Ở Việt Nam, Luật kinh doanh BĐS và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đã được ban hành để thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường BĐS, trong đó có các quy định về t
Trang 1
inh nghiệm của các nước có thị trường
bất động sản (BĐS) phát triển cho thấy
loại hình thị trường này khó có thể phát triển
theo hướng công khai, minh bạch và lành
mạnh nếu thiếu sự hoạt động của các tổ chức
trung gian, hỗ trợ như môi giới BĐS, định giá
BĐS, sàn giao dịch BĐS v.v Ở Việt Nam,
Luật kinh doanh BĐS và các văn bản quy
phạm pháp luật khác có liên quan đã được
ban hành để thúc đẩy sự phát triển lành mạnh
của thị trường BĐS, trong đó có các quy định
về tạo lập cơ chế pháp lí cho loại hình kinh
doanh dịch vụ BĐS nói chung và môi giới
BĐS nói riêng có thể hoạt động công khai,
minh bạch Qua hơn 04 năm triển khai thi
hành các quy định về môi giới BĐS, bên cạnh
những thành tựu đạt được thì việc thực thi chế
định pháp luật này vẫn còn bộc lộ một số hạn
chế, khiếm khuyết Bài viết này đánh giá tổng
quan pháp luật về môi giới BĐS nhằm nhận
diện rõ hơn những hạn chế, khiếm khuyết và
trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị nhằm
góp phần hoàn thiện lĩnh vực pháp luật này
1 Đánh giá tổng quan pháp luật về
môi giới BĐS
1.1 Những thành tựu bước đầu
Ở Việt Nam, pháp luật về môi giới BĐS
hình thành kể từ khi Luật kinh doanh BĐS
được ban hành năm 2006 Mặc dù lĩnh vực
pháp luật này mới ra đời và đang trong quá
trình hoàn thiện song qua thực tiễn thi hành
cho thấy đã đạt được những kết quả nhất
định Những kết quả này bao gồm:
Thứ nhất, Luật kinh doanh BĐS (có hiệu
lực thi hành từ ngày 01/01/2007), Nghị định của Chính phủ số 153/2007/NĐ-CP ngày 15/10/2007 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật kinh doanh BĐS 2006 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đã tạo cơ sở pháp lí để đưa hoạt động môi giới BĐS đi vào nền nếp Hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều các tổ chức môi giới BĐS chuyên nghiệp hoạt động dưới những hình thức như công ti cổ phần, công ti TNHH v.v Các công
ti môi giới BĐS ra đời, hoạt động tuân thủ pháp luật và mang tính chuyên nghiệp đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường BĐS theo hướng công khai, minh bạch Chúng tôi cho rằng tác động lớn nhất của Luật kinh doanh BĐS và các văn bản pháp luật khác có liên quan là đã từng bước làm thay đổi nhận thức, thói quen và hành vi ứng
xử của người dân ở khu vực đô thị khi tham gia các giao dịch về BĐS Điều này thể hiện, nếu như trước đây người dân khi thực hiện các giao dịch về mua bán, chuyển nhượng BĐS… một cách tự phát, thiếu chuyên nghiệp thông qua hình thức “giấy tờ viết tay” không
có xác nhận của chính quyền thì nay họ thường tìm đến các tổ chức môi giới BĐS,
K
* Giảng viên chính Khoa pháp luật kinh tế
Trường Đại học Luật Hà Nội
** Công ti cổ phần đầu tư và môi giới BĐS Netreal Việt Nam
Trang 2sàn giao dịch BĐS hoạt động hợp pháp,
chuyên nghiệp để nhờ tư vấn, thực hiện các
thủ tục về đàm phán, soạn thảo, kí kết,
chuyển nhượng BĐS… nhằm đảm bảo sự an
toàn về mặt pháp lí và phòng tránh rủi ro
Thứ hai, khung pháp lí về môi giới BĐS
đã tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan quản
lí nhà nước về BĐS trong việc thực thi pháp
luật nhằm quản lí chặt chẽ hoạt động môi
giới BĐS, ngăn chặn, phát hiện và xử lí kịp
thời các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh
vực này Điều đó thể hiện, không phải bất kì
tổ chức, cá nhân nào cũng được hoạt động
kinh doanh môi giới BĐS mà chỉ tổ chức, cá
nhân có đủ điều kiện do Luật kinh doanh
BĐS năm 2006 và các văn bản hướng dẫn
thi hành mới được phép hoạt động môi giới
BĐS.(1)
Quy định này một mặt góp phần
từng bước xoá bỏ loại hình dịch vụ “cò nhà,
đất” hoạt động tự phát thiếu tính chuyên
nghiệp, mặt khác nhằm nâng cao chất lượng,
trình độ chuyên môn, kĩ năng nghề nghiệp
của môi giới BĐS đáp ứng nhu cầu ngày
càng cao của xã hội
Thứ ba, thông qua việc tuân thủ các quy
định về môi giới BĐS, ý thức chấp hành
pháp luật của tổ chức, cá nhân kinh doanh
dịch vụ BĐS nói chung và hoạt động môi
giới BĐS nói riêng được nâng cao Điều này
thể hiện ở việc ngày càng có nhiều cá nhân
tham gia các khoá đào tạo, bồi dưỡng, cấp
chứng chỉ môi giới BĐS trước khi tiến hành
hoạt động kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS
Các doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh BĐS
có ý thức tuân thủ pháp luật khi cử cán bộ,
nhân viên của mình tham gia đào tạo, cấp
chứng chỉ môi giới BĐS nhằm đáp ứng các
điều kiện để thành lập sàn giao dịch BĐS
Thứ tư, thông qua việc thực thi pháp luật
về môi giới BĐS trong đào tạo, bồi dưỡng, cấp chứng chỉ môi giới BĐS, chúng ta đang từng bước xây dựng và hình thành đội ngũ các nhà môi giới BĐS chuyên nghiệp Năng lực, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và kĩ năng của các nhà môi giới BĐS ngày càng được nâng cao
Thứ năm, việc tuân thủ pháp luật về môi
giới BĐS của tổ chức, cá nhân môi giới BĐS chuyên nghiệp đã tác động làm thay đổi nhận thức của người dân và xã hội về vị trí, vai trò của nghề môi giới BĐS Người dân đã ngày càng ý thức được và học cách trở thành
“người tiêu dùng thông minh” khi có nhu cầu mua bán, cho thuê, thuê mua BĐS v.v
1.2 Những hạn chế, khiếm khuyết Thứ nhất, các quy định về môi giới BĐS
còn chưa đồng bộ Điều dễ nhận thấy nhất là việc chưa xây dựng được bộ quy tắc ứng xử đạo đức nghề nghiệp của hoạt động môi giới BĐS Điều này làm giảm hiệu quả của việc thực thi pháp luật về môi giới BĐS
Thứ hai, pháp luật về môi giới BĐS chưa
có quy định về việc thành lập, cơ chế hoạt động cũng như chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệp hội môi giới BĐS Việc chưa ra đời hiệp hội nghề nghiệp môi giới BĐS sẽ khó dung hoà được lợi ích giữa các nhà môi giới BĐS khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp
về quyền lợi cũng như chưa có người đứng ra bảo vệ quyền lợi của các nhà môi giới BĐS khi lợi ích hợp pháp của họ bị xâm phạm
Thứ ba, thiếu các quy định mang tính
định hướng cho việc thoả thuận về thù lao môi giới BĐS Trên thực tế, các nhà môi giới BĐS gặp rất nhiều khó khăn trong việc đàm phán với khách hàng về điều khoản thu lệ phí
Trang 3môi giới BĐS và hoa hồng môi giới BĐS
Hơn nữa, pháp luật về môi giới BĐS còn
thiếu các quy định về chế tài xử lí nghiêm
minh đủ sức răn đe đối với các trường hợp
khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả lệ
phí môi giới BĐS cho nhà môi giới
Mặt khác, xét về bản chất pháp lí, hợp
đồng môi giới BĐS là một loại hình của
hợp đồng dân sự Tuy nhiên, Bộ luật dân sự
năm 2005 lại không có các quy định về hợp
đồng môi giới BĐS Do vậy, hợp đồng môi
giới BĐS vẫn còn thiếu khung pháp lí đồng
bộ để thực thi một cách thuận tiện và hiệu
quả trên thực tế
Thứ tư, trên thực tế dịch vụ môi giới
BĐS dường như chưa hoàn toàn mang tính
chuyên nghiệp Vẫn còn tồn tại một số lượng
không nhỏ các văn phòng môi giới BĐS hoạt
động tự phát mà không bị pháp luật xử lí
Các trung tâm môi giới BĐS ra đời ngày
càng nhiều song có thực tế đáng buồn là
trong số hàng nghìn trung tâm tư vấn, văn
phòng môi giới BĐS hoạt động chỉ có một
số lượng không nhiều đơn vị “làm ăn” theo
đúng nghĩa của nó Hiện nay, cả nước có 155
tổ chức hoạt động môi giới BĐS có đăng kí
hành nghề, trên 1.600 đơn vị có chức năng
kinh doanh nhà đất có đăng kí, còn tổ chức,
cá nhân làm ăn đơn lẻ không đăng kí thì
chưa thể thống kê được.(2)
Vấn đề bất cập hiện nay là phần lớn các cá nhân hoạt động
môi giới nhà đất riêng lẻ không có nghề
nghiệp, không được đào tạo, tư vấn kiến
thức Họ hành nghề chủ yếu dựa vào kinh
nghiệm bản thân và các mối quan hệ quen
biết cá nhân Do đó, hoạt động của lực lượng
này nhiều khi gây tình trạng nhiễu thông tin,
cản trở việc kiểm soát thị trường của Chính
phủ Hơn nữa, tính chuyên nghiệp trong hoạt động môi giới BĐS còn thấp, có một số lượng không nhỏ tổ chức, cá nhân môi giới BĐS do chạy theo lợi nhuận đã bất chấp pháp luật hành xử mang tính chụp giật, thiếu văn hoá, đạo đức kinh doanh; thậm chí có tổ chức, cá nhân còn thực hiện hành vi lừa đảo,
vi phạm pháp luật xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân hoặc của chủ đầu tư, kinh doanh BĐS
Mặt khác, hàng hoá môi giới BĐS mới chủ yếu là nhà ở, quyền sử dụng đất và văn phòng làm việc, chưa có nhiều sản phẩm môi giới là các dự án công trình lớn… Hơn nữa, dịch vụ môi giới BĐS chủ yếu phát triển mạnh ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và tại các khu đô thị mới, các khu công nghiệp có nhu cầu cao về chỗ
ở, văn phòng, trụ sở làm việc, nơi có thị trường BĐS phát triển sôi động Trong khi
đó, tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa hoặc các địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm thì dịch vụ môi giới BĐS dường như còn rất xa lạ đối với phần đông dân chúng Điều này phản ánh sự phát triển thị trường BĐS nói chung và hoạt động môi giới BĐS nói riêng không đồng đều giữa các địa phương, các vùng, miền trong cả nước
Thứ năm, với thực trạng đào tạo tràn lan,
thiếu các trung tâm đào tạo kinh doanh dịch
vụ BĐS uy tín, chuyên nghiệp như hiện nay thì mảng cung cấp dịch vụ môi giới BĐS đang tồn tại một “lỗ hổng” lớn do thiếu trầm trọng các nhà môi giới BĐS chuyên nghiệp
và hội tụ đủ điều kiện hành nghề Vì vậy, việc đào tạo một cách cơ bản và có hệ thống đội ngũ các nhà môi giới BĐS là một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy
Trang 4sự phát triển nghề môi giới BĐS trong nền
kinh tế thị trường Nhận diện một cách khái
quát thì hoạt động của đội ngũ tư vấn nhà đất
hiện đang khá lộn xộn, nằm ngoài tầm kiểm
soát của Nhà nước và gây tác động tiêu cực
tới sự vận hành của thị trường BĐS
Thứ sáu, về tổ chức, hoạt động của các
trung tâm môi giới BĐS Pháp luật vẫn chưa
có những quy định rõ ràng, cụ thể về vấn đề
này Các công ti môi giới BĐS, văn phòng
môi giới BĐS sẽ được tổ chức hoạt động theo
mô hình như thế nào? Pháp luật chưa có quy
định cụ thể nên mỗi công ti môi giới BĐS,
văn phòng môi giới BĐS lại tổ chức, hoạt
động theo một kiểu riêng không thống nhất
Mặt khác, nhiều trung tâm môi giới BĐS
còn thực hiện hành vi mua bán BĐS với mục
đích đầu cơ tích trữ, chuyển nhượng lại kiếm
lời Trong khi đó, chức năng của các tổ chức
môi giới BĐS là cung cấp thông tin về BĐS
cho người mua; giữ vai trò trung gian trong
các giao dịch BĐS giữa chủ sở hữu với người
có nhu cầu về BĐS Thế nhưng thực tế hiện
nay nhiều tổ chức môi giới BĐS lại kiêm luôn
vai trò của người bán BĐS Đặc biệt là ở các
dự án nhà chung cư và khu công nghiệp Với
phân khúc sản phẩm nhà chung cư, “đầu ra”
dự án căn hộ lẽ ra phải phân phối cho người
có nhu cầu sử dụng căn hộ nhưng phần lớn
các căn hộ lại rơi vào tay các nhà môi giới
BĐS và giới đầu cơ nhà, đất Mặc dù các
hành vi này là trái pháp luật song pháp luật
vẫn chưa xác lập được cơ chế hữu hiệu để
ngăn chặn và xử lí tình trạng này
Thứ bảy, pháp luật về môi giới BĐS chưa
quy định cụ thể về thời hạn có giá trị pháp lí
của chứng chỉ môi giới BĐS Trong khi đó, ở
các nước phát triển vấn đề này được quy định
rất cụ thể Ví dụ: Ở Trung Quốc chứng chỉ môi
giới BĐS có giá trị trong thời hạn 02 năm; ở Singapore, chứng chỉ môi giới BĐS có giá trị trong 01 năm Hết thời hạn này, nhà môi giới phải thi sát hạch để gia hạn chứng chỉ môi giới BĐS Nếu ai không vượt qua kì thi sát hạch phải
đi học lại từ đầu để thi lấy chứng chỉ môi giới BĐS mới Việc pháp luật nước ta chưa quy định thời hạn có giá trị của chứng chỉ môi giới BĐS đã không tạo ra áp lực cần thiết để nhà môi giới tự giác cập nhật thông tin, trau dồi nâng cao năng lực và kiến thức chuyên môn
1.3 Nguyên nhân của những tồn tại, khiếm khuyết
Những tồn tại, khiếm khuyết cơ bản của pháp luật về môi giới BĐS được đề cập trên đây bắt nguồn từ các nguyên nhân chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, hệ thống pháp luật về kinh
doanh BĐS nói chung và các quy định về môi giới BĐS nói riêng đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện nên không tránh khỏi sự thiếu đồng bộ, hoàn chỉnh Vấn đề này cần phải có thời gian mới khắc phục được Đây là trở ngại cho quá trình thực thi pháp luật về môi giới BĐS
Thứ hai, hệ thống cơ quan quản lí chuyên
trách về thị trường BĐS đang trong quá trình củng cố và hoàn thiện Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lí nhà nước về thị trường BĐS có năng lực, trình độ chuyên môn không đồng đều và hạn chế Điều này làm giảm hiệu quả công tác thực thi pháp luật về môi giới BĐS
Thứ ba, trình độ dân trí và tốc độ phát
triển kinh tế không đồng đều giữa các vùng, khu vực trong cả nước cũng là nguyên nhân gây trở ngại cho sự phát triển của hoạt động môi giới BĐS Ở khu vực nông thôn, vùng
Trang 5sâu, vùng xa, người dân chưa có thói quen
tìm đến nhà môi giới BĐS chuyên nghiệp
khi họ có nhu cầu mua, bán; cho thuê BĐS
Hoạt động môi giới BĐS chuyên nghiệp ở
các khu vực này kém phát triển cộng với
trình độ nhận thức pháp luật của người dân
còn thấp đang là rào cản cho việc thực thi
pháp luật về môi giới BĐS
Thứ tư, công tác tuyên truyền, giáo dục
nâng cao nhận thức cộng đồng về pháp luật
kinh doanh BĐS nói chung và pháp luật về
môi giới BĐS nói riêng chưa được thực hiện
thường xuyên và có hiệu quả Điều này làm
cho việc thực thi pháp luật về môi giới BĐS
gặp nhiều khó khăn
Thứ năm, sự tồn tại của các loại hình văn
phòng môi giới nhà, đất tự phát, “cò nhà,
đất” không chỉ gây ra sự nhầm lẫn trong một
bộ phận dân cư về hoạt động môi giới BĐS
chuyên nghiệp với hoạt động môi giới không
chuyên nghiệp mà còn ảnh hưởng tiêu cực
đến uy tín của các nhà môi giới chân chính
Điều này cũng làm cản trở quá trình thực thi
pháp luật về môi giới BĐS
Thứ sáu, hiệu quả và ích lợi do hoạt
động môi giới BĐS chuyên nghiệp mang lại
còn hạn chế Tác động tích cực của các tổ
chức, cá nhân môi giới BĐS chuyên nghiệp
dường như vẫn giới hạn trong phạm vi hẹp
và chưa để lại dấu ấn đậm nét Chính vì vậy
sức lan toả của hoạt động môi giới BĐS
chuyên nghiệp đối với cộng đồng chưa sâu
sắc Một bộ phận không nhỏ người dân
chưa thấy được tính ưu việt từ những dịch
vụ chuyên nghiệp do nhà môi giới BĐS
cung cấp khi tham gia giao dịch về BĐS
Mặt khác, do quy định về mức thu phí thù
lao môi giới BĐS, tỉ lệ hoa hồng môi giới
BĐS của các văn phòng, công ti môi giới BĐS chưa hợp lí và còn ở mức cao so với khả năng tài chính của người lao động Đây cũng là nguyên nhân làm cho pháp luật về môi giới BĐS chậm đi vào cuộc sống
2 Một số kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật về môi giới bất động sản
Như phần trên đã đề cập, hệ thống pháp luật về kinh doanh BĐS nói chung và các quy định về môi giới BĐS nói riêng mới ra đời và đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Vì vậy sẽ không tránh khỏi những
“khoảng trống” trong các quy định về môi giới BĐS Để khắc phục những hạn chế này
và góp phần hoàn thiện khung pháp lí về môi giới BĐS; theo chúng tôi Nhà nước cần thực hiện một số giải pháp cơ bản sau đây:
Thứ nhất, cần nghiên cứu, xây dựng và
sớm ban hành bộ quy tắc ứng xử về đạo đức của nhà môi giới BĐS Kinh nghiệm của các nước có thị trường BĐS phát triển cho thấy muốn xây dựng đội ngũ các nhà môi giới BĐS chuyên nghiệp thì một trong những điều kiện là phải xây dựng các quy tắc đạo đức nghề nghiệp môi giới BĐS Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp này sẽ định hướng cho hoạt động môi giới BĐS đi vào nền nếp, mang tính công khai, minh bạch và nâng cao
uy tín, hình ảnh, vị thế của những người môi giới BĐS trong xã hội
Thứ hai, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các
quy định về đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ môi giới BĐS Luật kinh doanh BĐS năm 2006, Nghị định của Chính phủ số 153/2007/NĐ-CP ngày 15/10/2007 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật kinh doanh BĐS và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định về điều kiện, nội dung của
Trang 6hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng
chỉ môi giới BĐS, Tuy nhiên qua thực tiễn
thi hành, chúng tôi cho rằng Cục quản lí nhà
và thị trường BĐS (Bộ xây dựng) cần thực
hiện một số công việc sau:
- Bổ sung các quy định về đào tạo kĩ
năng hành nghề môi giới BĐS, cụ thể bổ sung
quy định kéo dài thời gian đào tạo, bồi dưỡng
về môi giới BĐS lên 06 tháng; trong đó dành
một nửa thời gian này cho việc bồi dưỡng kĩ
năng và thực hành môi giới BĐS Trong 03
tháng thực hành, cá nhân muốn được cấp
chứng chỉ môi giới BĐS phải trực tiếp tiến
hành môi giới ít nhất 09 vụ môi giới
- Bổ sung quy định về đào tạo những
chuyên ngành bổ trợ cho hoạt động môi giới
BĐS như thiết kế chương trình, nội dung
chuyên đề về phong thủy trong kinh doanh
BĐS; chuyên đề về nắm bắt tâm lí khách
hàng, chuyên đề về marketing, tiếp thị BĐS,
chuyên đề về tâm linh trong kinh doanh
BĐS, chuyên đề về dự báo, đánh giá xu
hướng phát triển của thị trường BĐS v.v
- Sửa đổi, bổ sung quy định về tiêu chuẩn
của đội ngũ những người tham gia đào tạo,
bồi dưỡng môi giới BĐS Để được tham gia
hoạt động này, theo chúng tôi, họ phải là
người trực tiếp tham gia giảng dạy, nghiên
cứu về lĩnh vực BĐS hoặc trực tiếp tham gia
môi giới BĐS ít nhất là 10 năm
Thứ ba, môi giới BĐS là loại hình kinh
doanh dịch vụ BĐS Bất kì hoạt động kinh
doanh nào cũng tiềm ẩn rủi ro Rủi ro phổ
biến nhất của loại hình kinh doanh môi giới
BĐS là việc khách hàng không thực hiện
nghĩa vụ trả phí môi giới, hoa hồng môi giới
đã cam kết Để chia sẻ rủi ro cho nhà môi
giới BĐS, Nhà nước cần nghiên cứu, ban
hành các quy định:
- Về bảo hiểm rủi ro trong hoạt động kinh doanh BĐS nói chung và môi giới BĐS nói riêng
- Bắt buộc khách hàng công khai tài khoản
cá nhân khi kí kết hợp đồng môi giới BĐS; đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định về tăng hình phạt trong trường hợp khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả phí môi giới, hoa hồng môi giới đã cam kết đối với nhà môi giới
Thứ tư, bổ sung quy định về một trong các
điều kiện hành nghề môi giới BĐS; theo đó, cá nhân muốn hành nghề môi giới BĐS phải mở tài khoản cá nhân tại ngân hàng do họ lựa chọn
và có số tiền tối thiểu là 10 triệu đồng trong tài khoản Mục đích của quy định này nhằm bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp khi nhà môi giới gây thiệt hại về lợi ích vật chất cho khách hàng trong quá trình hành nghề
Thứ năm, bổ sung quy định về thời hạn
của chứng chỉ môi giới BĐS Hết thời hạn này, nhà môi giới BĐS phải thi kiểm tra sát hạch lại Nếu ai vượt qua kì kiểm tra này sẽ được gia hạn chứng chỉ hành nghề Trường hợp nhà môi giới không vượt qua kì kiểm tra sát hạch sẽ bị buộc phải học lại và thi lấy chứng chỉ môi giới BĐS mới Mục đích của quy định này là nhằm tạo áp lực để nhà môi giới không ngừng học hỏi, cập nhật kiến thức mới để nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn Chúng tôi cho rằng quy định thời hạn có giá trị của chứng chỉ môi giới BĐS 05 năm là hợp lí
Thứ sáu, bổ sung các quy định về hợp
đồng môi giới BĐS trong Bộ luật dân sự năm 2005./
(1).Xem: Khoản 2, 3 Điều 8 Luật kinh doanh BĐS năm 2006
(2) Môi giới bất động sản - Đôi điều cần suy nghĩ, nguồn: http:// www.saga.vn