Một Số Báo Cáo PhụTrợTrongQuyTrìnhKếToán...23CHƯƠNG2:THỰC TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ 2.2.. NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN Trướckhiđisâuphântíchcácchutrìnhtronghệthống,c
Trang 1BỘ GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO ĐẠIHỌCQUỐCGIATHÀNHPHỐHỒCHÍMINH
TạiCácCôngTyThươngMạiCóNhiềuĐơnVịThànhViên
LUẬNÁN THẠC SỸ KHOA HỌC KINH TẾ
Trang 2L
Ê Q UỐC B ÌNH
XâyDựng HệThốngThôngTin&LậpBáoCáoTàiChính TạiCácCôngTyThươngMạiCóNhiềuĐơnVịThànhViên
Chuyênngành:KếToánTàiVụ&PhânTíchHoạtĐộngKinhTế
LUẬNÁN THẠC SỸ KHOA HỌC KINH TẾ
Ngườihướngdẫnkhoahọc:TIẾNSĨLÊNGỌCTÁNH
Trang 3LỜI ØIC C ÁM A ÙMƠN ƠN
Trướchết,TôixinchânthànhcámơnquýthầycôKhoaKếtoán–
KiểmToánTrườngĐạihọcKinhtếThànhphốHồChíMinhđãgiúpđỡtôihoànthànhbảnluậnán này.Đặc biệtxinchânthành cámơnTiến sĩLêNgọc Tánh –
Ngườit ha ày
giáo,Ngườihướngdẫnkhoahọc-đãnhiệttìnhhướngdẫn,sữachữabảnluậnánđểđiđếnhoàn thiện như ngàyhôm nay
Xinchânthànhcámơntấtcảcácbạnbè,đồngnghiệpđãcùngtôitraođổi,thảol u a ä n , giảiquyếtcácvấnđềkhókhăntrongquátrìnhxâydựngluậnán,đãcungcấpchotôinhữngtàiliệuquýgiáđểtôic o ù đ i e à u k i e ä n nghiêncứu,chắclọcnhữngkiếnthứccầnthiếtkhithựchiệnbảnluậnánnày
Xinchânthànhcámơntấtcảcácthànhviêntronggiađìnhđãtạomọiđiềukiệnthuậnlợivềmọimặtđểtôichútâmvàocôngviệcnghiêncứutrongthờigianqua đ o à n g thờic u õ n g đ a õ đ o ä n g viênr a á t l ơ ù n chotôivượtquacáckhókhănthửthách trong quátrình làm việc
Bảnluậnánnàychắcchắnsẽcònnhiềuthiếusótcũngnhưnhiềuvấnđềcầnphảinghiêncứu,thảoluậnthêm.Dođó,tôixinchânthànhcámơnnhữngýkiếnđ o ù n g gópquýbáucóliênquanđếnđềtàinghiêncứuđểtôicóthểhoànthiệnhơn nữabảnluậnánnàycũngnhưnângcaotínhhiệnthựccủanókhivậndụngvào thực tiễn
Mộtlầnnữaxinchânthànhcámơnvàkínhchúctấtcảmọingườidồidàosứckhỏe.Trântrọngkínhchào
Trang 4MỤC ÏCL L ỤC U ÏC
MỞ ĐẦU 1
1 Sự Cần Thiết Nghiên Cứu Đề Tài 1
2 Mục Đích Nghiên Cứu Của Luận Aùn 2
3 Phương Pháp Nghiên Cứu 3
4 Bố Cục Của Luận Aùn 3
CHƯƠNG1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN VÀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNHERROR! BOOKMARK NOT 1.1 K ẾTOÁNVÀQUY TRÌNH KẾTOÁN 4
1.1.1 Chứng TừBanĐầu: 4
1.1.2 Ghi NhậtKý 5
1.1.3 Ghi Sổ Cái 5
1.1.4 ThựcHiệnCácBútToánĐiềuChỉnh Cuối Kỳ: 5
1.1.5 Khóa Sổ 6
1.2 H Ệ THỐNGTHÔNGTIN KẾ TOÁN 6
1.2.1 Nguyên Tắc Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Kế Toán 7
1.2.2 ChuTrìnhDoanhThu 8
1.2.3 ChuTrìnhChiPhí 12
1.2.4 ChuTrìnhChuyểnĐổi 13
1.2.5 ChuTrìnhTàiChính 16
1.3 G HICHÉPKẾ TOÁNTRONG HỆTHỐNGTHÔNGTINKẾTOÁN 17
1.3.1 HồSơGhiNhậnCácBútToánTrongQuáTrìnhHạchToán 17
1.3.2 PhươngPhápHạch ToánTrongĐiềuKiệnCóSử DụngCác Hệ Thống Ưùng Dụng 18
1.4 B ÁOCÁO TÀI CHÍNH 20
1.4.1 Nguyên Tắc LậpBáo Cáo Tài Chính 21
1.4.2 Phương Pháp Lập Báo Cáo Tài Chính 22
Trang 51.4.3 Một Số Báo Cáo PhụTrợTrongQuyTrìnhKếToán 23
CHƯƠNG2:THỰC TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ
2.2 T HỰCTRANGHỆTHỐNGTHÔNGTIN KẾTOÁNỞ CÁCCÔNG TY
THƯƠNG MẠI CÓNHIỀUĐƠN VỊ THÀNHVIÊN 25
2.2.1 Đặc Điểm Chung 25
2.2.2 PhânTíchCácƯuNhượcĐiểm Của Hệ Thống Thông
TinKếToánThườngĐượcSửDụngƠûCácCôngTyThươngMạiCóNhiềuĐơnVịThànhViênHiệnNay 27
3.1. M ỤCTIÊUVÀ PHƯƠNG HƯỚNGHOÀNTHIỆNHỆTHỐNGTHÔNGTIN
KẾ TOÁN , LẬPBÁOCÁOTÀI CHÍNHVÀBÁOCÁOQUẢN TRỊ 35
3.1.1 Mục Tiêu 35
3.1.2 Phương Hướng Hoàn Thiện HệThốngThôngTinKếToán
Và Lập Báo Cáo Tài Chính, Báo Cáo Quản Trị 36
3.2. B ÁOCÁO TÀI CHÍNHVÀBÁO CÁOQUẢN TRỊCỦACÁCCÔNG TY
THƯƠNG MẠI CÓNHIỀUĐƠN VỊ THÀNHVIÊN 37
3.2.1 BáoCáo Tài Chính TheoQuyếtĐịnh1141TC/QĐ/CĐKT 37
3.2.2 MộtSốBáoCáoQuảnTrị 41
Trang 63.3. X ÂYDỰNG HỆ THỐNGTHÔNGTIN KẾ TOÁNCỦACÁCCÔNG TY
THƯƠNG MẠI CÓNHIỀUĐƠN VỊ THÀNHVIÊN 52
3.3.1 TạoLậpHệThốngThôngTinKế Toán 52
3.3.2 Hồ SơCập Nhật Thông Tin CủaHệ Thống 54
3.3.3 Một Số Hoạt Động Quan Trọng Của Hệ Thống Thông Tin KếToán 54
KẾT LUẬN 57
PHỤ LỤC1:SƠ ĐỒCÁC CHU TRÌNH, HỒ SƠ HỆ THỐNG THÔNGTIN KẾ TOÁN, BÁO CÁO TÀI CHÍNH THEO QUYẾT ĐỊNH 1141 TC/QĐ/CĐKT NGÀY 01/11/1995 58
PHỤLỤC2:MỘTSỐBÁOCÁOQUẢNTRỊ 93
Bảng28:Thựchiệncácbút toánhợpnhất 93
Bảng29:Mộtsốbáocáotài chính theo hiệngiá 97
Bảng30:Báoc a ù o tổnghợp doanhthutừngày Đến ngày 103
Bảng31:Biểuđồphân tích doanh thu trên quy mô toàn c.ty 105
Bảng32:Biểuđồphântíchtheoquymômỗiđơnvịthànhviên hoặc toàn công ty 106
Bảng33:Cơcấudoanhthutheosảnphẩm chủ lực của công ty (ĐVTV) từngày Đến ngày 107
Bảng34:Bảngcânđối dự trữ-tiêu thụ sản phẩmacủa đơn vị xyz 108
Bảng35:Phântíchnhucầuvàkhảnăngthanh toán 109
Bảng36:Báoc a ù o tìnhhình thực hiện dự toán thu nhập đến ngày 111
Bảng37:Báocáotìnhhình thực hiện dự toán doanh thu đến ngày
113
TÀI LIỆUTHAM KHẢO 114
Trang 71
MỞĐẦU
1 SỰ CẦN THIẾT NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Sauhơn10nămthựchiện đổimớiquảnlýnền kinhtếquốc dân, môitrườnghoạtđộngcủacácDoanhnghiệpViệtNamđãcónhữngchuyểnbiếnmới,đặcthùmới.Vìvậy,hệthốngthôngtinkếtoáncủadoanhnghiệpcũngphảicónhữngchuyểnbiếnthíchhợpvớitìnhhìnhthựctiễn.Mốiquanhệđóthểhiệnrõnétquanhữngđiểm cơbảnsauđây:
Sựpháttriểncủanềnkinhtế,sựđadạnghóahìnhthứcsởhữuđãdẫnđếnsựcạnhtranhgaygắttrongkinhdoanh.Do đóđòihỏi phải xâydựngmộthệ thốngthôngtintốtnhằmđápứngkịpthờinhucầuquảntrịcủacáccấpbậcquảnlýtrongdoanhnghiệpnóichungvàcácCôngtythương mại nói riêng
CùngvớiviệcmởcửavàhộinhậpvàoASEAN,AFTA,ASEM vàsắptớilàWTO,cácdoanhnghiệpViệtNamđã,đangvàsẽtiếptụcđốidiệnvớicáckháiniệmmới,đólà:Kháchhàng,SựcạnhtranhvàSựthayđổi.Dođóđòihỏidoanhnghiệpphảikịpthờicónhữngphươngánhợplýnhằmđiềuchỉnhcáchoạtđộngchophùhợpvớicácnộidungnêutrên.Muốnlàmđượcviệcđ o ù , doanhnghiệpphảixâydựng được mộthệthống thôngtinkếtoántốt
Sự pháttriểncủatrìnhđộKhoa học kỹ thuật thế giớiđãtạođượcrấtnhiềucơhộichocácdoanhnghiệptrongviệcnângcaotrìnhđộquảnlýcủamình.Vấnđềcònlạilàởchỗdoanhnghiệpsẽvậndụngnhưthếnàocácthànhtựuđóvào việcxây dựng hệ thống thôngtin kế toán tại doanhnghiệp
Nhữngưuđãivềcơchếquảnlýđối vớicácdoanhnghiệpNhànướcngàycàngmấtđi,thayvàođólàviệctựdohóakinhdoanh.Dođó,doanhnghiệpmuốnpháttriểntốt,tạođượclợithếtrongkinhdoanh,tạođượcniềmtinchocác đ o á i tác,c h o kháchh a ø n g thìphảixâydựngđượchệthốngbáocáotàichínhtheođúngcácchuẩnmựckếtoán,từđó nângcaođộtincậyvềtìnhhìnhtài chính doanhnghiệp
Cơcấunguồnvốnkinhdoanhcủamộtdoanhnghiệpđãkhôngcònđơnthuầnnhưtrướcđâychỉlànguồnvốndonhànướccấppháthoặcdomộtchủđầutưcung ư ù n g T r o n
g t h ơ ø i g i a n s a é p t ơ ù i , v ơ ù i sựh ì n h t h a ø n h v a ø phátt r i e å n c u û a t h ị trườngchứngkhoánViệtNam,nguồnvốnkinhdoanhcủadoanhnghiệpsẽhe át s ứ c
vốnngânsáchcấp,vốnchiếmdụng,vốntíndụngthươngmại màcòncóthểlàtráiphiếu,cổphiếu.Tuynhiên,đểlàm
Trang 8đượcviệcđó,doanhnghiệpphảiđápứngđượcmộtsốchuẩnmựcnhấtđịnhtrongđóđiềuđầutiênvàcơbảnnhấtlàphảicóhệthốngbáocáotàichínhlànhmạnh,trungthựcvàtạođượcniềmtin cho các khách hàng và nhà đầutưtiềmnăng.
Hiệnnaydoanhnghiệpphảitựlập,tựcôngbốvàtựchịutráchnhiệmvềcácsốliệutrongcácbáocáotàichính.Dođó,chứcnăng,nhiệmvụcủacácnhàquảntrịcấpcaotrongdoanhnghiệpsẽngàycàngnặngnềhơn.Điềunàyđòih o û i sựphâncôngrõràngtrongtừngcấpquảnlývàbắtbuộcphảixâydựngmộthệthốngchuẩnmựccụthểđểcóthểkếtnốicácbáocáochitiếtthànhbáo cáo tổng thể của toàndoanhnghiệp
Tấtcảcácvấnđềnêutrênđòihỏidoanhnghiệpphảixâydựnghệthốngthôngtink e á t
o a ù n v a ø l a ä p b a ù o c a ù o t a ø i c h í n h mộtc a ù c h h o a ø n c h ỉ n hđ e åđápư ù n g đ ư ơ ï cnhữngyêucầucủanhiềuđốitượng sử dụng khác nhau
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
Việc nghiên cứu của luận án nhằmvàocácmụctiêuchínhyếusau đây:
Xemxétcácnguyêntắc,phươngphápcơbảntrongxâydựnghệthốngthôngt i n kếtoánvàlậpbáocáotàichínhcủacácCôngtythươngmạicónhiềuđơnvịthànhviên
Phântích,đánhgiá thựctrạngxâydựnghệthốngthôngtinkếtoánvàlậpbáocáotàichínhtạicácCôngtyThươngmạicónhiềuđơnvịthànhviêntrênđịabànThànhphốHồChíMinhhiệnnay
Phântí chcác ưuk huy ết điểmcủa quá trìnhlậpbáocá ot ài chí nh của cá
c Côngtytrongthờigianvừaqua
Đềxuấtphươngpháplậpbáo cáo tàichínhtạicáccôngtythươngmạicón h i e à u đơnvịthànhviên
Đềxuấtphươngpháplậpvàkhaithácmộtsốbáocáoquảntrịđểnângcaovaitròcủakếtoántronggiaiđoạnhiệnnay
Đềxuấtcácgiảiphápxâydựnghệthốngthôngtinkếtoántrêncơsởlýluậnsẵncóvàphươngpháplậpbáocáotàichính,báocáoquảntrịtạicáccôngtythương mạicónhiề
u đơn vị thành viên
Trang 93 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trongquátrìnhnghiêncứuđểxâydựngluậnán,chúngtôidựatrênrấtnhiềuphương pháp khác nhau, trongđóchủyếulà:
Phươngphápnghiêncứuchủyếuđượcsửdụnglàphươngphápbiệnchứngduyvật
Vậndụngnguyêntắctoàndiệnđểxem xéttoànbộhệthốngthôngtinkếtoántrongcácCôngtyThươngmạicónhiềuđơnvịthànhviên,khôngtáchrờikhâunàyvớikhâukháctrongquátrìnhphântíchhệthống
Vậndụngnguyêntắchệthốngđểxemxétcácnhântốcấuthànhhệthốngthôngtinkếtoán,sựtácđộng,ảnhhưởnggiữahệthốngthôngtinkếtoánvớicác hệ thốngthông tin kháctrongtoànbộdoanhnghiệp
Vậndụngnguyêntắcpháttriểnđể xemxétvấnđềtheoxuhướngchuyểnđộngtừthấpđếncao,từđơngiảnđếnphứctạp,từnhữngnềntảnglýluậncơbảnđếnsựbiếnchuyểnlinh hoạtchophùhợpvới thực tiển
Bêncạnhđólàmộtsốphươngphápkhácnhư:phươngpháplịchsửvàlogic;phươngphápcụthểvàtrừutượng;
phươngphápdiễngiảivàquynạp;phươngphápphântíchvàtổnghợp; phương pháp
so sánh và đối chiếu
Chương2:
ThựctrạnghệthốngthôngtinvàlậpbáocáotàichínhcủacácCôn
g tyThương mại có nhiều đơn vị thành viên
Chương3:
Trang 10Địnhhướngxâydựnghệthốngt h o â n g t i n v a ø lậpb a ù o c a ù o t a ø i chính tại các Công ty Thương mạicónhiềuđơnvịthànhviên.
Kết luận
Phụ lục
Tàiliệutham khảo
Trang 11CHƯƠNGI CơSởLýLuậnVềXâydựng HệThốngThôngTin&LậpBáoCáoTàiChính
Trongcácphầntrìnhbàydướiđây,chúngtôiđisâuvềcơsởlýluậntrongquátrìnhxâydựnghệthốngthôngtinkếtoánvàlậpbáocáotàichính.Việctrìnhbày sẽđược thực hiệntheocáctrìnhtựsauđây:
Trìnhbàyvềkháiniệmkếtoánvàquytrìnhkếtoántạimộtdoanhnghiệpnóichung và các công ty thương mạicónhiềuđơnvịthành viênnóiriêng
Từbảnchất,nộidung,phươngphápvàquytrìnhcủacôngtáckếtoán,chúngtôiđisâuphântíchcácchutrìnhkếtoán,cáchệthốngtrongmỗichutrìnhvàca ùc hồsơcóliênquanđểcôngtáckếtoáncóthểthựchiệnnhanhchóng,ítsai sót và đáp ứngđược các yêu cầu đặt ra
Trêncơsởhệthốngthôngtinchuẩn,chúngtôisẽnghiêncứuviệcthựchiệnhạchtoánkếtoántừviệckhaitháchệthống,lậpcácSổchitiết,nhậtkýSổc a ù i vàlậpbáocáotàichính
1.1.KẾ TOÁN VÀ QUY TRÌNH KẾ TOÁN
Hoạt động sảnxuấtkinh doanh củadoanhnghiệpđòi hỏiphảihìnhthànhmộtbộm a ù y kếtoánhoànchỉnh,nhằmghichép,tậphợp,phânloạicácnghiệpvụkinhtếphátsinh.Quátrìnhđóđượcbắt đầutừviệccáclậpchứngtừ banđầu,đốichiếu,kiểmtra chođếnkhihoànthànhcácbáocáotàichínhđịnhkỳtrêncơsởthựchiệnvàphốihợpcácphươngpháp,nguyêntắckếtoánđượcchấpnhận.Như vậy,chúngtacóthểthấyrằngcácyếutốcấuthànhtrongcôngtáckếtoánthườngbaogồm:(1)Hệthốngchứngtừbanđầu;(2)Ghinhậtký;(3)GhiSổcái;(4)Thực hiện cácbúttoánđiềuchỉnhvàocuốikỳkế toán; (5) Khóa sổ
1.1.1 CHỨNG TỪ BAN ĐẦU:
Chứngtừbanđầulàhồsơmangtínhchấtpháplýđểquyếtđịnhđếnviệchạchtoán,phânloạicũngnhưlàcơsởđể giảiquyếtcáctranhchấpphátsinh(nếucó)
Chứngt ư øb an đ ầ u cót he å làphiếuthu,phiếuchi,ph i e áu x u ấ t nhậpkh o, ho à sơquyếttoán Chứngtừbanđầulàtàiliệukhôngthểthiếutrongquytrìnhkế
Trang 12toán,khôngcónóviệchạchtoánsẽk h o â n g t r u n g thựcvàkhôngkiểmchứngđược.
1.1.2 GHI NHẬT KÝ.
Trêncơsởcácchứngtừbanđầuđãđượckiểmtravàxửlý,kếtoánthựchiệnviệcghicácnghiệpvụkinhtếphátsinhvàonhậtkýchunghoặccóthểsửdụngthêmcácnhậtkýchuyêndùngchotừngloạinghiệpvụchủyếu.Đồngthời,kết o a ù n ghivàosổchitiếtchotừngđốitượngkếtoán.Quacôngđoạnnày,thôngtinkếtoánđượcchiatáchthànhcácluồngthôngtinkhácnhauvàđiđếnnhữngnơicầnthiết,đồngthờicũngcóthểcungcấpđượcphầnnàocácthôngtinđếncácnhàquảntrịtrongphạmvigiới hạn cho phép.Giaiđoạnnàycóýnghĩahếtsứcquantrọng,nólàđiểmđầutiênnhưngcũnglàđ i e å m quyếtđịnhđếnphầnlớnsựchínhxáccủacácbáocáotàichính.Khiđiểmkhởiđầunàybịsailệch,thôngtinsẽbịtruyềnđilệchhướng,phảnánhkhôngc h í n h xácnghiệpvụkinhtếphátsinh,từđóbáocáotàichínhsẽkhôngchínhxác,tạochonhàquảntrịkhôngđánhgiáđúngbảnchấtcủasựviệc,dođócóthểdẫnđếnnhữngsailầmnghiêm trọng khi ra quyết định
1.1.3 GHI SỔ CÁI.
Saukhiđãhoàntấtcôngtácghinhậtký,độngtáctiếptheosẽlàchuyểntừnhậtk y ù chungvàoSổcáitheonộidungnghiệpvụkinhtếphátsinh.Tùytheoquymôvề cácnghiệpvụkinhtếphátsinhmàSổcáicóthểđượcmởvớicấutrúcđơngiảnhoặchìnhthànhmộthệthốnghoànchỉnhtrongđócácSổcáiđượctậphợpđikèmvớicácSổchitiếtđểbổsungcácthôngtinchitiếtnhằmgiảithíchmộtcách rõ ràng, cụ thể, chính xáccác thông tin được cập nhật trên Sổ cái
1.1.4 THỰC HIỆN CÁC BÚT TOÁN ĐIỀU CHỈNH CUỐI KỲ:
Tronghoạtđộngthựctiễn,cónhữngnghiệpvụkinhtếphátsinhảnhhưởngđếnnhiềuchukỳkếtoánkhácnhaunhưviệctríchkhấuhaotàisảncốđịnh,phânbổc h i phí,dựtrùgiảmgiáhàngtồnkho Mặtkhác,trongmộtchukỳkếtoáncócácbúttoánđượchạchtoántrùnglắpnhưmuabánnộibộ,thanhtoánnộibộ cũngcầnthiếtphảicósựhiệuchỉnh
Vìvậy,kếtoánphảithựchiệncácbúttoánđiềuchỉnhvàocuốikỳkếtoán.Đâylàmộtcôngviệcrấtquantrọng,nótạochongườikếtoánxemxétlạicácbúttoánđãđượcghitrongkỳvàhiệuchỉnhcácbúttoánsai,nóđưacácluồngthôngtinchờxửlývàoquytrìnhkếtoántrongkỳcũngnhưchuẩnbịchokỳkếtoántiếptheo.Quađộngtácnày,cáckhoảnchiphísẽđượctínhđủhơn,cáckhoản
Trang 13Ghinhận Xửlý Báocáo xuất Kết
doanhthuđượcghinhậntrungthựchơn,lãilỗtrongkỳđượcphảnánhchínhxách ơ n Nóimộtcáchkhácđi,cácbáocáotàichínhcủadoanhnghiệpsẽđượcxâydựngmột
cáchlôgichơn,khoahọchơnvàđáng tin cậy hơn
1.1.5 KHÓA SỔ.
Khóasổlàmộtđộngtácđểrútratoànbộcácsốdưcuốikỳkếtoánlàmcơsởchosốdưđầukỳcủakỳkếtoántiếptheo.Khóasổ cũng là động tác sau cùngđểlậpracácbáocáotàichínhbắtbuộccủaphápluậthoặccácbáocáotàichínhkháctheoyêucầucủanhàquảntrịnhư:Bảngcânđốikếtoán,BáocáoKếtquảk i n h doanh,Báocáolưuchuyển tiền tệ
1.2 HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN
Khixétvềkháiniệmhệthống,chúngtacóđịnhnghĩa“Hệ thống là mộttậphợpcácthànhphầnphốihợpnhauđểhoànthànhmộtloạtcácmụctiêu”.Nhưvậy,x e ù t mộtcáchtổngquanvềkếtoánvàquitrìnhkếtoánđãnêutrên,chúngtacóthểthấ
y rằngquátrìnhkếtoán cũnglàmộthệthống hoàn chỉnh
Đisâuvàochitiếtcủahệthốngthôngtinkếtoán,chúngtacóđịnhnghĩa:“HệthốngthôngtinKếtoánlàtậphợpnhữngquátrìnhthuthập,phânloại,xửlý,t o å n g hợpcácnghiệpvụkinhtếphátsinhnhằmmụcđíchcungcấpnhững báocáotàichínhcầnthiết,chínhxácvàkịpthờiphụcvụ chonhữngđốitượngsửd u ï n g khác
nhau”.Nhưvậy,cóthể tómtắtquytrìnhkếtoán thành sơ đồ sau đây:
Dữliệuđầ
uvào
Đểhệthốngthôngtinkếtoáncóthểhoạtđộnghiệuquả,baogiờcũngcócáchệthốngconhỗtrợchocôngtácxửlýthôngtincủahệthốngchungdướidạngcácchu trình,trongđónổibậtcácchutrìnhsauđây:(1)Chutrìnhdoanhthu;(2)Chut r ì n h chiphí;(3)Chutrìnhchuyển đổi; (4) Chu trình tài chính
kỹthuậthiệnđại,phầnlớncácchutrìnhn e â u t r e â n đ e à u đ ư ơ ï c thựch i e ä n t h o â n g q u
a h e ä t h o á n g máytínhnốimạng.Dođó,trongphạmvigiớihạncủađềtàinghiêncứunày,chúngtôigiảđịnhrằngcácquitrìnhnêutrênđềuđượctiếnhànhbằngmáytínhthayvìbằngphươngphápthủcôngvốnđãtươngđốilạchậusovớihiệnnay.Mặtkhác,trongquátrìnhtrình bày,chúngtôi đặtramộtsốgiảđịnhnhưsau:
Trang 14 Chỉtậptrungchủyếuvàomộtsốchutrìnhchínhyếu,cáccótínhchấttươngtựnhưcácchutrìnhđượctrìnhbàysẽkhôngđượcđềcậpđến.Bởivìcóthểsuydiễnmộtcáchlôgictừcácchutrình chính yếu sang các chu trình nhỏ.
Hệthốngtàikhoảnkếtoán,chếđộsổkếtoán,chếđộchứngtừbanđầuvàphương
p h a ù p g h i s o å đ ư ơ ï c ápdụngtheoquyếtđịnhs o á 1 1 4 1 TC/QĐ/CĐKTngày01/11/95 của Bộ Tài chính
Quátrìnhluânchuyểnchứngtừbanđầu,sốlượngmỗiloạichứngtừ mặcnhiênđượcápdụng theo quy định
Sựkiểmtra,kếtnốigiữacáchồsơchitiết,hồsơtổnghợpvàkếtxuấtthànhbáocáotàichínhđượcthựchiệnbằngmộtchươngtrìnhtựđộnghóa.Chúngtôichỉđặtmốiquanhệkếtnốiđểhiểuđượcbảnchấtvấnđềchứkhôngđưaraphươngthứcthựchiệncácđộngtáckếtnốiđó.Bởivìđâylàcôngviệcc ủ a chuyênviêntinhọc vàtùythuộcvàophầnmềmđượcsửdụngkhilập trình
Vớicácgiảđịnhtrên,việcnghiêncứucủađềtàisẽtậptrungvàothiếtlậpcácchutrình, cáchồsơcầncótrongmỗichutrìnhvàsự liên kết giữa các hồ sơ đó
1.2.1 NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN
Trướckhiđisâuphântíchcácchutrìnhtronghệthống,chúngtacầnphảiquántriệt một số nguyên tắcsauđểcóthểxâydựnghệthốnghoànchỉnhvàhiệuquả:
Hệthốngphảicungcấpđượcthông tin chính xác, kịp thời
Hệthốngphảicóthểápdụng được trong thực tiễn
Hệ thống phải thỏa mãn được yêucầucủangườithamgiahệthống
Hệthốngphảiphùhợpvớiyêucầuthôngtincủadoanhnghiệpvàcóthểcảitạo,mởrộnghệthốngkhicần thiết
Hệthốngphảiđượcthaotácđơngiản,tiệnlợi,khôngđòihỏicaovềtrìnhđộcủacácchuyênviêntham gia hệ thống
Hệ thống phải được hoàn thành trong một thời gian nhất định
Hệthốngphảiđạtđượcsựtươngxứnggiữachiphíxâydựnghệthốngvàcácthànhquảdohệthốngmanglại
Trang 151.2.2 CHUTRÌNHDOANHTHU
Doanhthuthöôøngcoùmoâiquanheôñancheùovôùiraâtnhieăuhoátñoôngkhaùctrongdoanhnghieôpthođngquacaùcnghieôpvúkinhteâ,tuynhieđnnhìnchungchutrìnhd o a n h thuthöôøngbaogoăm:(1)Nhaônñaịthaøngcụakhaùch haøng,
(2)Giaohaønghoùahoaịcdòchvúchokhaùchhaøng,(3)Yeđucaăukhaùchhaøngthanhtoaùn,(4)Nhaôntieăn thanh toaùn
Trongtöøngtìnhhuoângcútheơ,caùcnghieôpvútređncoùtheơphaùtsinhcuøngluùchoaịcxenkeõvôùinhauhoaịcchưñônlẹtöøngnghieôpvúrieđngbieôt.Tuynhieđn,khixađydöïngheôthoâng,ngöôøitaxöûdúng4heôthoângöùngdúngkhaùcnhau:
(1)Heôthoângghinhaônñôn ñaịthaøng(orderentry system);
(2)Heôthoânggiaohaøng(shippingsystem);(3)Heôthoânglaôphoùañôn(Billingsystem);(4)Heôthoângthutieăn.Caùcheô t h oâ ng n aø y ñ ö ôï c lieđnkeâtnhösôñoẵûbạng1 (trang57)trongphú lúcñí nh keøm
1.2.2.1 Heô thoâng ghi nhaôn ñôn ñaịt haøng (order entry system)
Ñônñaịthaøngduøngñeơghinhaônyeđucaăucungcaâphaønghoùa,dòchvúcụadoanhnghieôptöøkhaùchhaønghoaịcñônvòthaønhvieđn.Ñônñaịthaøngcoùtheơlaøphieâuyeđuc a ă u cungöùnghaønghoùahoaịcnhöõnghôïpñoăngmuabaùnhaønghoùa.Ñeơghi nhaôncaùcthođngtinlieđnquanñeânñônñaịthaøng, thođng thöôøng coù hai hoă sô khaùc nhau:
1.2.2.1.1.Hoă sôtoơng hôïp
Ñađylaøhoăsôlöutröõnhöõngthođngtintoơngquaùtvaøítbieânñoôngveăkhaùchhaønghoaịcñônvòthaønhvieđn.Ñođikhichuùngcoùtheơthaỵoơinhöngchưmangtínhchaâthieôuchưnhhoaịcboơsungthođngtinveăcaùckhaùchhaøng hoaịcñônvòthaønhvieđn
Xuaâtphaùttöøt í n h ñaịcthuøñoù,hoăsôtoơnghôïpthöôøngbaogoămcaùcthođngtin:
Maõs o â khaùchhaøng( Ñ ô n v ò t h a ø n h vieđn):T h o đ n g t i n n a ø y ñeơgaĩnmoêikhaùchhaøngcụa doanhnghieôpvôùimoôtmaõ soârieđngbieôtvaøduy nhaât,quañoùñaơy nhanhtoâcñoôxöûlyùthođngtincuõngnhökhođngtáorasöïtruønglaĩptronglöutröõdöõlieôu
Caùcthođngtinlieđnquanñeânkhaùchhaøng:Duøngñeơlöutröõnhöõngthođngtinmangtínhphaùplyùcụakhaùchhaønghoaịcñônvòthaønhvieđnnhö:Teđn,ñòachư,s o â Ñaíngkyùkinhdoanh(hoaịcsoâCMND),ñieônthoái,fax(neâucoù) Ñađylaønhöõngthođngtintoơngquanveăkhaùchhaøngnhaỉmgiuùpchodoanhnghieôphìnhdung sôlöôïc veă ñoâi taùc cụamình trong quaùtrìnhtoơchöùcsạnxuaâtkinhdoanh
Trang 16 Cácthôngtinnhậnđịnhmộtcáchtổngquancủa doanh nghiệp về kháchhàngcủamình:Đâylànhữngthôngtinchophépđánhgiávềcácđốitácquaquátrìnhmua,bán,cungứnghànghóa,dịchvụ,khảnăngthanhtoáncủakháchhàng,mứcđộcôngnợcho phép, số dư thanh toán công nợ
Nhưvậy,vớimộthồsơtổnghợpnêutrên,kếtoáncóthểnhậnđịnhđượcvềcáckháchhàngcủadoanhnghiệpnhưkhảnăngthanhtoáncủakháchhàng;sốdưc o â n g nợ;khảnăngthu hồicủadoanhnghiệpcũngnhưkhảnăngphát sinhnợkhóđòi Mộthồsơtổnghợpcóthểnhưbảng2(trang58)trongphụlụcđínhkèm
1.2.2.1.2.Hồ sơchi tiết:
Bêncạnhhồsơtổnghợplàcáchồsơchitiếtcóliênquan.Đâylànhữnghồsơghinhậncácnghiệpvụkinhtếphátsinhthườngxuyêncủadoanhnghiệpnhằml ư u trữvàthôngbáođếncácbộphậncótrách nhiệm thựchiện
Trong số các hồ sơ chi tiết chúngtathườnggặp,thôngthườngbaogồm:
Hồsơhợpđồnghoặcghinhậnđơnđặthàng:Dùngđểghinhậncáchợpđồngđãkýkếthoặcđangđượcđàmphán,tronghồsơnàythườngbaogồmcácnộid u n g nhưbảng3(trang59)trongphụlụcđínhkèm.Quasựkếthợpgiữahồsơ nàyvàhồsơtổnghợp,kếtoáncóthểcóđượcrấtnhiềuthôngtinnhư:Cáchợpđồngđã thựchiệnhoặcđangthựchiệnvới mộtkháchhàng;tìnhhìnhthựchiệnh ơ ï p đ o à n g , t ì n h hìnhthanhtoán,cáctranhchấpphátsinh(nếucó)
Hồsơđặthàng:Đâylàhồsơchitiếthóanộidungcủamộthợpđồnghoặcmộtđơnđặthàngnhằmthôngbáochocácbộphậnkhácchuẩnbịsốlượnghàng hóacungứngkịpthờitheoyêucầu.Nộidungcủahồsơnàythườngbaogồm các thôngtin như bảng4(trang60)trongphụlụcđínhkèm
Nhưvậy,hệthốngghinhậnđơnđặthàngđượcphânthànhnhiềucấpcóquanhệv ơ ù i nhauthôngquacáckhóaliênhệ(relationkey).Sơđồsausẽchothấyrõhơn
Trang 17Hồ sơ chi tiết số lượng hàng hóa được yêu cầu cung ứng
Số hợp đồng hoặc
đơn đặt hàng
Chi tiết nội dung của hợp đồnghoặc đơn đặt hàng
Hồ sơ khách hàng (hoặc đơn vị thành viên)
Mã số khách hàng Các thông tin tổng quan về khách hànghoặc đơn vị thành viên
Hồ sơ hợp đồng hoặc đơn đặt hàng
Mã số khách
hàng Số hợp đồng hoặc đơn đặt hàng Các thông tin tổng quan về 01 hợpđồng hoặc 01 đơn đặt hàng
1.2.2.2 Hệ thống giao hàng (Shipping system)
Kếtoánthườngcómộtbộhồsơchitiếtvềgiaonhậnhànghóađượckếthợpc h u
n g vớihồsơchitiếtđơnđặthàngđểcóthểliênkếtgiữasốlượngđặthàngvàsốlượnggiaohàng.Saukhigiaonhậnhànghóa,chứngtừđượcchuyểnđếnphòngkếtoánđểcậpnhậtcácthôngtincóliênquanvàohồsơchitiếtnêutrên,từ đó ghi nhận doanhthu vàxuấthóađơnbánhàng
1.2.2.3 Hệ thống lập hóa đơn
Hệthốnglậphóađơnthườngcóhồsơchitiếtvềhóađơnbánhàngbaogồmcácnộidungnhưbảng5(trang61)trongphụlụcđínhkèm
Mốiquanhệgiữaviệcđặthàng,giaohàngvàlậphóađơnthể hiện qua sơ đồ:
Trang 18Hồ sơ chi tiết HĐ hoặc ĐĐH
Số HĐ hoặc ĐĐH Nội dung chi tiết
Hồ sơ chi tiết hóa đơn bán hàng
MS khách hàng Số hợp đồng hoặc đơn đặt hàng Chi tiết hóa đơn
Hồ sơ Chi tiết thanh toán
Hồ sơ chi tiết hợp đồng hoặc đơn đặt hàng
Hồsơkháchhàng(ĐVthànhviên)
Mãsốkháchhàng Cácthôngtinkhác
Trongcácdoanhnghiệplớn,hồsơhóađơnbánhàngcóthểphânthànhhồsơghinhậnsốhóađơnvàhồsơchitiếthóađơnbánhàng.Haihồsơnàysẽliênkếtvớinhauthôngquasốhóađơnbánhàng
1.2.2.4 Hệ thống thu tiền
Hệthốngcuốicùngtrongchutrìnhdoanhthulàhệthốngthutiền.Tạihệthốngnày,kếtoánphảihìnhthànhhồsơchitiếtthanhtoán,thôngthườngbaogồmcácnộidungnhưbảng6(trang62)trongphụlụcđínhkèm.Hồsơnàyđượcliênkếtvớicáchồsơđãđềcậpởtrênthôngquacácmãkhóaởmỗitậptin.Cóthểhìnhd un g quasơđồsau:
Trang 19được những thông tin cần thiết phụcvụchocácnhàquảntrịdoanhnghiệp.
1.2.3 CHU TRÌNH CHI PHÍ
Chutrìnhchiphíđượcsửdụngđểghinhậncácsựkiện:
(1)Ghinhậnyêucầuđặthànghaydịchvụcầnthiếtvàđượcghichépquahệthốngmuahàng;(2)Nhậnhànghaydị ch vụ và hệ thốngnhậnhàngg hi nhậ ns ự kiệnnày;( 3) X ác đị nh nghĩavụthanhtoánvàđượcxửlýbằnghệthốngthanhtoántheohóađơn;
(4)ĐơnvịnhậnthanhtoáncủacôngtyvàHệthốngchitrảtiềnsẽghichépsựkiệnnày.Các hệ thống được liênkết như bảng7(trang63)trong phụ lục đính kèm
Thôngquasơđồnêutrên,chúngtasẽdễdàngnhậnrasựtươngquangiữachutrìnhdoanhthuvàchutrìnhchiphí,thểhiệnquacáchệthốngsauđây:
1.2.3.1 Hệthốngmuahàngvànhậnhàng:
Tươngtựhệthốngđơnđặthàng,hệthốngmuahàngcũngsửdụngcácđơnđặthàngcầnthiếtnhưngsẽtheochiềungượclạilàtừdoanhnghiệpđếnkháchh a ø n g Đểphânbiệtgiữahaichutrìnhnày,trongcáchồsơnóitrên,thôngthườngchúngtasửdụng cáckhóa “Loạihợpđồng/
Đơnđặthàng”nhưở bảng3đínhk e ø m đểphânbiệthợpđồng(hoặcđơnđặthàng)thuộcchutrìnhdoanhthuhaychi phí
Tươngtựnhưhệthốnggiaohàngcủachutrìnhdoanhthu,hệthốngnhậnhàngcủachutrìnhchiphícũngđượccậpnhậtcác
thôngtintươngtự.vàtrêncơsởcácchứngtừghinhậnviệcgiaovànhậnhànghóa,dịchvụtừ đơn vị cung ứng
1.2.3.2 Hệthốngchứngtừthanhtoán
Căncứvàohóađơncungứnghàng hóa,dịchvụdokháchhàngcungcấp,hệthốngchứngtừthanhtoánsẽthựchiệnviệcghinhậncácnghĩavụthanhtoán.Tronghệthốngnày,sẽxuấthiệncácdữliệuchủyếutheonhưhồsơchitiếthóađơnđầuvàoởbảng8(trang64)trongphụlụcđínhkèm.Thôngquaviệckếthợpdữ liệugiữabảng8và bảng6,doanhnghiệp sẽbiếtđượccácnghĩavụthanhtoán, các hồ sơ đã thanhtoán cũng nhưcác khoản ứng trước cho khách hàng,
1.2.3.3 Hệthốngchitiền
Trêncơsởkhaitháchệthốngthutiềntrongchu trìnhdoanhthu,hệthốngchitiềncũngbaogồmcácthôngtintươngtựvàđượcphânbiệtvớihệthốngthutiềnthôngqua khóa “số phiếu thu/chi” như ở bảng6đính kèm
Trang 201.2.4 CHU TRÌNH CHUYỂN ĐỔI
Chutrìnhchuyểnđổilàchutrìnhghichép,xửlýcác
nghiệpvụkinhtếliênquanđếnm o ä t sựk i e ä n kinht e á –
s ư ï t i e â u haolaođ o ä n g , vậtl i e ä u v a ø chip h í s a û n xuấtchung(overhead)đểtạorathànhphẩmhoặcdịchvụ.Ởđây,chúngtôitậptrungvàochutrìnhchuyểnđổicủacáccôngtythươngmại,dođóchutrìnhnàychủy e á u đượctổchứcthành03hệthốngứngdụng:
(1)Hệthốnglương;(2)Hệthốnghàngtồnkho;
(3)Hệthốngchiphí.Cáchệthốngnàysẽxửlýcáckiểunghiệpvụkếtoánsau:
(1)Muahàngnhậpkho;
(2)Chuyểnđổicáckhoảnchiphíđầuvàotrongquátrìnhsảnxuấtđểtínhhiệuquảsảnxuấtkinhdoanh;(3)Thanhtoánlương
Trongcácnghiệpvụnêutrên,cóthểnhậnthấyhệthốngmuabánhànghóađãđượcđềcậpmộtcáchtổngquanởchutrìnhdoanhthuvàchiphí.Bảng9(trang
65)trongphụlụcđínhkèmsẽchophépnhậnđịnhrõnéthơnvềvấnđềđó.Đểhiểurõhơnvềcáchệthốngcontrongchutrình chuyểnđổi,chúngtalầnlượt xem xétcác hệ thống này
1.2.4.1 Hệ thống lương
Hệthốnglươngbaogiờcũnglàmộthệthốngphứctạptrongquátrìnhxửlýthôngtinkếtoán,xuấtpháttừđặcđiểmvàtínhchấtbiếnđổithườngxuyêncủanó.Tronghầuhếtcácdoanhnghiệp,hệthốngnàyđượcxửlýởphòngTổchứcCánbo ä–
L a ođ ộ n g T i ề n lương,do đo ùt r o n g đe à t a øi nghiênc ứ un a ø yc h u ù ng t o â i khôngđi
vàophântíchcụthểhệthốnglươngmàgộpchungvàohệthốngchiphíđượctrìnhbàyởdướiđây
1.2.4.2 Hệ thống hàng tồn kho
Thôngthườngcóhaiphươngphápkếtoánhàngtồnkhođượcápdụnglàphươngphápkêkhaiđịnhkỳvàphươngphápkêkhaithườngxuyên.Đểđơngiảnhóavấn đề cũng
nhưhiệnnay,chúngtasẽtậptrungvàophươngphápkêkhaithườngxuyêntrongquátrìnhxâydựnghệthống,t r o n g đ o ù p h ư ơ n g phápt í n h giáx u a á t k h o đ ư ơ ï c a ù p d u ï n
g l a ø p h ư ơ n g phápnhậptrướcxuấttrước(FIFO)
Trướctiênchúngtađềcậpđếncáchồsơcóthểcótronghệthốnghàngtồnkho,thôngthườngbaogồm:Hồsơtổnghợpvàhồsơchitiết
Trang 211.2.4.2.1.Hồ sơtổng hợp
Hồsơtổnghợpvềhànghóatồnkhocũngtươngtựnhưhồsơtổnghợpvềkháchha øn g, nótậptrungcácyếutốcơbảnnhấtvềchitiếthànghóa,loạihànghóa,nhàcungứngtiềmnăngàTrongmộthồsơtổnghợpthườngbaogồmcácyếutốnhưbảng10và11(trang66)trongphụlụcđínhkèm.Quabảngnàychúngtacóthểbiếtđược:
Mãsốhànghóa:Mãsốnàytấtnhiênkhông trùng lắp giữa mặt hàng nàyvớimặthàngkhác,thôngquamã số này việc cập nhật thông tin sẽ thuận lợihơn
Mãsốnhómhàng:Nhằmmụctiêukếthợpcácmặthàngthànhnhómđểcóthểphânkhốicácloạihànghóakinhdoanhcủadoanhnghiệpthànhnhữngnhóm đặc trưngnhư: nhóm lương thực thực phẩm, nhómsản phẩm điện tử
Cácthôngtinkhác:Lànhữngthôngtingắnliềnvớimộtmặthàngvàítkhicósựbiếnđộngnhằmtạonền cho các thông tin về những hànghóanàođó
1.2.4.2.2.Hồsơchitiết:
Đâylàhồsơghinhậnchitiếttừngnghiệpvụphátsinhcóliênquanđếnnhập,xuấthànghóavàtínhsốdưtồnkhocuốikỳ.Trongđóbaogồmcácthôngtinnhư bảng12vàbảng13(trang67và68)trongphụlụcđínhkèm.Cácthôngtinnàylàcơsởđểtínhtoánvàcậpnhậtcácbáocáovềhànghóatồnkhocũngnhưx a ù c địnhkếtquảkinhdoanhtrongkỳkếtoán
1.2.4.3 Hệthốngchiphí
Tronghệthốngnày,thườngtậptrungvàocácyếutốchiphí: (1) Tài sảnvàkhấuhaotàisảncốđịnh;(2)CôngcụdụngcụvàphânbổchiphíCôngcụdụngcu;(3)Cácchiphíphátsinhtrựctiếp.Chúngtôisẽlầnlượttrìnhbàycáchệthốngứngdụngnày
1.2.4.3.1.HệthốngtàisảncốđịnhvàkhấuhaoTSCĐ
HệthốngtàisảnvàkhấuhaoTSCĐthường baogồmcáchồsơchủyếusauđây:
HồsơtổnghợpvềTSCĐvàbộphậnsửdụng:Đâylàhồsơtổngquátvềcácl o a ï i TSCĐ,cácbộphậnsửdụngTSCĐgồmcácthôngtinchínhnhưbảng14vàbảng15(trang69)trongphụlụcđínhkèm.Vớiýnghĩacủacácthôngtinnày,thôngtincậpnhậtsẽđápứngđượccácyêucầuquảnlýcũngnhưcôngtácquảnlýkếtoánsẽnhanhchóng
Trang 22Hồ sơ tổng hợp về TSCĐ
Mã loại TSCĐ Các thông tin chi tiết
Hồ sơ chi tiết về TSCĐ
Mã bộ phận sử dụngSố TT tài sảnCác thông tin chi tiết về TSCĐ đang sử dụng Mã loại TSCĐ
Hồ sơ tổng hợp về bộ phận sử dụng
Mã bộ phận sử dụng Các thông tin chi tiết
Hồs ơ c h i t i e á t v e à TSCĐđangsửd u ï n g : Đâyl a ø h o à sơc a ä p n h a ä t ch i t i e á t c a ù c thôngtinliênquanđếnmộtTSCĐcụthể,baogồmcácnộidungnhưbảng16(trang7
0 ) trongphụlụcđínhkèm.Căncứvàonguyêngiá,khấuhao,tỷlệkhấuhao,tìnhtrạngtàisản,kếtoán cóthểtínhgiátrịkhấuhaophát sinhtrong kỳnhằm tính đúng,tính đủ chi phí khi xác định kết quảkinhdoanh
HồsơchitiếtvềbiếnđộngTSCĐ:TSCĐcủa d oa n h nghiệpthườngc ó sư ï b i e á n độngtăng,giảm,điềuchuyểnliêntục
trongkỳkếtoán.Dođó,cầnthiếtphảicóhồsơlưutrữcácthôngtinnàyvớicácnộidungnhưbảng17(trang
71)trongphụlụcđínhkèm.Bộhồsơnàysẽlàcơsởđểtiếnhànhcácbúttoán tăng giảm TSCĐ trong kỳ
Các hồ sơtổng hợp và chi tiếtnêu trên có quanhệquasơđồ:
HồsơtănggiảmTSCĐtrongkỳ
MãloạiTSCĐ SốTTT.sản Mãbộphậns/d T.tinvềN/XTSCĐ
1.2.4.3.2 thốngcôngcụdụngcụvàphânbổchiphícôngcụdụngcụ
HệthốngnàyđượclậptươngtựnhưhệthốngTSCĐvàkhấuhaoTSCĐnhưngvới quymôvàmứcđộquảnlýthấphơn.Do đặc điểm tương tự của nó nên chúngtôi không đisâu phân tích về kết cấu của hệ thống này
1.2.4.3.3.Cácchiphíphátsinh trựctiếp
Trongcácchiphíphátsinhtrựctiếpcủacáccôngtythươngmại,chúngtacầnphân biệt thànhhailoại:
Chiphíphátsinhliênquantrựctiếpđếnviệcmua,bán,giaonhậnhànghóađượcghithẳngvàogiátrịhànghóanhậpkhohoặcchiphíbánhàng.Dođóviệcquản
lýcácchiphínàyđượccậpnhậtởhệthốnghàngtồnkho
Cácc h i p h í c h u n g n h ư c h i p h í quảnl y ù d o a n h nghiệpđ ư ơ ï c theodõitạihệ
Trang 23Hồ sơ chi tiết chi phí
Mã trung tâm chi phí
thốngnày
Tronghệthốngnàybaogồmcáchồsơtổnghợpvàhồsơchitiếtnhưsau:
Hồsơtổnghợp:đượcxemnhưlàmột“từđiển”chiphícủadoanhnghiệp.Bộhồsơnàythườngtậphợpcácthôngtinnhưbảng18vàbảng19(trang72) trongphụlụcđínhkèm,trongđócóhaiđiểmquantrọnglàcáctrungtâmchiphívàloạichíphí.Vớihaiđiểmchốtyếunày,côngtácphânloại,xửlý,theod o õ i vàxácđịnhtráchnhiệmcủakếtoánsẽđượcdễdàng và thuận lợi hơn
(1)Hoạtđộngtăngvốnchủcủadoanhnghiệpvàđivay;
(2)Doanhnghiệpsửdụngvốnnàytạocáctàisảnmàv i e ä c sửdụngtàisảnnàysẽtạodoanhthu.Bêncạnhđó,chutrìnhtàichínhcũngthực hiện mụcđíchsaucùng của
tàichínhđịnhkỳhoặcđộtxuấttheoyêucầucủangười sử dụng
Trongchutrìnhnày,chúngtathấyrõsẽxuấthiệnmộtsốhệthốngchủyếusauđây:(1)Hệthốngquảnlýnguồnvốnvay; (2) Hệ thống quản lý vốn chủ sở hữu
1.2.5.1 Hệthốngquảnlýnguồnvốnvay:
Trang 24Phầnlớncácdoanhnghiệpbaogiờcũngcóviệcvayvốntừcácngânhàng,các
Trang 25 Hồsơtổnghợpgồmcácthôngtintổngquanvềcácngânhàng,cáctổchứctíndụngcóquanhệtíndụngthườngxuyênvớidoanhnghiệp.Dođóthôngthườnggồm các chi tiết như bảng 21(trang74)trong phụ lục đính kèm
Hồsơchitiếtthểhiệncáchợpđồngtíndụngriêngbiệtđượckýkếtvàthựchiệngiữadoanhnghiệpvàcáctổchứctíndụng.Dođónóthườngbaogồmcácthôngtinnhưởbảng22vàbảng23(trang75)trongphụlụcđínhkèm Thôngquacácthôngtinnày,kếtoánsẽxácđịnhđượccácyêucầuvềcânđốicácluồngtiềnmặtcủacôngtyđểcóthểđảmbảokhảnăngthanhtoánđúnghạncũngnhưchuẩnbịlượngtiềndựtrữhợplýnhằmkhaitháchếtcácnguồn lựctàichínhcóhạncủa mình
1.2.5.2 Hệthốngquảnlývốnchủ
Hệthốngnàychủyếuphátsinhđốivớicácdoanhnghiệphoạtđộngdướihìnhthứccôngtycổphần.Mặtkhác,trongquátrìnhchuyênmônhóahoạtđộngcủacácdoanhnghiệp,côngtác
quảnlýcổphần,cổphiếu,cổđôngthườngđượcthựchiệnbởimộtcôngtychuyênngànhhoặcthôngquacáctrungtâmlưukýchứngkhoán Dođó,trongluậnánnày,chúngtôichỉđặtvấnđềchứkhôngđisâuphântíchhệthốngquảnlývốnchủvìkhông thật sự cần thiết
1.3 GHI CHÉP KẾ TOÁN TRONG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN
Trêncơsởcáchồsơdữliệuvàcáchệthốngứngdụngđãđượcđềcậpởphần2nóitrên,vấnđềcầnphảigiảiquyếtlàcôngtáckếtoánsẽđượctriểnkhainhưt h e á nàovàbằngcáchnàođểlậpnêncácbáocáotàichínhđịnhkỳ
Trang 26Hồ sơ Số dư tài khoản
Số hiệu TKSDĐKøP sinh Nợ P.sinh Có SDCK
Hồ sơ chi tiết nghiệp vụ Kinh tế phát sinh
Tài khoản nợ Tài khoản có Chi tiết nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Hồsơhệthốngtàikhoản:Hồsơnàyđượcxemnhưhồsơmãhóatàikhoảntheoquyđịnhcủachếđộ tàichính,nóbaogồmcácthôngtinnhưbảng24 (trang76)trongphụlụcđínhkèm
Hồsơsốdư:Đâylàhồsơlưutrữcácsốliệutổnghợpvềsốphátsinhtrongkỳvàsốđầukỳ,cuốikỳcủamộttàikhoảntrongmộtkỳkếtoánnhấtđịnh,nólàcơsởđểlậpracácbáocáotàichínhcóliênquanvàchuyểnsốdưđầukỳchokỳkếtoántiếptheo.Từđặcđiểmđó,hồsơsốdưthườnggồmcácchitiếttheonộidungởbảng25(trang76) trong phụ lục đính kèm
Hồsơchitiếtnghiệpvụkinhtếphát sinhtrongkỳ:đâylàhồsơghinhậntoànbộcácbúttoánghichépnghiệpvụphátsinhtrongkỳ.Nólàcơsởđểchuyểndữliệuvàohồsơsốdưcũngnhưlậpsổchitiếttàikhoản,sổcáitổnghợpvàbáocáotàichínhcuốiniênđộ.Hồsơnàygồmcácthôngtinnhưbảng26(trang77)trongphụlụcđínhkèm
Cáchồsơnêutrênđượcliênkếtvớinhauquasốhiệutàikhoảnthíchhợp,thểh i e änquasơđồ:
Hồ sơ Hệ thống tài khoản
1.3.2.1 Hạchtoánkếtoántrong chu trình doanh thu
Trongchutrìnhdoanhthu,việchạchtoánsẽđượcthựchiệntạihệthốnglậphóađơn (Billingsystem).Khithựchiệnđộngtácxuấthóađơnchokháchhàng,kế
Trang 27Hồ sơ chi tiết nghiệp vụ Kinh tế phát sinh
Mã nghiệp vụ kế toán Chi tiết nghiệp vụ kinh tế phát sinh
toánsẽcậpnhậtthôngtincùnglúcvàohồsơchitiếthóađơnbánhàngvàhồsơchitiếtnghiệpvụkinhtếphátsinh.Haithôngtinnàysẽđượckếtnốivớinhauthôngquamộtmãnghiệpvụkếtoán.Vớisựkếtnốithôngtinđó,khikếtxuấtmộthóađơnrabáocáo,chúngtacóthểbiếtđượchóađơnnàyđãđượchạcht o á n nhưthếnàovàngượclạikhikếtxuấtmộtbúttoánkếtoánvềdoanhthuchúngtacóthểbiếtđượcnội
dungchi tiết của bút toán này là gì
Bêncạnhhệthốnglậphóađơn,hệthốngthutiềncũngphátsinhviệchạchtoánvàcũngđượctổchứcthựchiệntươngtựnhưhệthốnglậphóađơn.Trongmộtsốtrườnghợpkhác,cóthểchỉphátsinhviệchạchtoánkếtoánmàkhôngcầncómãnghiệpvụkếtoántươngứngtrongchutrìnhdoanh thu
Dođặcđiểmtươngtựđó,trongphầntrìnhbàynày,chúngtôikhôngđisâuphânt í c h chitiếtvìnósẽ trùnglắpvềbảnchất nội dung vớiphần 1.3.2.1 nêu trên
1.3.2.3 Hạchtoánkếtoántrongchu trình chuyển đổi
Cácbúttoánliênquanđếnchiphítiềnlươngđượchoạchtoántrựctiếpvàohồsơchitiếtnghiệpvụkinhtếphátsinhdohệthốnglươngđượcthựchiệnđộclậpvớicáchệthốngkháctrongquátrìnhkếtoán
Cácbúttoáncònlạiliênquanđếnhàngtồnkhothựcrađãđượcthựchiệnngaytrongchutrìnhdoanhthuvàchiphí.Dođó,hầunhưkhôngphátsinhviệchạchtoánriêngbiệttrongchutrìnhnày
Trang 28Nhưvậy,nổibậttrongchutrìnhnàysẽlàcácbút toánliênquanđếnviệcghinhậncácloạichiphíphátsinhtrongkỳkếtoán.Tuynhiên,vớisựkếtnốigiữahồsơchitiếtnghiệpvụkinhtếphátsinhvàhồsơchitiếtvềxuấtnhậpTSCĐ,c o â n g cụdụngcụ,chiphíphátsinhtrựctiếp cũngsẽtạorađượccácthôngtinchínhxácvềcácbúttoánđãđượchạchtoán.
1.3.2.4 Hạchtoánkếtoántrongchutrình tài chính và khóa sổ
Cácbúttoánhạchtoántrongchutrìnhtàichínhcũngthựchiệntươngtựnhưbachutrìnhtrênvàkhôngkhókhinhậnbiếtcácbúttoánnàytronghồsơchitiếtnghiệpvụkinhtế phát sinh
Vấnđềđượcđặtraởđâyl a ø phươngphápkhóa sổkỳkếtoán.Chúngtabiếtrằngcácquitrìnhkhóasổđãđượcxâydựngtrướcbằngcácthủtụckếtoánthíchhợp,chẳnghạnnhưkếtchuyểndoanhthu,chiphí,lãilỗ,cânđốicôngnợ,cáckhoả n nộpngânsách Dođó,việckhóasổkếtoánsẽđượcthựchiệnbằngmộtchương trìnhtựđộnghóa.K h i thôngtinđãđược cậpnhật đầyđủ,chínhxác, chươngtrìnhnàysẽthựchiệnviệckếtchuyểncácdữliệutừhồsơchitiếtcácnghiệpvụkinhtếphátsinhvàhồsơtổnghợpvềsốdưđểhìnhthànhnênbộhồsơ tổnghợpcânđốivềtìnhhìnhhoạtđộngcủadoanhnghiệptrongkỳkếtoán.Côngtácthựchiệntựđộnghóasẽgiúpgiảmthiểuđượccácsaisótcũngnhưn a â n g caotốcđộxửlý thông tin kế toán
1.4 BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Tấtcảcácvấnđềđượctrìnhbàyởtrênđềunhắmđếnmộtmụcđíchcuốicùnglàlậpđượcbáocáotàichínhcủadoanhnghiệptrongkỳkếtoánnhằmcungcấpchocácđốitượngkhácnhau có một cái nhìntổng quanvề doanhnghiệp
Vậybáocáotàichínhlàgì?
Đólàtậphợpnhữngsốliệuvàonhữngthờiđiểmnhấtđịnhnhằmmụcđíchcungcấpchocác
đốitượngsửdụngnhữngthôngtinvềtìnhhìnhtàichínhcủacôngty,cáchoạtđộngcủacôngty,cácluồngtiềnmặtcủacôngty.Trongđóthểhiệnđượccácnguồnlựckinhtếmàdoanhnghiệpkiểmsoát,cáckhoảncông nợ và các luân chuyển tiền mặt trong kỳ báocáo
Đểnắmrỏhơncácvấnđề,chúngtasẽlầnlượtnghiêncứucácnguyêntắc,cấutrúcvànộidungcơbảntrongbáocáotàichánhcủamộtdoanhnghiệpnóichungv a ø lậpcácbáocáotàichính theochếđộhiệnhànhnóiriêng
Trang 291.4.1 NGUYÊN TẮC LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH
1.4.1.1 Những nguyên tắc cơbản
Trongquátrìnhlậpbáocáo tàichính,ngườilậpbáocáophảidựatrên nhữngnguyêntắccơbảnsauđây:
Báocáotàichínhphảiđược trìnhbàymộtcáchtrungthựcvềtìnhhình tàichính, hoạtđộngvàcácluồngtiềnmặtcủadoanhnghiệp
Báocáotàichínhphảiđầy đủ những nộidungcầnthiết,trìnhbàykháchquanv a ø thậntrọng,quađótạođượcđộtincậynhấtđịnh chongườisửdụng
Báocáotàichínhphảicóthểsosánhđượcvớicácdoanhnghiệpkháctrongcùngngànhnghềkinhdoanhvàtrongmộtgiớihạnnàođó,nócóthểsosánhđược với cácdoanh nghiệp kháctrong cùng một địa bàn hoạt động
Báocáotàichínhphảiđượctrìnhbàyđơngiản,dểhiểukhôngcầukỳ,phứctạpnhưng cũng không được thiếu thông tin
Thôngtintrongbáocáotàichínhphảiđượctrìnhbàyrỏràng,trongđócóthểsửdụngcáckýhiệuđểngườisửdụngchútrọngđếncácnộidungmangtínhchấttrọngyếuđốivớidoanhnghiệp,đểquađóngườisửdụngdểdàngnắmbắtcácnộidungchủyếucủabáocáotàichính
Trongquátrìnhlậpbáocáotàichính,khôngđượcbùtrừcáckhoảnmụctrênbáocáomàcóthểgâyrasựnhầmlẫnchongười sửdụng
Bảođảmtínhnhấtquántrongquátrìnhtrìnhbàygiữacácniênđộkếtoánkhácnhau,ngoạitrừtrườnghợpcósựthayđổilớnvềtínhchấtcủacáchoạtđ o ä n g sảnxuấtki nh doanhhoặcchứng minhđượcsựcungcấpthôngtinsẽh ơ ï p lýhơndocá
ch trìnhbàykhácmanglại
Báocáotàichínhphảiđượcxâydựngtrêncơsởgiảđịnhdoanhnghiệpsẽtổc hư ùc hoạtđộngkinhdoanhliêntụctrừkhicónhữngbằngchứngchứngminhtínhhoạtđộngliêntụccủadoanhnghiệpcóthểbịthayđổi.Trongtrườnghợpnàyphảigiảitrìnhviệckhôngápdụngcácnguyêntắckhôngkinhdoanhliên tục trong bảng báo cáo tàichính
Báocáotàichínhphảiđượcxâydựngtheonguyêntắcdồntích,thểhiệnrỏnétsựcânđốigiữa cáckhoản chiphívớidoanhthu
Trang 301.4.1.2 Cấu trúc và nội dung cơ bản trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp
Bêncạnhcácnguyêntắcnêutrên,kếtcấucủabáocáotàichínhphảigiúpchongườisửdụngnắmbắtđượcnhữngthôngtincơbản sau đây:
Tên của doanh nghiệp lập báo cáohoặccáchnhậnbiếtkhác
Báocáotàichínhlàbáocáocủamộtdoanhnghiệpriênglẻhaymộtnhómcác doanhnghiệp
Người lập báo cáo, niên độmàbáocáotàichínhđượclập
Cácbộphậncấuthànhcủabáocáotàichínhđượctrìnhbày
Loạitiềntệđượcsửdụngtrongbáocáotàichính.Việclàmtrònsốliệutínhtheo đơnvịlàngàn,triệuđồng
1.4.1.3 Một số báo cáo tài chính chủyếu ban hành theo QĐ 1141
TC/QĐ/CĐKTngày 01/11/95
Chúngtabiếtrằng,trongmộtmôitrườngphápluật,môitrườngkinhdoanhnhấtđịnh,tùythuộcvàotínhchất,cơcấucủacácthànhphầnkinhtếcủamỗiquốcg i a , cácbáocáotàichínhbắtbuộcđốivớidoanhnghiệpsẽcónhữngđặcđiểmkhácnhau,nhưngkhôngnằmngoàichuẩnmựckếtoánđãđượcquốctếthừanhận.Trênquanđiểmđó,ViệtNamcũngđã"banhànhchếđộkếtoánđượcápd u ï n g cho tấtcảcácdoanhnghiệpthuộc mọi lĩnh vực,mọithànhphần kinh tế"
Theochếđộkếtoánnêutrên,cácdoanhnghiệpphảibắtbuộclậpcácbáocáotài chínhsauđây:(1)Bảngcânđốikếtoán;(2)Báocáokếtquảhoạtđộngkinhdoanh;
(3)Thuyếtminh báocáotàichính Nộidung,kếtcấucủacác báocáonàyởbảng27(trang78)trongphụlụcđínhkèm.Bêncạnhđó,tùythuộcvàonhu cầuquảntrị,đặcđiểmcủamình,doanhnghiệpcóthểlậpthêmbáocáolưuchuyển tiền tệ nếuxét thấy cần thiết
1.4.2 PHƯƠNG PHÁP LẬPBÁO CÁO TÀI CHÍNH
Theohướngdẫnkèmtheoquyếtđịnhsố1141TC/QĐ/
CĐKTngày01/11/95củaB ộ Tàichínhphươngpháplậpcácbáocáotàichínhđãđượchướngdẫnkhácụthể,chitiết.Dođótrongphầntrìnhbàynàychúngtôichỉtậptrungchủyếuvàovấnđềlậpbáocáotàichínhtrêncơsởđãxâydựngđượchệthốngthôngtinkếtoán như trình bàyởphầntrên
Trang 311.4.2.1 Phương pháp lập bảng cân đối kế toán
Saukhithựchiệnđộngtáckhóasổniênđộkếtoán,cácsốliệuphátsinhđượcghinhậnởsơđồchitiếtnghiệpvụ kinh tếphátsinh sẽ được xửlý Thôngquahồs ơ nàycóthểtínhtoánđượcsốphátsinhnợ,phátsinhcóliênquanđếntừngtàikhoảntrongkỳkếtoán,kếthợpvớisốdưđầukỳchúngtasẽtínhđượcsốdưcuốik y ø c u û
a m o ã i t a ø i k h o a û n V ơ ù i phươngp h a ù p t í n h n a ø y , đồngt h ơ ø i c o ù s ư û d u ï n g phươngtiệnmáytính,việclậpbảngcânđốikếtoáncủamộtdoanhnghiệpsẽh e á t sứcđơngiảnvànhanhchóng
1.4.2.2 Báo cáo kết quả kinh doanh
TươngtựnhưBảngCânđốikếtoán,Báocáokếtquảkinhdoanhcũngđượclậptrêncơsởdữliệuđượcthuthậpởhồsơchitiết nghiệp vụ kinh tế phát sinhthôngquacácbúttoánkhóasổcủakỳkếtoán
1.4.2.3 Thuyếtminhbáocáotàichính
Vớikếtcấubáocáotheonhưphụlụcđínhkèm,chúngtadễ
dàngtínhtoánđượccácthôngsốcầnthiết.Bêncạnhđó,mộtsốvấnđềliênquanđếnviệcnhậnxét,đánhgiátìnhhìnhhoạtđộngcủadoanhnghiệptấtnhiênphảiđượcphântíchvàc a ä p nhậtbổsung
1.4.3 MỘTSỐBÁOCÁOPHỤTRỢTRONGQUYTRÌNHKẾTOÁN
Thôngthườngkhiđãxâydựngđượchệthốngthôngtinkếtoánhoànchỉnh,cácdoanhnghiệpthườngápdụnghìnhthứcnhậtkýchứngtừđểghinhậncácnghiệpvụkinhtếphátsinh.Theoq u y e á t đ ị n h 1 1 4 1 TC/QĐ/
CĐKTn g a ø y 0 1 / 1 1 / 9 5 c u û a B o ä T r ư ơ û n g B o ä T a ø i chính,có10loạinhậtkýchứngtừkhácnhauđượcápdụngtrongdoanhnghiệp.Vớihồsơchitiếtnghiệpvụkinhtếphátsinhđãđượctrìnhbàyởtrên,chúngtacóthểthấyrằngviệcinấncácnhậtkýchứngtừnàyđượctổnghợpmộtcáchđơngiảnvàhoàntoàntựđộnghóa.Việclậpsổcáicũngđượclýgiảitươngtựnhư các nhật ký chứng từ nêu trên
Trang 321.5 ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC CÔNG TY THƯƠNG MẠI CÓ NHIỀU ĐƠN
VỊTHÀNH VIÊN
TheoLuậtThươngmạihiện hành,cácloạihìnhkinhdoanhđượcchiphốibởiluậtnàyhếtsứcđadạngvàphongphú.Tuynhiên,trongphạmvigiớihạncủađ e à tàinghiêncứu,cáccôngtythươngmạiđượcđềcậpđếnchủyếulàcáccôngtychuyênmuabánhànghóanhằmđưaramộtnhậnđịnhcụthểmangtínhđặctrưng trongquátrìnhphântích.Vớigiảđịnhnhưtrên,cóthểnhậnthấymộtsốđặctrưngchủyếucủacáccôngtynàynhưsau:
Hợpđồngkinhdoanhchủyếucủanólàmuavàbáncácloạihànghóađượcphépkinhdoanh trênthịtrường
Cóthểthựchiệncáchoạtđộngxuấtnhậpkhẩuhànghóatheocácquyđịnhcu ûapháp luật,cóthểthựchiện xuất nhập khẩu ủythác
Cóthể tổ chứcbộmáybánsĩhoặcbánlẽđếnngười tiêu dùng
Hìnhthứcthanhtoánđadạng:Tiềnmặt,chuyểnkhoản,L/Ctrảchậm,L/Ctrả ngay
Cóthểsửdụngnhiềukhotrungchuyển,nhiềuhìnhthứcvậnchuyểnvànhiềubộphậntrongquátrình kinhdoanhcủa mình
Khốil ư ơ ï n g hàngh o ù a k i n h doanhlớn,chủngl o a ï i m a ë t hàngphongphú,đadạ
ng vàđịabànkinhdoanhrộng
Cónhiềuđơnvịthànhviêntrongđócóthểhạchtoánđộclậphoặchạchtoánbáo sổtùy thuộc vào quy mô hoạt động
Hìnhthứcluânchuyểnvốnđadạng,tốcđộluânchuyểnvốncao,cơcấuvốnkinhdoanhphứctạptrongđóchủyếulà:vốnvay,vốnchiếmdụngvàvốnchủsởhữu…
Cácđơnvị thànhvi ên hạchtoánđộc lậpđượcquyềntựchủt rongt ổchư
ùc hoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh.Dođómốiquanhệthươngmạigiữacácđơnvịn a ø
y đ ư ơ ï c t h ư ï c hiệntrênn g u y e â n t a é c k i n h d o a n h thuầnt u ù y đ o á i v ơ ù i m o ã
i thànhviên
Côngtyđượcquyềncânđốicácnguồnlựctàichính,hànghóagiữacácđơnvịthànhviênđểnângcaohiệuquảhoạt động chung cho toàn công ty
Quanhe äg i ư õ aC ô n g tyvàcácđ ơn vị thànhviênhạchtoánđ ộ c l ập làm ố i
Trang 33quanhệgiữacôngtymẹvàcôngtycon.Dođócôngtymẹđượcquyềnmuahàngvàphânphốivềchocácđơnvịthànhviên,đượcquyềngiớihạnquyềntựchủtrongkinhdoanhcủacác đơn vị thành viên.
1.6 THỰC TRANG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN Ở CÁC CÔNG
TYTHƯƠNG MẠI CÓ NHIỀU ĐƠN VỊ THÀNH VIÊN
QuaquátrìnhtiếpcậnvớicáccôngtythươngmạicóquymôhoạtđộnglớntrênđịabànThànhphốHồChíMinhnhư:TổngcôngtyThươngmạiSàiGòn,CôngtyV a ä t t ư T o å n g
h ơ ï p T h a ø n h p h o á , L i e â n hiệpHợptácxãMuabánThànhphố(SaigonCoop),CôngtyCổphầnSXKDvật phẩm văn hóa Phương Nam , chúngtôi nhận thấy nổilênmộtsốvấnđềnhưsau:
1.6.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG
Trongtràolưutinhọchóacôngtáckếtoán,cáccôngtythươngmạicũngđãtrangbịhệthốngmáyvitínhkháhoànchỉnhđểtriểnkhaithựchiệncácnhiệmvụcóliênquanđếnhạchtoánkếtoáncũngnhưquảnlýtàichínhtrongdoanhnghi ệp Tuynhiên,phầnlớncáccôngtyđềuchưaxâydựngđượcmộthệthốngthôngtinkếtoán hoàn chỉnh màthông thường ở trongcáctrạngthái sau đây:
Côngtáckếtoánchỉdừnglạiởcấpđộmộtphòngkếtoáncủacôngtyhoặccủađơnvịthànhviên,thậmchílàởtừngbộphậnriêngbiệt.Sựkếtnốigiữaphòng kếtoánvớicácbộphậnkinhdoanh,đầutư,quảnlýdựánxâydựngcơsởv a ä t c h a á t , k h o t a ø
n g , v a ä n t a û i gầnn h ư k h o â n g đ ư ơ ï c thựchiện,khôngcónhữngkếtnốitrongkhâunàyvớikhâukhác,bộphậnnàyvớibộphậnkhácmặcdùchúngcósựliênhệmậtthiếtvớinhau
Trongmộtsốtrườnghợp,ngaytrongmộtphòngkếtoáncáckhâunghiệpvục u õ n g khôngcósự liênkết.Mỗichu trìnhđượctheo dõi trênmộthệ thốngri êng biệt,táchrời sựliênkếtcần thiếttrongcáccôngviệctrongmộtquyt r ì n h kếtoán.Chẳnghạnbộphậnquảnlýdoanhthuvàbộphậnquảnlýhàngt o à n khokhôngđượckếtnốivớinhau,dođócácbúttoáncóliênquanđếndoanhthuđượcthựchiệnkhôngđồngthờivớicácbúttoánliênquanđếngiáv o á n hàngbán,điềuđódẫnđếnsựthiếuchínhxác trongviệcxácđịnhkết quảhoạtđộngsảnxuấtkinhdoa
nh trong kỳ kế toán
Mộttrườnghợptươngtựkháclàkếtoánvềcácnghiệpvụliênquanđếntiềngửi,tiềnvayngânhàng.Bộphậnkếtoánquỹtheodõimộthồsơriêngvàtáchbiệtvớibộphậnkếtoánngânhàng,dođókhiphátsinhchênhlệchrấtkhókiểmtra,đốichiếunhấtlàtrongtrườnghợpsốlượngnghiệpvụkinhtế
Trang 34 Trongmỗichutrình,kếtoánchỉtheodõiđượcnhữnggìphátsinhthựctếmàkhôngnắmbắtđượcvấnđềđãphátsinhtrướcđóhoặcsauđó,nhấtlànhữngnộidungcóliênquanđếnkếtoánquảntrị.Chẳnghạnkhixuấthóađơnchomộtkháchhàng,kếtoá
nc h ỉ g h i nhậnk h a ù c h hàngđ o ù cònn ơ ï c o â n g t y b a o n hi ê u tiền,cácvấnđềkhácnhưthờihạn
phảithanhtoán,cácưuđãivềthanhtoánnhanh khôngđượccậpnhậtthôngtin.Dođótrongtrườnghợpphátsinhtranhchấphoặckhikếtchuyểnsốdưvàocuốikỳ,kếtoánkhôngnắmbắt được nguồn gốc phátsinh các số liệu đó
Khôngbiếtđượckháchhàngnàođótrongnămđãmuacủadoanhnghiệpbaonhiêuloạihànghóa, khốilượngmỗiloại,sốtiềnphải thanhtoán,t ổng sốt i e àn đãtrảàđểcóthểđốichiếunhanhchóngđượchoặcđểgiảiđápcáckiếnnghịcủakháchhàngkhicónhucầu
Bêncạnhcácvấnđềnêutrên,cácyếutốliênquanđếnchutrìnhchuyểnđổicũngthườngđượctheodõikhôngchặtchẽ,đặcbiệtlàviệcthốngkêvàphânb o å chiphíliênquanđếnCCDC,khấuhaoTSCĐ.Kếtoánkhôngthựchiệnsựtách bạchtrongchiphíkhấuhaocáctàisảncóliênquantrựctiếpđếnđốit ươ ïn g sửdụng,khôngphânbổchocácbộphậnphảichịuchiphímàthườngtậphợptoànbộvàochiphíquảnlýdoanhnghiệpđểxácđịnhhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhtrongkỳ
Mỗiđơnvịthànhviênlàmộthệthốngthôngtinkếtoánvàtạicôngtylàmộthệthốngthôngtinkếtoán,cáchệthốngnàyhoàntoànkhôngđượcxâydựngtrênmộtnềntảngcơbản,thốngnhất,xuyênsuốttừtrênxuốngdướimàđượcxâydựngtheotừngmôhìnhriênglẻ.Dođótrongtừngvấnđề,từngnghiệpvục o ù c h u n g m o ä t b a û n c h a á t
n h ư n g l a ï i g h i nhậnb ơ û i h a i b u ù t toánk h a ù c n h a u trongđơnvịnàyvớiđơnvịkhác,trongđơnvịthànhviênvớicôngty…
Hệthốngthôngtinkếtoáncủacácđơnvịthànhviênvàcôngtyđượcxâydựn
g trêncơsởcậpnhậtnhữngthôngtintổngquátmàkhôngđisâuvàocácnộid u n g
c h i t i e á t c o ù l i e â n quan.D o đ o ù , k h o á i l ư ơ ï n g h o à s ơ l ư u t r ư õ t h ì r a á t l ơ ù n nhưngkhicóyêucầucungcấpthôngtinthìkhôngthểlàmngayđượcmàcầnphảicómộtkhoảngthờigiannhấtđịnhđểtìmkiếmcáchồsơgốcvàxây dựng cácbáo cáo riêng biệt
Thôngtinkếtoán,đặcbiệtlàtừcácđơnvịthànhviênkhôngđượccậpnhậtthườngxuyêndokhôngcósựkếtnốitrongđơnvịthànhviênvàcôngty.Dođó,gầnnhưkếtoánkhôngthểcungcấpđượcthườngxuyêncácthôngtincần
Trang 35thieâtc h o v i e ô c quạnt r ò doanhnghieôpm a ø p h a û i t o ơ chöùctheoñònhkyøhaøngthaùng,quyù,naímthođngquacaùcbaùocaùotaøichính.Roõraøngvôùiphöôngthöùccungcaâpthođngtinnaøy(maịcduøcoùsöûdúngheôthoângmaùytính)keâtoaùncuõngñaõlaømmaâtñivaitroøcụamìnhtrongvieôctrôïgiuùpchongöôøiquạntròdoanhnghieôpñöaracaùcquyeâtñònhcoùlieđnquanñeântaøichính,laømchomöùcñoôrụiromaødoanhnghieôpcoùtheơgaịpphạicaøngtaíngleđn,ạnhhöôûngñeânhieôuquạhoátñoôngchungcụatoaøn
doanhnghieôp
Hoaøntoaønkhođngcoùmoôtphoøngkeâtoaùncụabaâtkyødoanhnghieôpnaøocoùtheơcungcaâpñöôïccaùcbaùocaùophúcvúchocođngtaùcquạntrò(financialmanegement)tređncôsôûkhaithaùctöøheôthoângthođngtin.Keâtoaùnchưcoønñônthuaănlaøghicheùp,thoângkeđ,laôpbaùocaùotaøichínhñònhkyø,keâtoaùnñaõtöïñaùnhmaâtmoôtvaitroøheâtsöùctolôùncụamìnhtrongquạntròhoátñoôngcụadoanhnghi eôp laøneđurañöôïcnoôidungtöøcaùcsoâlieôuthođsaüncoù.Cungcaâpchonhaøquạntròthaâỵöôïcsoâlieôuñoùnoùileđnvaânñeăgì?
ạnhhöôûngnhötheânaøoñeânhoátñoôngcụadoanhnghieôptrongt ö ô n g l a i ?
C o ù caănp h a û i thöïch i e ô n moôtquyeâtñònhnaøokhođng,nhaỉmcạithieôntìnhhìnhhoátñoônghaychôùplaâythôøicôtrongkinhdoanh
Khoâilöôïngthođngtincaôpnhaôtbòtruønglaĩptrongchutrìnhnaøyvôùichutrìnhkhaùcmaøleõranoùkhođngñaùngcoù.Chaúnghánkhimuahaønghoùaveănhaôpkho,boôphaônchitieănphạicaôpnhaôttoaønboôthođngtinlieđnquanñeânlođhaøng,boôphaônkeâ toaùn
saucuøngboôphaônquạnlyùhaønghoùatoănkhophạicaôpnhaôtlaănthöùba.Neâuvieôctoơchöùcheôthoângñöôïc toât hôn thìchưcaănkeât noâicaùcchutrình naøyvôùinhaut hođngqua moôtkhoùalieđnheônaøoñoùthìngöôøikeâtoaùnchưcaănnhaôpdöõlieôumoôtlaăn,táimoôtñòa ñieơm cuõng cung caâp ñaăy ñụ caùc thođng tin
Chiphíñaăutöchoheôthoângnaøyraâttoânkeùmcạphaănmeămlaênphaăncöùng.Moêiboôphaônhoátñoôngñoôclaôpneđn taâtyeâuphạicoùnhieăuthieâtbòñikeøm,moêiñônvòmoôtkieơuheôthoângthođngtinkeâtoaùnneđntaâtyeâuphạitoânnhieăuc h í phíñeơthueđcaùcchuyeđngiaxađydöïngheôthoâng
1.6.2 PHAĐN TÍCH CAÙC ÖU NHÖÔÏC ÑIEƠMCỤA HEÔ THOÂNG THOĐNG TIN
KEÂTOAÙN THÖÔØNG ÑÖÔÏC SÖÛ DÚNG ÔÛ CAÙC COĐNG TY THÖÔNG MÁI COÙNHIEĂU ÑÔN VÒ THAØNH VIEĐN HIEÔN NAY
1.6.2.1 Öuñieơm
Quaca ùc ñ aị c t r ön g v öø a n e đu t r eđ n v eă heôt ho ân gt ho đ n gt i n ke â toaùnôûcaùccođngtythöôngmáicoùnhieăuñônvòthaønhvieđnhieônnay,coùtheơnhaônramoôtsoầuñieơm
Trang 36của nó như sau:
Điểm rõ nét nhất, cơ bảnnhất,đólàquátrìnhxâydựng hệthốngthôngtinkếtoánrấtđơngiản,dễdàngtrongquátrìnhphântíchcũngnhưtriểnkhaithựchiệnvàthaotác.Vớimôhìnhmỗiđiểmmộthệthốngcon,mỗikhâuqu
thốngthôngtinquymôlớnmàchỉcầnmộtsựghépnốithuầntúytrongkhâunàyvớikhâukhác,bộphậnnàyvớibộphận khác
Nângcaotínhchủđộng,sángtạochomỗiđơnvịthànhviên,mỗibộphậnkếtoán Từđótạođượcsựtươngthíchtronghệthốngthôngtinkếtoánvớiđặcđi ể m hoạtđộngđặcthùcủamỗi đơnvị,khôngtạorasựgòbó,épbuộcmangtính pháp lệnh đốivớitừngđơnvịthànhviên
Thỏamảnđượccácyêucầucủabáocáotruyềnthốngcủađơnvị,theoyêucầucótínhchấtcábiệtcủacácnhàquảntrị,mỗiđơnvịthànhviên.Đồngt hời phảnánhđầyđủthôngtinmàcácnhàquảntrịđơnvịthànhviênquantâm
vớiviệchạchtoánkếtoán,quảnlýtàichính,sổsách,chứngtừđốivớiđơnvịthànhviên.Đồngthờinângcaotinht h a à n tráchnhiệmtrongquátrìnhxâydựnghệthốngthôngtinkếtoáncủacácđơnvị thànhviên,buộc cácđơnvị thànhviênphảicânnhắcm ộtcáchkỹ l ư ơ õ n g khiquyếtđịnhxâydựnghệthống
Quátrìnhsữachữa,nângcấphệthốngchophùhợpvớimôitrườnghoạtđộngcủadoanhnghiệpsẽthuậnlợihơn,hiệuquảhơnkhihoànchỉnhchutrìnhnàythìcácchutrìnhkháckhôngbịảnhhưởngvàngượclại.Đặcbiệttrongbốicảnhmôitrườngphápluậtcủachúngtahiệnnaycónhiềuchuyểnbiếnliênt u ï c t h ì sựt i e á p ư ù n g k ị p t h ơ ø i
c u û a c a ù c hệthốngthôngtinnóitrênsẽnhanhchóng được thựchiện
1.6.2.2 Khuyết điểm
Bêncạnhcácưuđiểmnêutrên,hệthốngthôngtinkếtoánởcáccôngtycũngcógiới hạnnhấtđịnhcủa nó, chẳnghạn:
Trongc a ù c c h u trìnhc u û a h e ä thốngk h o â n g đ ư ơ ï c k e á t n o á i ràngbuộcvớinhaucũngđồngnghĩalàlàmmấtđisựkiểmtrachéohếtsứccầnthiết giữachutrìnhnàyvới chutr ìnhkhác Chẳng hạnkhixuất hóađơn bánhàngt hìhệ thốngdoanhthu,hệthốnghàngtồnkhovàhệthốnglậphóađơn phảiđượchoànthànhvừalúchoànthànhsựkiểmtrachéogiữacácsốliệu.Nếukhởi
Trang 37độngriêngrẽ,rấtdễcókhảnăngcósựchênhlệchvềsốlượnghànghóaghitrênhóađơnvàhànghóaxuấtkhomàmáykhôngthểtựkiểmtrađược.Dođósaisótcóthểxảyravàobấtcứlúcnào,trongbấtkỳtìnhhuốngnàomànhân viênkếtoánkhôngpháthiệnđược.
Thôngtinkếtoánchuyểnđếnchonhàquảntrịdoanhnghiệprấtchậm,đôikhikhôngkịpthờigiúpchocácnhàquảntrịracácquyếtđịnhcóliênquanđếntàichínhdophươngphápxâydựnghệthốngriêngrẽnhưđãnêutrên.Khicóyêucầucungcấpthôngtinthìkếtoánchưathểcungcấpđược,ngượclạikhicungcấpđượcthôngtinthìthôngtinđókhôngcòngiátrịnữa.Vòngluẩn quẫnđócứlậpđilậplạivàmãimãi sẽ khônggặp nhau nếu không có sựcải thiện thật sự
Việcxâydựnghệthốngthôngtinkếtoántheomôhìnhnhưtrênđãviphạmmộtsốnguyêntắccănbảncủaquátrìnhxâydựnghệthốngđólàsựmấtcânđốinghiêmtrọnggiữachiphívàlợiíchdoviệckhai
tháckhônghiệuquảcáctrangthiếtbị,nhânlựccủahệthống.Sốlượngmáythìquánhiều,sốlượngnhâncôngt h ì q u a ù lớntrongk h i đ o ù k h o á i lượngthôngtincungcấpthìlạikhông đángkể,côngtáckếtoánchỉthuầntúylàsắpxếp,phânloạivàthốngkêcác nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Thôngtinđốilưugiữakếtoáncôngtyvớiđơnvịthànhviên,giữacácđơnvịthành viênvớinhaugầnnhưbịbếtắcngoạitrừcácbáocáotàichínhđịnhkỳtháng,quý,năm.Từđócôngtyvừakhôngkiểmsoátđượcthườngxuyêntìnhhìnhtàichínhcủađơnvịthànhviên,vừakhôngkhaitháchiệuquảsửdụngvốncủatoàncôngty.Vaitròđiềutiếtnguồnvốnkinhdoanhcủacôngtygầnnhưbịmấtđi,tìnhtrạngcóđơnvịđangcóvốnnhànrỗiởngânhàngtrongk h i cácđơnvịkháctrongcùngcôngtyphảiđi
v a y vốnlưuđộngcủangânhàngvớilãisuấtcaovẫnthườngxuyênxãyravìcôngtykhôngnắmđượchàngngàysốdư tiềnvàcáckhoảntươngđươngtiềncủacácđơnvịthànhviêntrongCôngty.Tìnhtrạngđó cũngthườngxuyênxảyrađốivới hànghóatồnkho.Đôikhicónhữngmặthàngởđơnvịnàythìtồnkholâungàyvẫnkhông tiêu thụ được nhưng đơn vị khác thì cứnhậpbổ sungbênngoàiđểkinhdoanh
Xétmộtcáchtổngquáttrongphạmvitoàncôngty,kếtoánđãkhônggiúpc h o nhàquảntrịcóđượcnhữngquyếtđịnhđiềuchỉnhnguồnvốn,hànghóa,tàisản từnơinàyđếnnơikhácđểcóthểkhaitháchiệuquảhơn,quađónângcaohiệuquảhoạtđộngchungcủatoàncôngty
Các báo cáo quản trị gần như không thểlập được vìthôngtinbịrời rạc không
Trang 38kếtnốidượchoặcthôngtinbịthiếu.Điềunàyđồngnghĩavớiviệcgiảmsúthiệunănghoạtđộngcủahệthốngvàxahơnlàhiệunăngcủakếtoántrongcôngty.Côngtácphântíchtìnhhìnhtàichánh,khảnăngthanhtoán,nhucầuthanhtoán,cungứnghànghóa,dựtrữ tồnkhokhôngthựchiệnđược.
1.7 THỰCTRẠNGBÁOCÁOTÀICHÍNH
1.7.1 QUY TRÌNH LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Tươngtựnhưcácdoanhnghiệpkhác,cáccôngtythươngmạicónhiềuđơnvịthànhviêncũnglậpcácbáocáotàichínhbắtbuộctheoquyđịnhtạiquyếtđịnhsố1141TC/QĐ/CĐKTngày01/10/1995củaBộTàiChínhbaogồm:Bảngcânđ o á i kếtoán,Báocáokếtquả hoạt động sảnxuất kinhdoanhvàThuyếtminhbáocáotàichính
Cácbáocáonàyđượclậptheoquytrình sauđây:
Các đơn vịthànhviêntiến hành lập báocáo tàichínhcủađơn vị mình trêncơsởcácnghiệpvụkinhtếphátsinhtrongkỳkếtoántrongphạmvigiớihạncủacácđơnvịthànhviên.Tạicôngty,báocáotàichínhcũngđượclậpchoriêng cho cácnghiệpvụphátsinhtạicôngty
Cácbáocáoc u û a c a ù c đ ơ n v ị t h a ø n h viênđ ư ơ ï c g ơ û i v e à côngt y t h e o địnhk y ø tháng,quí,năm.Trêncơsởcácbáocáonày,côngtykếthợpvớibáocáotàichính củacôngtyđểlậpbáocáotàichínhcủatoàncôngtytheonguyêntắccộng dồntừngkhoảnmụctrênbáocáotàichínhriênglẻđểthànhbáocáotàichínhcủatoàncôngty
Kếtoántạicôngtysẽthựchiệncácbúttoánxóasổcáckhoảnphảithu,phảitrảnộibộ
Thựchiệncácbúttoánk h o ù a s o å v a ø o c u o á i k y ø k e á toánn h ư p h a â n b o å c h i p h í chung, chiphítoàncôngtyđểxóasổcácsốdưvềcáctài khoản nàytrênbáocáotàichính
Bảngthuyếtm i n h b a ù o cáotàic h í n h đượctổnghợp,phântíchtrêncơsởnhững vấnđềcơbảncóảnhhưởngđếnhoạtđộngcủacôngtytừcácđơnvịthànhviên
Trang 391.7.2 PHAĐNTÍCHCAÙCÖU,NHÖÔÏCÑIEƠMTRONG VIEÔC LAÔP BAÙO CAÙO
TAØICHÍNHÔÛCAÙCCOĐNGTYTHÖÔNG
MÁICOÙNHIEĂUÑÔNVÒTHAØNHVIEĐN
1.7.2.1 öuñieơm
Vôùiquitrìnhlaôpbaùocaùotaøichínhtáicaùccođngtythöôngmáinhötređn,coùtheơnhaônthaâymoôtsoầuñieơmnhösau:
Tröôùcheât,cođngvieôclaôpbaùocaùotaøichínhheâtsöùcñôngiạn,deêtoơnghôïp,deêlaøm deêkieơm tra kieơmsoaùt caùc sai soâ
Xeùtveămaịtbạnchaâtcụavaânñeă,ñađylaønhöõngñoôngtaùc:coông,tröø,nhađn,chiathuaănt u ù y t h e o t ö ø n g k h o a û n m u ï c töøb a ù o c a ù o t a ø i chínhc u û a c a ù c ñ ô n v
ò thaønhvieđn
Nhucaăuñoøihoûiveătrìnhñoôchuyeđnmođnnghieôpvúcụachuyeđnvieđnkeâtoaùnk h o đ n
g cao.Hólaønhöõngngöôøinhaôpdöõlieôuvaøomaùỵeơruùtracaùcsoâphaùt sinhmaøkhođngcoùmoôtnhaônñònhñaùnhgiaùnaøoveăcaùcbaùocaùotaøichínhñöôïclaôptöøñônvòthaønhvieđn
Phađnchiaroõraøngmöùcñoôchòutraùchnhieômcụacaùcñônvòthaønhvieđnveăcaùcsoâlieôuñöôïccođngboâtrongtrongbaùocaùotaøichính.Moêiñônvòphạilaôpbaùocaùotaøichínhvaøchòutraùchnhieômveăcaùcsaisoâ(neâucoù) Quañoùnađngcaotinhthaăntraùchnhieômcụamoêiñônvòthaønhvieđntrongvieôcbaùocaùocaùcsoâl i e ô u veăcođngty
Thôøigianlaôpbaùocaùotaøichínhcụacođngtỵöôïcruùtngaĩn,moêiñônvòñaõbaùocaùovaøcođngtythöïchieônñoôngtaùctoơnghôïpcaùcsoâlieôu
Vieôckieơmtrakieơmsoaùtcụacaùccôquannhaønöôùcnhöcôquanthueâ,ChicúcTaøichínhdoanhnghieôpñöôïcthöïchieônnhanhchoùng,roõraøngthođngquavieôck i e ơ m tr a töøngbaùo caùotaøichí nhcụa moêiñôn vòt haønh vieđn.T ređncô sôûñoù toơnghôïpbaùocaùotaøichínhcụatoaøncođngty.Doñoù,goùpphaăntrôïgiuùpchoc o đ n g tycoùnhaôn ñònhroõneùthônveătìnhhình taøi chính cụañônvòthaønhvieđn
1.7.2.2 Khuyeât ñieơm
Moôtkhuyeâtñieơmnoơibaôtnhaâtmaøchuùngtacoùtheơkeâtluaônñöôïcquaquytrìnhlaôpbaùocaùotaøichínhnhötređnlaøsoâlieôucođngboâtređnbaùocaùotaøichínhkhođngtheơchínhxaùc,ñaịcbieôtlaøcaùcchưtieđudoanhthu,chiphí,lôïinhuaôn.Haôuquạtaâty e â u cụanoùcaùctìnhhuoânglaõigiaõ,loêthaôtraâtdeơxạyra.Trongtröôønghôïpnhaø
Trang 40quảntrịdoanhnghiệpmuốnthayđổitìnhhìnhtàichínhcủacôngtythôngquaviệchiệuchỉnh cácsốliệutàichínhthìhoàntoàncó thểthựchiệnđược.
Đểthấyrõhơnvềvấnđềnày,chúngtôiphântíchmộttìnhhuốngcụthểnhưsau:Chúngtabiếtrằngquanhệgiữacôngtyvàđơnvịthànhviênlàquanhệđộclập.Dođó,khicôngtyxuấthàng hóa đểcungứng cho các dơn vị thànhviênthìs ẽ gh i nhậnn hư làm ộ t k ho ả n doanhthuba ùn h à n g thôngthường.Điềuđóđồngnghĩav ơ ù i v ơ ù i v i e ä c x u a á t h i e ä n doanhthu,chiphí,lãilỗtrênbáocáotàichí n
h Tuynhiên,sốlượnghànghóanàychưađượccácđơnvịthànhviênbánchokháchhàngtrongkỳkếtoán,hànghóavẫncòntồnkhotạicácđơnvịthànhviên.Nhưvậy,khoảnlãiđượcghinhậntrênbáo tàichínhcủacôngtynaylàkhoảnlãiảo.Vídụsauđâysẽ minhhọarõhơn:
Giảsử,côngtybánchocácđơnvịthànhviênmộtlôhàngtrịgiá10tỷđồng,giávốnhàngbánlà9,5tỷđồng.Như vậy trên báo cáo củacông ty được ghi nhận:
Doanhthu10tỷđồngGiávốnhàngbán9.5tỷđồngLãitrướcthuế0.5tỷ
Trênbáocáotàichínhcủađơnvịthànhviênlượnghànghóatồnkhosẽcógiátrịlà10tỷđồng.Rõràng,xétdướigócđộtoàncôngtyhànghóanêutrênvẫnchưađượctiêuthụ,trongkhiđóbáocáokếtquảkinhdoanhvẫnghinhậnmộtkhoảnlãi0,5tỷđồng.Việcghinhậnnhưvậylàkhôngchínhxácvàviphạmvềchuẩnmựckếtoánvềlậpbáo cáotài chính của doanh nghiệp
Bêncạnhcáckhuyếtđiểmtrên,quytrìnhlậpbáocáotàichínhcủacácdoanhnghiệp còn có mộtsốkhuyếtđiểm:
Báocáotàichínhcủacôngtyđược lậptrêncơsởtổnghợptừbáocáotàic h í n h củacácđơnvịthànhviên.Dođó,côngtyluôn luônbịđộngvềthờigianlậpbáocáotàichính.Trongtrườnghợpcóbấtkỳmộtđơnvịthànhviênnàogởibáocáotàichínhvềcôngtykhôngtheođúnghạnđịnhthìbáocáotàichínhcủacôngtycũngkhôngthểthiếtlậpđược.Sựchậmtrễcủađơnvịthànhviênđãkéotheosựchậmtrễcủatoàncôngty,ảnhhưởngđếnhàngloạtcáchoạtđộngkhác,đặcbiệtlàvấnđềđánhgiáhiệuquảhoạtđộngcủacông ty trongkỳkếtoán
Tươngtựnhưsựchậmtrễ,khimộtđơnvịthànhviênhiệuchỉnhbáocáotàichínhcủamình thìcôngty phải sửa đổi cáckhoảnmụctươngứng.Từđó,làm