Bien ddi xa hoi chinh la mot trong nhflng chu de da, dang va se thu hut sfl quan tam nghien cflu cua khoa hpc xa hoi va xa hoi hpc.. Bai viet d l u tien ve bien ddi xa hoi xua't hien tre
Trang 1BIEN DOI XA HOI 6 VIET NAM QUA 20 NAM DOI M 6 I
(Qua phdn tich cdc bdi viet tren Tap chi Xd hoi hgc)
TRAN MINH CHIEN*
Bien ddi xa hoi luon la chu de nghien cflu trung tam cua xa hdi hpc Tfl nhflng bien ddi chinh tri, kinh te Idn den nhflng bien ddi trong chuan mflc, cac gia tri, hanh
vi, y nghia van hda va cac quan he xa hoi deu dfldc cac nha xa hoi hpc quan tam Qua hdn hai thap ky Ddi mdi (1986 - 2008) Viet Nam da dat dfldc nhflng thanh tflu Idn ve kinh te cflng vdi nhflng bien ddi sau sac trong llnh vflc xa hdi tfl vi md den
vl mo Bien ddi xa hoi chinh la mot trong nhflng chu de da, dang va se thu hut sfl quan tam nghien cflu cua khoa hpc xa hoi va xa hoi hpc
Trong xa hoi hpc d Viet Nam, nghien cflu ve 'Taien ddi xa hdi" dfldc b i t d l u tfl khi nao? Ndi dung cua cae bien ddi xa hoi la gi? Llnh vflc nao cua sfl bien ddi d Viet Nam dfldc tap trung nghien cflu nhieu nha't? Cau tra Idi ro nha't cd the tim tha'y qua phan tich cae bai viet tren Tap chi xa hdi hpc tfl So' 1 nam 1983 den nay Trong thdi gian dd, mot tap hdp gdm 46 bai viet ma tren tieu de ciia bai ed cum tfl "bien ddi" dfldc Ifla chpn ra de phan tich Bai viet nay la khai quat ve thflc te bien ddi xa hoi cl Viet Nam dfldc phan anh qua cae bai viet dd
1 B i e n doi xa hoi: tuf cd c a u xa hoi d e n t a m ly xa h o i (giai doan
1986 - 1989)
Giai doan nay ed 5 bai viet trong dd cd 4 bai ndi ve bien ddi ed ca'u xa hdi, mot bai ve bien ddi tam ly xa hdi Bai viet d l u tien ve bien ddi xa hoi xua't hien tren tap chi vao nam 1986.' Cae bai viet deu ed xu hfldng di sau phan tich sfl bien ddi cd ca'u
xa hdi giai ca'p (giai cap ndng dan va tang Idp tri thflc) de tfl dd chi ra xu hfldng da dang hoa cac thanh p h l n xa hdi, eac nhdm xa hoi trong cd ca'u xa hdi eua xa hdi Viet Nam nhflng nam dau ddi mdi Phan tich noi dung cac bai viet giai doan nay cho tha'y
2 xu hfldng bien ddi xa hdi quan trpng
Mot Id, sfl bien ddi cd ca'u xa hdi ndng thon^ Cae tac gia da khai quat ve ba qua
trinh gde cua sfl bien ddi ed cau xa hoi d nong thdn Viet Nam thdi ky Doi mdi Thd
nhdt, sfl thay doi d quan he san xua't trong dd dien ra qua trinh phan giai hay hoa
giai "tap the hoa ndng nghiep" thanh nhflng quan he de cao vai trd chu dong eua hp
Th.S- TrUdng Sy quan Chinh tri, Bp Quo'c phong
' Do Thanh Hong "Chi bdo bien ddi xd hoi qua nhd cf nong thon" Tap chi Xd hoi hpc So' 2 1986 Tr
19 - 24
^ Hong Canh "Cdch Mang xd hoi ehd nghia vd sit bien doi ca cau xd hoi nong thdn Viet Nam" Tap chi
Xd hoi hoc So' 1+2 1988 Tr 21-31
Trang 2Trdn Minh Chien 63
gia dinh - quan he khoan hd gia dinh Thd hai, sfl phat trien eua khoa hpc ky thuat
va viec chu ddng ap dung cae tien bp ky thuat Thd ba, sfl thay ddi trong tfl duy va
trinh dp dan tri (xem sd dd 1) Ba qua trinh bien ddi nay da lam thay doi Ifle Iflc san xua't d ndng thdn va tfl dd lam thay ddi cd cau xa hoi ndng thdn tfl cd ca'u gdm hai tap doan: ndng dan tap the va ndng dan ca the thanh ed ca'u gdm 4 thanh p h l n xa hoi Cd ca'u nay bao gdm thanh p h l n ndng dan tap the, ndng dan ca the thflc cha't la kinh te
hp gia dinh, tieu thu edng nghiep, va thanh phan "can bp ky thuat, dieh vu" phuc vu san xuat nong nghiep
Tap the hda
ndng nghiep
(QHSX)
SM phdt trien
Khoa hpc ky
thugt
Trinh dp
ddn tri
\ /
-f' Lye lupng sdn xud't thay doi
\
\ •
Bien doi
CO cau
xd hdi ndng thdn
Ndng ddn tap the
Ngudi Idm tieu thu cong nghiep
Cdn bd ky thudt, Nhdn vien quan
ly, Tri thuc, dich vg
Ngudi Idm dn c d the
So do 1: Qud trinh bien ddi ca cdu xd hpl nong thon Vlft Nam vd bieu hifn cua no
Hai la, Sfl bien ddi cd ca'u xa hoi tang Idp tri thflc.^ Cd the tdm tat nhflng khia
canh cua sfl bien ddi CCXH tang Idp tri thflc nhflng nam dau ddi mdi bang mot sd dd dfldi day (sd dd 2) Sd dd nay eho tha'y CCXH t i n g Idp tri thflc Viet Nam da dinh hinh thanh hai nhdm (nhdm tri thflc khoa hpc tfl nhien, khoa hpc ky thuat va nhdm tri thflc khoa hpc xa hdi) va da bien ddi thanh mot Iflc Ifldng Idn manh ve so' Ifldng va da dang ve thanh p h l n dan toe ddng thdi binh dang hdn ve thanh p h l n gidi tinh
Co cdu xd
hdi Tdng Idp
tri thOc
Tri thuc Khoa hpc ty nhien,
ky thudt
Tri thuc Khoa hpc
xd hdi
Bien doi co cdu xd hdi tdng Idp tri thQc
So lupng
C o c d u gidi
Co cdu thdnh phdn ddn tdc
So dd 2: NhQng Ichia cqnh cua si/ bien ddi co cdu xd hoi tdng idp tri thuc Viet Nam
nhung ndm ddu ddi mdi
' Nguyen Duy Quy "Ve qud trinh van dong va bien ddi ccf cau xd hoi tdng Idp tri thUc Viet Nam' Tap chi
Xd hoi hgc So 3 1989 Tr 11-18
Trang 3Dang chu y la bien ddi ed ca'u xa hdi giai doan 1986 - 1989 khdng chi dflng lai d cac giai ca'p xa hdi va cac nhdm xa hdi ma con md rong va di sau trong ddi sdng tam ly xa hdi nhfl la mot he qua ta't yeu cua qua trinh bien ddi ed ca'u xa hoi dang dien ra het sflc manh me trong nhflng nam dau ddi mdi d Viet Nam.''
2 B i e n d o i c d c a u x a h o i t h o n g q u a b i e n d d i g i a d i n h ( g i a i d o a n
1990 - 1999)
Giai doan nay Tap ehi Xa hoi hpc cd 23 bai viet de cap den sfl bien ddi xa hoi Cac bai viet ve bien ddi xa hdi phong phu, da dang hdn ca ve chu de, noi dung, cap
dp nghien cflu va each tiep can nghien cflu Nhin chung bien ddi xa hdi dfldc phan anh chu yeu la sfl bien ddi ed cau xa hdi Cac bai viet nay tap trung lam ro sfl bien ddi eua eac qua trinh xa hdi rieng le, vi du nhfl: q u i t r i n h bien ddi nhan thflc va hanh vi dan so; qua trinh bien ddi mflc sinh; qua trinh di chuyen lao ddng ndng thdn - do thi; qua trinh bien ddi cd ca'u xa hoi nghe nghiep; qua trinh phan hoa giau ngheo, phan t i n g mflc sd'ng Dae biet, sfl bien ddi cd ca'u xa hdi dfldc cac bai viet phan anh nhieu nha't thdng qua nghien cflu sfl bien ddi gia dinh (cd 10/23 bai viet trong giai doan nay nghien cflu sfl bien ddi gia dinh) Cac bai viet g i n nhfl co mot diem chung tfldng dd'i thdng n h a t khi luan giai ve nguyen nhan sau xa eua sfl bien ddi eac qua trinh xa hdi, bien ddi gia dinh Dd chinh la sfl chuyen ddi cd che kinh te tfl tap trung quan lieu bao ca'p sang kinh te thi trfldng dinh hfldng XHCN Bien ddi ed ca'u xa hoi ma cac bai viet giai doan 1990 - 1999 de cap tren 2 khia
canh Thd nhdt, sfl bien ddi cd cau xa hdi thdng qua cac qua trinh xa hoi cd tinh
nha't day chuyen: tfl bien ddi ed che kinh te d i n tdi bien ddi ed ca'u xa hoi nghe nghiep vdi sfl hinh thanh 3 nhdm nghe nghiep chu yeu d ndng thdn Viet Nam:
t h u I n ndng, hdn hdp va phi ndng.^ Di lien vdi sfl bien ddi ed ca'u xa hdi nghe nghiep la sfl phan t i n g ve mflc sd'ng vdi 3 mflc g i n lien vdi 3 nhdm hp: giau c6, kha gia, ngheo ddi.^ Trong xa hoi ddng thdi cung ed sfl bien ddi he gia tri, ehuin mflc va tinh nang ddng xa hdi trong cac nhdm dan cfl^(xem sd dd 3)
•* Dilc Uy "Mot so bien doi trong tdm ly xd hoi ta nhiing nam gdn ddy qua viec chuyen doi he gid tri" Tap chi Xd hoi hgc So 4 1989 Tr 22-27
' To Duy Hop "Thitc trgng vd xu hUdng bien doi ccf cdu xd hoi nong thon trong thdi ky doi mdi hien nay" Tap chi Xd hoi hgc So 4 1993 Tr 18-24
* Do Thien Kinh "Sit bien ddi cua cd cdu nghe nghiep vd phdn tdng mile sdng d nong thon dong bdng
song Hong Tap chiZd hoi hgc So 3 1995 Tr 68-74
' TUcJng Lai "Nhitng vdn de cua sit bien ddi xd hdi sau 10 ndm doi mdi cf Viet Nam" Tap chi Xd hoi hgc
S o l 1997 Tr 3-12
Trang 4Trdn Minh Chien 65
BIgn
ddi
CO
chg
kinh
t§'
>
Bl^n
ddi
kinh
t ^
ha
gia
dinh
>
Bien ddi CO cdu
xa h6l nghe nghiep
Thudn nang
Hon hop
Phi
Bien ddi thu nhdp
/ / /
\
\
\
Ngheo, doi
Kha, tnjng binh
Giau c6
V
\
^ / /
Bien ddi he gid trj, chudn muc
xd hpl
Tinh nflng dong
XH
Trgng gidu
Nhu cdu tu chu
Nhu cdu dan chu
So do 3: SI/ bien do! co cdu xd hpl thdng quo su bien ddi c6 tinh chdt ddy chuyen cua cdc qud
trinh xd hoi (gioi doqn 1990 - 1999)
Thd hai, bien ddi ed ca'u xa hdi thong qua bien ddi gia dinh Bien ddi gia dinh
cung la he qua ta't yeu eua nhflng bien ddi cd che kinh te, bien ddi cac qua trinh xa hdi (da md hinh hda trong sd dd 3) Cd 3 khia canh dang chu y eua sfl bien ddi gia dinh (xem sd dd 4) Mot la, sfl bien ddi hon nhan (bao gdm sfl bien ddi vai trd eua gia dinh, ca nhan, nha nfldc trong viee Ifla chpn ban ddi, quyet dinh hdn nhan va sfl bien ddi tieu chuan eua ngfldi ban ddi.* Hai la, sfl bien ddi quan he trong ddi sd'ng gia dinh (xu hfldng binh dang, dan chu ngay cang tang, vi the, vai trd eua ngfldi phu nfl ngay cang nang cao).* Ba la, bien ddi nhan thflc va hanh vi sinh san (ed sfl bien ddi nhan thflc ve chuan mflc so' con, md hinh gia dinh it con ngay cang dfldc cha'p nhan, cac bien phap ke hoach hda gia dinh ngay cang dfldc ap dung rong rai).^°
Co
che
kinh te
nndl
Bien
d d i CO
cdu
xd hpl
Bien
d d i CO
cdu gia dinh
Hdn nhdn
Quan he trong ddi song gia dinh
Nhdn thuc, hdnh
vi sinh sdn
(Vai trd gia dinh, c d nhdn, nhd nude vd tieu chudn cua ngudi ban ddi)
(Binh ddng, ddn chu tdng; vai trd phg nu ngtiy edng dupe
de cao )
(Bien doi nhdn thCie ve chudn muc so con, nnd hinh gia dinh, bien phdp KHHGD)
So do 4: s\f bien ddi co cdu xd hpl thdng qua bien ddi gia dinh (glal doqn 1990-1999)
Daniele Belanger, Khua't Thu Hong "Mot sd bien ddi trong hon nhdn vd gia dinh d Hd Noi trong
nh,iing nam 1965 - 1992" Tap chi Xd hoi hgc So 4 1995 Tr 27 - 42
TUcJngLai "Van de gia dinh trong sU bim ddi vd phdi trim cua xd hot' Tap c h i A a M Ape S6'3.1998 Tr 13 - 27 Nguyen Minh Thang, Charlies Hischeman, Nguyen Hiiu Minh "Nhdn thitc ve so'con cua phu nvC
ndng thdn: xu hUdng bien ddi vd cdc yeu tduic dong' Tap chi Xd hoi hgc So' 3 1996 Tr 3 - 16
Trang 5Cflng trong giai doan 1990 - 1999, da cd 4 bai viet cua eac tac gia nfldc ngoai ve bien ddi xa hoi Trong dd, dang chfl y la sfl xua't hien each nhin mdi, each tiep can van hda ve sfl bien ddi cd ca'u xa hoi d dd thi^^ va sfl bien doi cac hinh thflc gia chnh tren the gidi.^"
3 Bien doi cd cau xa hoi giai doan tfl 2000 d e n nay: bd sung va nang tam nghien ctfu
Giai doan nay Tap chi Xa hoi hpc ed 18 bai viet theo xu hfldng di sau lam ro va bd sung them nhflng bien ddi cd ca'u xa hoi thdng qua sfl bien ddi cua cac qua trinh bd phan, rieng le da dflcic de cap den trong giai doan trfldc nhfl: bien ddi dan so', bien ddi cd ca'u xa hdi nghe nghiep, bien ddi hdn nhan Dac biet, trong dd cd 4 bai mang tinh chat tdng h(3p, khai quat cac ket qua nghien cflu ve bien ddi xa hoi qua hdn 10 nam ddi mdi tren 4
khia canh ed ban Mot la, vi cd cdu xd hdi Qua hdn 15 nam thflc hien ddi mdi, cd cau xa
hdi nfldc ta da cd sfl bien ddi manh me, dfldc the hien mot each dien hinh trong hien tfldng phan tang xa hoi nhfl mot loai hinh bien ddi xa hoi ma sfl tfl do hoa thfldng mai, chuyen sang kinh te thi trfldng, day manh edng nghiep hoa, hien dai hoa, dd la nhflng tac nhan quan trpng thuc day nhflng thay ddi trong ca'u true xa hpi.*^ He qua la, da lam cho ed ca'u xa hoi d niidc ta ma trpng tam la cd ca'u xa hdi - giai cap luon gan lien vdi cd ca'u xa hoi nghe nghiep va ngay cang trd nen da dang, phfle tap hdn, "tfl ed ca'u xa hoi -giai cap "thuan nha't' chuyen sang ed cau xa hdi - -giai cap da dang'V' bao gdm." -giai cap edng nhan; giai cap ndng dan; t i n g Idp tri thflc; tang Idp tieu thfldng, tieu chu; tang Idp chu doanh nghiep tfl nhan; mot so'nhdm xa hdi lam giau phi phap Trong moi giai ca'p,
ting Idp xa hoi lai tiep tuc cd sfl phan hda, bien ddi ro ret (xem sd do 5)
Hai la, vi cd cdu ngdnh nghi vd mdc sdng (thu nhap) Qua hdn 10 nam ddi mdi, nong
thdn ddng blng chau thd sdng Hdng xua't hien xu the da dang hda nganh nghe va viec lam theo hfldng tang viec lam phi ndng nghiep Day ed the coi viia la nguyen nhan, vfla la ket qua cua qua trinh phan ting xa hdi ma trfldc het la ve thu nhap va mflc song dang dien ra kha ro net ciing tai khu vflc nay Nhin chung mflc sd'ng (thu nhap) cua ngfldi dan vCmg ddng blng chau thd sdng Hdng da dfl(3c nang len rd ret, vi the chat Ifldng cupe song cung dfldc cai thien dang ke, keo theo d6 la sfl gia tang tieu diing van hoa va sfl bien ddi cua he tho'ng gia tri, chuan mflc Vi du, thu nhap binh quan dau ngfldi mot nam cua ngfldi dan xa Ninh Hiep, Gia Lam, Ha Noi nam 1996 la 8.000.000 ddng Trong khi dd neu tinh thdi gia 1996 thi thu nhap
binh quan dlu ngfldi mot nam ciing tai dia phfldng nay nam 1986 ehi la 2.000.000 ddng.'^ Ba
la, vi nhiing bien doi gia dinh Da cd sfl chuyen ddi y nghia cua hdn nhan va gia dinh theo
hfldng chu y den ca nhan Bieu hien, giam vai trd cua cha me, hp hang va tang vai trd cua ea nhan tix)ng viec tim hieu va quyet dinh hdn nhan Ve hanh vi cua gia dinh, da ed sfl bien ddi hanh vi theo xu hfldng phuc hdi nhflng dac trflng truyen thdng va bi tien te hpa Ve cd ca'u gia
Penny Gustein "SU bien ddi vd tinh lien tuc trong moi triCdng xay diCng do thi: cdc cdch ti-ip can bdo
ton di sdn vd sU ddp itng vdn hoa" Tap chiXd hoi hgc So 3 1993 Tr 41-77
Lan Phiidng (dich) "SU bien ddi co cdu gia dinh" Tap chi xd hoi hgc So 2 1994 Tr 97-102
Trinh Duy Luan "Nghien cUu nhitng vdn de bien ddi xd hoi a nUdc ta trong giai doan hien nay" Tap
chi Xd hoi hgc Sd 2 2003 Tr 6
Pham Xuan Nam "Mdy net sa bg ve sit bien ddi ccf cdu xd hoi- giai cdp cf niCdc ta khi chuyen sang ca
che thi trUdng dinh hUdng xd hoi chu nghia" Tap chi.rY(2 hoi hgc So 4 2001 Tr 5
Triicing Xuan TnWng "Mot so'bien ddi kinh te - xd hoi nong thon vitng chau thd sdng Hong hien nay"
Tap chi Xd hoi hgc So 3 2003 Tr 30
Trang 6Trdn Minh Chien 67
dinh, ed sfl bien ddi theo xu hfldng nhd ve quy md va da dang Vi du, d khu vflc ddng blng Blc
Bp cd 83,2% la gia dinh hat nhan, 16,8% la gia dinh md rong (chu yeu la borne sdng cung vdi
con trai da ket hdn) Ty le hp gia dinh md rong d dd thi cao hdn so vdi khu vflc d ndng thdn (20,8% va 16,8%) Xua't hien loai hinh gia dinh hat nhan khuyet thieu Dae biet, khdng cd sfl thay ddi dang ke ve sfl phan edng lao ddng trong gia dinh gifla vd va chdng Ngfldi vd chu yeu dam nhan cae edng viec trong gia dinh, eon ngfldi chdng dai dien cho gia dinh trong cac hoat ddng ben ngoai gia dinh Trfldc mot van de cdn chfla tho'ng nha't, thfldng ngfldi phu nfl phai thay ddi thdi quen de lam hai long chdng nhieu hdn Tuy nhien, sfl tham gia cua phu nfl trong Ifle Ifldng lao ddng xa hoi ngay cang tang len Ket qua eua eac nghien cflu ciing cho tha'y, kha nang nay sinh bat ddng gifla vd va chdng ed the xay ra h l u nhfl d mpi linh vile trong gia dinh Dac biet, dd'i vdi nhflng hp gia drnh ed thu nhap thap, mau thuan trong quan
ly chi tieu ed xu hfldng tang len Ve quan he gifla cac the he, tam ly sd'ng chung vdi con cai khi tudi gia cdn phd bien do nhflng dieu kien ve an sinh xa hoi va eac dich vu xa hdi chfla
dap flng dfldc nhu cau eua ngfldi cao tudi cd xu hfldng ngay cang tang.'® Bo'n la, vi xu
hiidng phdn tdng xd hdi Xu hiidng phan tang xa hoi ve mat kinh te, ve mat van hda, giao
due ngay cang gia tang gifla cac nhdm xa hdi, eac vung, mien va gifla ndng thdn Jo thi Vi
du, thu nhap cua cac nhdm xa hoi deu tang len khoang gap ddi trong vdng 10 nam qua, tfl
227 nghin ddng nam 1996 len 636 nghin ddng nam 2006 Xu hfldng chung la mflc thu nhap binh quan eua nhdm giau luon cao hdn 7 - 8 lln so vdi nhdm ngheo va mflc chenh lech ve thu nhap dang tang len tfl 7,3 lan nam 1996 len 8,4 lln nam 2006 Dieu dang chu y la, xua't hien
xu hfldng hinh thanh "phan ting xa hdi hdp thflc" va "phan tang xa hdi khdng hdp thflc" va
gan hen vdi nd la xu hfldng hinh thanh tang Idp xa hdi "flu trdi" va nhdm xa hoi "yeu the"."
Co c h e kinh te
mdi (kinh te thi
trudng)va q u a
trinh c o n g
nghiep
hPa-hlen dq\ h6a
d d t nu6c
Glal c d p
c o n g nhan Glal c d p n6ng d a n
Bien ddi c o c d u glal c a p - xa hpl
6 Viet Nam
T(3ng I6p tri thuc
T<3ng lop tieu thuong, tieu chu
T6ng I6p chu
d o a n h nghiep
t u n h a n Mot so nhom
xd hpl Idm dn phi p h d p
So do 5: Bien ddi co cdu xd hpl giai cdp d Viet Nam khi chuyen sang
nen l<inh te thj trudng djnh hudng XHCN
"• Vii Tua'n Huy "Nhufng vdn de cda gia dinh Viet Nam trong qud trinh bie'n ddi xd hoi theo xu hUdng
c6ng nghiep hoa vd hien dgi hoa" Tap chiXd hoi hgc So'2 2006 Tr 14 - 19
" Nguyen Dinh Tan "Xu hu&ng bien doi phdn tdng xd hoi d Viet Nam trong qud trinh phdt trien kinh
tethi trUdng vd hoi nhap kinh tequdc te" Tap chiZd hoi hgc So 2 2008 Tr 3 - 1 1
Trang 74 Ket luan
Bien ddi xa hdi la chu de da dfldc phan anh tren nhieu bai viet eua Tap chi Xa hoi hpc vdi 8 chu de lien quan bao gdm: bien ddi gia dinh; bien ddi kinh te - xa hoi ndi chung; bien ddi ed ca'u xa hdi; bien doi van hda; bien ddi dan sd; bien ddi tam ly; bien ddi nhu c l u va bien ddi tap quan, thdi quen Cac nghien cflu tren cac chu de nay chu yeu la cac nghien cflu thflc nghiem d ca'p vi md Chung cung ca'p nhflng thdng tin ve cae xu hfldng bien ddi dang dien ra trong nhflng bd'i canh xa hoi cu the Ndi dung eua eac bien ddi xa hoi ma eac bai viet da de cap cung bao ham nhieu yeu to' tfl phat trien
xa hoi, phat trien con ngfldi den nhflng thay ddi trong cd ca'u xa hoi, trong he thdng cac gia tri, ehuIn mflc, cac khuon inau hanh vi va nhflng dac trflng Idi sd'ng cua eac nhdm xa hoi khac nhau Diem chung nhat ciia tat ea nhflng bien ddi xa hdi qua hdn
20 nam ddi mdi dd la, deu bat ngudn tfl sfl bien ddi cd che kinh te (tfl kinh te tap trung quan lieu bao ca'p chuyen sang nen kinh te thi trfldng dinh hfldng xa hoi chu nghia) Cflng hdp tac nghien cflu, chia se tri thflc va kinh nghiem nghien cflu trong linh vflc nay, xa hdi hpc cd the gdp p h l n eung ca'p eac luan ehflng khoa hpc va thflc tien eho viec hoach dinh eac ehinh sach phat trien ciia qudc gia trong tfldng lai
Tai lieu t h a m khao
1 Chung A - Nguyin Dinh Tan (1997), Nghien cdu xd hdi hgc, Nxb Chinh tri Qudc
gia Ha Noi
2 Pham Ta't Dong - Le Ngpc Hflng (1997), Xd hdi hgc, Nxb Dai hpc Qudc gia
Ha Noi
3 Guter Endruweit (1999), Cdc ly thuyet xd hdi hgc hien dai, Nxb The gidi Ha Noi
4 Guter Endruweit Gisela Troomsdorff (2002), Td dien xd hdi hgc, Nxb The gidi
Ha Ndi
i Tony Bilton (1993), Nhap mdn xd hdi hgc, Nxb Khoa hpc xa hoi, Ha Ndi