Biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng trong các ngân hàng thương mại quốc doanh cần thơ

Luận văntốtnghiệp–Trang1 Chương2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNGMẠI QUỐC DOANH CẦN THƠ 1.. KHÁIQUÁTVỀTÌNHHÌNHTÍNDỤNGTRONGCÁCNGÂNHÀNGTHƯƠ NG MẠI QUỐC DOAN

Luận văntốtnghiệp–Trang1

Chương2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNGMẠI QUỐC DOANH CẦN THƠ

1 KHÁIQUÁTVỀTÌNHHÌNHTÍNDỤNGTRONGCÁCNGÂNHÀNGTHƯƠ

NG MẠI QUỐC DOANH TẠI CẦN THƠ TỪNĂM 1996-1999

1.1 Tìnhhìnhchungtronghệthốngcácngânhàngthươngmạiquốcdoanhtại Cần thơ năm 96-99

259.362 369.006

230.378 566.302

302.730 597.018

89 153

131 105

41 59

29 71

34 66

12

(Nguồn: Ngân hàngNhànước-Chi nhánh Cần thơ)

Vốnhuyđộngtrongcácngânhàngthươngmạiquốcdoanhcóxuhướngtăngnhiềuquacácnămvớitốcđộpháttriểnđạttừ113%đến127%.Tuynhiên,tốcđộtăngvốnhuyđộngởnăm99tăngchậmlạihơnsovớicácnămtrước,cụthểvốnhuyđộngnăm99chỉtăng13%,trongđóvốnhuyđộngcókỳhạnchỉtăng5%.Tỷtrọngvốnhuyđộngcókỳhạnvàkhôngkỳhạnbiếnđộnglớnquacácnăm,t r o n g đ o ù v o á n h u y

đ o ä n g cók y ø hạnluônchiếmtrênmứctrungbình,trongkhoảngtừ59%đến71%sovớitổngvốnhuyđộng.Riêngtrongnăm98,vốn huy động không kỳhạngiảmnhiềusovớinăm97.Điềuđócũngđồng

nghĩavớivốnhuyđộngcókỳhạnnăm98tăngđángkể.Nhưngđángtiếc,tìnhhìnhhuyđộngtiềngờicókỳhạntrongnăm99bịchùnlại.Tỷtrọngvốnhuyđộngcókỳ hạn năm

99 giảm xuống 66%

Tìnhhìnhhuyđộngvốnvàtỷtrọngcác loạivốnhuyđộngđượcminhhọaởđồthị1vàbiểuđồ1dướiđây:

Vốnhuyđộng( t r i e ä u đồng)

1,000,000 800,000 600,000

628,368

796,680 899,748

200,000 -

1996 1997 1998 1999 Thờigian(năm)

Không kỳ hạn Có kỳ hạn dưới 1 năm Có kỳ hạn từ 1 năm trở lên

Đồ thị 1_ Tình hình vốn huy động trong các NHTM Quốc doanh96–99

nh củacácthànhphầnkinhtế.Tuynhiên,huyđộngvốntrung–

dàihạntrongtỉnhđanglàvấnđềnangiải.Nókhôngđơngiảnchỉ là lòng tin

màcònphụthuộcvàothunhậpcủadânchúngvàtìnhtrạngthiếuvốnnhiềuhơnthừavốntrongcácdoanhnghiệp.Tronghoàncảnhnhưvậy,tínhổnđịnhcủacáckhoảntiềngởicóvaitròrấtquantrọng.Nhưphântíchởtrên,tìnhhìnhhuyđộngvốncókỳhạntrongnăm99tăngchậmlạivàgiảmvềtỷtrọng.Điềunàychothấytrongtoàncảnhchungtronggiaiđoạn96

–

99thìtìnhhìnhhuyđộngkhảquannhưngtrongxuhướngtăngvốnhuyđộngđócònchứa

đ ư ï n g n h ư õ n g tồntại.T y û trọngvốnhuyđộngkhôngkỳhạncótỷt r o ï n g lớnvàngàycànggiatăngvớitốcđộlớnhơnsovớivốnhuyđộngcókỳ

hạn.Sởdĩ vốnhuyđộng khôngkỳhạn tăngnhiềutrongnăm99(tốcđộphát t r i

e ån 131%)sovớinăm98làdocácngânhàngtănglãisuấthuyđộngkhôngkỳhạn Theonhậnđịnhcủa Ngânhàng Nôngnghiệp,ngânhàngcóthểsửdụngkhoảng20%vốnhuyđộngkhôngkỳhạnđểchovaytrung–

dàihạn.Dođó,đểtăngvốnhuyđộngđápứngnhucầuvốnchonềnkinhtế,ngânhàngquyếtđịnhkhaithácmạnhnguồnvốnnày.Tùytheotừngngânhàngvàtùytừngthờiđiểmkhácnhaumàlãisuấthuyđộngvốnkhôngkỳhạncóthểlà1,5%;2,0%;hoặc2,5%.Bêncạnhđó,lãisuấthuyđộngvốncókỳhạnlạicóxuhướnggiảmxuốngđểkíchcầutíndụng.Đâycũnglànguyênnhânlàmtăngvốnhuyđộngkhôngkỳhạn.Tuynhiên,phầnlớnvốnhuyđộngkhôngkỳhạn(80%)vẫncókhảnănglàmchorủirotíndụnggiatăng.Tínhkhôngổnđịnhcủakhoảntiềngởikhôngk y ø hạncóthể làmchocácngânhàngkhôngkiểmsoát đượctìnhhìnhthừa–

thiếutiềnmặttrongkỳ.Từđósẽảnhh ư ơ û n g k h a û n a ê n g thanhkhoản.Đểgiảiquyếtrủirothanhkhoản, cácngân hàngđôikhiquan tâmrấtítđếncácbiệnphápkhaithácnợkhigặprủirotíndụng.Trongtrườnghợpvốntiềngởidồidàothìngânhàngsẽrơivàotìnhtrạngchovayồạt,làmchodưnợgiatăngnhưngchấtlượngtíndụngkhôngđượcđảmbảo.Vớitìnhhìnhhuyđộnghiệnnay,ngânhàng, mộtmặt,phải tìmnhữngbiệnphápđẩymạnhhuyđộngvốncókỳhạn;mặtk h a ù c , phảixâyd ư ï n

g c ơ cấuc h o vayh ơ ï p l y ù , t ư ơ n g thíchc ơ c a á u v o á n huyđộng

1.1.2 Tình hình dư nợ cho vay

Trongnhữngnămgầnđây,ngânhàngthươngmạiquốcdoanhđẩymạnhc ho vay

độpháttriểnđạt230%.Vềsốtuyệtđối,doanh sốchovaynăm99đạt10.472 tỷ đồng

Bảng 2_Tình hình cho vay ở các ngân hàng thương mại quốc doanh96-99

dưới25%sovớidoanhsốchovay,năm97cótỷtrọngsốdưnợcaon h a á t t r o n g giaiđ

o a ï n b o á n năm9 6 –

99.Điềunày,thôngthường,đượcđánhgiálàtốt.Tuynhiên,cầnxemxétkỹlưỡng haivấnđềcótácđộng tráingược nhauđếnhiệuquảcủaviệcchovay.Đólà:

1 Dưnợlànhữngkhoảnnợkhôngcóvấnđềcủangườivaychưađếnhạntại thời điểm báocáo

2 Việcthunợtrongnămgặpkhókhănvàsốdưnợgiatăngđãhoặcsẽchứađựngmộtkhoảnnợquá hạn

Dưnợchovaytrongcácngânhàng thươngmạiquốcdoanhcóxuhướngtăngnhiềuquacácnămvớitốcđộpháttriểnđạttừ118%đến132%.Tuynhiên,tốcđộpháttriểnsốdưnợởnăm99tăngchậmlạihơnsovớicácnămtrước,cụthểdưnợnăm99chỉtăng18%,trongđódưnợchovaytrung–dàihạnchỉtăng6% Tình hình dư nợ cho vayđược xem xéttheobảng3vàbảng4dướiđây:

1.444.405517.990

1.766.857547.582

129138

122106

(Nguồn: Ngân hàngNhànước-Chi nhánh Cần thơ)

Luận văntốtnghiệp–Trang21

Trêncơsởquymôtăngtrưởngcủanguồnvốnvàkhảnănghấpthụvốncủanềnkinhtế,trongnăm99cácngânhàngthươngmạiquốcdoanhtiếptụcmởrộngtíndụngt ă ng t h ê

m đángke å T r on g đo ù , t ậ p t r un g c ho v a y c á c doanhn gh i e äp hoạtđộng kinhdoanhxuấtnhậpkhẩu,chovayhộsảnxuấtnôngnghiệplànhữnglĩnhvực thuộcthếmạnhcủatỉnhtừtrướcđếnnay.Cơcấudưnợhiệnnayvẫntậpt r u n g vàokhốidoanhnghiệpquốcdoanhlàchính.Cơcấudưnợđượctrìnhbàytrongbảng4

Bảng 4_Cơ cấu cho vay ở các NHTM quốc doanh từ năm 1996–1999

(Đvt: triệu đồng)

-Hailà,tỷtrọngnàytrongnăm99giảmđángkể(32%).Sốdưnợcủakhuvựckinhtếquốcdoanh chiếmtừ55%-68%

Chúngtachưađềcậpđếnsựyếukémcủamộtsốdoanhnghiệptrongkhuvựckinhtếquốcdoanhmàđiềuquantâmởđâylà:cácthànhphầnkinhtếngoàiquốc doanhđangphát triển mạnh mẽtrongnhững năm gầnđâyvàchiếmtới2/ 3

GDPn h ư n g s o á d ư n ơ ï đ o á i k h u v ư ï c kinht e á ngoàiq u o á c d o a n h c h ỉ nằmt

r o n g

khoảng32%-45%.Trênthựctếthànhphầnkinhtếngoàiquốcdoanhchưađượcđốix ư û bìnhđ a ú n g t r

o n g q u a n h e ä vayvốnvớingânhàng.Chẳnghạn,doanhnghiệp tưnhânmuốnvayvốnđểmuahàngxuấtkhẩuthìtrướchếtphảicóvốntựcó,cótàisảnthếchấprồimớiđượcduyệtchovaytốiđabằng70%giátrịtàisản thếc h a á p Sauđ o ù phảigiảmn ơ ï thìm ơ ù

i đ ư ơ ï c v a y v o á n tiếp.T r o n g k h i đ o ù , doanhn g h i e ä p q u o á c doanhcứquayv o ø n gvốnv a y liêntục,d o a n h sốchovaynhiều, dư nợ cao

Ổnđịnhvàtăngtrưởngkinhtếtrongtỉnhchođếnnayvẫndokhuvựckinhtếqu ố c doanhgiữvaitròchủđạo.Tuynhiên,cầnchọnlọcvàduytrìnhữngdoanhnghiệpnhànướckinhdoanhcóhiệuquả.Cácngânhàngnêncókếhoạchdịchchuyển t y û t r o ï n g t í n d u

ï n g t ư ø l o a ï i h ì n h d o a n h nghiệpnhànướcsangcácthànhphầnkinhtếkhác.Điềunàykhôngcónghĩalàhạnchếchovayđốicácdoanhnghiệpnhànướctrongnhữngnămtớimàtráilạivẫntăngchovay,đồngthời đẩymạnhhơnnữachovayđốivớicácthànhphầnkinhngoàiquốcdoanh.Trongđótốcđộcho vayđốivớicác thànhphầnkinhtế phảivượt xađốivới doanh nghiệpnhànước.Mụcđíchcủaviệcchuyểndịchnhằmmởrộnghơnnữađầutưtíndụngchotoànnềnkinhtếtrongtỉnh,đápứngnhucầuvốnchokhuvựcngoàiquốcdoanh.Đâylàkhuvựccóđ ộ hấpthụtínd ụ ng t ư ơ n g đo á i

c ao nh ư n g c á c ngânhàngchưakhaithácnhiều

Dưnợchovayngắnhạntrongcácngânhàngthươngmạiq u o á c doanhc h i e á m khoảng75%tổngdưnợ.Điềunàychothấysựthiếucânđốisovớicơcấunhucầuvốncủanềnkinhtếtrongtỉnh.Lâunaycácngânhàngchovayngắnhạnlàchủyếu.Trongkhiđó,nhucầuvềvốntrung–

dàihạnrấtlớnvàcóxuhướnggiatăng.Điềunàydễdàngdẫnđếntìnhtrạngcácdoan

vàođó,dưnợngắnhạncóxuhướngngàycàngtăng.Do

vậy,cànglàmtăngthêmrủirotíndụng.Tìnhhìnhnàycầnđượccảithiệntheohai hướng:

- Mộtlà,cácngânhàngđẩymạnhchovaytrung–

dàihạn(điềunàyliênquanmậtthiếtvớicôngtáchuyđộngvốn)

- Hailà,cácngânhàngcầnphảităngcườnghơnnữaviệcthẩmđịnhcácphươngánvayvốnvàgiámsátchặtchẻkhoảntiềnvay,đặcbiệtlàđốivớicácdoanhnghiệpnhànướctrênđịabàn

Dư nợ trung – dàihạncótăngqua cácnăm.Tuynhiên,tốc độtăngdưnợtrung–dài hạnnàyngàycàngchậmhơn.Tronghainăm97và98,tốcđộtăngrấtlớn,đặcbiệtlàtrongnăm97,tốcđộpháttriểnloạidưnợnàyđạt225%.Sangnăm99,dưnợtrung–dàihạnchỉtăngnhẹ(106%).Cáckhoảnchovaytrung–

dàihạnnăm97tậptrungchủyếuởbangânhàngCôngthương,ĐầutưvàNôngn g h i e ä p vớinhữngdựáncósốvốnlớn,đượcChínhphủphêduyệt.Sangnăm98,cácngânhàngtiếptụcchovaycácdựánđãđượcphêduyệttrongnăm97.Cụthểnhưsau:

Ngân hàng Công thương:

- DưnợCôngtyLiêndoanhXimăngHà tiên2:3 7 tỷđồng

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển:

- DưnợNhàmáyXâyxátLúaGạo Đanmạch:1 6 tỷđồng

Ngoàir a , N g a â n h a ø n g Nôngnghiệptrongnăm98cũngchov a y h a i nhàm a ù y ĐườngPhụnghiệp vàVịthanhvới dư nợ gần 30 tỷ đồng

dàihạnbịchựnglạidokhôngcócácdựánlớncóhiệuquảvàkhảthi.HaingânhàngCôngthươngvàĐầutưchỉquanhệtíndụngtrung–

dàihạnvớikháchhàngtruyềnthốngcủamình.RiêngNgânhàngNôngnghiệpđẩymạnhchovaytrung–

dàihạnvớitỷtrọngchiếm34%tổngdưnợ,chủyếutậptrungvàochovaytôntạonềnnhà(theochỉthịcủaChínhphủ),cải tạovườntạp,giaothôngnôngthôn, xâydựngnhàở,…Đểđánhgiátìnhhìnhsửdụngvốnhuyđộng,bêncạnhviệcdựavàoquymôcủasốdưnợ,cònphảixemxétđếnchỉ tiêu hiệu suất sử dụng vốn huy động

Bảng 5_Hiệu suất sử dụng vốn huy động

(Nguồn: Ngân hàngNhànước-Chi nhánh Cần thơ)

Sốl i e ä u t r o n g bảng5 c h o t h a á y h i e ä u suấts ư û d u ï n g v o á n h u y đ o ä n g c u û a

c a ù c ngânhàngthươngmạiquốcdoanhrấtcao,caonhấtlànăm99,đạt257%.Tuyrằngtốcđộpháttriểnkhôngtăngliêntục,cóbịgãyởnăm98,nhưngkếtquảđem đếnkhả quan:

 Mộtlà,hiệu suấtsửdụngvốnhuyđộngcóxuhướng tăng (xem đồ thị 3)

 Hailà,hiệusuấtsửdụngvốnhuyđộngnăm98vẫnđạtởmứccao(218%),tứ

huyđộng.Nguyênnhânhiệusuấtsửdụngvốnhuyđộngnăm98giảmsovớinăm97làdongânhàngcocụm,dèdặt khi cho vay

Hiệusuấtsửdụngvốnhuy

độngcaohơn100%chothấynổlựcđưavốntừnhiềunguồnkhác,ngoàinguồnvốnhuyđo

äng,đểđápứngnhucầuvayvốncủakháchhàng.SovớihệthốngcácngânhàngthươngmạicổphầnTỉnhCầnthơ,

257 238

227

218

cácngânhàngthươngmạiquốcdoanhcóhiệusuấtsửdụngvốnhuyđộngcao.Cụ thể là:NHTMCP:129%; NHTMQD:257%

Hiệusuấtsửd ụngvốnhuyđ ộng(%) 270 260 250 240 230 220 210 200 190

Đồ thị 3_Hiệu suất sử dụng vốn huy động

Mộtchỉtiêuquantrọngkhácđượcđềcậpđếnlàhệsốrủirotíndụng.Hệsốrủirotrongcácngânhàngthươngmạiquốcdoanhquabanăm97–

99nằmtrongkhungtừ0,82(năm97)đến0,86(năm99).ĐiềunàychothấyviệckhốngchếdưnợchovaysovớitổngTàisảnCókhôngcao.Hệsốnàyliênquanđếnhaivấnđềlà:khốngchếdưnợđểđảmbảođộantoànchotàisảnvàviệcmởrộngtíndụngđểgiatăngtiềnlãi.Điềunàychưathểkếtluận:vớihệsốcaonhưv a ä y làtốthaykhôngtốt,màquantrọnghơnhếtlàchấtlượngtíndụngnhưthếnào

Tốcđộtăngtrưởngtíndụngnăm1999chậmhơnhẳnsovớinhiềunămtrướcđây.Nguyênnhâncơbảncủatìnhtrạngnàylàdo:

 Tìnhh ì n h k i n h t e á k h o ù k h a ê n , n ă ng l ư ï c sảnx u a á t d ư thừa,nhiềuhànghóaứđọng,sứchấpthụvốncủacácdoanhnghiệpgiảmmạnh.Đâycóthểcoilànguyênnhânchủyếu

 Vềphíacácngânhàngthươngmạiquốcdoanh,dotrongquátrìnhchấnchỉnhđểna ân gcaoc ha át l ư ợ n gt í n d ụ n g, k h a û năngs i n h lời,khắcphụcnhữngkhókhănvềtàichínhnênquytrìnhxemxétchovayđượcthựchiệnchặtchẻ,chútrọngđếnhiệuquảhơn trước

1.1.3 Tìnhhìnhnợquáhạn

Nhưtrênđãđềcập,tìnhhìnhvốnhuyđộngvàdưnợcủacácngânhàngthươngmạiquốcdoanhtrongtỉnhtrongbốnnăm96–

99tăngtrưởngkhánhanh,nhưngchấtlượngtíndụngvẫncònthấp.Tỷlệnợquáhạnbìnhquâncủacácngânhàngt h ư ơ n g m a ï i q u o á c d o a n h trongb o á n năm9 6 –

9 9 c h i e á m k h o a û n g 6 % tổngdưnợ.Trongđó:nợquáhạnkhóđòibìnhquânchiếmkhoảng59%.Nợquáhạnngắnhạnchiếmtỷtrọngcaovàcóhướnghướnggiatăngtừmức88%(96)l e â n 97%(99).Tìnhhìnhnợ quáhạnđượcminhhọa trong bảng 6

Bảng6_Tìnhhìnhnợquáhạnởcácngân hàng thươngmạiquốc doanh9 6 – 9 9

490

85.272 6.800

177

101.691 3.289

82.800

143.950 4.306

36

119 48

46.780

142 131

1,4

93 7

0,2

97 3

78,9

97 3

95,7

(Nguồn: Ngân hàngNhànước-Chi nhánh Cần thơ)

Nợquáhạnnăm97tăngvọttừ35tỷđồnglên92tỷđồng,tốcđộpháttriểnđạtmức258

%,tứclàtănghơn2,5lần.Nợquáhạnnăm98tăngchậmlại,mức

Luận văntốtnghiệp–Trang 27

tăng14%nàychủyếulàdonợquáhạnngắnhạn.Nợquáhạntrung-dàihạnbiếnđộngnhiều,năm98giảmnhiều(chỉđạt48%)nhưngnăm99tăngvọt(đạtđến131%).Nợkhóđòitronghainăm96–

97khôngđángkể,nhưngđếnnăm98tăngvôcùnglớn(46.780%)làmchotỷtrọngnợkhóđòitrênnợquáhạntăngvọttừ0,2%lên78,9%.Nợkhóđòitiếptụctăngmạnhtrongnăm99,tốcđộtăngnợkhóđòivượttrộihơnsovớinợquáhạn.Trongnăm99,tỷtrọngnợkhóđòiđãlênđếnmức95,7%.Trongsốnợquáhạnnăm99là148tỷđồng,nợquáhạnngắnhạnchiếmtỷtrọng97%, hay 143 tỷ đồng

Nợquáhạnnăm99chiếm

6,4%trêndưnợlàmộtđiềuđánglongại.Thêmvào đó,tỷtrọngnợkhóđòichiếmhơn95%trênnợquáhạn.Tìnhhìnhnàychothấychấtlượngtíndụngtrongcácngânhàngthươngmạiquốcdoanhnăm99làkhông tốt

1.2 Chitiếtvềtìnhhìnhtíndụngcủacácngân hàng thương mại quốc doanh

1.2.1 Ngân hàng Côngthương

VốnhuyđộngcủaNgânhàngCôngthươngngàycàngmộttăng,từ140tỷđồngtrongnăm96lên253tỷđồngtrongnăm99,tăngkhoảng1,8lần.Tuynhiêndong ươ øi dânchưaquenvớiviệcmuakỳphiếuởngânhàng,họsợngânhàngđỗvỡsẽmấttiền;thêmvàođó,lãisuấttiềngởithanhtoáncònthấpnênvốnhuyđộngtronghainăm96–

97khôngđủsovớinhucầuđầutưtíndụng Dođó,ngânhàngphảisửdụngvốnđiềuhòatừTrungương.Sangnăm98,ngânhàngcóthuậnlợinhiềuhơn.Ngườidânquendầngởitiềnvàoquỹtiếtkiệm,họtintưởngvàokỳphiếucóthưởngcủangânhàng.Bởivìthựctếđãcónhiềungườitrúngt h ư ơ û n g vànhậnthưởng.NgânhàngCôngthươngtranhthủtạouytínđểcáctổchức kinhtếsẳnsànggởitiềnvàođểsửdụngséc,kỳphiếugiaodịch.Từđó,ngân hàngtừngbướcđạt được mục tiêu cân đối tạichổ, giảm dần việcnhận điều

Luận văntốtnghiệp–Trang28

hòatừTrungương,gópphầnthựchiệntiếtkiệmchiphílưuthông,tránhđưat i e à n vàolưuthôngquánhiều, qua đó, tạo thêm lợi nhuận

Bảng 7_Tình hình tín dụng ở Ngân hàng Công thương năm 1996–1999

99tăngtừ194tỷđồng(năm96)lên363tỷđồng(năm99),tăng1,9lần.Trongnăm97,kháchhàngcủangânhànggồmcó:23doanhnghiệpNhànước,76doanhnghiệpn g o a ø

i quốcdoanh,8.651tưdoanhvàcáthể.NgânhàngCôngthươngchovayn g a é n hạnlàchủyếu Năm96,chovayngắnhạnchiếm98%.Từnăm97đếnnay,đểthựchiệnchủtrươngcủanhànướclàđầutưvàocơsởhạtầngvậtchất,ngânhàngtăngtốcđộchovaytrung–dàihạnvớitỷtrọngbìnhquân20%trêntổng dư nợ

Hiệusuấtsửdụng vốncóxuhướnggiảmtừmức167%(năm97)xuống144%

(năm99).Nguyênnhânlàdovốnhuyđộngtronghainăm98và99tăngn h i e à u (phântíchởphầntrên).Trongnăm99,hiệusuấtsửdụngvốncủaNgân

thương mại quốcdoanh trên địa bàn (257%)

1.2.2 Ngân hàng Nông nghiệp vàPháttriểnNôngthôn

Tổngvốnhuyđộngtrongnăm99là321tỷđồng,tăng1,6lầnsovớinăm

96.Tuynhiên,sovớinăm98thìlạigiảm13tỷđồng,tỷlệgiảm–

4%.Nếutheođ ị n h hướngkếhoạchđiềuchỉnhcủaTrungươngthìkhôngđạtkếhoạchTrungươnggiao.Trongnăm

99,dotìnhhìnhhuyđộngtráiphiếutrảlãitrướccủaNgânhàngĐầutư,côngtráixâydựngtổquốccủaKhobạcNhànước,dịchvụtiếtkiệmcủaBưuđiệnn ê na û n h hư ơ û n g khálớnđ ế

n t o ác độ tăngtrưởngcủaN ga ân h a ø n g Nôngnghiệp.Nhấtlàởnhữngthờiđiểmgiảmlãisuấtliêntụcthìnguồnvốn huyđộnggiảmmạnh.KhunglãisuấthuyđộngcủaNgânhàngNôngnghiệpthấphơnmộtsốngânhàngthươngmạiquốcdoanh kháctrênđịabàn

ơ ï n g c h o v a y c h u û y e á u c u û a NgânhàngN o â n g nghiệplàdoanhnghiệpnhànướcvàhộsảnxuất.Đốivớihộsảnxuất,ngânhàngchovay

Luận văntốtnghiệp–Trang 30

đểtrangtrãivậttư,chiphítrồngtrọt,chănnuôinhư:vậtgiống,phânbón,thuốct r ư ø sâu,thủylợiphí, công làmđất,con giống,thứcăngia súc,thuốcthúy,… Tronglĩnh vựctiểàuthủcông nghiệp vàthươngnghiệp,ngânhàngcho các hộsảnxuấtvayđểtrảtiềnmuanguyênnhiênvậtliệu,côngcụlaođộngnhỏ,tiềnthuêcông

DoanhsốchovaydoanhnghiệpNhànướcnăm99là1.479tỷđồng,chiếm71,4%trêndoanhsốchovay,dưnợlà408tỷđồng.Chủyếutậptrungđầutư vàocácngànhsảnxuấtnôngnghiệpnhư:kinhdoanhxuấtkhẩu,chếbiếnlươngthực,nôngsản,dựtrữvậttưphụcvụsảnxuất.Nétnổibậttrongtrongcôngtáctíndụngnăm99vẫnlàcôngtácchovaythumualươngthựcxuấtkhẩuv a ø t a ï m t r ư õ Gópp h a à n x u a á t khẩu

640.014tấngạo.Trongchovayngắnhạnhộsảnxuấtvẫntậptrungđểđầutưsảnxuấtlúa,câymía,chănnuôi,chămsócvườn,…

Vềcơcấudưnợhộsảnxuấtthìvốntrunghạnchiếmkhoảng21%.Trongt o å n g d ư n ơ ï thì

d ư n ơ ï ngắnh a ï n

chiếmkhoảng86%-90%.Điềunàychothấyngânhàngnôngnghiệpchovayngắnhạnlàchủyếu.Dưnợtrung–

dàihạnchiếmtỷtrọngthấpchưađápứngđ ươ ïc nhucầuvốntrongdân.Tuynhiên,hiệnnayngânhàngnôngnghiệpCầnthơchútrọngchuyểnnhanhđầutưlồngghépvàocácchươngtrìnhdựánpháttriểnKT-

XHnhưcácchươngtrìnhdựántrunghạnđiệnnôngthôn,cảitạoxâydựngnhàởnôngthôn,dựánvệsinhmôitrường,dựánnuôivịtsiêutrứng,đường giaothông nông thôn,…Hiệusuấtsửdụngvốncóxuhướngtăngtừmức198%(năm96)lên320%

(năm99).NguyênnhânlàdoNgânhàngNôngnghiệpmởrộngtíndụng,đặcb i e ä t làcáckhoảnchovaytrung–

dàihạnbaogồmchovaycảitạovườntạp,xâydựngbờđêchốnglũ,xâydựngđườngg

Luận văntốtnghiệp–Trang 30

iaothôngnôngthôn,tôntạonềnnhà,…

Trongnăm99,hiệusuấtsửdụngvốncủaNgânhàngNôngnghiệp(320%)lớn

dưtiềngởitiếtkiệmthấphơnsốdưtiềngởithanhtoánvàcóxuhướnggiảmvềtỷtrọng.Trongkhiđó, kháchhàngchủyếucủangânhànglàcácđơnvịxâylắp,cósốdưtiềngởithấp.Điềuđódẫnđếnhaivấnđề:khôngcânđối

vớinhucầuthựctếchocôngtácxâydựngcơ bảnvàviệcthanh toánnợvaykhókhăn

Trongnăm97,cómột

sốdoanhnghiệptưnhânvàcôngtytráchnhiệmhữuhạnđãtừngcó quanhệvớicác ngânhàngkhác, nhưngdocóvấnđềvới cácngânhàngnênchuyểnsangđặtmốiquanhệtíndụngvới NgânhàngĐầutư.Phầnlớn,nhữngkháchhàngnàylàmănkhônghiệuquả,đầutưvàonhữngdựánkhôngkhảthi,tìnhhìnhtàichínhy e á u k e ù m Khin ơ

ï đếnhạn,kháchhàngkhôngcókhảnăngtrảnợ,buộclòngngânhàngphảitiếnhànhphátmãitàisảnthếchấp.T u y n h i e â n , t ì n h hìnht h u h o à i n ơ ï r a á t k h o ù khăn,p h a û i

c h ơ ø tòaa ù n g i a û i

quyết,cókhi kéo dài 2 – 3 năm Donhậnđịnhchovaycácdoanhnghiệptưnhânvàcôngtytráchnhiệmhữuhạngặpnhiềurủiro,nênngânhànggiảmdầndưnợđốivớinhữngđơnvịthuộc hai loại hìnhnày.

Mặcdù,NgânhàngĐầutưgiảmchovayđốivớidoanhnghiệptưnhânvàcông tytráchnhiệmhữuhạnnhưngsốdưnợvẫntăngliêntụctừ138tỷđồngnăm96lên353tỷđồngnăm99,tăng 2,6lần.Ngânhàngtậptrung đầutưtíndụngvàoloạihìnhdoanhnghiệpnhànướcvớicácdựáncósốvốnlớnvàthờigiankéodài.Trongbanăm96–

98,NgânhàngĐầutưlàngườicấpphátvốnchủy e á u chocácd ư ï a ù n GạchT u y n e l , Nhàmáyđ ư ơ ø n g Phụnghiệp,nhàmáyđườngVịthanh,NhàmáysảnxuấtBaobìPP2.Dưnợtrung–dàihạncủaNgânhàng Đầu tưchiếmkhoảng 40% tổng dư nợ

Hiệusuấtsửdụngvốncóxuhướngtăngtừmức151%(năm96)lên260%

(năm99).Nguyênnhânlàdodưnợcủangânhàngtăngnhanhvàtậptrungvàocácdựántrung–

dàihạn.Trongnăm99,hiệusuấtsửdụngvốncủaNgânhàngĐầutư(260%)tươngđươngvớihiệusuấtchungcủakhốingânhàngthươngmạiquốc doanh trên địa bàn(257%)

1.2.4 Ngân hàng Ngoại thương

Bảng 10_Tình hình tín dụng ở Ngân hàng Ngoại thương năm 1996–1999

Vốnhuyđộn gcu ûaN ga ân hàng N goại t hươn gt ăn g li ên t ụct ừ66t ỷđồng năm96lên189tỷđồngnăm99,tăng2,9lần.Tuynhiên,tỷlệvốnhuyđộngtrênd ư nợcủaNgânhàngNgoạithươngrấtthấp;Cụthểnhưsau:năm96:16%;năm97:27%;

đó,tỷtrọngvốnhuyđộngtrêndưnợtrongkhốingânhàngthươngmạiquốcdoanhnăm96–99chiếmkhoảng40% -

44%.NgânhàngNgoạithươngmuốncóđủvốnđểđápứngnhucầuchoxãh o ä i t h ìphảid ư ï a vàovốncủaNgânhàngTrungươngcungcấp.Nhưvậy,NgânhàngNgoạithươngCầnthơhuyđộngkhôngphụthuộcnhiềuvàonguồnvốn bênngoàimàlàdoNgânhàngNgoạithươngViệtnamtàitrợ.Hiệnnay,đểnângcaonguồnvốn huyđộnggóp phầngiatăngnguồnvốnnhằmđẩynhanhcôngtácchovay,NgânhàngNgoạithươngCầnthơđãpháthànhkỳphiếuvàt a ä p trungvốnnhànrỗicủacôngchúngthôngquahình thức tiếtkiệm

DưnợcủaNgânhàngNgoạithươngtăngliêntụcquacácnămtừ402tỷđồng năm96lên569tỷđồngnăm99,tăng1,4lần.TốcđộtăngdưnợcủaNgânhàngNgoạithươngchậmhơnsovớibangânhàng cònlại.Trongđó,chovayngắnhạnchiếmkhoảng90

%trêntổngdưnợ.Ngânhàngchủyếuchovaytậptrung thu mua, chếbiếnhàngnôngthủyhảisản xuấtkhẩu

Hiệusuấtsửdụngvốncóxuhướnggiảmliêntụctừmức616%

(năm96)xuống301%

(năm99).Nguyênnhânlàdovốnhuyđộngtăngnhanh,đặcbiệtlàvốnhuyđộngthôngquahìnhthứctiếtkiệm.Trongnăm99,hiệusuấtsửdụngv o á n củaNgânhàngNgoạithương(301%)caohơnnhiềusovớihiệusuấtchungcủa khối ngân hàng thươngmạiquốc doanh trên địa bàn (257%)

1.3.Nhữngtồntạitronghoạtđộngtíndụngcủacácngânhàngthươngmạiquốc

doanh

Tìnhhìnhkháphổbiếnhiệnnaylàmộtbộphậnvốncủangânhàngđầutưvàocácdoanhnghiệp,chủyếulàcácdoanh nghiệpnhànướcđãthoátlyk h o û i tầmkiểmsoátcủacácngânhàngthươngmạiquốcdoanh,phầnvốntín

dụngngânhàngbiếnthànhtíndụngthươngmại,tìnhtrạngmuabánchịu,muabángốiđầulẫnnhauđangpháttriểnmạnh.Nhiềudoanhnghiệpcoiđól à phươngthứckinhdoanhchủyếuchosựtồntạivàpháttriểncủamình.Điềunàyt h e å h i e ä n q u a côngnợphảithu– phảitrảcủacácdoanhnghiệpngày càngtănglên.

Tìnhhìnhcácdoanhnghiệpkinhdoanhlươngthựcgặpnhiềukhókhănvềthịtrườngvàgiácảtiêuthụsảnphẩm,vốntựcóthấp,luânchuyểnvốnchậm,h i e ä u quảkhôngcao.Điềuđóảnhhưởngđếnluânchuyểnvốntíndụng:mộtsốdoanhnghiệpphảigiahạnnợ

Tốcđộtăngtrưởngdưnợhộsảnxuấtcònchậm,mộtsốngânhàngchưachủđộngmởrộngđốitượng đầu tư; tìm kiếm, thu hút khách hàng

Hiệnnay,tạicácngânhàngthươngmạiquốcdoanhcònhàngtrămtỷđồngnợđóngbăngkhôngthuhồiđượctậptrungởmộtsốdoanhnghiệpnhànướcvàhộnôngdânnhư:CôngtyXuấtNhậpkhẩuTổnghợpCầnthơ,CôngtyXâydựngvàPháttriểnnhà,CôngtyKhaithácThủysảnXuấtNhậpkhẩu,CôngtyLươngthựcTỉnhCầnthơ,CôngtyNôngSúcsảnXuấtNhậpkhẩu(Cataco),CôngtySảnxuấtKinhdoanhVậtliệuXâydựng(Sadico).Hầuhếtcáckhoảnnợcủacácdoanhnghiệpnóitrênđềuphátsinhtừnhữngnămtrước(90–

96),đếnnaymộtsốdoanhnghiệpđãănnênlàmranhưngvẫnchâyỳtrongtrảnợngânhàng

Côngtácchovayởcácngânhàngchậmvớitâmlýthậntrọng,longại,đôikhi co cụm

Trongnăm98,đầutưtíndụngtậptrungnhiềuvàocácdựántheokếhoạchnhànướcđãđượcphêduyệttrongnăm97.Trongkhiđó,đasốcácdựánkhixây dựngluậnchứngkỹthuậtđểtrìnhChínhphủphêduyệtchưalườnghếtc a ù c yếutốtácđộng,ảnhhưởngđếndựán.Dođókhiđivàothicôngthựctếcónhiềuvấnđềphátsinhphảiđiềuchỉnh tổngdựtoánlạinhiềulần

Hạnchếcủanguồnvốnngânsáchlàmchotìnhhìnhthanhtoánkhốilượngxâydựngcơbảnhoànthànhcủacácđơn v ị xâylắpchậmtrể,dođó,ảnhhưởng lớnđếnviệcthunợvốnvayvàlãicủacácngânhàng.

NgânhàngnhậnthườngxuyênvốnđiềuhoàtừNgânhàngTrungươngnênđ o â i khicònchủquantronghuyđộng;vàchỉmởrộngnguồnvốntíndụngkhicó điềukiệnvàcơhộitốt

Chấtlượngtíndụngvẫncòntìnhtrạngnợquáhạnchiếmtỷtrọnglớntrongtổngdưnợ.Nợquáhạntrêndưnợkhoản6,4%.Tuynhiên,consốnàychỉtrênsổsách,thựctếsẽlớnhơnnhiều,đólàchưatínhđếncáckhoảnkhoanhn ơ ï , giảnnợ,nợchuyển sangtàikhoảnphảithu,…

trênhàngtrămtỷđồng.Thựcchấtkhảnăngthuhồinhữngkhoảnnợnàyrấtchậm.Điềunàygâykhókhănrấtlớnchohoạtđộngởcácngân hàng thương mại quốcdoanh

2 PHÂNTÍCHTHỰCTRẠNGRỦIROTÍNDỤNGTẠICÁCNGÂNHÀNG

THƯƠNG MẠI QUỐC DOANH TỈNH CẦN THƠ

2.1 Hiện tượng nợ quá hạn có xu hướng gia tăng

Bảng 11_ Phân tích chung tìnhhình nợ quá hạn trong các NHTMQD96-99