối với những bài học

trước đó; huy động tri thức nền và trải nghiệm của HS ĐỒng thời qua đó, thựchiện nhiệm vụ học tập

b Nội dung: Kiến thức, vốn sống của HS có liên quan đến bài học.

c Sản phẩm: Chia sẻ của HS về Tây Nguyên

- GV đặt câu hỏi, huy động kiến thức đã có của HS: Những hình ảnh sau gợi cho em đến vùng đất nào trên đất nước ta? Em hãy chia sẻ hiểu biết về vùng đất đó.

- HS nghe GV nêu yêu cầu và trả lời

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã tích cực trả lời câu hỏi

Trang 23

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Mảnh đất Tây Nguyên – nơi giàu truyền thống văn hóa, lịch sử của cộng đồng các dân tộc thiểu số Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu văn bản sử thi nói chung và sử thi anh hùng của cộng đồng người Tây Nguyên nói riêng.

a Mục tiêu: Giupos HS chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đọc hiểu văn bản

Chiến thắng Mtao Mxây một cách hiệu quả.

b Nội dung: Tìm hiểu tri thức có liên quan (qua cách đọc văn bản sử thi) và huy

động trải nghiệm, vốn sống của HS về văn bản Chiến thắng Mtao Mxây.

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả, tác

phẩm

học tập

- GV gọi một số HS trình bày phần

Kiến thức ngữ văn có liên quan đến

bài đọc hiểu và nêu những câu hỏi,

+ Nhân vật chính là ai? Nhân vật

được miêu tả ở phương diện nào?

+ Biện pháp nghệ thuật nổi bật của

văn bản là gi? Lời người kể chuyện

và lời nhân vật được thể hiện như thế

nào?

+ Liên hệ, kết nối với kiến thức và

kinh nghiệm sống của bản thân để

hiểu thêm câu chuyện.

II Tìm hiểu chung

1 Sử thi

- Sử thi (còn gọi là anh hùng ca) là tácphẩm tự sự có quy mô lớn, bằng vănvấn hoặc văn xuôi kết hợp văn vần, xâydựng những hình tượng hào hùng, kì vĩ

để kể về những người anh hùng, nhữngsự kiện lớn có ý nghĩa trọng đại vớidân tộc, diễn ra trong đời sống cộngđồng của cư dân thời cổ đại

2 Không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, nhân vật, lời người kể truyện và nhân vật.

- Không gian trong sử thi là không gian

cộng đồng, bao gổm: không gian thiênnhiên, không gian xã hội Thời giantrong sử thi là thời gian quá khứ trảiqua nhiều biến cố, thời gian gắn vớilịch sử cộng đồng của một dân tộc, bộlạc, chế độ

- Cốt truyện của sử thi là chuỗi sự kiện(biến cố) được sắp xếp theo một trình

Trang 24

- GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày

phần tìm hiểu được về sử thi Ê-đê

tập

- HS đọc bài, chú ý thực hiện những

yêu cầu của GV

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày trước lớp,

yêu cầu cả lớp nghe

nhiệm vụ

Nhiệm vụ 2: Đọc văn bản

học tập

- GV gọi 2-3 HS đọc văn bản, có thể

phân vai đọc theo nhân vật trong văn

bản

tự nhất định: cái này tiếp cái kia, xôđẩy nhau buộc phải giải quyết, giảiquyết xong thì truyện dừng lại

- Nhân vật người anh hùng trong sử thi

có sức mạnh, tài năng, phẩm chất và vẻđẹp phi thường, dũng cảm xả thân vìcộng đồng trong chiến đấu chống kẻthù và chinh phục tự nhiên

- Nội dung của sử thi có tính rộng lớn,

kể về sự kiện trọng đại của quá khứ,biểu hiện toàn bộ đời sống văn hóa,lịch sử của cộng đồng, thể hiện quátrình vận động của tộc người đó quacác giai đoạn khác nhau

- Nghệ thuật: sử thi là những câuchuyện kể văn xuôi xen lẫn văn vần, có

sử dụng các yếu thành ngữ, tục ngữ,những từ ngữ cổ, hình thức nghệ thuậtngôn từ dân gian

- Phân loại: sử thi có 3 loại:

+ Sử thi anh hùng dân gian+ Sử thi cổ điển

+ Sử thi anh hùng

3 Đọc văn bản

- Thể loại: Sử thi

- Những sự kiện chính trong văn bản:

+ Đăm Săn đến nhà Mtao Mxây giaođấu để cứu người vợ của mình

+ Dân làng mở tiệc ăn mừng chiếnthắng của Đăm Săn

Trang 25

- GV mời HS chia sẻ những nội dung

tiếp nhận được theo các chỉ dẫn đọc ở

bên phải văn bản

- GV yêu cầu HS từ phần đọc, hãy:

+ Xác định những sự kiện chính

+ Lời người kể chuyện

+ Lời của những nhân vật nào có

trong truyện

+ Bố cục của văn bản

- GV mời 2 HS trình bày trước lớp,

yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ

sung

nhiệm vụ

- Lời người kể chuyện là lời của ngườiđứng ra thuật lại câu chuyện

- Lời nhân vật là lời nói trực tiếp củacác nhân vật (Đăm Săn, Ông Trời)hoặc thể hiện qua đối thoại, độc thoại

- Bố cục

+ Phần 1: Từ đầu đến “Đăm Săn giếtchết Mtao Mxây”: Cảnh trận đánh giữahai tù trưởng với phần thắng thuộc vềĐăm Săn

+ Phần 2: tiếp đến “Họ đến bãi ngoàilàng, rồi vào làng”: Cảnh Đăm Săncùng nô lệ ra về sau chiến thắng

+ Phần 3 (Còn lại): Cảnh Đăm Săn ănmừng chiến thắng

a Mục tiêu: Giúp học sinh khám phá nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về hình thức

của văn bản, hiểu được các khái niệm công cụ, rèn luyện các chiến thuật đọc(hình dung, phán đoán, liên hệ) Từ đó, GV giúp HS luyện tập, thực hành, vậndụng kết nối kiến thức trong văn bản văn học với thực tiễn đời sống

bài Chiến thắng Mtao Mxây.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên

quan đến bài học Chiến thắng Mtao Mxây.

Trang 26

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nhân vật hình

tượng nhân vật Đăm Săn và Mtao Mxây

tập

- GV giao nhiệm vụ và đặt câu hỏi cho HS,

yêu cầu HS trả lời:

+ Nhân vật Đăm Săn và Mtao Mxay được

miêu tả qua những chi tiết như thế nào?

- HS làm việc theo nhóm, HS thực hiện

nhiệm vụ học tập

thảo luận

- GV mời HS đại diện các nhóm trình bày

kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu hình tượng Đăm

Săn trong trận chiến với Mtao Mxây

II Đọc hiểu văn bản

1 Hình tượng nhân vật Đăm Săn và Mtao Mxây

- Nhân vật Mtao Mxây:

+ Trông dữ tợn như một vị thần.+ Đóng 1 cái khố sọc gấp bỏ múi,mặc một cái áo dài nút

+ Đi từ nhà trong ra nhà ngoài.+ Dáng tần ngần do dự, bước điđắn đo

- Nhân vật Đăm Săn:

+ Đăm Săn rung múa khiêng…chàng chạy vun vút qua phíađông, vun vút qua phía tây

+ Đăm Săn đã đớp được miếngtrầu Chàng nhai trầu, sức chàngtăng lên gấp bội

+ Chành múa trên cao, gió nhưbão Chàng múa dưới thấp, giónhư lốc

+ - Là người có khả năng “ ănkhông biết no, nói chuyện khôngbiết chán”

🡺 Đăm Săn được miêu tả vớinhững đặc điểm nổi bật về tàinăng, sức mạnh và ý chí

2 Đăm Săn trong trận chiến với Mtao Mxây

Hiệp đấu

Diễn biến – Kết quả

Trang 27

tập

- GV yêu cầu HS theo dõi tiếp văn bản và

trả lời:

+ Đăm Săn đã chiến đấu với Mtao Mxây

qua mấy hiệp đấu? Diễn biến và kết quả

trận đấu? Hãy trình bày tóm tắt.

Hiệp đấu Diễn biến – Kết quả

+ Em có nhận xét gì về cách miêu tả trận

đấu trong sử thi?

- HS lắng nghe yêu cầu và thực hiện nhiệm

vụ

thảo luận

- GV gọi HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả

lớp nghe, nhận xét, góp ý, bổ sung

nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ,

chốt kiến thức 🡺 Ghi lên bảng

Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu thái độ của mọi

1 + Trong khi Mtao Mxây

múa khiên trước, ĐămSăn vẫn giữ thái độ bìnhtĩnh, thản nhiên -> Điềunày thể hiện bản lĩnh củachàng

+ Mtao Mxây đã lộ rõ sựkém cỏi nhưng vẫn nóinhững lời huênh hoang

2 + Đăm Săn múa khiên

làm cho Mtao Mxây hốthoảng trốn chạy vớibước cao bước thấp ->thể hiện sức mạnh cảĐăm Săn và sự yếu sứccủa Mtao Mxây

+ Mtao Mxây cầu cứu

Hơ Nhị quăng cho miếngtrầu -> càng yếu sức+ Đăm Săn cướp đượcmiếng trầu -> sức mạnhcủa chàng tăng lên

3 + Đăm Săn múa dũng

mãnh và đuổi theo MtaoMxây

+ Đăm Săn đâm trúng áoMtao Mxây nhưng khôngthủng được áo hắn.Chàng phải cầu cứu thầnlinh

4 + Đăm Săn được thần

linh giúp sức

+ Chàng đuổi theo vàgiết chết kẻ thù

- Trận chiến đã thể hiện ở Đăm

Trang 28

người với chiến thắng của Đăm Săn

tập

- GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời:

+ Nhóm 1: Thái độ của dân làng Mtao

Mxây như thế nào trước chiến thắng của

Đăm Săn? Tìm những câu nói và hành

động của dân làng trước chiến thắng của

Đăm Săn Qua đó em nhận thấy tình cảm

của cộng đồng với người anh hùng như thế

nào?

+ Nhóm 2: Dân làng Đăm Săn như thế nào

trước chiến thắng của Đăm Săn?

Sănlả người có tài năng, sức lực,phẩm chất và phong độ Đòi vợchỉ là cái cớ, cao hơn chính là mởmang bờ cõi, làm nổi uy danhcộng đồng -> Đăm Săn là mộtnhân vật anh hùng sử thi đíchthực

3 Thái độ của mọi người đối với chiến thắng của Đăm Săn

* Dân làng Mtao Mxây

- Ba lần Đăm Săn kêu gọi thì cả

ba lần mọi người đều hưởng ứng(số 3 tượng trưng cho số nhiều):

“Không đi sao được, tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi

đã mục, chúng tôi còn ở với ai.”

🡺 Họ nhất trí xem Đăm Săn là tùtrưởng, là anh hùng của họ

- Mỗi lần đối đáp có sự khácnhau, biến đổi, phát triển

🡺 Qua ba lần hỏi – đáp, lòngtrung thành tuyệt đối của mọi nôlệ đối với Đăm Săn ngày càngđược tô đậm

- Mọi người cùng ra về theo ĐămSăn đông vui như đi hội: “Đoànngười đông như bầy cà tông, đặcnhư bầy thiêu thân, ùn ùn nhưkiến như mối.”

- Ý nghĩa:

+ Thể hiện sự thống nhất cao độgiữa quyền lợi, khát vọng cá nhânanh hùng đối với cộng đồng, bộtộc

Trang 29

- GV đặt tiếp câu hỏi: Tìm chi tiết miêu tả

cảnh ăn mừng chiến thắng của dân làng?

Em có nhận xét gì về vẻ đẹp của người anh

hùng Đăm Săn được miêu tả.

- HS thảo luận, suy nghĩ để tổng kết bài

học

thảo luận

- GV mời HS phát biểu trước lớp, yêu cầu

cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu cần

thiết)

nhiệm vụ

+ Thể hiện lòng yêu mến, sự tuânphục của tập thể cộng đồng đốivới cá nhân anh hùng 🡺 Đây cũng

là biểu hiện của ý thức dân tộc

* Thái độ của dân làng Đăm Săn

- Hân hoan chào đón người anhhùng chiến thắng trở về

- Đồng lòng hưởng ứng lời kêugọi của tù trưởng: mở tiệc ănmừng chiến thắng -> phấn khởi,vui mừng, tự hào

* Thái độ của các tù trưởng xungquanh

- “Nhà Đăm Săn các vị tù trưởngđều từ phương xa đến” -> kéo đến

ăn mừng chiến thắng của ĐămSăn như ăn mừng chiến thắng củachính mình

=> Người anh hùng được toàn thểcộng đồng suy tôn tuyệt đối

4 Cảnh ăn mừng chiến thắng

- Hình ảnh Đăm Săn được miêu tảhòa vào cùng với dân làng trongniềm vui chiến thắng:

+ Đông vui nhộn nhịp+ Ăn mừng hoành tráng

- Đăm Săn: nằm trên võng, tóc thảtrên sàn 🡺 hiện lên ngoài vẻ đẹphình thể còn là sức mạnh uy vũ,

vô biên trong con mắt ngưỡng mộcủa dân làng -> cách miêu tảphóng đại tạo ấn tượng với độcgiả

Trang 30

Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu nội dung và nghệ

thuật văn bản

tập

- GV yêu cầu HS theo dõi tiếp văn bản và

trả lời: Em hãy tổng kết nội dung và nghệ

thuật văn bản.

- GV đặt câu hỏi: Đoạn trích phản ánh và

ca ngợi điều gì? Điều ấy còn có ý nghĩa với

cuộc sống hôm nay không? Vì sao?

III Tổng kết

1 Nội dung:

- Văn bản miêu tả cuộc chiến đấugiữa Đăm Săn với Mtao Mxây vàcảnh dân làng vui mừng trướcchiến thắng của Đăm Săn

- Đoạn trích ca ngợi người anhhùng trong cuộc đấu tranh vì danhdự, hạnh phúc của gia đình và sựthịnh vượng chung của cộngđồng Điều đó vẫn còn ý nghĩathời sự đối với cuộc sống hômnay, bởi vì người đứng đầu có vaitrò rất quan trọng đối với sự pháttriển của cộng đồng

- Thông điệp: Vai trò và tráchnhiệm của người anh hùng (thủlĩnh) đối với cộng đồng

2 Nghệ thuật:

- Nghệ thuật so sánh, phóng đại,không gian lịch sử cộng đồnghoành tráng giúp nhân vật anhhùng trong sử thi hiện lên phithường, mang tầm vóc vũ trụ

Trang 31

- HS đọc lại bài thơ và suy nghĩ để trả lời

câu hỏi

thảo luận

- GV gọi HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả

lớp nghe, nhận xét, góp ý, bổ sung

nhiệm vụ

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Chiến thắng Mtao Mxây đã học.

b Nội dung: GV chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời.

c Sản phẩm học tập: HS viết câu trả lời vào vở.

- GV đặt câu hỏi: Hãy làm sáng tỏ một đặc điểm nổi bật của sử thi được thể hiện trong đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây.

- GV hướng dẫn: HS tự chọn một đặc điểm nổi bật của thể loại sử thi được thể hiện trong đoạn trích để phân tích làm rõ ý nghĩa của đặc điểm ấy.

- HS đọc câu hỏi và trả lời

- GV mời HS trả lời

Gợi ý:

- Sử thi Đăm Săn thuộc thể loại sử thi anh hùng Có đầy đủ các đặc trưng của thể

loại sử thi và cụ thể ở đây là kể về cuộc đời của những anh hùng Kể về các nhânvật anh hùng thời hình thành các dân tộc vối thái độ tôn vinh, có tính chất thầnlinh, kì ảo

Trang 32

- Tính kì ảo được thể hiện qua rất nhiều chi tiết, ví dụ như chi tiết miêu tả về điểmđặc biệt của Đăm Săn, nói về sức mạnh của Đăm Săn, kể về diễn biến trận đấu củaĐăm Săn và Mtao Mxây.

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài Chiến thắng Mtao Mxây để giải

bài tập, củng cố kiến thức

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn nêu cảm nhận về trận

chiến đấu giữa Đăm Săn và Mtao Mxây bằng cách vẽ một bức tranh hoặc viếtđoạn văn miêu tả (khoảng 8-10 dòng)

c Sản phẩm học tập: Đoạn văn hoặc tranh vẽ HS viết được.

- GV yêu cầu HS: Hãy thể hiện cảm nhận về trận chiến đấu giữa Đăm Săn và Mtao Mxây bằng cách vẽ một bức tranh hoặc viết đoạn văn miêu tả (khoảng 8-10 dòng).

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn

- GV mời 2- 3 HS trình bày đoạn văn của mình

- GV nhận xét, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp Chấm điểm chobài văn đạt yêu cầu

- GV dặn dò HS:

+ Ôn tập lại bài Chiến thắng Mtao Mxây.

+ Soạn bài: Ra-ma buộc tội

Trang 33

Ngày soạn:……./… /……

Ngày dạy:……./… /…

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU

TIẾT…: VĂN BẢN - THẦN TRỤ TRỜI

_Thần thoại Việt Nam

I MỤC TIÊU

1 Mức độ/ yêu cầu cần đạt:

- Củng cố kĩ năng đọc hiểu văn bản thần thoại đã được hình thành qua bài học trước đó; nắm chắc tri thức đọc hiểu có quan hệ mật thiết với việc đọc hiểu các văn bản thần thoại như đề tài, chủ đề, cốt truyện, nhân vật, không gian và thời gian…

2 Năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, thẩm mĩ

- Năng lực phân tích và đánh giá được một số yếu tố về nội dung (đề tài, chủđề, thông điệp…) và hình thức (không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, lờingười kể và lời nhân vật…) của truyện thần thoại

- Thấy được một số điểm gần gũi về nội dung giữa các tác phẩm văn học thuộccác nền văn hóa khác nhau

- Cảm phục và trân trọng những người anh hùng, những giá trị nhân văn cao đẹp; tôn trọng và có ý thức tìm hiểu nền văn học, văn hoá Việt Nam và các nước trên thếgiới

- Giáo án;

Trang 34

a Mục tiêu: Thu hút sự chú ý, tạo hứng thú học tập, kết nối những bài học trước

đó huy động tri thức nền và trải nghiệm của HS

b Nội dung: Kiến thức, vốn sống của HS có liên quan bài học.

c Sản phẩm: Chia sẻ của HS về truyện thần thoại

- GV đặt câu hỏi: Dựa vào tiết học hôm trước, hãy cho biết thần thoại là gì? Các đặc điểm của truyện thần thoại.

- HS nghe GV nêu yêu cầu, nhớ lại kiến thức và trả lời

- GV củng cố kiến thức:

+ Thần thoại: là những truyện có nội dung hoang đường, tưởng tượng về các

vị thần, những nhân vật sáng tạo ra thế giới, phản ánh nhận thức, cách lí giải cùacon người thời nguyên thuỷ về các hiện tượng tự nhiên và xã hội

+ Củng cố đặc điểm truyện thần thoại:

● Không gian trong thần thoại là không gian vũ trụ nguyên sơ, có khi được

chia thành ba cõi: cõi trời, cõi đát, cõi nước Tuy nhiên, ba cõi này khôngchia tách thành ba thế giới riêng biệt mà luôn biến chuyển, liên thông vớinhau

Trang 35

● Cốt truyện của thần thoại và sử thi là chuỗi sự kiện (biến cố) được sắp xếptheo một trình tự nhất định: cái này tiếp cái kia, xô đẩy nhau buộc phải giảiquyết, giải quyết xong thì truyện dừng lại

● Nhân vật thần trong thần thoại có ngoại hình và hành động phi thường, cókhả năng biến hoá khôn lường

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong tiết học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu nội dung, ý nghĩa của một văn bản truyện thần thoại Việt Nam là Ra-ma buộc tội.

a Mục tiêu: Giúp HS chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đọc hiểu văn bản một

cách hiệu quả

b Nội dung: Tìm hiểu các tri thức có liên quan (đọc văn bản thần thoại) và huy

động trải nghiệm, vốn sống của HS

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài học.

học tập

- GV gọi một số HS đọc văn bản

- GV yêu cầu HS tóm tắt cốt truyện

- Yêu cầu HS chia sẻ những kết quả

đọc ban đầu theo các chỉ dẫn của

SGK ở bên phải văn bản

- GV gọi 3-4 HS chia sẻ kết quả

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Thần thoại Việt Nam

- Thần thoại là truyện kể dân gian rađời sớm nhất của các dân tộc

- Thần trụ trời là truyện thần thoạitiêu biểu của dân tộc Việt nói riêng,các dân tộc Việt Nam nói chung Quatruyện thần thoại ày, người xưa muốngiải thích nguồn gốc các hiện tượngtự nhiên như trời, đất, sông, núi…đồng thời thể hiện ước mơ chinh phụctự nhiên

Trang 36

nhiệm vụ

a Mục tiêu: Giúp HS khám phá nội dung, ý nghĩa và đặc sắc về hình thức của

văn bản, hiểu được các khái niệm công cụ, rèn luyện các chiến thuật đọc Từ đó,

GV giúp HS luyện tập, thực hành, vận dụng kiến thức về văn học thần thoại vàothực tiễn cuộc sống

văn bản

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về bối cảnh

truyện

học tập

- GV gọi một số HS đọc lại toàn bộ

văn bản, từng HS đọc các phần được

- HS đọc lại đoạn văn và suy nghĩ để

trả lời câu hỏi

Trang 37

yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, góp ý,

bổ sung

nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ, chốt kiến thức 🡺 Ghi lên

- GV yêu cầu HS theo dõi văn bản

phần đầu và cho biết:

+ Bối cảnh vũ trụ khi vị thần xuất

hiện.

+ Thần được miêu tả hình dáng thế

nào? Thần làm những công việc gì?

+ Phần đầu văn bản có những chi tiết

hoang đường, kì ảo nào?

tập

II Đọc hiểu văn bản

- Hành động: đầu đội trời lên, tay đảođất đá, đắp thành cái cột vừa to vừacao để trống trời…

- Kết quả: Trời đất phân làm hai, đấtphẳng như cái mâm vuông, trời ở trênnhư cái bát úp, ranh giới giữa trời vàđất gọi là chân trời

=> Vị Ra-ma buộc tội có sức vócmạnh mẽ, kì lạ mà những người bìnhthường không thực hiện được

🡪 Các chi tiết miêu tả hành động của thần thể hiện sự tưởng tượng phong phú của nhân dân, nhằm giải thích sự hình thành trời và đất trong vũ trụ.

Trang 38

- GV yêu cầu HS thảo luận theo

nhóm: + Trời đất thay đổi như thế

nào sau khi có cột chống trời?

+ Em có nhận xét gì về cách kết thúc

truyện?

tập

bảng

2 Sự hình thành mọi nơi trên trái đất

- Sau khi có cột chống trời:

+ Trời đất phân đôi

+ Đất phẳng như cái mâm vuông, trờitrùm lên như cái bát úp

+ Chỗ trời đất giáp nhau gọi là chântrời

- Truyện thần thoại Ra-ma buộc tội được kết thúc bằng một bài vè, liệt

kê tên của các vị thần như: thần Đếmcát, thần Tát bể (biển), thần Kể sao,thần Đào sông, thần Trồng cây, thầnXây rú (núi), Ra-ma buộc tội

=> Đây là cách kết thúc truyện độcđáo Ở những câu vè phía trên, tác giảdân gian liệt kê tên các vị thần cócông tiếp tục công việc đang còn dangdở và chốt lại bằng câu “Ông Trụtrời” như muốn khẳng định, tôn trọng,khắc ghi công lao của Ra-ma buộc tộitrong việc tạo ra trời đất

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu nghệ thuật

và nội dung ý nghĩa.

học tập

- GV yêu cầu HS:

+ Em hãy tổng kết về nghệ thuật và

nội dung của văn bản.

tập

III Tổng kết

1 Nội dung – ý nghĩa

- Truyện Thần trụ trời thuộc nhómthần thoại về nguồn gốc vũ trụ và cáchiện tượng tự nhiên Cụ thể ở đây, câuchuyện đã cho người đọc thấy đượcquá trình tạo ra trời, đất, thế gian củaRa-ma buộc tội và các vị thần khác

2 Nghệ thuật

- Lời kể hấp dẫn

Trang 39

- HS thảo luận, suy nghĩ để tổng kết

bài học

và thảo luận

- GV mời 3 HS phát biểu trước lớp,

yêu cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ

sung

nhiệm vụ

bảng

- Sử dụng các chi tiết hoang đường, kìảo thể hiện tạo nên sức hấp dẫn chocâu chuyện

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản đã học.

b Nội dung: GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ, trả lời.

c Sản phẩm học tập: HS đưa ra câu trả lời đúng.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

1 Những dấu hiệu nào giúp bạn nhận ra Thần trụ trời là một truyện thần thoại?

2 Truyện Thần trụ trời nhằm giải thích hiện tượng gì? Cách giải thích ấy có điểm gì giống và khác các truyền thuyết đã học ở lớp 6 như Thánh Gióng, Sự tích Hồ Gươm?

- HS đọc câu hỏi và suy nghĩ trả lời.

- GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe,nhận xét

Gợi ý:

1 Những dấu hiệu nhận ra Thần trụ trời là một truyện thần thoại bao gồm:

Trang 40

- Không gian: trời và đất à không gian vũ trụ, không thể hiện một địa điểm cụ thể.

- Thời gian: “thuở ấy” à thời gian mang tính chất cổ xưa, không rõ ràng

- Cốt truyện: xoay quanh việc Thần trụ trời trong quá trình tạo lập nên trời và đất

- Nhân vật: Thần trụ trời có vóc dáng khổng lồ và sức mạnh phi thường để thựchiện nhiệm vụ của mình là sáng tạo ra thế giới

2 So sánh:

- Giống nhau giữa truyện thần thoại và truyền thuyết, đều là những câu chuyện kể

có yếu tố hoang đường, tưởng tượng, giải thích về một hiện tượng, sự kiện hoặcnhân vật nào đó trong tự nhiên và xã hội

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để thực hiện vẽ tranh hoặc viết đoạn văn.

c Sản phẩm học tập: Tranh vẽ hoặc đoạn văn của HS

- GV yêu cầu HS: Vẽ hoặc miêu tả bằng một đoạn văn ngắn về hình ảnh Ra-ma

buộc tội theo hình dung, tưởng tượng của em.

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn hoặc vec tranh

- GV mời 4 - 5 HS trình bày đoạn văn hoặc tranh vẽ của mình trước lớp bằngcách chiếu lên bảng

- GV nhận xét, lưu ý cả lớp, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp

Tiêu đề	Giáo án Ngữ Văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234)
Người hướng dẫn	PGS. TS. Nguyễn Văn B, Th.S. Trần Thị C
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	278
Dung lượng	806,5 KB

Giáo án Ngữ văn 10 sách Cánh diều, chất lượng, trọn bộ kì 1 (bài mở đầu + bài 1234)

TIẾN TRÌNH DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

Cách đọc hiểu kịch bản tuồng