PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE CỦA SỞ GTVT TỈNH QUẢNG NINH. LUẬN VĂN THẠC SĨ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI NGUYỄN NGỌC TRUNG PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

NGUYỄN NGỌC TRUNG

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE CỦA

SỞ GIAO THÔNG VẬN TẢI TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

LUẬN VĂN THẠC SĨ

QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS LÊ HIẾU HỌC

Hà Nội - 2013

i

LỜI CẢM ƠN

Luận văn: “Phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất

lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh” được hoàn thành với sự giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt tình của các giảng

viên Viện Kinh tế và Quản lý, Viện đào tạo sau đại học trường Đại học Bách Khoa

Hà Nội Sự quan tâm, tạo điều kiện trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu của Sở Giao thông vận tải, Sở Lao động Thương binh & Xã hội tỉnh Quảng Ninh, lãnh đạo các trường Trung cấp nghề Giao thông cơ điện Quảng Ninh, trường Cao Đẳng nghề

mỏ Hồng Cẩm – Vinacomin, trường Trung cấp nghề Công nghệ Hạ Long và các doanh nghiệp trên địa bàn

Em xin trân trọng cảm ơn TS Lê Hiếu Học đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ

em thực hiện luận văn này

Em xin trân trọng cảm ơn các giảng viên Viện kinh tế và Quản lý, viện đào tạo sau đại học trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã gợi ý và giúp đỡ em trong quá trình thực hiện luận văn này

Tôi xin cảm ơn Ban Giám đốc, lãnh đạo các phòng ban của Sở Giao thông vận tải, Sở Lao động Thương binh & Xã hội tỉnh Quảng Ninh, ban giám hiệu các trường: trường Trung cấp nghề Giao thông cơ điện Quảng Ninh, trường Cao đẳng nghề mỏ Hồng Cẩm – Vinacomin, trường Trung cấp nghề Công nghệ Hạ Long và các doanh nghiệp trên địa bàn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc tìm hiểu thông tin, thu thập tài liệu, số liệu, góp ý cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn!

Quảng Ninh, ngày tháng 8 năm 2013

Tác giả luận văn

Nguyễn Ngọc Trung

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh với đề tài “Phân tích

thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh” được tác giả viết

với sự hướng dẫn của TS Lê Hiếu Học Luận văn này được viết trên cơ sở vận dụng lý luận chung về kỹ năng lãnh đạo và quản lý và thực trạng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh cũng như môi trường đào tạo nghề lái xe trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh để phân tích thực trạng và

đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe để từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước của Sở Giao thông Vận tải Quảng Ninh

Khi thực hiện luận văn này, tác giả có tham khảo và kế thừa một số lý luận chung trong lĩnh vực hoạt động đào tạo nghề và sử dụng những thông tin số liệu từ các cơ sở đào tạo, các doanh nghiệp trên địa bàn, các cơ quan quản lý nhà nước cùng các tài liệu, sách báo, mạng internet

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính bản thân tôi Các số liệu trong luận văn được sử dụng trung thực; các tài liệu tham khảo có nguồn trích dẫn; kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố trong các công trình nghiên cứu khác, nếu có gì sai trái, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Quảng Ninh, ngày tháng 8 năm 2013

Tác giả luận văn

Nguyễn Ngọc Trung

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG, HÌNH vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI QUẢN LÝ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE 4

1.1 Những khái niệm chung 4

1.1.1 Khái niệm về quản lý và quản lý nhà nước 4

1.1.2 Hiệu quả của quản lý 5

1.1.3 Quá trình quản lý 6

1.2 Công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe 7

1.2.1 Khái niệm 7

1.2.2 Nội dung và các tiêu chí đánh giá công tác quản lý đào tạo lái xe 8

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe 13

1.3.1 Môi trường kinh tế, tự nhiên – xã hội 13

1.3.2 Cơ sở pháp lý để tiến hành hoạt động quản lý công tác đào tạo, sát hạch lái xe 16

1.3.3 Cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo và sát hạch lái xe 16

1.3.4 Ý thức và năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác sát hạch lái xe 18

1.3.5 Khoa học công nghệ 18

1.3.6 Dư luận xã hội và tiêu cực xã hội 19

TÓM TẮT CHƯƠNG I 20

CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐÀO TẠO VÀ SÁT HẠCH LÁI XE TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH 21

2.1 Giới thiệu chung về công tác quản lý đào tạo lái xe của Quảng Ninh 21

2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở GTVT Tỉnh Quảng Ninh 21

iv

2.1.2 Phòng Quản lý đào tạo và sát hạch 24

2.2 Kết quả công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe giai đoạn 2010-2012 27

2.2.1 Đặc điểm tình hình 27

2.2.2 Kết quả đạt được 28

2.3 Thực trạng công tác quản lý đào tạo, sát hạch, cấp GPLX tại Sở Giao thông vận tải Quảng Ninh 36

2.3.1 Về công tác quản lý đào tạo lái xe 36

2.3.2 Về công tác quản lý sát hạch lái xe 46

2.3.3 Về công tác quản lý, cấp đổi giấy phép lái xe 50

2.3.4 Về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát 52

2.4 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe 53

2.4.1 Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô 53

2.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng thuộc môi trường ngành Giao thông vận tải 61

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 64

CHƯƠNG III : ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH, CẤP GIẤY PHÉP LÁI XE CỦA SỞ GTVT QUẢNG NINH 65

3.1 Định hướng phát triển của công tác quản lý đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe của Sở 65

3.2 Các giải pháp đề xuất 67

3.2.1 Giải pháp 1: Nâng cao chất lượng đào tạo lái xe 67

3.2.2 Giải pháp 2: Giải pháp nâng cao chất lượng sát hạch lái xe 68

3.2.3 Giải pháp 3: Giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý, cấp giấy phép lái xe 71

3.2.4 Giải pháp 4: Nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch lái xe 73

3.2.5 Giải pháp 5: Kiến nghị với Bộ Giao thông vận tải sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật 75

TÓM TẮT CHƯƠNG III 79

KẾT LUẬN 80

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81

PHỤ LỤC 83

v

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

vi

DANH MỤC BẢNG, HÌNH

Bảng 2.1 Kết quả đào tạo cấp giấy phép lái xe mô tô hạng A1 trên địa bàn tỉnh

Quảng Ninh trong 3 năm gần đây 29

Bảng 2.2 Kết quả đào tạo cấp giấy phép lái xe ô tô các hạng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh trong 3 năm gần đây 29

Bảng 2.3 Kết quả sát hạch cấp GPLX mô tô hạng A1 (2010-2012) 33

Bảng 2.4 Kết quả sát hạch cấp GPLX ô tô các hạng (2010-2012) 33

Bảng 2.5 Số giấy phép lái xe do Sở GTVT Quảng Ninh quản lý (từ 1/1/2010- 31/12/2012) 35

Bảng 2.6: Tổng hợp thu phí sát hạch, cấp mới, cấp đổi giấy phép lái xe, cấp giấy phép xe tập lái, bằng phương tiện thủy nội địa năm 2010-2012 36

Bảng 2.7 Kết quả sát hạch lái xe các hạng (2008-2012) 41

Bảng 2.8 Tổng hợp trình độ giáo viên của 3 cơ sở đào tạo lái xe 42

Hình 1.1 Thị phần của các cơ sở Đào tạo Lái xe trên địa bàn Quảng Ninh 15

Hình: 2.1 Biểu đồ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo 39

Viện kinh tế và Quản lý – ĐHBK Hà Nội Khóa 2011A

Học viên: Nguyễn Ngọc Trung Lớp Cao học QTKD 11AQTKD-HL 1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, những năm qua nhiều tổ chức, cá nhân đã tham gia đầu tư, xây dựng các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe theo chủ trương xã hội hóa, đến nay, với 282 cơ sở đào tạo lái xe ô tô, 463 cơ sở đào tạo lái xe mô tô và 84 trung tâm sát hạch lái xe được phân bố hợp lý trong toàn quốc đã đáp ứng được nhu cầu học, ôn luyện và sát hạch lái xe của người dân Riêng tỉnh Quảng Ninh có 4 trung tâm sát hạch lái xe, trong đó có 02 trung tâm xây mới và được đưa vào sử dụng từ năm 2010 và năm 2012

Thực hiện Luật Giao thông đường bộ năm 2008, Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP ngày 29 tháng 6 năm 2007 của Chính phủ về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, thời gian qua, Sở GTVT tỉnh Quảng Ninh đã có nhiều cố gắng trong quản lý công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe; chỉ đạo, hướng dẫn cơ sở đào tạo lái xe, trung tâm sát hạch lái xe đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn theo tiêu chuẩn quy định; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ sát hạch viên, cán bộ nghiệp vụ phục

vụ nhu cầu sát hạch, cấp đổi giấy phép lái xe, nên chất lượng công tác đào tạo, sát hạch lái xe trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có những tiến bộ đáng ghi nhận, vi phạm liên quan đến lĩnh vực chuyên môn giảm đáng kể góp phần quan trọng vào việc kiềm chế, giảm thiểu tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, được dư luận xã hội đồng tình, ủng hộ

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế cần được khắc phục như: nội dung, chương trình đào tạo chưa được bổ sung, thay đổi kịp thời để đáp ứng yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn, ý thức đạo đức nghề nghiệp, văn hóa ứng xử và kỹ năng xử lý các tình huống trên đường của đội ngũ lái xe khi tham gia giao thông, trong quản lý đào tạo có nơi chưa thực hiện nghiêm túc nội dung, chương trình đào tạo; trong công tác sát hạch, phần sát hạch lái xe trên đường vẫn theo hình thức truyền thống; Giấy phép lái xe còn lạc hậu, dễ bị tẩy sửa hoặc làm giả; chưa hình thành cơ sở dữ liệu giấy phép lái xe thống nhất toàn quốc

Viện kinh tế và Quản lý – ĐHBK Hà Nội Khóa 2011A

Học viên: Nguyễn Ngọc Trung Lớp Cao học QTKD 11AQTKD-HL 2

Với mục tiêu giúp cho lãnh đạo Sở có một cái nhìn tổng thể về chất lượng công tác đào tạo, sát hạch lái xe từ đó có giải pháp để nâng cao hơn nữa chất lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch và cấp GPLX góp phần thực hiện tốt Nghị quyết

số 88/NQ-CP ngày 24/8/2011 của Chính phủ về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm trật tự an toàn giao thông, và đáp ứng tốt nhu cầu của nhân dân tỉnh Quảng Ninh trong việc học, ôn luyện và sát hạch lái xe Vì vậy tôi chọn thực

hiện đề tài: “Phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất

lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu

- Phân tích thực trạng quản lý công tác đào tạo, sát hạch lái xe giai đoạn 2010-2012 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh (do Sở GTVT thực hiện), bao gồm các nội dung: quản lý hồ sơ, tuyển sinh, tổ chức học, thi sát hạch và cấp GPLX, từ đó rút ra những kết luận về các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở

- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe để từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước của Sở Giao thông Vận tải Quảng Ninh trong giai đoạn tới

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe

- Phạm vi nghiên cứu: tỉnh Quảng Ninh

- Giới hạn thời gian cập nhật số liệu từ năm 2010 - 2012

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn này là phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp mô tả kết hợp với phương pháp phân tích, tổng hợp, điều tra thực tế, thống kê, so sánh từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước của Sở GTVT trong lĩnh vực quản lý đào tạo và sát hạch lái xe

Viện kinh tế và Quản lý – ĐHBK Hà Nội Khóa 2011A

Học viên: Nguyễn Ngọc Trung Lớp Cao học QTKD 11AQTKD-HL 3

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục các tài liệu tham khảo thì luận văn được chia ra làm 3 chương:

Chương I: Tổng quan công tác quản lý Nhà nước đối với quản lý đào tạo, sát hạch lái xe

Chương II: Thực trạng quản lý công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái

xe của Sở Giao thông Vận tải tỉnh Quảng Ninh

Chương III: Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe của sở GTVT Quảng Ninh

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài nhưng đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo và đồng nghiệp để có thể tiếp tục hoàn thiện và phát triển thêm đề tài nghiên cứu này trong tương lai

Viện kinh tế và Quản lý – ĐHBK Hà Nội Khóa 2011A

Học viên: Nguyễn Ngọc Trung Lớp Cao học QTKD 11AQTKD-HL 4

CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH LÁI XE 1.1 Những khái niệm chung

1.1.1 Khái niệm về quản lý và quản lý nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm về quản lý

Các tư tưởng và trường phái quản lý Hoạt động quản lý đã có từ xa xưa khi con người biết lao động theo từng nhóm đòi hỏi có sự tổ chức, điều khiển và phối hợp hành động Vai trò của nó đã được thể hiện một cách giản dị qua câu nói dân gian “Một người biết lo bằng cả kho người hay làm”

Bắt đầu từ quản lý theo kinh nghiệm, đến thế kỷ XX (đặc biệt vào những năm 40) ở phương Tây mới nghiên cứu có hệ thống vấn đề quản lý với sự xuất hiện hàng loạt công trình, như „một rừng lý luận quản lý“ rậm rạp Những lý thuyết đó được đúc kết từ thực tiễn quản lý và thể hiện trong các tư tưởng triết học khác nhau, phát triển qua từng giai đoạn lịch sử

Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý, cho đến nay, vẫn chưa

có một định nghĩa thống nhất về quản lý Dưới đây là một số khái niệm về quản lý:

- Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và

hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm".[1]

- Fayel: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp,

chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”.[1]

- Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con

người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định".[1]

- Peter F Druker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn Bản chất của nó không

nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích" [1]

Viện kinh tế và Quản lý – ĐHBK Hà Nội Khóa 2011A

Học viên: Nguyễn Ngọc Trung Lớp Cao học QTKD 11AQTKD-HL 5

- Peter F Dalark: "Định nghĩa quản lý phải được giới hạn bởi môi trường

bên ngoài nó Theo đó, quản lý bao gồm 3 chức năng chính là: Quản lý doanh nghiệp, quản lý giám đốc, quản lý công việc và nhân công" [1]

Theo nghĩa rộng: Quản lý là hoạt động có mục đích của con người, Các Mác

đã nói về vai trò quản lý như người chỉ huy dàn nhạc “Mọi lao động xã hội trực tiếp

hoặc lao động chung thực hiện trên qui mô tương đối lớn ở mức độ nhiều hay ít đều cần đến quản lý”.[9]

Quản lý bao giờ cũng được xem : "Là một hệ thống bao gồm hai phân hệ:

Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hiệp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung" [9]

1.1.1.2 Khái niệm về quản lý nhà nước

Quản lý xã hội xét về thực chất là việc xem người điều khiển con người, là quan hệ giữa con người với con người trong quản lý Chủ thể quản lý xã hội là con người cùng với các cơ quan do con người lập ra, trong đó Nhà nước là chủ thể chủ yếu, quyết định Với tư cách là chủ thể quản lý, cơ quan quản lý Nhà nước thể hiện bằng quyền lực và các chuẩn mực pháp lý Đối tượng quản lý có nghĩa vụ phục tùng

Như vậy: "Quản lý Nhà nước là sự tác động điều khiển mang tính quyền lực

Nhà nước theo nguyên tắc dân chủ, có căn cứ khoa học, được tiến hành một cách liên tục nhằm làm cho các hoạt động của xã hội, các hành vi hoạt động của con người, của các tổ chức xã hội tuân theo đúng qui luật khách quan của sự phát triển

xã hội" [17]

1.1.2 Hiệu quả của quản lý

Kết quả kết quả của một quá trình quản lý là đầu ra của quá trình đó theo nghĩa chưa đề cập gì đến chi phí bỏ ra trong quá trình đó Hiệu quả khi so sánh kết quả đạt được với chi phí bỏ ra, chúng ta có khái niệm hiệu quả Hiệu quả cao khi kết quả đạt được cao hơn so với chi phí; và hiệu quả thấp khi chi phí bỏ ra nhiều hơn kết quả đạt được So sánh hiệu quả và kết quả: