Phát triển loại hình kinh doanh siêu thị ở tp HCM đến năm 2010

CHƯƠNGI GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SIÊU THỊ1.1 Hệ thống phân phối hàng tiêu dùng.. - Chợlàmộtloạihìnhbánlẻtruyềnthốngđãcótừxaxưavàphổbiếnởkhắpnơitrênthếgiới.RiêngởViệtNam,muasắmhànghóaởchợđãtrở

Luận văn cao học

1

MỤCLỤC

MỞĐẦU

CHƯƠNGI:GIỚITHIỆUCHUNGVỀSIÊUTHỊ

1.1 Hệthốngphânphốihàngtiêudùng 1

1.1.1 Kháiniệmphânphối 1

1.1.2 Kênhphânphối 1

1.1.3 Cácloạihìnhbánlẻhànghóatiêudùng 2

1.2 Loạihìnhbánlẻsiêuthị 5

1.2.1 Giớithiệuvềsiêuthị 5

1.2.2 Vịtrívaitròcủasiêuthị tronghệthốngbánlẻhàngtiêudùng 7

1.3 Lịchsửpháttriểncủasiêuthịtrênthếgiới 8

1.3.1 Lýthuyếtvềsựpháttriểncủacửahàngbánlẻ 8

1.3.2 Lịchsửpháttriểncủasiêuthịtrênthếgiới 9

1.4SựpháttriểncủasiêuthịởViệtNam 11

CHƯƠNGII:THỰCTRẠNGTÌNHHÌNHHOẠTĐỘNGKINHDOANHCỦACÁC SIÊUTHỊỞTP.HCMTHỜIGIANQUA 2.1 Sựpháttriểncủaloạihìnhkinhdoanh siêuthịởTP.HCMthờigianqua 13

2.1.1 GiaiđoạnI:Thửnghiệm.(từ1993-1995) 13

2.1.2 GiaiđoạnII:Xuấthiệnởkhắpnơi (từ1996–cuốinăm1998) 13

2.1.3 GiaiđoạnIII:Cạnhtranhđàothải vàchuyênngyhiệphơn(từnăm1999đếnnay) 15

2.2 Thựctrạngtổchứcquảnlýhoạtđộngkinhdoanh củacácsiêuthịởTP.HCMthờigianqua 18

2.2.1 Môhìnhphổbiếncủacácsiêuthị 18

2.2.2 Quymôcủacácsiêuthị 20

2.2.3 Phươngthứcbánhàng 21

2.2.4 Kháchhàngcủacácsiêuthị 21

2.2.5 Hànghóakinhdoanhtrongcácsiêuthị 22

2.2.6 Nhânlựccủacácsiêuthị 23

2.2.7 Hoạtđộngmarketingcủacácsiêuthị 24

2.2.8 Côngtáctổchứcnguồnhàng 25

2.2.9 Kếtquảhoạtđộngkinhdoanh 26

KẾTLUẬNCỦAQUÁTRÌNHPHÂNTÍCHTHỰCTRẠNGTÌNHHÌNHHOẠTĐỘNG CỦACÁCSIÊUTHỊỞTPHCMTHỜIGIANQUA 27

KINHDOANHSIÊUTHỊỞTP.HCMĐẾNNĂM 2010

3.1 Cácyếutốảnhhưởngđếnđịnhhướngpháttriển

củasiêuthịởTP.HCM 29

3.1.1 Cácyếutốcủamôitrườngvĩmô 29

3.2 Địnhhướngpháttriểnloạihình kinhdoanhsiêuthịởTP.HCM 37

3.2.1 QuanđiểmđịnhhướngpháttriểnsiêuthịởTP.HCM 37

3.2.2 DựbáoxuthếpháttriểncủasiêuthịởTP.HCM trongthờigiantới 38

3.2.3 ĐịnhhướngpháttriểnloạihìnhkinhdoanhsiêuthịởTP.HCM đếnnăm2010 41

3.3 Mộtsốgiảiphápđểpháttriểnloạihìnhkinhdoanh siêuthịơÛTP.HCMtrongthờigiantới 45

3.3.1 Cácgiảiphápchung 45

3.3.2 Cácgiảiphápđốivớicácdoanhnghiệphoạtđộng tronglĩnhvựckinhdoanhsiêuthị 46

3.4 Mộtsốkiếnnghị 51

3.4.1 Kiếnnghịđốivớicáccơquanquảnlý 51

3.4.2 Nhữngkiếnnghịđốivớicácdoanhnghiệp 52

KẾTLUẬNCHUNG

DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢOPHỤLỤ

C

TừkhiĐảngvànhànướcthựchiệnchínhsáchcảicáchkinhtế,nềnkinhtếc u û a nướctađãcónhữngchuyểnbiếnrõnéttheochiềuhướngngàycàngtốtđẹp K i n h tếtăngtrưởng,đờisốngngườidânngàycàngđượcnângcao.Hòanhậpvớixuthếchung,ngànhthươngmạiđãcónhữngnổlựcvượtbậctrongviệcthựchiệnchứcnăngtổchứclưuthônghànghóa,phụcvụđờisốngnhândân,thúcđẩysảnxuấtpháttriển.Cùngvớisựpháttriểncủangànhthươngmại,mạnglướibánlẻđểphụcvụ trựctiếpnhucầutiêudùngcủangườidâncũngngàycàng tiếnbộvănminhhơn Trongx u t h e á đ o ù sựr a đ ơ ø i c u û

a l o a ï i hìnhb a ù n l e û m ơ ù i – b a ù n l e û t a ï i cács i e â u t h ị (Supermarket)là một tấtyếu khách quan

ThànhPhốHồChíMinhlàmộttrungtâmkinhtế–

chínhtrịlớnnhấtvànăngđộngnhấtnướccũnglàthànhphốđiđầuvềphongtràoph á t t r i e å n loạih ì n h kinhdoanh siêuthị

Từ1994đếnnay,t hànhphốđãcó hàngloạt siêuthịr ađờivàđi vàohoạtđộng Sựpháttriểncủasiêuthịđãlàmthayđổiphongcáchmuasắmcủangườidânthànhphố,gópphầnnângcaovănminhthươngmại.Sựgópmặtcủahệthốngsiêuthị vào lĩnh vựcbán lẻ đã làm cho hoạt độngbán lẻ ở thành phố sôi động hẳn lên

Trongsốcácsiêuthịđãđivàohoạtđộngcónhữngsiêuthịlàmăncóhiệuquảvàthành côngnhưngcũngcónhữngsiêuthịchỉtrongvòng một, hai năm đãthualỗvàlặnglẽrútlui khỏi thương trường

TìmhiểuhoạtđộngcủacácsiêuthịởThànhPhốHồChíMinhthờigianqua,chúng tathấynổilênmộtsốvấnđềsau:

- Hoạtđộngkinhdoanhtronglĩnhvựcsiêuthịcònkhámớimẻđốivớinướctanóichungvàthànhphốnóiriêng.Dođósiêuthịpháttriểnởthànhphốcònmangtínhtựphát.Nhữngvấnđềlýluậnvềhoạtđộngkinhdoanhbánlẻởsiêuthịvàvịtrívaitròcủasiêuthịtrongcáckênhphânphốihàng tiêudùngchưađược

nghiêncứumộtcách có hệ thống

- Môhìnhmộtsiêuthịnhưthếnàochophùhợpvớiđiềukiệnkinhtế–

xãhộicủathànhphốchưađượcxácđịnhrõràng cụthể.Siêuthịcónhữngđặct r ư n g n a ø o đ e å p h a â n biệtv ơ ù i c a ù c loạihìnhbánlẻkháccũngchưacónhữngquyđịnhthống nhấtmangtínhchuẩnhóa

- Phươngthứchoạtđộngkinhdoanhcủacácsiêuthịvẫncònlàbàitoánkhóđốivớicácdoanhnghiệp.Bởivìnếukhôngtìmrađượcphươngthứckinhdoanhphùhợp,khôngtạođượcphongcáchriêngchomìnhthìcácsiêuthịkhóchiến thắngtrongcạnhtranhvàkhôngđảmbảohiệuquảkinh doanh

- Xuấtpháttừtìnhhìnhthựctếnhưvậy, chúng tôi chọn đề tài:

“Địnhhướngpháttriển loại hìnhkinhdoanhsiêuthịởThành Phố HồChí

Minh đến năm 2010“làmluậnvăntốt nghiệp

Trongphạmviđềtàinàychúngtôimuốnlàmrõmộtsốvấnđềvềlýluậnvàt h ư ï c tiễnsau:

 Thứnhất:chúngtôimuốnhệthốnghóanhữngvấnđềvềmặtlýluậncóli

ênquanđếnsiêuthịnhư:Vịtrívaitròcủasiêuthịtronghệthốngkênhphânphốihàngtiêudùng,cácđặctrưngcủaloạihìnhbánlẻđặcbiệtnàyv a ø lịchsửrađờipháttriểncủanó

 Thứhai:Nghiêncứukhảosátvềthựctiễnhoạtđộngkinhdoanhcủacácsiêuthịởt

hànhphốthời gianquađểđánhgiákháchquancácmặthoạtđộngcủacácsiêuthịnhằmrútkinhnghiệmđểtiếptụcpháttriểnloạihìnhbánlẻđặcbiệtnàytrong tương lai

 Thứba:Đềxuấtnhữngđịnhhướng,giảiphápđểpháttriểnloạihìnhkinhsiêuthị

ởthànhphốtrongthờigiantớinhằmthựchiệnmụctiêunângcaovănminhthươngmạigópphầnthúcđẩysựpháttriểnkinhtế-xãhộiởthành phố

Kếtcấucủaluậnvănngoàiphầnmởđầu,kếtluậnvàmộtsốphụlục,phầnnộidungchínhdài54trang,đượcchiathành3 chương:

- ChươngI:Giớithiệuchungvềsiêu thị

- ChươngII:ThựctrạngtìnhhìnhhoạtđộngkinhdoanhcủacácsiêuthịởTPHCMthờigianqua

- ChươngIII:Địnhhướngvàmộtsốgiảiphápđểpháttriểnloạihìnhkinhdoa

nh siêu thị ở TPHCM đến năm 2010

Đểgiảiquyếtnhữngvấnđềnêutrên,c h u ù n g t o â i s ư û dụngc a ù c p h ư ơ n g phápnghiê

n cứu sau:

- Phươngphápduyvậtbiệnchứng:nghiêncứusiêuthịtrongmốiliênhệ,quanhệqualạivớicácyếutốcủamôitrườngbênngoàivàbêntrongsiêuthị

- Phươngpháplịchsử:Dựavàoviệcphântíchnghiêncứucácsốliệulịchsửđểdựbáoxuthếpháttriển của siêu thị

- Phươngphápnghiêncứutự báocáo:Chúng tôi tiến hành khảo sát thămdòý ki ếnngươ øi t i êudù ng bằngbảng câuhỏi đểt hu thậpt hôngt i ncó

l i ên quanđếnloạihìnhkinhdoanhsiêuthịvàtriểnvọngpháttriểncủasiêuthịtro

ng tương lai

Đểhoànthànhbảnluậnvănnàychúngtôiđãthamkhảomộtsốtàiliệucủacáctácgiảtrongvàngoàinướcviếtvề cáclĩnhvực:Quản trịkinhdoanh,Quảntrịbánhàng,Quảntrịmarketingvàsiêuthị Sốliệutrongbảnluậnvănnày,chúngtôithuthậpdựatrêncácbáocáokếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủamộtsốsiêuthịđiểnhìnhởTPHCMtrongnhữngnămgầnđâyvàbáocáot h ố ng kêcủa

sởthươngmạivàmộtsốbáo,tạpchíniêngiámthốngkê…

CHƯƠNGI GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SIÊU THỊ

1.1 Hệ thống phân phối hàng tiêu dùng

1.1.1 Khái niệm phân phối:

Hoạtđộngphânphốicóthểđượcxemxétdướinhiềugócđộkhácnhau.Đốivới ngườisảnxuất,phânphốilànhữngcáchthứctổchứcgiúphọđưasảnphẩmtớingườitiêudùngcuốicùng

Đốivớingườitiêudùng,hoạtđộngphânphốithểhiệnởquátrìnhvậnđộngcủahànghóabaogồmquátrìnhvậnchuyển,dựtrữbiếnđổivàđưahànghóađếnphụcvụthỏamãnnhucầucủahọ

Đối vớicácnhàphân phốichuyên nghiệp,hoạtđộngphânphốilàlĩnh vựcđòihỏiphảitổchứcthựchiệncácnghiệpvụmua,bán,giaonhận,vậnchuyển,dựtrữhợp lýđểhoàn

thànhvaitròtrunggianđưahànghóatừsảnxuấtđếntiêudùngvàcólợinhuận

Kháiquátlạicóthểhiểukháiniệmphânphốinhưsau:

Phânphốilàtoànbộcáchoạtđộngcóliênquanđếnviệctổchứcđiềuhànhvàvận chuyển hàng hóa từ ngườisảnxuấtđếnngườitiêudùng

Nhưvậy, phânphốilàcầunối giữanhàsản xuấtvớingườitiêudùng.Nhờhoạtđộngphânphối,giátrịvàgiátrịsửdụngcủahànghóadonhàsảnxuấttạorađượcthựchiện.Nhờhoạtđộngphânphối,sảnphẩmcủacácnhàsảnxuấtđượctiêut h u ï rộngrãikhắpnơitrênphạmvitoànxãhộivànhucầutiêudùngcủamọingườitrongxãhộiđượcđápứngđầyđủvàtốtnhất

1.1.2 Kênh phân phối

Nóiđ e á n h o a ï t đ o ä n g phânp h o á i , p h a û i quant a â m đ e á n c a ù c h t h ư ù c v a ä n đ o ä n

g c u û a hànghóatừlĩnhvựcsảnxuất tới lĩnh vực tiêu dùng

Kênhphânphốilàmộttậphợpcáctổchứchaycánhântựnguyệngánhváchaygiúpđỡchoviệcchuyểngiaoquyềnsởhữuđốivơíhànghoátừnhàsảnxuấtsang ngườitiêudùng

Nhưvậy,kênhphânphốiđượchìnhdungnhưmộtchuỗibaogồmcáctrunggi an khácnhaucóliênquanvớinhautạo nênđườngđicủasản phẩm,dịchvụtừ ngườisả

n xuấtđếnngười tiêu dùng

Cáctrunggiantrongcáckênhphânphốicóthểlàngườibánsỉ,ngườibánlẻh a y ngườiđạilý, môigiới

Cấu trúc các loại kênh phânphốic o ù thểmôtảnhưsau:

NHÀ NGƯỜI

Ngườibán lẻ

Ngườibán sỉ

Ngườibán lẻ

Đại lýmôi giới Ngườibán sỉ Ngườibán lẻ

SƠ ĐỒ 1 : CÁC KÊNH PHÂN PHỐI HÀNG TIÊU DÙNG

Quasơđồtrênchúngtathấyrằng:ngườibánlẻlàtrunggiancuốicùngtrongkênhphânphối.Nhữngngườibánlẻlànhữngngườicậnkềvớingườitiêudùng,họtrưctiếpphụcvụvàthỏamãnmọinhucầutiêudùngvềhànghóadịchvụchomọingười trong xã hội

Chúngtatìmhiểuvềhệthốngbánlẻđểlàmrõvịtrívàvaitròcủangườibánlẻ,trongđócósiêuthịlàđốitượngnghiên cứu của chúng ta

1.1.3 Các loại hình bán lẻ hàng hóa tiêu dùng

1.1.3.1 Khái niệm chung về bán lẻ

Bán lẻ(Retailing) là hoạt động báncác sản phẩm hoàn chỉnh (finishedgoods)vàdịchvụchongười tiêuthụđểthoã mãnnhucầutiêudùng cánhânhayhộgiađình.Nhưvậybánlẻbaogồmtấtcảcáchoạtđộngliênquanđếnviệcbánhànghóatrựctiếpchongườitiêudùngcuốicùngđểhọsửdụngvàomụcđíchcánhân,khôngkinhdoanh

Nhữngngườibánlẻlàcáccánhânhaytổchứclàmcôngviệcbánlẻ,bấtkểhọbánhànghoátheocáchnào(bántrựctiếp,bánquabưuđiện,bánquađiệnthoại,bán quamạng internet ….)

1.1.3.2 Phân loại các loại hình bán lẻ

Côngviệcbánlẻrấtđadạng,cácnhàbánlẻcóthểtổchứcbánlẻhànghóadịch vụtheo nhiều cách thức khác nhau

Ngườitacóthểphânloạicácloaịhìnhbánlẻtheonhiềutiêuthứckhácnhaunhư:Theoquymô,theomặthàngkinhdoanh…

Phổbiếnnhấtlàngườitaphânbiệtcácloạihìnhbánlẻtheocáchthứctổchứcbánhàngvàhànghoákinhdoanh.Theoc a ù c h phânbiệtnày,bánlẻgồmcácloạihìnhchínhnhưsau:

- Bánlẻtạicửahàng: Ngườibánlẻtổchứcbánh a ø n g tạimộtđ i a ï d i e å m c o á định,vídụbánhàngởtiệmtạphoá,bánhàngởsiêuthị,ởcácquầyhàngtạicửa hàng báchhóa, bán hàng ăn uống tại nhà hàng…

- Bánlẻkhôngquacửahàng:Ngườibánlẻkhôngcầnthànhlậpcửahàngmàcóthểbánhàngtậnnhà,bán hàng qua bưu điện, bán hàng qua mạng…

- Bánlẻdịchvụ:Chothuê phòng ở, giặt ủi…

Trongcácloạihìnhbánlẻtrênloạihìnhbánlẻquacửahàngvẫnlàkiểubánlẻphổbiến.Đồngthờicùngvớisựpháttriển của kinh tế, khoa học kỹ thuậtloạihìnhbán lẻkhôngquacửahàngvẫntiếp tụcpháttriểnnhanh

1.1.3.3 Giới thiệu sơ lượcmột số loại cửa hàng bán lẻ

Hầuhếthànghóadịchvụ(trên80%)đượctổchứcbánlẻtạicáccửahàngbánlẻ.Tùytheoquymô,đặcđiểmtổchứchoạtđộngbánlẻvàhànghóabántạicửahàngngườitaphânbiệtcáccửahàng bán lẻ thành các loại sau:

1.1.3.3.1 Cửa hiệu bán lẻ độc lập

- Làcửahàngbánlẻcóquymônhỏ,thuộcsởhữucánhânhayhộgiađình.Cáccửahiệunàythườngbánlẻcáchànghóathôngdụngphụcvụnhucầutiêudùnghàngngàyvàthườngđặtởcáckhudâncư

kinhdoanhvàsởhữucánhânnênphươngthứckinhdoanhrấtlinhhoạtvàcóưuthếvềtiếtkiệm chi phí

1.1.3.3.2 Các cửa hàng bán lẻ dạng hợp tác xã

- Thuộcloạihìnhnàycóhợptácxãtiêuthụvàhợptácxãbánlẻ.Đâylàloạihìnhcửahàngbánlẻđượchìnhthànhbởimộtnhómnhữngngườibánlẻtựnguyện liênkếthợp tácvớinhau.Họgóp vốnđể cùngtổchứcmuahàng, quảnl y ù p h a

â n p h o á i vàb a ù n l e û h a ø n g hóaphụcvụnhucầuthôngdụnghàngngày.Cácthànhviêncủahợptácxãhỗtrợ,tưvấngiúpđỡlẫnnhaunhưngđộclậpvớinhauvềmặtpháplý.Cácthànhviêncủahợptácxãcóquyềntựdorakhỏihợptácxãvàtựcungứnghànghóatừcácnguồn ngoàihợp tác xã

1.1.3.3.3 Cửa hàng bách hóa

- Làmộtloạicửahàngbánlẻkinhdoanhtổnghợpcóquymôlớnthườngnằmởcáckhudâncưtậptrung.Cửahàngbáchhóacódanhmụchànghóakinhdoanhr ất đadạngphon g phú.Trongcửahàngbáchhóa,mỗinhómngànhhàngđ ư ơ ï c t o å c h ư ù c b

a ù n riêngtheotừngquầyhàng,g i a n h a ø n g vàa ù p d u ï n g phương thức bán hàngtruyền thống

1.1.3.3.4 Siêu thị

- Siêuthịlàmộtloạicửa hàngbánlẻ đặcbiệt.Siêuthịthườngđượcđầut

ư trangthiếtbịhiệnđạiđểbánhàngtheophương thức tự phục vụ

- Hànghóabánởsiêuthịthườnglàhàngthựcphẩmvàcácloạihàngthôngdụngp h u ï cvụnhucầutiêu dùng hàng ngày

- 1.1.3.3.5Cửa hàng đại lý

- Lànhữngcửahàngđượccácnhàsảnxuấthoặc các

trunggianphânphốilớngiaochoviệctiêuthụhànghóatrêncơsởhợpđồngđạilý.Cácđạilýhoạt

1.1.3.3.6 Cửa hàng đặc quyền kinh tiêu

- Làcửahàngcủamộttổchứchoặcmộtcánhânđượchưởngquyềnđộclậpbánmộtsảnphẩmhaycungcấpmộtloạidịchvụdướinhãnhiệucủangườit r ao đặcquyềntheonhữngđặcđiểmkỹthuậtcủahọvàsựhỗtrợvềmặttiếpthị,tổchứcquảnlý,đàotạonhânlực

- Ngườihưởngđặcquyềnkinhtiêu(chủcửahàng)phảitrảchongườitraođặcquyềnmộtkhoảntiềnnhưlàtiềnmuabảnquyềnchoviệcsửdụngthươnghiệu,nh

doanht hu trảtrongtừngthờikỳ

1.1.3.3.7 Cửa hàng chuyên biệt (chuyên doanh)

- Làmộtloạicửahàng chuyênmônhóa vềhànghóahay dịchvụphụcv

hàngchuyêndoanhcóthểchuyênmônhóanônghoặcsâutùytheotínhchấtđadạngphứctạpcủahànghóakinhdoanh.Cócửahàngchuyêndoanhchỉbánmộtmặthàng(Single–

lineSpecialtyStore)n h ư :nữtrang,giàydép,quầnáo,điệnmáy.Cócửahànglạichuyêndoanht h e o nhóm hàngnhư:Thực phẩmchếbiến,thựcphẩmtươisống.Cócửahàng chuyên phục vụ mộtnhómkháchhàngnhư:phụnữ,namgiới,trẻem…

1.1.3.3.8 Cửa hàng giảm g iá.

- Cửahàngnàychuyênbánlẻnhiềumặthàngvớigiáthấphơngiábánlẻdonhàsảnxuấtđềnghịnhằmmụctiêuđápứngnhucầumuốntiếtkiệmcủakháchhàng

1.1.3.3.9 Cửa hàng hạ giá

- Cáccửah a ø n g nàyb a ù n hàngh o ù a thôngthườngv ơ ù i m ư ù c giáthấph ơ n từ2 0 %đến6 0 % sovớigiábánlẻthôngthường

- Cáchànghóađượcbánhạgiáthườnglàhàngphếphẩm,thứphẩm,hàngtồnkhohoặchàngđãquasửdụng

1.1.3.3.10Cửa hàng kho

- Đâylàloạicửahàngvừacótínhchấtcủamộtkhohàng,vừacótínhchấtc ủ a mộtcửahàng.Cáccửahàngkhothườngkhôngbàyhànghóa,khôngquảngcáovàtậndụngtốiđadiệntíchđểchứahàngnênthườngtiếtkiệmđượcchiphídođócóthểgiảmgiátới10% sovớicác cửa hàng bánlẻkhác

1.1.3.3.11 C hợ.

- Chợlàmộtnơitậptrungthườngxuyê n ( ha øn g ngàyh ay địnhky ø) nhiềungườibánl ẻ vàngườim uađể tiếnhànhtraođổi muabánđủloạihàng hóa.Chợkhôngthuộcsởhữucủaai,mỗingườibánlẻởchợchỉmượnđịađiểmđểbánhàngvàtựhạchtoán.Giácảởchợrấtlinhhoạt,ngườimuangười bántựdothươnglượngvớinhau

- Chợlàmộtloạihìnhbánlẻtruyềnthốngđãcótừxaxưavàphổbiếnởkhắpnơitrênthếgiới.RiêngởViệtNam,muasắmhànghóaởchợđãtrởthành nếp sốngquen thuộc của mọingười từ thành thịđếnnôngthôn.

1.2 Loại hình bán lẻ siêu thị

1.2.1 Giới thiệu về siêu thị

1.2.1.1 Khái niệm :

Siêuthịlàtừđượcdịchratừthuậtngữnướcngoài:SUPERMARKET(tiếnganh)haySUPERMARCHÉ(tiếngpháp).Hiệnnaykháiniệmsiêuthịđượchiểutheonhiềucách

- ỞMỹ:Siêuthịlàcửahàngbánlẻkinhdoanhtheophươngthứctựphụcvụ,cóquymôtươngđốilớn,cómứcchiphíthấp,tỷsuấtlợinhuậnthấpvàkhốilượnghànghóabánralớn,n h a è m p h u ï c v u ï n h u cầucủangườitiêudùngvềhàngthựcphẩmvàcácloạihàngtiêudùngthông thường

- ƠûPháp:Siêuthịlàcửahàngbánlẻkinhdoanhtheophươngthứctựphụcvụcódiệntíchtừ400đến2500m2và chủ yếu bán hàng thực phẩm.

- ƠûViệtNamtheocáchhiểukháphổbiếnthì:Siêuthịlàcửahàngbánlẻkinhdoanhtheophươngthứctựphụcvụ,đượctrangbịcơsởvậtchấttươngđốihiệnđại,bàybánnhiềumặthàngđápứngcácnhucầutiêudùnghàngngàynhư:Thựcphẩm,đồuống,đồdùnggiađìnhvàcác loạivậtphẩm khác

Tuycáckháiniệmtrêncókhácnhau,nhưngkhôngmâuthuẫnvớinhau.Cáckháiniệmtrênđềuthốngnhấtởchỗsiêuthịlàmộtloạihìnhbánlẻvănminh,tiếnbộ,hiệnđại,ngườimuahàngtựphụcvụchínhmìnhtừđótạokhảnăngthỏamãntốtnhucầumuasắmcáchànghóatiêudùngthôngt h ư ơ ø n g củam o ï i t a à n g lớpd a â n cưtrong xã hội

1.2.1.2 Các đặc trưng của siêu thị

Mộtcửahàngbánlẻđượcgọilàsiêuthịcómộtsốđặctrưngnhưsau:

- Phươngthứcbánhàng:Tự phục vụ

Bánhàngtựphụcvụlàphươngthứcbánhàngmàkháchhàngcóquyềntựdođ i lạitrongcửahàng,tựdotiếpxúcxemxétchọnlựahànghóasauđókháchhàngtựmanghàngđãchọnđếnquầythâungânđặtngaylốirađểthanhtoánt i e àn muahàng.Trongquátrìnhtừkhivàocửahàngđếnkhirakhỏicửahàngkháchhàngtựphụcvụmìnhhoàntoànkhôngcósựcanthiệpcủangườibán(trừkhâuthutiền)

- Hànghóabántạisiêuthị:Siêuthịthườngcódanhmụchàngbàybánrấtđadạngphongphú(từvàingànđếnvàichucï ngànmặthàngkhácnhau)baogồmcả hàng thựcphẩm và phi thựcphẩm

vịsảnphẩmlẻ,hoànchỉnhphụcvụtrựctiếpc h o t i e â u d u ø n g cánhân.Hàngđượcbàytrêncácgiákệtheotừngloại,đượcniêmyếtgiácôngkhairõràngđểkháchdễdàngquansát,chọnlựavàtoànquyềnquyếtđịnhmuahaykhôngmua

- Cơ sở vật chất–kỹ thuật phục vụ bán hàng:

Siêuthịthườngđượcđầutưtrangbịcơsởvậtchấtkỹthuậttươngđốihiệnđạiđ e å đảmbảosựtiệnnghi,thoải mái cho khách hàng

-Quymô:Siêuthịphảicóquy môtươngđốilớn, bởivìsiêuthịlấy quanđiểmkháchhàngtựphụcvụvàchiphíthấp,lợinhuậnthấplàmcơsởchohoạtđộngkinhdoanh.dođóđểđảmbảotínhkinhtếtheoquymôđòihỏisiêuthịphảicóquymôhợplímớicóthểtiêuthụđượckhốilượnghànghoálớnđủđể bùđắpchiphíkinhdoanhvàcómứclãihợplý

1.2.1.3 Phân loại siêu thị

Cónhiềuc a ù c h phânl o a ï i s i e â u t h ị d ư ï a trêncáctiêuthứckhácnhau Ơ Û đ a â y ch u

ù ng tôixingiớithiệuhai cáchphânloạiphổbiếnlàphânloạitheoquymô vàphânloạitheochiếnlược,chínhsáchkinh doanh

1.2.1.3.1 Phân loại siêu thị theo quy mô

Dựavàoquymôngườitathườngphânchiasiêuthịthành:siêuthịnhỏ,siêuthịvàđạisiêu thị

*Siêu thị nhỏ(MINISURPERMARKET).

TheocáchphânloạicủaPhápthìnhữngsiêuthịcódiệntíchdưới400m2đượcg o ï i làsiêuthịnhỏ

Cácsiêuthịnhỏthườnglànhữngsiêuthịchuyênbánmộtloạihànghoánhư:đồ chơitrẻem,dụngcụthểthao,quầnáo, giày dép…

*Siêu thị(SUPREMARKET)

CácsiêuthịởPhápthườngcódiệntíchtừ400m2đến 2500m2

CácsiêuthịởMỹthườngcódiệntíchtrungbìnhø1250m2.Siêuthịthườngbàybán cácloạihànghóaphụcvụcácnhucầutiêudùnghàngngày.Danhmụchàngh o ù a kinhdoanhcủacácsiêuthịthườngtừvàingànđếntrên20.000sảnphẩmkhácnhau.Vìphụcvụnhucầutiêudùngthôngthườngnênsiêuthịthườngđượcđặtởcáckhu dân cư, giao thôngthuậntiện

*Đại siêu thị:(HYPERMARKET)

Đạisiêuthịlàđơnvịthươngmạibánlẻcóquymôlớnvớidiệntíchvàichụcngànm2.Đạisiêuthịthườngthuộcsởhữucủamộttậpđoànthươngmại,đượctổchứcnhưmộtkhutổhợpbánlẻđủmọiloạihànghóa,dịchvụ.Danhmụchànghóab a ø y bántạisiêuthịcóthểlên50.000sảnphẩm

Đạisiêuthịcầndiệntíchmặtbằnglớnnênđịađiểmđặtđạisiêuthịthườngđượcchọnởkhungoạivi các thành phố lớn, nơi giáthuêđấtrẻhơnởnộithành

1.2.1.3.2 Phân loại siêu thị theo chiến lược và chính sách kinh doanh

Theochiếnlượcvàchínhsáchkinhdoanhngườitathườngphânloạisiêuthịnhưsau:

* Siêu thị chuyên doanh

 Làsiêuthịchỉchuyênbánmộtloạihànghóanhấtđịnh.Tậphợphànghóaởsiêuthịchuyêndoanhhẹpnhưngsâu,cókhảnăngthỏamãncaonhucầuc u û a ngườitiêudùng

VD

: Siêu thị sách, siêu thịđiệnmáy,siêuthịđồchơi

(a)

NGƯỜI NHÀ (b)

* Siêu thị tiện dụng

 Loạis i e â u t h ị n a ø y c h u ù t r o ï n g s ư ï t i e ä n dụngtrongkhimuasắmcủakháchhàng.Siêuthịtiệndụngthườngbánnhữnghànghóaphụcvụnhucầutiêudùngthôngthường,rẻtiền,cóyêucầuchọnlựakhôngcao,dễbán.Cácsiêuthịnàythườngđượcbốtrí ởrấtgầnngườitiêuthụvàchỉcầndiệntíchnhỏ

* Siêu thị hạ giá.

 Lấychínhsáchgiácảhấpdẫnlàmtiêuchíhàngđầuđ e å thuh u ù t kháchhàng giốngnhưcửa hànggiảmgiá,hạgiá

* Siêu thị chất lượng.

 Lấychấtlượngcaolàyếutốchínhđểthuhútkháchhàng.Siêuthịchấtlượ

ng thườngchọnkháchhàng mục tiêu là

nhữngngườicóthunhậpcao.ỞViệtNamhiệnnaychưacónhữngtiêuthứccụthểđểphânloạisiêuthị

TạithànhphốHồChíMinhsổthươngmạicóđềnghịphânloạisiêuthịtheoquymôdiệntíchkinhdoanh cụ thểnhưsau:

- SiêuthịloạiI:Diện tích kinh doanh trên 5000 m2

- Siêuthị loạiII:Diệntíchkinhdoanh từ2000m2–5000 m2

- Siêuthị loạiIII:Diệntíchkinhdoanh từ1000m2–2000 m2

1.2.2.Vị trí, vai trò của siêu thị trong hệ thống bán lẻ hàng tiêu dùng

Quanhữngphầnđãtrìnhbàyởtrêncóthểpháchọa vị trícủasiêu thị trong

hệthốngbánlẻhàngtiêudùngnhưsau:

SƠ ĐỒ 2: VỊ TRÍ CỦA SIÊU THỊ TRONG HỆ THỐNG

PHÂN PHỐI HÀNG TIÊU DÙNG.

Quasơđồchúngtathấyrằng:Siêuthịlàmộttrongcácloạicửahàngbánlẻnênvịtrícủanólàtrung giancuốicùngtrongkênhphânphối hànghóa.Ởvịtrí trunggiancuốicùng,siêuthịtrựctiếpbánhàngphụcvụnhucầutiêudùngcủamọingười.Ởvịtríđósiêuthịcóvaitròrấtquantrọngđốivớicảngườisảnxuất(hoặcn g ư ơ ø i phânphối)vàngười tiêu dùng.

Đốivớingườisảnxuất,siêuthịhoạtđộngnhưlàmộtđạilýmuahàngcho côngchúng.Đểlàmtốtvaitrònày,siêu thịphảinghiêncứucácnguồnhàng,xácđịnh,lựachọnloạihànghóaphùhợpvớiyêucầucủacôngchúngrồithỏathuậngiácả…

Đốivớingườitiêudùng,siêuthịlànhàcungcấp,làngườitrựctiếpphụcvụvàthỏamãncácnhucầuvềhànghóa,dịchvụmàngườitiêudùngcần.Đểlàmtốtv a i trònày,siêuthịphảinghiêncứunhucầungườitiêudùngvềsốlượng,chấtlượngcơcấuchủngloại,thờigianđểthựchiệnđượcchínhsáchphânphốiđúnghàng,đúngs o á lượng,đúngthờigianvàđúngđịađiểm.Mặckhácsiêuthịcònphảichủđộngtácđộnghướngdẫnnhucầu,kíchthíchnhucầucủangườitiêudùngđểđẩymạnhbánh a ø n g

Vớivịtrícậnkềngườitiêudùng,siêuthịcòncóvaitròthôngtincầunốigiữanhàsảnxuấtvớingườitiêudùng.Siêuthịgiúpnhàsảnxuấtthunhậpnhữngýkiếnphảnhồicủangườitiêudùngvềchấtlượng,mẫumã,giácảhànghóađểnhàsảnxuấtcảitiếnnângcaochấtlượngsảnphẩm.Siêuthịcũnggiúpnhàsảnxuấtquảngc a ù o giới thiệusảnphẩmmớivớingườitiêudùngmột cách nhanhchóng

Sựgópmặtcủasiêuthịtronghệthốngbánlẻhàngtiêudùnglàmtăngmứcđ o ä cạnhtranhtronglĩnhvựcbánlẻ.Vớicơsởvậtchấtkỹthuậttươngđốihiệnđại,vớiphươngthứctựphụcvụtiếnbộvănminh,sựcómặtcủasiêuthịcótácdụngthúcđẩy cácloạihìnhbánlẻkhácphảiđổimớivànângcaochấtlượngphụcvụkháchh a ø n g

1.3 Lịch sử phát triển của siêu thị trên thế giới

Đểthấyrõhơnvềlịchsửpháttriểncủasiêuthị,chúngtasẽthamkhảomộtso á vấnđềlýthuyếtcủacácnhàkinhtếhọcvềsựrađờivàpháttriểncủacácloạicửa hàng bán lẻnói chung

1.3.1 Lý thuyết về sự phát triển của cửa hàng bán l ẻ.

Chúngtaxemxéthailýthuyếttiêubiểulàlýthuyết“Bánhxebánlẻ“vàlýthuyết

“Vòng đờicửa hàng”

1.3.1.1 Lý thuyết “ Bánh xe bán lẻ “

Theolýthuyết“Bánhxebánlẻ”ûthìmỗiloạicửahàngbánlẻmớixuấthiệnsẽápdụngmứcgiácạnhtranhvớinhữngcửahàngtruyềnthốngvàchấpnhậnmứclợinhuận thấp hơn.Cửahàngmớităngkhốilượnghànghóabánrabằngphươngthứcbánhàngmớiđểthuhútkhách.Thànhcôngcủacửahàngmớisẽthuhútđốithủcạnhtranhmới.Đểtồntại,cáccửahàngphảităngđầutư,tăngvốnlưuđộngđểđadạnghóamặthàngkinhdoanhdođóchiphítăngvàgiátăng.Sauđólạicócửahàngmớirađời

Luận văn cao học

vớichiphívàgiáhạhơnthaythếchocửahàngtrướcđó.Đếnlượtcáccửahàngmớin a ø y lạiphảităngđầutưđểcạnhtranhvàthuhútkhách…“Bánhxebánlẻ“cứtiếptụcvậnhànhvàlạixuấthiệncácloại cửa hàng mới ưu việt hơn

Lýthuyết“Bánhxebánlẻ“cóthểkhôngđúngvớimọitrườnghợp,tuynhiênnócũnglàcơsởđểgiảithích chosựrađờivàthaythếlẫnnhaucủacácloạicửahàngbán lẻ

Có thể minh họa lý thuyết“Bánh xe bán lẻ“như sau:

1.3.1.2 Lý thuyết ø “Vòng đời cửa hàng “

rằngcáccửahàngbánlẻ(kểcảsiêuthị)cũnggiốngnhưcácsảnphẩm,đềutrảiquamộtvòngđờibaogồmbốngiaiđoạnlà:hìnhthành,pháttriển,bãohòavàsuythoáitùytừngthờikỳ

Lýthuyết“Vòngđờicửahàng”cóthểmôtảđượcsựpháttriểncủacácloạihìnhcửahàngbánlẻnóichungvàsiêuthịnóiriêngtrongtừngthờikỳởnhữngkhuvựckhácnhautrênthếgiới

Theolýthuyếtnàycóthểdựđoánđượcxuhướngpháttriểncủacácloạicửahàngbànlẻ(trongđóbaogồmcảsiêuthị)trongtừnggiaiđoạnpháttiểncủacácnước

1.3.2.Lịch sử phát triển của siêu thị trên thế giới

QuakhảosáthệthốngphânphốiởcácnướcChâuAâu,Mỹngườitathấyrằng,s ư ï rađờicủasiêuthị làsựđổimớicủaphươngthứcbánhàngtừnhững cửahàngtổnghợpvàocuốithếkỷ19đầuthếkỷ20

ÝtưởngvềmộtloạicửahàngbánlẻcócácđặctrưnggiốngnhưsiêuthịdoBONMARCHE(Pháp)khởixướngvàonăm1852.Nhữngngườichủtiệmcấptiếnnày đãápdụngnhữngnguyêntắcrấttiếnbộchocửahiệu của mình, đó là:

13

- Chấpnhậntỷsuấtlợinhuậnthấp(13,5%)trongkhicáccửahàngbánlẻthờiđ ó thườngcótỷsuấtlợinhuậnởmức40%.Vớinguyêntắcnàycửahiệucóthểthuhútkháchhàngvớigiáthấp,nhờđótăngđángkểkhốilượnghànghóabán ra

- Giácảhànghóaniêmyếtrõràngđểngườimuakhôngmấtthờigianhỏigiá,trảgi

á vàngườibánđỡmất công trả lời khách

- Kháchhàngtựdotiếpxúc,xemxétchọnhàngmàkhôngbắtbuộcphảimuahàng

- Bánkhuyếnmãinhữnghànghóamớihoặcnhữnghàng hóakhôngcònhợpthờitrang

- Quảngcáorộngrãiđểcông chúng biết đến cửa hàng

- Códịchvụgiaohàngtậnnhà

Cửahàngđầutiênmangcácđặcđiểmnhưmộtsiêuthịnhưvậyđãthànhcôngvàgâytiếngvanglớn,dầndầncácnhàbánlẻPhápđềuhọctheophươngthứckinhdoanhmớimẻnàyvàđãtạoramộtsựđổimới,mộtbướcngoặttronghệthống phânphốibánlẻhàngtiêudùngởPháp.Tuynhiêncáccửahàngnàyvẫnchỉđượccoilàcửahàngbánlẻđặcbiệtchứchưacócái“Mác“riêng.Thuậtngữsiêuthị–

SUPERMARCHEchínhthứcxuấthiệnởPhápvàonăm1957khimộtc ư û a hàngtựphụcvụởvùngReuilMalmansondùng“Mac“siêuthị–SUPERMARCHE để làm thươnghiệu cho mình

ƠûMỹcửahàngđầutiên mangdángdấpcủamột siêuthịlàcửahàngthựcphẩmc u û a ClarenceS a u n d e r s k h a i t r ư ơ n g n a ê m 1 9 1 6 ơ û BangTennesess.T u

y n h i e â n ngườikhaisinhsiêuthịthựcsựlạilàMichaelCullen.BởivìchínhônglàngườiđầutiêndùngthuậtngữSUPERMARKETđểđặttênchocửahàng“KINGCULLEN“nằmởkhuvựcQueensthuộcthànhphốNewYork(năm1930).MichaelCullenđãpháchọamôhình chung cho một SUPERMARKET là:

HÀNGTHỰCPHẨMVÀĐỒGIADỤNG+TỰPHỤCVỤ+GIÁRẺ,CHIPHÍTHẤP+BÃI GIỮ XE MIỄN PHÍ

Bắtđầutừđộtphá này,siêuthịdầndần phát triển ra khắp nước MỸ

Trongnhữngnăm40và50vừaquacácsiêuthịđãtrởthànhkênhphânphốithực phẩ

Hệthốngsiêuthịđãtrởthànhhệthốngcửahàngbánlẻchínhthốngởnướcnày.Vàocuốithậpniên80ởMỹđãcókhoảng30.000siêuthịchiếm20%tổngsốcửahàngbánlẻthựcphẩmvớitổngdoanhthuhàngnămđạt200tỷUSD,chiếm75%tổngdoanhthubánhàngthựcphẩm

ỞûPháphệthốngsiêuthịpháttriểnrộngkhắptrongthậpniên 60,70 Tínhđếntháng0 9 n a ê m 1 9 9 8 , ơ û Phápcó8 5 5 2 siêut h ị v ơ ù i tổngdoanhthukhoảng300tỷFrance,chiếmtỷtrọng35%doanhthubánhàngthựcphẩmvàchiếm19%sotổngmức bán lẻ

ỞChâuAâunóichung,siêuthịcũngpháttriểnvớitốcđộgầntươngtựởPháp.Sựxuấthiệncủasiêuthịởcácquốcgiasonghànhvớisựpháttriểnkinhtế.Bởivì

sựxuấthiệncủasiêuthịphùhợpvớilòngmongmuốncủacácnhàsảnxuấtđểđẩymạnhtiêuthụsảnphẩmvớitốcđộnhanhbằngcáchbánhàngđạitrà.Sựxuấthiệncủasiêuthịphùhợpvớinếpsốngcôngnghiệp,vàcótácdụngnângcaovănminht i ế n bộtronglĩnhvựcthươngmại.

ỞChâuÁvàcáckhuvựccònlạicủathếgiới,dosựpháttriểnkinhtếchậmhơn, nênsiêuthịcũngxuấthiệnmuộnhơn.KinhtếcủacácnướcchâuÁkhởisắcvàonhữngnăm60,vàcũngbắtđầu từ thập niên 60 siêu thịchính thức có mặt tạicácquốcgi a châuA Ùcónền ki nht ế pha ùt t r i ển khá.D ẫnđầul àN h ật , Đ ài L oa

n, H àn Quốc,HồngCông,Singapore.DầndầnsiêuthịđãpháttriểnrộngkhắpcácnuướcchâuÁkhácnhưTháiLan,Malaixia,Indonesia,TrungQuốc…

ỞcácnướcchâuÁdoanh thubánlẻcủacácsiêu thị ước tính khoảng 10%tổngmứcbánlẻxãhội

Sựrađờipháttriểncủacácsiêuthịởcácnướctrênthếgiớinóichungtươngđốip h u ø h

ơ ï p v ơ ù i l y ù t h u y e á t “ V o ø n g đ ơ ø i c ư û a hàng“ T h e o n h a ä n đ ị n h c u û a c a ù c n h a ø nghiêncứuthìởcácnướcpháttriển,loạihìnhkinhdoanhsiêuthịđãởvàogiaiđoạnbãohoà.Tấtnhiênvòngđờicửa hàng(siêuthị)ởmỗiquốc giacósựkhácbiệtnhauvìđiềukiệnkinhtế,chínhtrị,vănhóa,xãhội…củamỗinướccónhữngđặct r ư n g riêng

VòngđờicủacácloạisiêuthịởchâuÂuvàMỹcóthểbiểudiễnmộtcácht ư ơ n g đốinhưsau:

Thịp

hần

SiêuthịChuyêndoanh

ƠûViệtNamtừkhithựchiệnchínhsáchcảicáchkinhtế,nềnkinhtếnướctađãcónhữngtiếnbộđángkể.Theođàphát triểnkinht ế mứcsống củangườidân đượcnângcaorõrệt,trongbốicảnhđósiêuthịrađờivàpháttiểnlàtấtyếu.Siêu

thịđầut i e â n r a đ ơ ø i ơ û V i e ä t N a m l a ø siêuthịc o ù thươnghiệuMINIMARTc u û a V u õ n g Tàu–

Sinhanco,khaitrươngtháng10năm1 9 9 3 t a ï i t r u n g t a â m q u a ä n I T P H o à C h í Minh

Trongnhữngnămsau(tínhtừnăm1994)cácsiêuthị

vớiđủloạiquymôtừvàichụcđếnvàingànm²diệntích,thuộcmọihìnhthứcsởhữukhácnhauđãlầnlượtxuấthiện

ĐitiênphongtrongviệcpháttriểnloạihìnhkinhdoanhsiêuthịởthànhphốHồChíM

Coop,côngtyđầutưMiềnĐông.Cácđơnvịtrênđãnổidanhtronglĩnhvựckinhdoanhsiêuthịvớicácthươnghiệu:Maximark(côngtyAnphong), Citimart(côngtyĐônghưng),Coopmart(Sàigòn–Coop),SiêuthịMiềnĐông(côngtyđầutưMiềnĐông)…

SựpháttriểncủacácsiêuthịởthànhphốHồChíMinhsẽđượcnghiêncứukỹởchương

II.Ởngoạivithànhphố,đãcóđạisiêuthịđầutiênởViệtNamđólàCoracủatậpđoànBourbon(Pháp)

ƠûHàN o ä i s i e â u thịđ a à u t i e â n đ ư ơ ï c mởcửavàonăm1995vớithươnghiệuMAXIMARK(củacôngtyAnPhong–

TPHCM).Từnăm1996tớinayởHàNộicácsiêuthịđượcmởrangàycàngnhiềuvớiđủloạiquymô,thươnghiệukhácnhau.TheoconsốthốngkêcủasởthươngmạiHàNội,đếnnăm1999trênđịabànHàNộiđãc o ù h ơ n 2 0 s i e â u thị.C a ù c siêut h ị c o ù tiếngơ û H a ø N o ä i l a ø : SiêuthịSao,s i e â u t h ị FIVIMART,CITIMART,siêuthịCátLinh,siêuthịT hi ên NiênKỷ,siêut hịIMS,s i e â u thịSEIYU

NgườidânởhaithànhphốlớnlàthànhphốHồChíMinhvàHàNộicũngđãquendầnvớiviệcđimuasắmởsiêuthị.Tuynhiêndoanhthubánhàngcủacácsiêuthị của hai thànhphố nàycũngchỉởmứckhiêmtốn(dưới 2% tổngmứcbánlẻ)

Trênphạmvicảnước,ngườidânởcáctỉnh, thànhphốlớnnhưHảiPhòng,Vinh,ĐàNẵng,Huế,NhaTrang,VũngTàu,cũngđãbiếtđếnloạihìnhkinhsiêuthịvàtrongtươnglai,chúngtatinrằngmạnglướisiêuthịsẽđượcpháttiểnởkhắpmọin ơ i Tuymớixuấthiệnởnướctatừnăm1993,nhưngtốcđộpháttriểncủasiêuthịởViệtNamlàtươngđốinhanhvàcóthểnóisiêuthịởViệtNammớiởbướcđầucủathờikỳpháttriển,tiềmnăngpháttriểnsiêuthịcònrấtlớn.Dodóvấnđềđịnhhướngpháttriểnloạihìnhkinhdoanhsiêuthịsaochophùhợpvớisựpháttriểnkinhtế,xãh o ä i củatừngvùnglàrấtcấpthiết

2.1.1Giai đoạn 1 : Thử nghiệm(từ 1993 đến 1995)

Ơûgiaiđoạnnày,nhữngtổchứchoạtđộngtronglĩnhvựcthươngmạisớmnhậnt h ư ù c đượccơhộicủa thịtrườngđã mạnhdạnđiđầutrongviệc đưaloạihìnhkinh doanhsiêu thị vào Việt Nam

ThànhphốHồChíMinh-thànhphốđôngdânnhấtnước,mộttrungtâmkinht e á

đủnhữngđiềukiệntươngđốithuậnlợichol o a ï i hìnhkinhdoanh siêu thị,đãđược chọn làmnơi thử nghiệm

ĐitiênphonglàcôngtyliêndoanhVũngTàu–

SinhancovớisựrađờicủasiêuthịnhỏmangthươnghiệuMINIMART.SiêuthịnàyđặttạilầuItrungtâmthươngmạiquốctếtọalạcởgócđườngLêLợi–

NamKỳkhởinghĩaởngay trungtâmthànhphố.SiêuthịMINIMARTchủyếubán cáchàngtiêudùng ngoạinhập,phụcvụkháchnướcngoàilàchínhnêngiácảkhácao

Tiếptheo,công tythươngmạidịchvụxuấtnhậpkhẩu

quận10-mộtdoanhnghiệpnhànướcđãmạnhdạnmởcửamộtsiêuthịđểthửnghiệmởđườngNgôGiaTựquận10.SiêuthịnàylấythươnghiệulàMINIMARTNgôGiaTự.Siêuthịnàykhaitrươngvàotháng06năm 1994 và diện tích kinh doanh chỉ có 360m2

Đếntháng06năm1995côngtyvănhóaphẩmquậnIkhaitrươngmộtsiêuthịnhỏởđườngHaiBàTrưngchủyếubánđồchơitrẻem,hóamỹphẩmvàgiàydép.Siêuthị

nàycóthươnghiệuSài GònMartvàdiệntíchchỉcó213m2

Nhưvậytronggiaiđoạn1sựrađờicủa cácsiêuthịmớichỉmangtínhthửnghiệm,từcuốinăm1993đếnhếtnăm1995cả thànhphốchỉvỏnvẹncóbacửahàngmangtínhchấtcủasiêuthịnhỏđượcrađời.Sựrađờicủacácsiêuthịởgiaiđoạnnàychỉlàđểthămdòtháiđộcủangườidânhànhphốđốivớimộtloạihìnhbán lẻ mới

2.1.2Giai đoạn 2 : Xuất hiện ở khắp nơi (từ 1996 đến cuối năm 1998)

Tớigiaiđoạnnàycácsiêuthịđủloạivớiquymôtừnhỏđếnlớnxuấthiệnởkhắpnơi

Từchỗnhậnthứcđượcrằng:kinhtếpháttriểnmứcsốngvàdântríđượcnângcao,xuhướngmuasắmcósựthayđổi,ngườidânsẽquendầnvớiphongcáchmuasắmvănminhnênbánlẻởsiêuthịsẽcómứctăngtrưởngcao.cáctổchứccánhânđ a õ mạnhdạnđầutưmởsiêuthị

Chỉt r o n g b a n a ê m ( 1 9 9 6 –

1 9 9 8 ) đ a õ x u a á t h i e ä n hàngloạtcửahàngmang“mác”siêu thị(Supermarket )

Sốlượngcácsiêuthịrađờiđivàohoạtđộngtronggiaiđoạn2đượcthốngkêt h eo thứ

t ư ï thờigiankhai trương như sau:

- Năm 1996

 Tháng1:CôngtyTNHHThươngMạidịchVụAnPhongkhaitrươngsiêuthịMAXIMARKtạiđường3tháng2quận10

 Tháng2:LiênhiệpHợpTácXãThươngMạiThànhPhố(SAIGÒNCOOP)khai trương COOPMART Cống Quỳnh tại đường Cống Quỳnh quận I

 Tháng7 : MINIMARTSuperBowlcủaVũngTàu– Sinhancođượckhaitrương tại Trung TâmThương Mại Superbowl TânBình

 Tháng11:PNJ–

MARTcủaCôngTyVàngBạcĐáQuýPhúNhuậnđặttạiđườngLêVănSỹ–PhúNhuận đi vào hoạt động

 Tháng12:CITIMARTcủacôngtyTNHHĐôngHưngđặttạiđườngNguyễnThị MinhKhai quậnIkhai trương

Nhưvậytrongvòngmộtnăm đã có5siêu thị xuất hiệnởthànhphố

-Năm 1997:

 Tháng1 : C o â n g tyT N H H Đ o â n g H ư n g mởCITIMARTTrầnHưngĐạotại393BTrầnHưngĐạo quậnI

Đạo ở 797 Trần Hưng Đạo quận 5

 Tháng 6 :Doanhnghiệptưnhân Toàn GiaPhúc mởmộtsiêuthịtương

đốilớnlấytênlàsiêu thịToànGiaPhúcđặt tại phường 12 quận 10

 Tháng 12:Có hai siêu thị mới xuất hiện, đó là:

mộthoặcmộtvàimónhàng.Sángkiếnn a ø y l a ø c u û a c o â n g t y V a ï n ThịnhP h a ù t H o ï đãlầnlượtkhaitrương04cửahàngvớithươngh i e äu l a ø” S I E Â U T H Ị 10.000Đ”.P ho ng c a ùc h

m ơ ùi l ạ nàyđ ã thuh ú t rấtđ ô ng kháchhàng vàtrongthờigianqua giữa năm 1997 đếnđầunăm 1998 ởThànhPhốđãrộlênphongtrào“đim u a sắmởsiêuthị10.000“

Năm1997lànămsiêuthịpháttriểncảvềlượngvàvềchất.Nhữngsiêuthịt ươ

ng đốilớnnhư:MAXIMART,COOPMARTTrầnHưngĐạo,COOPMARTHậuGiang,siêuthịMiềnĐôngđãtươngđốiđảmbảocáctiêuchuẩnsovớitiêuchuẩncủasiêu

thịtrênthếgiới

- Năm1998:Đâylànămcósựrađời của hàng loạt siêu thị như:

 CITIMART Minh Chaâu cuûa coâng ty TNHHÑoâng Höng.

 COOPMART Đầm Sen của SAIGÒN COOP.

 Siêuthị Điện Máy củaCôngTyDịchVụChợLớn

 Siêu thị TENMART của Công Ty TM–DV–XNK quận 10

 FOODMART của Công Ty Lương Thực Thành Phố

 Siêuthị HàNộicủaDoanh nghiệp tư nhân Hùng Dũng

 PACIFIC MART củacông ty liên doanh Deadongvà Công tyØ miềnđông

 SiêuthịToànGiaPhúcIIcủadoanh nghiệp tư nhân Toàn Gia phúc

 Siêu thị Ngọc Thắng của HTXthương mại Ngọc Thắng

 PNJMARTNguyễn Văn Trỗi của côngtyvàngbạcđáquýPhúNhuận

 Minimart Hùng Ngọc và một sốsiêuthịkhác

2.1.3Giai đoạn 3:Cạnh tranh đào thải và chuyên nghiệp hơn(từnăm1999

đến nay)

Sựrađờicủahàngloạtsiêuthịchỉtrongvòngbanămđãlàm cholĩnhvựchoạtđộngkinhdoanhsiêuthịsôiđộnghẳnlên.Sựgópmặtcủatrên20siêuthịtrênđịabànthànhphốđãdẫnđếnsựcạnhtranhgaygắtquyếtliệtgiữacácsiêuthịvớinhauvàgiữacácsiêuthịvớicácloạihìnhbánlẻtruyềnthốngkhác.Cócạnhtranht ất sẽcóđàothải.Dothiếukiếnthức,thiếukỹnăngquảnlý,thiếukinhnghiệmvàchiếnlượcchínhsáchkinhdoanhkhôngphùhợpcùngvớimộtsốnguyênnhânkhácđãkhiếnnhiềusiêuthịkhôngthểtrụnổivàphảilặnglẽrútkhỏithịtrườngnhư:ToànGiaPhúcIvàII,siêuthịNgọcThắng

…

Nhưngcũngquathửnghiệmvàcạnhtranhcácsiêuthịkhácđãkịpthờirútkinhnghiệm

hiệuquảđãtìmđượchướngđiphùhợpvớicácđặcđiểmcủamôitrườngkinhdoanh.Cácsiêuthịnàyđãchútrọngcácbiệnphápđển a â n g caochấtlượngdịchvụ,đápứngtốtnhucầucủakháchhàng.Hoạtđộngcủacácsiêuthịthuđượcthànhcôngđãdầndầnđivàonềnếpvàmangtínhchuyênnghiệp hơn…

Trongsốcácsi êu thịđứng vữngvàthàngcôngnhờbiếtđi đúng hướng,có chiếnlượcchínhsáchkinhdoanhhợplý phảikểđếncácthươnghiệuđãcódanht i e á n g , đãtrởthànhquenthuộcvớingườidânthànhphốnhư:MAXIMART,COOP–MART, siêu thịMiền Đông, CITIMART…

Cũngtừnăm1999,lĩnhvựckinhdoanhmớimẻnàyđãcósứchấpdẫnmạnhđốivớicácnhàđầutưnướcngoàivàhọđãnhậpcuộc.ĐiđầuphảikểđếntậpđoànBourbon(Pháp).HọđãđầutưđểmởđạisiêuthịđầutiênởViệtnam,đólàsiêuthịCORA.SiêuthịCORAlàsiêuthịcótầmvóccủamộtsiêuthịlớnthếgiớivớitổngdiệntích20.000m2.Sốvốnđầutưlêntới20triệuUSD.Coranằmgầnkhucôngn g h i e ä p BiênHòaĐồngNai,cáchThành

phốHồChíMinh20km.SắptớitậpđoànB o u r b o n dựđịnhmởthêmcácsiêu

thịkhácởBìnhChánhvàquận9của Thành Phố.Sựgópmặtcủacácnhàđầutưnướcngoàichắcchắnsẽthúcđẩycácnhàđầutưtrongnướcphảicốgắnghơnnhiều mớicóthểduytrìđượcvịthế hiệnnaycủamìnhvàsẽlàmchotìnhhìnhcạnhtranh tronglĩnhvựcnàysẽngàycànggaygắt,quyết liệthơn

Từcuốinăm1999đầunăm2000,sựpháttriểncủasiêuthịkhôngcònrầmrộn h ư trướcnữa.Đếngiaiđoạnnày,cácsiêuthịcóquymônhỏvớinhữngbấtlợirấtlớnđãlầnlượtrútlui.Ngượclạicácđơnvịlàmănthànhcôngđãtiếptụcpháthuythếmạnhđểtăngkhảnăng chiếm lĩnh thị trường

Vớiđà thắnglợi,SAIGONCOOPđã khaitrươngthêmhaisiêuthịmớiđạtt i e â u chuẩnnhưsiêuthịởcácnướctrênthếgiớiđólà:

 COOPMARTNguyễnĐìnhChiểuvớidiệntích4500m2ởngaygócđườngNguyễn ĐìnhChiểu–NamKỳKhởiNghĩaquận3khaitrươngngày24/12/1999

 COOPMARTĐinhTiênHoàngQuậnBìnhThạnh.Siêuthịnàykhaitrươngngày14/01/2000

CôngtyAnPhongcũngtiếptụccủngcốvịtrícủamìnhbằngviệcmởthêmMAXIMARKthứ3ởngaytrungtâmquậnI.MAXIMARK3códiệntích2100m2n a è mởlầu02củatòacaoốcSài Gòn Centre trên đường Lê Lợi

Trongtươnglai,HợpTácXãThươngMạithànhPhố(SAIGONCOOP)đãcóhướngsẽtiếptụcmởthêmnhiềusiêuthịởcácquậnhuyệnkhácđểcủngcốvịthếsốmộtcủahọ.SAIGOCOOPhiệnlàtậpđoàn ki nh doanhsiêuthịmạnhnhất ởThành phố Hồ Chí Minh vàcả nước

CôngtyAnPhongcũngcóhướngtiếptụccủngcốvịthếcủamìnhbằngcáchđầutưxâydựngsiêuthịởcácThànhPhốlớntrongcảnước.HiệnnayAnPhongđãcómộtsiêuthịcódanhtiếngởHàNộivàmộtsiêuthịởNhatrangmộtởVinhđềumangthươnghiệu

MAXIMARK

BIỂUĐỒ2:TỐCĐỘPHÁTTRIỂNCÁC SIÊU THỊ Ở THÀNH PHỐ

Sốlượng50

45403530252015105

ThờigianQuacácgiaiđoạnpháttriểncủa siêuthịtừkhixuấthiệnởThànhPhốđến naycóthểthấyrằngsựrađờivàpháttriểncủasiêuthịởthànhphốcũnglàphùhợp

vớisựtiếnhóacủacácloạihìnhbánlẻ.Tuynhiênsựpháttriểncủamạnglướisiêuthịởthànhphốcònmangtínhtựdo,tựphát,mạnhainấylàm

Cơquanquảnlývàcácđơnvịcóliênquanđếnsựpháttriểncủaloạihìnhnàychưa cósựchỉđạo,hướngdẫnvànhữngquiđịnhđịnhcụthểđểhướngloạihìnhsiêuthịpháttriểnđúnghướngvừađảmbảohiệuquảkinhtếvừađảmbảophùhợpvớiqui hoạchpháttriểnchungcủamộtthànhphốlớnnhấtnước.Điểmnổicộmcủacácsi êu thịởthànhphốHồchíMinhlàsựchênhlệchrấtlớnvềquimôdiệntíchvàvốnđầutư.Cósiêuthịchỉvẻnvẹncóvàichụcmétvuôngdiệntíchkinhdoanhvàcó25triệu đồngvốncũnglấytênlàsiêuthị(SiêuthịsinhviênởđườngTrầnQuangKhải)t r o n g khiđócósiêuthịdiệntíchtớivàingànm2vàvốnđầutưhàngchục tỷ đồng

Mặtkhácchưacónhữngtiêuchí,tiêuchuẩncụthểđểphânbiệtrõsiêuthịvớicửahàngtựchọnvàcũngkhôngcóquyđịnhmộtcửahàng như thế nào mớiđượcgọilàsiêuthị.Điềuđánglưuýlàkhiđăngkýkinhdoanh,chủsởhữucáccưảhàngc h ỉ đă

kinhdoanhtổnghợp,nhưngđếnkhihoạtđộngkinhdoanhhọlạitựkhoácchocửahàngcủahọcáimac“Supermarket“,hoặccốgắngthêmchữMart hayMarkchoravẻmộtsiêu thị

Khắpcácquậnhuyệnthànhphốchúngtacóthểbắtgặpkhánhiềucáccửahàngmangmacsiêuthị.Chúngtôiđãthửtínhmộtcáchtươngđốithìcókhoảng40cửahànglớnnhỏmangbảnghiệu siêuthịvàphânbốởcácquậnhuyệnnhưsau:

BẢNG 1: SỐ LƯỢNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM

BẢNG2:THỐNG KÊ CÁC SIÊU THỊ DO SỞ THƯƠNG MẠI CẤP GIẤY PHÉP

SỐ

ĐKKD

*Nguồn:Phòng Quản Lý Thương MạiDịchVụSởThươngMại

at ư nhânhoặccôngtyliêndoanh.Cácsiêuthịđộclậptựtổchứctoànbộquátrìnhnghiệpvụmộtcáchđ o ä c lập

- Chuỗisiêuthị(Hệthốngsiêuthịmắtxích)

Cácđơnvịthànhcôngbướcđầut r o n g k i n h doanhs i e â u thịn h ư : SAIGONCOOP,CôngTyTNHHAnPhong,CôngTyTNHHĐ ông H ưngđã tổchứcthành lập cácsiêu thị thuộcsởhữucủahọthành hệ thống siêu thị mắt xích

- Càcsiêuthịđượcchuyênmônhóatheokhuvựcthịtrườngsẽcóđiềukiệnnângcaochấtlượngphụcvụkháchhàng.

- Côngviệcquảnlýđượcchuyênmônhóa

- Nhânviêndễchấpnhậnsựthayđổivàcóýthứcthiđuacạnhtranhphụcvụkháchhàngtốthơn

Thựctếđãchứngtỏrằng,tổchứctheomôhìnhchuỗisiêuthịlàhợplývàcóưuthếhơnhẳnđốivớimôhìnhsiêuthịđộclập.Cácsiêuthịđộclậpcủanhữngtổchứcđơnvịkhôngmạnhvềtàichínhđãkhôngthểcạnhtranhnổivớicácchuỗisiêuthị.Đặcbiệtnhữngsiêuthịcóquymônhỏthìlạicàngyếuthếhơntrongcạnhtranh.Đ e á n thờiđiểm nàycácsiêuthịnhỏđãlần lượt rút lui khỏi thương trường.

Thànhcôngnhấttronglĩnhv ư ï c k i n h doanhs i e â u thịphảikểđếnSAIGONCOOP.HiệnnayhệthốngsiêuthịcủaSAIGONCOOPđãvàđangtrênđàpháttriển.TheosốliệucôngbốtrênbáochíthìhệthốngsiêuthịmắtxíchcủaSAIGONCOOPchiếm50%thịphầncủacácsiêuthịởthànhphốHồChíMinh.Trongtươnglai,hệt hống siêuthịcủaSAIGONCOOPsẽtiếptụcpháttriểnthêmmộtsốsiêuthịkhácởc a ù c khuvựcCủChi,Phú Lâm, đường CộngHòa(TânBình)vàAnPhúquận9

2.2.2Quy mô của các siêu thị:

Cósốliệuvềdiệntích,vốnđầutưxâydựngvàsốlaođộngởmộtsốsiêuthịnhưsau:

BẢNG 3: DIỆN TÍCH, VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNGVÀ SỐ LAO ĐỘNG CỦA MỘT SỐ SIÊU THỊ

Số

Tổngdiệntích(m2)

Diệntíchbánhàng

m2

VốnđầutưXD(triệu đồng)

Sốlaođộng(người)

* Nguồn:Phòng Quản Lý Thương Mại Dịch Vụ- Sở Thương Mại

* Ghi c hú:Bảng thống kê này không kểcácsiêuthịnhỏ.

Quabảngthốngkêtrênchúngtathấy:Cácsiêuthịcósựchênhlệchkhálớnvềquymôvàvốnđầutưxâydựngbanđầu(chưakểvốnlưuđộng)cũngnhưvềlực

- Có40%siêu thịđượcxếp vàoloạiII(6/15)

- Có40%siêu thịđượcxếpvàoloạiIII( 6 /15)

- 20%siêuthịchưađạttiêuchuẩnxếploại vìdiện tích kinh doanh

dưới1000m2V o á nđầutưxâydựngbanđầucủacácsiêuthịcósựchênhlệchkhálớn,docó

đơnvịtậndụngđượcmặt

bằngcơsởvậtchấtđãcósẵn.Nhưngnóichungđầutưxâydựngcơsởvậtchấtvàtrangthiếtbịđểmởsiêuthịthườngrấtlớn.Vìđặcđiểmcủasiêuthịlàphảiđảmbảokhônggianbánhàngrộngrãi,trangthiếtbịtươngđốihiệnđại,trưngbàyhànghóahấpdẫn,đẹpmắt thìmới có sức thu hút khách hàng

Thựctếchothấy,thườngnhữngsiêuthịcóquymôvừa

vàlớnmớicóthểpháthuyđượctính kinh tế theoquymôđểkinhdoanhcóhiệu quả

2.2.3Phương thức bán hàng

Cácsiêuthịđềuápdụngphươngthứcbánhàngtựphụcvụ.Đâylàphươngthứcbánhàngvănminh,tiếnbộphùhợpvớixuthếmuasắmcủangườidântrongthờiđa ï

i c ô ng nghiệp.S ở d ĩ cácsi êu thịc ó sư ù c hấpda ãn t h u h ú t kháchha øn g cu õ n g chính là

do đặc trưng này

Theosựphân tíchtâmlýkháchhàngthìquátrìnhmuahàng củakháchdiễnratheotuầntựdiễnbiếntâmlýnhưsau:Chúý,quantâm-

cóhứngthúđốivớihànghóarồihammuốnmuavàquyếtđịnhmua.Quátrìnhdiễnbiếntâmlýnhưvậychịucáctácđộng từbênngoàinhư:Sựtrưngbày,giớithiệuhànghóa,giácả,sựcầnthiết hấp dẫn của món hàngvàkhôngkhínơimuabán

Cácsiêu thịđềurấtchútrọngđếnnâng cao chất lượng phục vụ kháchnênđềucố gắngthiếtkếkhônggianbánhàngtiệnnghithoảimái,hànghóabàytrênkệ,tủngă

hàngtheophươngthứctựphụcvụtạođiềukiệnthỏamãntốiđanhucầukháchhàng,làmchokháchhànghàilòngvìkháchcóniềmvuikhimuahàng.Họ cótoànquyềntựdoquyết địnhmuahay khôngmuamàkhôngngại phiềnhà

Tuynhiênvấnđềbấtcậplớnnhấtlàmđauđầucácnhàquảnlýcácsiêuthịởthànhphố

hóatạisiêuthị.Đểđềphòngvàngănchặnnạntrộmcắp,cácsiêuthịthườngcóquyđịnhkháchhàngphảigửigiỏxáchtrướckhivàotrongsiêuthịvàthườngbốtrínhânviênbánhàng,nhânviênbảovệtúctrựcởcácgianhàng,mặcdùđãcóhệthốngCameraquansátđềphòngtrộmcắp.Điềunàyvừahạnchếquyềntựdocủakháchhàngvừatốnkémchiphíquảnlý.Cá

c siêu thịcầnnghiêncứu để sớm khắc phục vấn đề nan giải này

2.2.4Khách hàng của các siêu thị

Tronggiaiđoạnđầucótínhchấtthửnghiệm,cácsiêuthịthườngbánhàngngoạinhậpvớigiácảcaohơnbênngoàirấtnhiều,nênnhữngkháchhàngđếnvớisiêuthịtronggiaiđoạnđầuthườngthuộctầnglớptrunglưu.Nhưngdầndần, xácđị nh đúng tínhchấtcủa siêu

địnhkháchhàngcủamìnhlàmọitầnglớpdâncưnênđã chuyểnhướngvềcơcấuhànghóakinhdoanhtheohướngphổ cập để tiếp cận với đôngđảo người tiêu dùng.

siêuthịhiệnnayđasốlànhữngngườicómứcthunhậptừtrungbìnhtrởl e â n vàsốđông

l a ø côngnhânviênchức, học sinh, sinhviên

Sốlượngkháchhàng đếncácsiêuthịmua sắmhàng ngày rấtkhácnhautừvàic h u ï c

đ e á n v a ø i trămởnhữngsiêuthịnhỏ và lêntớiconsố vàingànlượtngười /ngàyởn h ư õ n g siêuthịlớncó tiếng

Sốlượngkhách hàngtớimộtvàisiêuthịcótiếngnhưsau:

- Siêu thị Miền Đông trung bình 2000 lượt khách/ngày

- SiêuthịNguyễnĐìnhChiểu:2000–2500lượtkhách/ngày

- Siêu thịCống Quỳnh:2000–3000 lượt khách/ngày

- Siêu thị Maximark (3/2):1500–2500 lượt khách/ngày

- Siêuthị ĐinhTiênHoàng:2000–2500lượtkhách/ngày

Trongngày,kháchđếnsiêuthị thường tập trung vào buổi chiều và buổi tối

Đặcbiệt,ngàythứbảy, chủnhậtvàngàynghỉlễ sốlượngkháchhàngđếnsiêuthịcóthểtănglên3000–4000lượtkhách/

ngày.Đâylàdấuhiệuchothấyđimuasắmởsiêuthịđãvàđangtrởthànhxuthếchungcủangườidânthànhphố,giờđâyngườidânthànhphốđãthíchđi“chợmới”–

siêuthị.Vìđimuasắmởsiêuthịtiệnlợi(mộtlầncóthểmuađượcđủthứhànghóacầnthiết),thoảimái,vănminh,kháchhàngcóniềmvui,cóđượcsựthưgiãn khi đi xem và muahàng

Giátrịmộtlầnmuasắmcủakháchhàngcũngrấtkhácnhau.Thờigianđầu,giáhàngởsiêuthịthườngcaohơnsovớibênngoàitừ7–

10%nênngườitiêudùngcònmuaởmứcđộkhiêmtốn:Dưới30.000đ/

lầnmua.Dầndầngiátrịcủamộtlầnmua sắm của mỗi khách hàng đãtănglêntừ6 0 0 0 0 –100.000đ/lầnmua

Cácmặthàngmàkháchthườngmuaởsiêuthịlà:Đồhộp,lươngthực,thựcphẩmchếbiến,thựcphẩmcôngnghệ(đường,sữa,bánhkẹo,dầuăn…)vàcáchàngcôngnghiệpphụcvụnhucầutiêudùnghàngngàynhư:Xàbông,chấttẩyrửa,hóamỹphẩm,đồgiadụng,quầnáo

Điềuđánglưuýlàkháchhàngthườngyêntâmtintưởngvàochấtlượnghànghóamuaởsiêuthị.Gầnđâyđasốngườitiêudùngrấtmuốnmuahànghóathựcphẩmtươisốngnhư:rau,quảsạch,thịt,cá…

ởsiêuthị,nhưngcácsiêuthịchưađápứngtốtcácloạinhucầunàyvìkinhdoanhnhữngmặthàngnàyđòihỏichiphícaovànhữngyêucầukỹthuậtnhấtđịnh

2.2.5Hàng hóa kinhdoanh trong các siêu thị

TheoMichaelCullenđãđềxuấtthìhàng hóatrongcácsiêuthịlàhàngtiêudùngthôngthường(hàngthựcphẩmvàhànggiadụng).Cácsiêuthịthànhphốcócơcấuhànghóakinhdoanhcũngtươngđốiphùhợpvớicơcấuhànghóaởcácsiêuthị trên thế giới nóichung

Danhmụchànghóakinhdoanhởcácsiêuthịcủathànhphốthườngbaogồmcácnhómngành hàngsau:

- Hàngthựcphẩmcôngnghệ: Đường,sữa,bánh,kẹo,trà,café,dầuăn,nước chấm…

- Hàngthựcphẩmchếbiến:Đồhộp,giò,chả,paté, xuc xích, chà bông…

- Lươngthựcchếbiến:Mìgói,bột,nui…

- Hóamỹphẩm:Chấttẩyrửa,cácsảnphẩmphụcvụnhucầuvệsinhcánhân,mỹphẩm…

- Đồ dùng gia đình bằng nhôm, nhựa, Inoc, thủy tinh, sành, sứ…

- Hàngmaymặc

- Hàng thực phẩm đông lạnh

- Hàngthựcphẩmtươisống

Trongc ơ c a á u h a ø n g h o ù a c u û a cácsiêuthịnóichungthìcáchànghóathuộcngànhhàngthựcphẩmchiếmkhoảng30%–

Tỷ lệ hàng Nội/Ngoại

Trongh o a ï t đ ộ ng kinhd o a n h m o ã i s i e â u thịđ e à u c o á g a é n g t ì m kiếmcácnguồnhàngđộcđáođểcósựkhácbiệthóavềsảnphẩm sovớicácsiêu thịkhácnhằm nângcaonănglựccạnh tranh.

2.2.6Nhân lực của các siêu thị

Theosốliệuthốngkêcủasởthươngmạithìlựclượnglaođộngcủacácsiêuthịcósựchênh lệchrấtlớncảvềsốlượngvàchấtlượnglaođộng

Nhữngđơnvịlàmăncóhiệuquảlànhữngsiêuthịlàmtốtcôngtácquảntrịnguồnnhân lực

Nhậnthứcđượcvaitròquyếtđịnhcủalựclượnglaođộngvàcôngtácquảntrịnguồnnhânlựcđốivớihiệuquảkinhdoanhcủacácsiêuthị.SAIGONCOOPluônchútrọnglàmtốtcôngtáctổchứcquảnlý,sửdụngvàđàotạolựclượnglaođộng.T y û l e äl ao đo ä ng

đ ã đư ơ ï cđ a ø ot a ïo q u a trườngl ớ pơ ûh e ät ho á n g si ê u t h ị c u û a SA I G ON COOPlà100%.HầunhưtấtcảnhânviêncủahệthốngsiêuthịCOOPMARTtrướckhiđượcnhậnvàolàmviệcchínhthứcđềuphảitrảiquamộtkhóahuấnluyệnvềbánhàngởsiêuthịbấtkểngườiđó đãcóbằngcấpgì.Sauđótrongquátrìnhsửdụng, l ư ï c l ư ơ ï n g la

ođ o ä n g củah e ä t h o á n g C O O P MARTcònđ ư ơ ï c l u a â n p h i e â n huấnluyệnđểnângcaonghiệpvụ.ChútrọngđếnyếutốconngườilàmộtbíquyếtđưađếnthànhcôngđểtạouytínvàdanhtiếngchohệthốngsiêuthịmangthươnghiệuCOOPMART

Cácsiêuthịkháctrongthànhphốchưacoitrọngđúngmứccôngtácquảntrịnguồnnhânlựcngaytừđầu.Tuynhiêngầnđây,cácnhàquảntrịđãđểtâmtớivấnđ e à này.cóthểthấyquamột vàiconsố sauđây

- SiêuthịM i e à n Đ o â n g , t y û l e ä laođ o ä n g đãquađàotạolà84,8%(140/165laođộng)

- Siêuthị Maximark,tỷlệlaođộngđãquađàotạolà50,4%(55/109laođộng)

- TENMART:có tỷ lệ 76,9%(50/ 65 lao động)

- MINIMART Minh Châu:75% laođộngđã qua đào tạo (30/ 40)

Thếnhưngcũngcónhữngsiêuthịsốlaođộngđãquađàotạochiếmtỷlệrấtthấp nhưPacific Mart, Minimart-Superbowl…

2.2.7Hoạt động Marketing của các siêu thị

Trongbốicảnhcạnhtranhtrongnộibộngànhvàcạnhtranhvớicácđốithủngoàingànhđềurấtgaygắtquyếtliệt,cácsiêuthịđều

rấtchútrọngtronghoạtđộngMarketing.BởivìMarktinglàcôngcụhữuhiệuđểcácsiêuthịnângcaonănglựccạnhtranhcủamình.TronghoạtđộngMarketingcủacácsiêuthị,đángchúýlàchí nh sáchgiá(Price)vàchínhsáchxúctiếnyểmtrợbánhàng(Promotion)

Cácsiêuthịđ e à u rángc o á gắngt h e o t i e â u c h í g i a ù thấpvàl i n h hoạt.T h ư ơ ø n g xuyêncácsiêuthịđềunghiêncứuthămdògiácảhànghóatrênthịtrườngvàchínhs a ù c h giácảcủađốithủcạnhtranhđểcóchínhsáchgiáhợplýchosiêuthịcủamình.Thựctếcũngđãchứngminh,nhữngsiêuthịcốgắngphấnđấugiảmchiphíđểbánhàng vớigiáthấp(điểnhìnhlàhệthốngsiêuthịCOOPMART)thườngthuhútđôngđảo kháchhàng

Tronghoạtđộngxúctiếnvàyểmtrợbánhàng,cácsiêuthịđềuđãcốgắngtì

mr a p h o n g cáchriêngc u û a mình.N h ư õ n g s i e â u t h ị n a ø o t h ư ơ ø n g x u y e â n cóc a ù c hoạtđộngkhuyếnmãithìthuhútđôngkháchhàng,vànhữngsiêuthịlàmăncóhiệuquảđềulànhữngsiêuthịbiếtchichohoạtđộngkhuyếnmãimộtkhoảnngânquỹphù

NHÀ SẢN XUẤT

ĐẠI LÝ PHÂN PHỐI

hợp.Tâmlýngườitiêudùngbaogiờcũngthíchđượclợithêmvàbịchiphốibởiquyluậtl ợ i ích.D ođ ó m o ãi kh i cóđợtkhuyếnmãinàovàodịpl ễ , t e át , g i ơ ùi t hi ệu sảnphẩmmới,sốlượng kháchhàngđến siêuthịtăngvọt vàdoanhsốbán cũngtăng t he o

Cáchình thứcxúctiếnbánhàngcủacácsiêu thịrấtphongphú,đadạng

Vídụ: SiêuthịMiềnĐôngvớichươngtrìnhthẻư u đãic h o kháchh a ø n g , chươngtrìnhbốcthămtrúngthưởng với những giải thưởnglớn(xe hơi, xe máy, tiv…)

- Siêu thị Maximark có chương trìnhgiảitrí cuối tuần ở côngviênnước, sổtiếtkiệm khách hàng là đặc sắc

- HệthốngCOOPMARTcóchươngtrìnhkháchhàngthânthiếthàngnămcótácdụngrấtlớntrongviệclưugiữkháchhàng trung thành

2.2.8Công tác tổ chức nguồn hàng

Đểcóđượcnguồnhàngphongphúđadạng,chấtlượngđảmbảo,giácảhợplý,nhằmphụcvụtốt nhu cầu củangười tiêudùng,cácsi êu thịđềurấtchútrọngcông táctổ chức nguồn hàng

Phầnlớncácsiêuthịởthànhphốđềunghiêncứutìmnhữngnguồnhàngổnđịnh,cácnhàcungcấpcóuytínđểgiải quyếtvấnđềđầuvàochosiêuthịcủamình

Trongkhâutìmnhàcungcấp,cácsiêuthịthườngcânnhắcgiữacácnhàcungứngtheonhữngtiêu thức sau:

- Chủngloạihànghóa:Tínhkhác biệt hóa của sản phẩm

- Chất lượng tốt

- Giá ca hợp lý

mì Colusa, Miliket, Vifon, đồ hộp Hạ Long…

Hàngnhậpkhẩuthườngđượcmuatừđạilýphânphối chínhthứccủacáchãngnước ngoài

Kênhphânphốihàngtừcácnhàsảnxuất,phânphốitớisiêuthịvàngườitiêudu øn g thườnglàkênhngắn

Đểmuađượchàngcácsiêuthịthườngápdụngmộtsố phương thức sau:

- Muatựdo:Đâylàphươngthứcmuahànglinhhoạttrêncơsởnhàcungcấpvàsiêuthịthỏathuậnvớinhauvềsốlượngchấtlượng,giácả

Phươngthứcmuahàngnàythườngápdụngđốivới nhữnghànghóacókhảnăngbảoquảnđượclâuvàtiêuchuẩnvềmẫumã,chấtlượngthườngkhôngtheomột tiêu chuẩn nào cụthể mà tùy thuộc vàosựthỏathuậnđánhgiácủahaibênnhư:quần áo,đồgiadụng, hàngbách hóa…

- Đạilýbánhàngchonhàsảnxuất:siêuthịkýhợpđồnglàmđạilýphânphốibán lẻhàng cho các nhàsảnxuất và hưởng hoahồngtheotỷlệ%trêndoanhthubánhàng.Phươngthứcnàyrấtcólợichosiêuthịvìsiêuthịkhôngphảibỏvốnmuahàng, lại cũng không lo lỗ vốnkhi hàng hóa không tiêu thụ được

Phươngthứcnàythườngápdụngđối với nhữnghàng thựcphẩm ch ế biếncóhạndùng,hàngthựcphẩmđônglạnhvàthựcphẩmchếbiếnsẵndùngngayđượcnhư:sữa, đồhộpcácloại,thịt,t hủyhải sảnđông lạnh,raucủquả tươi,giò,chả,pat e, xucxich, rau quảmuốichua, ngâm dấm…

- Muatheohợpđồng:Siêuthịkýhợpđồngmuahàngcủacácnhàcungcấp.Muahàngtheophươngthứcnàygiúpsiêuthịổnđịnhđượcnguồnhàng.Nếutổchứcmuahàngtheohợpđồngcungcấpđịnhkỳsiêuthịcòntiếtkiệmđượcchiphítồntrữh a ø n g Nhưngmuốnápdụngphương thức này,siêuthịphảicóvốnlưu động đủ lớn vàphảicóuytín

2.2.9Kết quả hoạt động kinh doanh

Theosốliệucủasởthươngmạitậphọpnăm1999thìsốsiêuthịlàmăncóhiệuquảđạt

siêuthịb ị lỗvốnchiếmtỷlệ41,18%(7/17siêuthị).CácsiêuthịlàmăncóhiệuquảlàcácsiêuthịcủahệthốngCOOPMART,cácsiêuthịcủacôngty AnPhongvớithươnghiệu

MAXIMARK kế đến là siêuthị MIỀN ĐÔNG và FOODCOMART

ĐứngđầutrongdanhsáchsiêuthịlàmăncóhiệuquảlàCOOPMARTCốngQuỳnh

ĐứngđầutrongsốcácsiêuthịlàmănkémhiệuquảlàPACIFICMARTcủac o â n g tyliêndoanhDeadong–

MiềnĐông,kếđếnlàMinimartSuperbowlvàMinimartquậnIđềucủaVũngTàu –Sinhanco(06thángđầunăm1999, PACIFICMARTlỗ427triệu,MINIMARTSuperbowllỗ211 tr i ệu vàMINIMARTquậnIlỗ200triệu).Tiếptheolàhaisiêuthịtưnhân:TựDoMartvàsiêuthịNgọcThắngcũngbịlỗ.Nhưvậynhữngsiêuthịlàmănkémhiệuquảphầnlớnrớivàocács i e â u thịcóquymônhỏ,độclậpcủacáccôngtyliêndoanhvàcủatưnhân

Mặcdùcónhữngđơnvịlàm ănthualỗ,nhưngnếuđánhgiáchungthìsựđónggópcủahệthốngcácsiêuthịvàosựpháttriểnkinhtếxãhộirấtđángkể.Theosố

l i e ä u thốngkêcủasởthươngmại,thìchỉkểcácsiêuthịtừquymôvừatrởlên,cácsiêuthịnàyđãgiảiquyếtđượcviệclàmổnđịnhchohơn1500laođộng.Tổngcácloạit hu e

á m a øc á c si ê u t h ị t r e ân đ o ùn g g o ùp c h o ngânsáchnh à n ư ớ ct r e â n 12 t y û đ ồ n g (năm1999).Mặckhácsựpháttriểncủahệthốngsiêuthịcònlàmchobộmặtcủathành phốđẹphơn,sinhđộnghơn.Phươngthứcbánhàngvănminhtiếnbộcủasiêu

thịđãcó tácdụnghướng dẫn,kíchthíchnhucầu,làmthayđổinếpmuasắmcủangười dânthànhphố,nângcao dân trí, văn minh thương mại

KẾTLUẬNCỦAQUÁTRÌNH PHÂNTÍCHTHỰCTRẠNGTÌNHHÌNHHOẠTĐỘNGCỦ

ACÁCSIÊUTHỊỞTPHCMTHỜIGIANQUA

QuatìmhiểuvềsựpháttriểncủasiêuthịởThànhPhốHồChíMinhvàtìnhhìnhhoạtđộngcủacácsiêuthịtrongthờigianqua.Chúngtôirútramộtsốnhậnxétch un g nhưsau:

*Về thành tựu đạt được.

1 SựpháttriểncủacácsiêuthịđãchứngtỏthươngmạibánlẻởThànhPhốđ a õ cósựchuyểnhướngkịpthờiphùhợpvớiđàpháttriểncủamộtthànhphốlớnvànăngđộngnhấtnước

2 Sựïpháttriểncủacácsiêuthịđãtạođiềukiệnthuậnlợitốiđa về muasắmc h o ngườitiêudùng Vớihànghóaphongphúđadạng,vớiphương thứcphụcvụvănminh,tiếnbộcácsiêuthịđãđápứngvàthỏamãntươngđốitốtnhững nhu cầu tiêu dùng thông thường của mọi người

3 Cácnhàquảnlýởcácsiêuthịđãcónhiềunỗlựccốgắng,vừalàmvừarútkinh

đivàonềnếpvàổnđịnhdần.Chínhsáchkinhdoanhcủacácsiêuthịbướcđầuđãchứngtỏhướngđiđúngvàphù hợp với xu thế phát triển của loạihìnhkinhdoanhsiêu thị trên thế giớinóichung

4 Sựgópmặtcủacácsiêuthịđãđónggópđángkểvàoviệcgiảiquyếtviệclàm,tăngnguồnthucho ngân sáchvàhuyđộng cácnguồnvốnđể pháttriểnkinh tế thành phố

5 Cạnhtranhgiữasiêuthịvàcácloạihìnhbánlẻkhácđãthúcđẩythươngnghiệp bánlẻpháttriểncótácdụngkíchthíchnhucầuvàsảnxuấtpháttriển.6.Đặc biệt,cácsiêuthịcóảnhhưởng rấtlớn,rấtquantrọngtrongđịnhhướngtiêudùng,tuyêntruyềngiớithiệuvàquảngcáochohàngViệtNamchấtlượngcaogópphầnthayđổitháiđộcủangườitiêudùngđốivớihàngsảnxuấttrongnước

Tuynhiênhoạtđộngcủacácsiêuthịcònmộtsốvấnđềhạnchế,cầnkhắcp h

u ïc như:

1 Hệthốngcácsiêuthịởthànhphốpháttriểnmangtínhtựdo,tựphát,chưacósựđịnhhướngquyhoạchpháttriểnthốngnhấtdẫnđếntìnhtrạngvôtổchức, khóquản lý

2 Môhìnhvàquymôcủacácsiêuthịnhưthếnàochohợplýchưađượcsựđầutưquantâm,nghiêncứuthỏađángcủacácnhànghiêncứucũngnhưcácnhàquảnlývànhữngngườiđanghoạtđộngtronglĩnhvựcnàyđểcó

thểpháchọamộtmôhìnhphùhợpvớiđiềukiệnkinhtếxãhộicủathànhp h o á nóiriêngvàViệt Nam nói chung.

3 Trongtổchứcquảnlývàhoạtđộngkinhdoanhcácsiêuthịcònchưacóchiếnlượcchínhsách kinhdoanhổnđịnhlâudài

4 Sựpháttriểnvàphânbốcácsiêuthịởcáckhuvựctrênđịabànthànhphốcònnhiềubấthợplý,cónhữngkhuvựcchưacómộtsiêuthịnào(quận4),nhiềungườidânởcáckhuvựcxatrungtâmmuốntớisiêuthịcònphảiđimộtđoạnđườngkháxavàvấtvảvìđiềukiệngiaothôngđiđếncácsiêuthị chưa thuận tiện

5 Điểmlạihệthốngsiêuthịởthànhphốchúngtathấycácdoanhnghiệpnhànướccònbỏtrốnglĩnhvựcnày.Đếnnaymớicóduynhấtmộtsiêuthịnhỏ(TENMART)làthuộcsởhữucủadoanhnghiệpnhànước,vấnđềnàyc u õ n g cầnlưutâm.Bởivìnếucácdoanhnghiệpnhànướcmuốnđóngvaitròchủđạođốivớilĩnhvựcbánlẻthìcáchtốtnhấtlànêntổchứccácsiêuthị để cùng tham gia thịtrường với các thành phần kinh tế khác

ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂPHÁTTRIỂNLOẠIHÌNHKINHDOANHSIÊUTHỊỞTPH

CM ĐẾN NĂM 2010

3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến địnhhướng phát triển của siêu thị ở TPHCM

3.1.1 Các yếu tố của môi trường vĩ mô

3.1.1.1 Môi trường kinh tế

Môitrườngkinhtếảnhhưởngđếnmọimặtcủađờisốngxãhộikểcảsựpháttriển của thươngmại bán lẻ, trongđócósiêu thị

Trongnhững nămgầnđây,kinhtế ViệtNamtăngtrưởng khá.TốcđộtăngGDPcủacảnướcvàthànhphốquacácnămnhưsau:

BẢNG 5: TỐC ĐỘ TĂNG GDP CỦATPVÀCẢNƯỚCTỪ1996–2000

2000Tốcđ o ä t a ê n g G D

đadạng,nhucầung ươ øi dântăng.Kinhtếpháttriểntạothuậnlợilớnchosựpháttriểncủathươngmạitrongđócólĩnhvựcbánlẻvà đặc biệtlàloạihìnhbánlẻsiêuthị

Môitrườngkinhtếcòncómộtsốyếutốkháccũngkháthuậnlợichođầutưkinh

điềunàysẽkhiếnchođầutưcóthểđạttỷsuấtlợinhuậncao,cácnhàđầutưítbịrủirovềtàichínhdođồngtiềnmất giá

Xuhướnghộinhập,đadạnghóa,đaphươnghóaquanhệkinhtếquốctếsẽđưađếnchocácdoanhnghiệpcảcơhộivàtháchthức.Cơhộiđólàthịtrườngchohàng xuấtkhẩumởrộngcótácdụngkíchthíchsản xuất,nângcao mứcsống củan g ư ơ ø i d a â n , ha ø

n g nhậpkhẩud e ã d a ø n g x a â m n ha äp v a ø o n ư ơ ù c t a , t h u e á suấtn h a ä p khẩugi ảm làmchonguồnhàngcủacácsiêuthịphongphúđadạnghơn,giáthấphơncácsiêuthịcócơhộipháttriểnmặthàngkinhdoanh…

Tháchthứclàcạnhtranhsẽcàngg a y gắtvàquyếtliệthơn.Vìcácnhàđầutưnướcngoàisẽ thamgiavàolĩnhvựckinh doanh siêu thị bên cạnh các nhà đầutưtrongnước