Phương pháp này tính thuế GTGT cho lương và lợi tức tại mọi cấp.Mức thuế tại mỗi cấp=thuế suấtxlương+lợitức Nhượcđiểmcủaphươngphápcộngthêmlàviệcxácđịnhlợitứccủadoanhnghiệprấtkhókhăn,phải
Trang 3MỞ ĐẦU
Ngày1/1/1999Luậtt h u e á Giátrịgiatăng(GTGT)đượcápdụngthốngnhấttrêntoànlãnhthổnướcCHXHCNViệtNam.Luậtthuếmớiđãtácđộng nhiềumặtđếnnềnkinhtế,xãhội.Thờigianđầuthựchiệnchắcchắnphảigặpnhiềukhókhănvàlạicàngkhókhănhơntrongbốicảnhcủanênkinhtếnướctađangbịảnhhưởngcủacuộckhủnghoảngtàichính,tiềntệtrongkhuvực….Bêncạnh nhữngkếtquảđãđạtđược,cònrất nhiềukhókhăn,v ư ơ ù n g m a é c t r o n g việcc h a á p hànhcủacácdoanhnghiệp,cũngnhưviệchànhthucủacơquanthuế.ĐâylàmộtLuậtthuếđạtmứckỷlụcvềviệcsửađổivàbổsung,đồngthờicũnggâynhiềutranhcãinhấttrongquát r ì n h thựchiện
Vớisựïnhậnthứccủamộthọcviêncaohọc,đồngthờicũnglàmộtnhânv i e â n ngànht h u e á , t a ù c giảrấtbứcxúctrướcnhữngvấnđềmàLuậtthuếGTGThiệnnayđangđặtrachocácnhàsảnxuất,kinhdoanhvàchocơquanthuếnênđãchọnđềtài:“NHỮNGBIỆNPHÁPHOÀNTHIỆNTHUẾGTGT TRONG THỜI GIAN TỚI“.ĐềtàinhằmmụcđíchnghiêncứunhữngvấnđềcơbảncủathuếGTGT,t ham khảotìnhhìnhápdụngcủamộts o á nướcvàthếgiới.TrêncơsởđóđánhgiávàrútramộtsốvấnđềcònvướngmắctrongquátrìnhthựchiệnLuậtthuếGTGTởViệtNamvàdềxuấtmộtsốgiảiphápvớimongmuốngóp phầnhoànthiệnL u a ä
t thuế GTGT trong thời gian tới
Luậnvăngồm59trangvàphầnphụlục.Ngoàiphầnmở đầu vàkếtluậnl ua än vănđượckếtcấunhưsau:
CHƯƠNG I: CÁC VẤN ĐỀCƠ BẢN VỀ THUẾ GTGT
Trang 4CHƯƠNG I CÁCVẤNĐỀCƠBẢNVỀTHUẾGTGT.
1 Khái niệm
Thuếgiátrịgiatăng(GTGT)làmộtloạithuếgiánthu,đượctínhtrênkhoảngiátrịtăngthêmcủahànghóa,dịchvụphátsinhtrongquátrìnhtừsảnxuất,lưuthôngđếntiêudùng.Khoảnthuếnàydođốitượngtiêudùnghàng hóa, dịch vụ chịu.Giátrịgiatănglàphầngiátrịmàngườisảnxuất,kinhdoanhtạothêmvàophầnnguyênliệuhoặchànghóađầuvàotrướckhiđembánloạihànghóa,d ị c h v u ï m
ơ ù i S ư ï c h e â n h l e ä c h g i ư õ a giát r ị đ a à u v a ø o vàg i a ù t r ị c u û a s a û n phẩmbánralàphầngiátrịgiatăng
2.CơchếvậnhànhcủathuếGTGT.
Nhưtêngọi,thuếGTGTchỉtínhtrêngiátrịtăngthêmcủahànghóa,dịch vụtạimỗicôngđoạnsản xuấtvàlưuthông.Cuối cùngkhiđếntayngườitiêudùng,tổngsốthuếphátsinhởtừngcôngđoạnsẽbằngvớisốthuế tínhtheogiábánsảnphẩm, dịch vụ cho người tiêudùng
Có3phươngphápxácđịnhsố thuếGTGTphảinộp
Phương pháp1:Cộngthêm(Addition method).
Phương pháp này tính thuế GTGT cho lương và lợi tức tại mọi
cấp.Mức thuế tại mỗi cấp=thuế suấtx(lương+lợitức)
Nhượcđiểmcủaphươngphápcộngthêmlàviệcxácđịnhlợitứccủadoanhnghiệprấtkhókhăn,phảicầnnhiềuthôngsốmớitínhđượcsốthuếphảitrả
Phương pháp 2:Trừ (Subtraction method)
Mức thuế GTGT đượctínhnhưsau:
ThuếGTGT=thuếsuấtx (giátrịđầura–giátrịđầuvào)
Trang 5Phương pháp 3: Bồi hoàn (credit method)
ThuếGTGTđượctínhtheophươngpháptrừvàphươngphápbồihoànphảitổchứckiểmsoátđượctoànbộ,liêntụcvàchínhxáctấtcảcáccôngđoạncủaquátrìnhvậnđộngcủahànghóa,dịchvụ.DođóđểthuếGTGTvậnhànhtốtcầncócácđiềukiệnsau:
- Hóađơn,chứngtừphảihợplệ,đầyđủvàchínhxác:Đểhìnhthànhtoànbộgiát
rịhànghóa,dịchvụphảitrảiquanhiềucôngđoạnsảnxuấtvàlưu thông,thuếGTGTđượctínhtrêngiátrịtăngthêmcủatừngcôngđoạn.Nếuápdụngphươngpháp2hay3,khitínhthuếkhâusaucầnphảicóhóađơnchứngtừcủakhâutrước-
hóađơnđầuracủakhâutrướcsẽlàhóađơnđầuvàocủakhâusau-Dođóhóađơn,chứngtừhợppháplàtrởthànhcăncứquantrọngnhấtchoquátrìnhhànhthu.Bấtkỳsựthiếusóthaysailệchđềulàmảnhhưởngđếntoànbộquytrìnhtínhthuế
Trang 6- ThuếGTGTphảiđơngiản,rõràngvàbaoquát:ThuếGTGTphảicóítthuếs
uất;hạnchếviệcmiễnhoặcgiảmthuếđểviệctínhtoándễdàng,kháchquan;n
hữngquyđịnhphảirõràng,dễhiểuđểcóthểphổcậpchocácđốitượngn
ộpthuế,nhấtlàphảiphùhợpvớitìnhhìnhkinhtếcủađấtnước,phảibaoquátcótínhđếnnhữngv ư ơ ù n g m a é c trongquátrìnhthựchiện.MuốnvậyluậtthuếGTGTkhôngnêncóquánhiềumụctiêungoàiviệctạoranguồnthuổnđịnhchongânsáchnhànước,đẩymạnhsảnxuấtv a ø đặcbiệtlàkhuyếnkhíchxuấtkhẩu
- Bộmáyquảnlýthuếphảiphùhợpvớiluậtthuế:Bộmáyquảnlýthuếphảiđủn
ănglựcđểthựchiệnnhữngquyđịnhtrongluậtthuế.Các chínhsáchthuếhoànchỉnhthựchiệnđượcdễdànghaykhôngsẽphụthuộcvàokhảnăngthựchiệncủabộmáyquảnlýthuế.Khảnăngcủabộmáyquảnl y ù thuếlàsựkếthợpgiữatrìnhđộcủacánbộthuếvàcảicáchhànhchínhthuế,trọngtâmlàcảicáchhệthốngxửlýthôngtinbằngvitính.Thôngtinchínhxácvàkịpthờilàmộtcôngcụquantrọngcho việcquảnlýthuế
- Trìnhđộhạchtoánkếtoánvàtrìnhđộnhậnthứccủađốitượngnộpthuế:Trìnhđ
ộhạchtoánphảiđạtđượcmộtmứcđộcầnthiếtđểquảnlýhóađơn,chứngtừtheoyêucầucủaquytrìnhquảnlýthuếGTGT,muốnvậy q u y m o â s a û n xuất,k
i n h doanhphảikhôngquánhỏ,quámanhmún.TrìnhđộnhậnthứcvàtínhtựgiáccaotrongviệcchấphànhnghĩavụnộpthuếcủacôngdângópphầnquantrọngchoviệcvậnhànhTGTGT,điềunàycònphụthuộcvàocôngtáctuyêntruyền,giáodục,vậnđộnglàmchongười dân ý thức được nghĩa vụ của mình
3 Các nguyên tắc khi thiết kế thuế GTGT.
3.1 Đơn giản.
Mộtluậtthuếcầnphảiđơngiảnđểngườithọthuếdễdàngchấphànhvànhànướcquảnlýthuếhiệuquả.ThuếGTGTđơngiảnthườngcóítthuếsuất, rấtíttrườnghợpđượcmiễn,giảmthuếvàquytrìnhquảnlýthuếđơn
Trang 73.2 Ổn định.
Luậtt h u e á c a à n p h a û i o å n địnht h e o t h ơ ø i gian.Nhữngthayđổithường
nghiệpkhólậpđượccáckếhoạchdàihạnvàkhôngyêntâmhoạtđộng.Đốivớingânsách
nhànướctínhkhôngổnđịnhsẽảnhhưởngđếnnguồnthuvàcác khoảntàitrợchonhucầucủachínhphủ.DovậyluậtthuếGTGTkhôngổnđịnhdễtrởthànhmộtnguồnrủirovàgâyra tình trạng kém hiệu quảkinhtếchođấtnước
3.3 Hiệuquả.
ThuếGTGTg i o á n g n h ư thuếdoanhthu(DT)làmtănggiáhànghóabằngcáchcộngthêmvàogiágốcmộttỷlệphầntrămcủathuế.Điềunàytạoramộtmứcchênhlệchgi ữ ag i a ùt r ị màng ươ øi tiêudu øn g ph a û i trảchohànghóavàchiphínguồnlựckinhtếdùngđểsảnxuấtrahànghóađó.DovậythuếGTGTsẽtạorasựbiếndạngtrênthịtrườngvàsựbiếndạngđóảnhhưởngđếnhànhvingườitiêudùngvànhàsảnxuất.Nhữngbiếndạngt h ị t r ư ơ ø n g d o thuếGTGTgây ra sẽtạotổnthấtvềhiệuquảkinh
tế.Mứcđộtổnthấtchủy e á u phụt h u o ä c vàođ o ä cod a õ n v e à giác u û a cầuv a ø c u
n g củanhữnghànghoánằmtrongcácthịtrườngbịbiếndạngvàphụthuộcvàothuếsuất.Cungcầucóđộcodãn giácàngcaothìphầntổnthấtdothuếGTGTtạoratrênthịtrườngcàngcao.Cácthuếsuấtcaocũngcóthểlàmtổnthất
nếuphầntổnthấtxãhộinhỏ.LuậtthuếGTGTthaythếluậtthuếdoanhthucầnphảicânnhắcđếnyếutốnày,cụthểlàthuếsuấtphùhợpđể đạt hiệu quảkinh tế
3.4 Công bằng.
ĐốitượngchịuthuếGTGTlàphầngiátrịgiatăngdocácdoanhnghiệptạoratrongmỗigiaiđoạncủaquátrìnhsảnxuất,phânphốivàtiêuthụsảnphẩm.Trong
Trang 8giátrịgiatănglợinhuậnlàmộtbộphậnquantrọng,nếuchiphícàng lớnthìlợinhuậnđạtđượccàngít.Dođódoanhnghiệp
Trang 9hoạtđộngkémhiệuquả,điềukiệnkinhdoanhkémthuậnlợithìnộpthuếGTGTc a ø n g í t v a ø d ư ơ ø n g nhưthuếG T G T ư u đãicácdoanhn g h i e ä p này.Nhưngtrongthựctếdoanhnghiệpnàocũngphấnđấuđạtđượclợinhuậnc a o vìlợiíchcủabảnthândoanhnghiệp,đồngthờiquathuếGTGTcũngđápứnglợiíchcủanhànước.Côngbằngvềkinhtếđượcthựchiệnthôngqua
thuếGTGT
4 Sự cần thiết của việcápdụng thuế GTGT ở Việt Nam.
ViệcápdụngthuếGTGTởViệtNamtronggiaiđoạnhiệnnaylàmộtyêucầucấpthiếtxuấtpháttừmụcđíchkhắc
phụcnhữnghạnchếcủathuếdoanht hukhô ngc ònp hù hợp vớit hực tiễnpháttr i ểncơ chếki nht ết hị trườngởViệtNam,nhữngtháchthứclớntrongquátrìnhhộinhậpkhuvựcvàquốctế,cảithiệntìnhhìnhthungânsáchnhằmđápứngchonhucầuvốnngàycàng tăng trong nước
4.1 Thựctrạngcủa nềnkinh tếViệtnamvànhữngyêucầumớitron
g quá trình hội nhập khu vực và quốc tế.
Sauhơnmườinămđổimới,nềnkinhtếViệtNamđãđạtđượcnhữngbước tiếnbộđángkể.Tuynhiênđểtiếptụcpháttriển,cùngvớichínhsáchkinhtếmởcửa,ViệtNamphảidầnhộinhậpvớikhuvựcvàthếgiới.Hộinhậpsẽtạonhiều cơ hội
quaviệctiếpcậncácthànhtựuvềkhoahọc,kỹthuật,khoahọcquảnlývànhấtlàtranhthủsựủnghộcủaquốctế.Bêncạnhđó,donềnkinhtếViệtNamchậmpháttriểnhơnsovớicácnướctrongkhốinênhộinhậpkhôngnhữngmangl a ï i nhữngthuậnlợimàcònlà những thử thách lớn
Năm1996,ViệtNamđãbắtđầuthựchiệnchươngtrìnhƯuđãithuếquanc
o ù hiệul ư ï c c h u n g g i ư õ a c a ù c nướcĐôngNamÁ(CEPT).Theothoảthuận,từ1996đến2006thuếxuấtnhậpkhẩuphảigiảmdần,chỉcòntừ0%đến 5%,mọihàngràothuếquankhác
phảitháodỡtoànbộ.Theotiếntrìnhnày, kinhtếViệtNamsẽgặpmộtsốkhókhă
Trang 108nlớnđặcbiệtlàđốivớingânsáchnhàn ư ơ ù c n h ư tiếntrìnhthựchiệnhộinhậpsẽlàmnguồnthungân
Trang 11sáchgiảmvàsẽcànggiảmhơnvìvớixuhướngthươngmạihóatoàncầu.Đểtồntạivàtăngkhảnăngcạnhtranhtrênthịtrườngthếgiới,toànbộhệthốngthuếxuất,nhậpkhẩucủanướctasẽphảigiảmtốiđa.VìvậyNhànướcphảicócácbiệnpháphỗtrợchotiếntrìnhnàyđểduytrìsựpháttr i ển kinhtếvàtăngthungânsáchnhư:thôngquacáccôngcụtàichính,cácchínhsáchhỗtrợvàkhuyếnkhíchkinhtếpháttriểnhữuhiệu,cảicáchquảnlýhànhchính,thiếtlậpmôitrườngpháplýcầnthiếtchodoanhnghiệphoạtđộngthuậnlợivàhiệuquả,trongđóthuếlàmộtcôngcụquantrọng.Cảicách hệ thốngt huếnh ằm t ạo điềukiệnt ốt nhất chos ản xua át pháttriển.
4.2 Ưu điểm nổi bật của thuế GTGT so với thuế doanh thu.
Thuếdoanhthurađờinăm1990,làmộtloạithuếnộiđịađãpháthuyđượcmộtsốtácdụngnhưthốngnhấtcáchtínhthuếgiữacácthànhphầnk i n h t e á , tạor a s ư ïbìnhđ a ú n g trongnghĩav u ï n o ä p n g a â n sáchvàkhaithácnguồnthutrongnướcđểpháttriểnkinhtế.Nhưngvớixuhướnghộinhậphiện nay,thuếxuấtnhậpkhẩuđangchuyểndầnvớinguyêntắc“thươnglượng“theocamkếtvàthônglệquốctế.Thuếnộiđịasẽđượcvậndụngđểtácđộng, điềuchỉnhnềnkinh
tếxãhộicủađấtnước.Dovậyvaitròcủathuếdoanhthutronggiaiđoạnmớibộclộnhiềunhượcđiểmvàkhócóthểpháthuyhiệuquảmộtcáchđầyđủnhư:
- Thuếthutrùnglắp:Mọigiaodịchdiễnragiữacácdoanhnghiệpđềuphảichịu
thuếvàthuếdoanhthuđánhtrêntoànbộdoanhthutiêuthụhàngh o ù a , dịchvụ.Trongdoanhthuchịuthuếnàyđãbaogồmcảtiềnthuếđánhởkhâutrước.Dođóthuếđánhtrùnglắp,thuếchồngthuế,làmchogiácảs ả n phẩmcaohơn,giảmkhảnăngcạnhtranhcủahàngnộiđịavìdoanhnghiệpluônxemthuếdoanhthulàmộtbộphậncủachiphísảnxuấtkinhdoanh
Trang 12- Thuếdoanhthuchưathựcsựkhuyếnkhíchxuấtkhẩuvìchỉmiễnthuếchoh o a ï
t đ o ä n g sảnx u a á t xuấtkhẩu,cònhoạtđộngk i n h d o a n h xuấtk h a å u khôngđượcmiễn.Thêmvàođó,hànghóaxuấtkhẩuchỉđượcmiễnthuếởcông đoạnsảnxuấtxuấtkhẩu,còncáccôngđoạntrướcđóđãnộpthuếthìkhôngđượckhấutrừ.Chođến20/06/1998s a u k h i b a n h a ø n h L u a ä t T h u e á GTGT,BộTàiChínhmớicóThôngTưsố83/1998/TT–
BTChướngdẫnhoànthuếdoanhthuchỉchonguyênvậtliệuvàbánthànhphẩmmuađểs a û n xuấthàngxuấtkhẩutừngày01/06/1998,còncácloạinhiênliệu,độnglực,dịchvụvận tải…vẫn không được khấu trừ
- Quảnlýphứctạp,kémhiệuquả:Thuếdoanhthucónhiềuthuếsuấtvàquy
địnhquánhiềutrườnghợpmiễnhoặcgiảmlàmchocôngtácquảnl y ù thuphứctạp,chứađựngnhiềuyếutốchủquantạođiềukiệnchothamnhũngvà
trốnthuế
- Tạođiềukiệnchodoanhnghiệptránhthuế:Nếumộtdoanhnghiệpliênkếtcá
choạtđộngcủamìnhlạivớinhaucóthểtránhthuế.Vídụnhưdoanhnghiệptổchứcquảnlýcả3côngđoạntừsảnxuất,bánbuônchođếnbánlẻthìdoanhnghiệpchỉphảinộpthuếdoanhthuởkhâubánlẻ,t r a ù n h nộpthuếởhaikhâusảnxuấtvàbánbuôn.Điềunàyngoàiviệclàmgiảmnguồnthungânsáchcònlàmảnhhưởngđếntrình độchuyênm ôn hóa của xã hội
Vớinhữngnhượcđiểmnêutrênthuếdoanhthukhôngcònphùhợpvớitìnhhìnhpháttriểncủađấtnước,khôngthểđảmbảonguồnthuchongânsách, nhấtlàtrongquátrìnhthựchiệnChươngtrìnhƯuđãithuếquancóhiệulựcchunggiữacácnướcĐôngNamÁ(CEPT),phảitháobỏdầnhàngràothuếquanbảohộhàngtrongnước,lúcđóthuếnộiđịaphảiđảmđươngnguồnthuchủyếuchongânsách
XuấtpháttừcơsởtínhthuếGTGTlàgiátrịtăngthêmcủahànghóa,dịchvụquamỗicôngđoạnsảnxuấtkinhdoanhvàphươngpháptínhthuếphổ biếnlàkhấutrừ,thuếGTGTcónhữngưuđiểm sau:
Trang 13- Khắcphụcđượctìnhtrạngthuthuếtrùnglắp:Thuếđượctínhchomỗicôngđo ạnkhôngphảitínhtrêntoànbộdoanhthunênkhôngcòntìnhtrạngthuếchồngthuế,
k h o â n g g a â y b i e á n d a ï n g trongnềnkinhtếnếuk h o â n g cónhiều trường hợp
miễn giảm
- Thựcsựkhuyếnkhíchđốivớixuấtkhẩu :Trongthựctếchưacómột
loạit h u e á g i a ù n t h u n a ø o c o ù t h e å c h o phéph a ø n g x u a á t khẩuh o a ø n t o a ø n
đ ư ơ ï c miễnthuếnhưthuếGTGT.Vớithuếxuất0%,hànghóa,dịchvụxuấtkhẩukhông n h ư õ n g k h o â n g phảin o ä p thuếm a ø cònđ ư ơ ï c hoàntrảtoànbộthuếGTGTnằmtrongnguyên,nhiênvậtliệu,điện,nước,…
cấuthànhnênhànghóa,dịchvụxuấtkhẩumàdoanhnghiệpđãtrảtrướcđó.Điềunàylàmchodoanhnghiệpsảnxuất,kinhdoanhhàngxuấtkhẩucóđượclợinhuậncaohơndokhôngphảinộpthuếhayt a ïo đi ề u ki ệ n c ho doanhnghi ệp hạ
gi á bán,tăngsứccạnhtranh trên thị trường quốc tế
- Nângcaohiệuquảquảnlýthuế,giúptăngnguồnthu:Điềunàythựcsựđúng
khihệthốngthuếcóítthuếsuấtvàhạnchếcáctrườnghợpmiễn,giảm.Bởivìthuếnộpởgiaiđoạntrướcsẽđượckhấutrừởgiaiđoạnsau,cơquanquảnlýthuếbuộcphảikiểmtra,tínhtoánnhữnggìđãbịvàchưabịđánhthuếtạinhữnggiaiđoạnkhácnhau.Nếudùngnhiềuthuếsuấtvànhiềutrườnghợpmiễn,giảmkhốilượngcôngviệckiểmtragiatănggấpbội,quảnlýthuếtrởnênphứctạp,chiphíquảnlýrấtlớn,kémhiệuquả.Kinhnghiệmápdụngtrênthếgiới,sốthutừthuếGTGTsẽtăngcaohơnrấtnhiềusovớithuếdoanhthumànóthaythếvànguồnthuthựcsựtăngkhichiphíhànhthugiảm hoặc khôngtăng
- Tạođiềukiệnnângcaotrìnhđộhạchtoán,quảnlýhóađơnchứngtừ:Sovớithue
ádoanhthu.CáchtínhthuếGTGTởdoanhnghiệpphứctạphơnđòihỏicôngtáchạchtoánkếtoánvàthốngkêphảiđượcnângcaođểđápư ù n g yêucầuquảnlý.Bêncạnhđó,hóađơn,chứngtừgiữvaitròtrọngyếutrongviệcxácđịnhsốthuếdoanhnghiệpphảinộpnhiềuhayít,chínhđiềunày làm doanh nghiệp quan tâm hơntrongviệcquảnlýh o ù a đơn,chứngtừ
Trang 14mônhóađểnângcaochấtlượng hàng hoá, dịch vụ.
Vớinhữngưuđiểmkểtrên,thuếGTGTthukhôngtrùnglắp,khuyếnk h í
c h xuấtkhẩu,khuyếnkhíchđầutư,thúcđẩychuyênmônhóa,nângcaotrìnhđộhạchtoáncủadoanhnghiệp,đồngthờităngnguồnthuchongân sách,đápứngđượcyêucầucủanềnkinhtếtronggiaiđoạnmới
5 Thuế GTGT hiện hành ở Việt Nam.
5.1 Đối tượng chịu thuế GTGT.
Đốitượngchị ut huế GTGTlàhànghóa, dịchvụdùngchosảnxuất , kinhdoanhvàtiêudùngởViệtNam,trừcácđốitượngkhôngchịuthuếdướiđây
5.2 Đối tượng khôngchịu thuế.
ĐốitượngkhôngchịuthuếGTGTn g o a ø i 2 6 loạiđãq u y đ ị n h trongLuật,baogồmnhữnghànghóa,dịchvụcónhữngtiêuthứcđặctrưngnhư:khóxácđịnhthuếGTGT;phụcvụchonhucầucôngcộng;ưuđãi,hỗtrợ ngườitiêudùng;hoạtđộngcôngnghệcầnkhuyếnkhích…
Trang 15- Đốivớihànghóanhậpkhẩulàgiánhậptạicửakhẩucộngvớithuếnhậpkhẩu.
Tùytheotừngloạihìnhsảnxuất,kinhdoanh;từngloạihànghóa,dịchvụ, giátínhthuếđượcxácđịnh cụthể
5.4 Thuế suất.
ThuếGTGThiện có4mức:0%, 5%,10%,20%ápdụngthống nhấttheoloạihànghóa,dịchvụ.Khôngphânbiệthàngnhậpkhẩuhaysảnxuấttrongnước;khâusản xuất hay kinh doanh thương nghiệp
- Thuếsuất0%:Ápdụngđốivớihànghóaxuấtkhẩu.Hàngxuấtkhẩukhôngphânbiệthàngsảnxuấthayhànggiacông,xuấtranướcngoàihayxuấtvàokhuchếxuất
- Thuế suất5%:A Ù p dụngđốivớihànghóadịchvụsau:
Nhữnghànghóa,dịchvụphụcvụchonhữngnhucầuthiếtyếucủanhândânmộtcáchtrựctiếptrêncáclĩnhvựcnôngnghiệp,ytế,giáodục,khoa học …
Nhómhànghóachưaquachếbiếnlànguyênliệuthiếtyếuphụcvụchosảnxuấtcầnkhuyếnkhích;thựcphẩmtươi sống
- Thuếsuất1 0 % : A Ù p d u ï n g c h o n h ư õ n g h a ø n g h o ù a , dịchv u ï k h o â n g q
u y định ở các mức thuế suất0%, 5%, 20%
- Thuếsuất20%:Ápdụngchủyếuchocáchànghóa,dịchvụcaocấp,xaxĩhoặccómứcsinhlờicaonhư:kinhdoanhvàngbạc,đáquý;kháchsạn,dulịch,ănuống,xổsố kiếnthiết…
Quaquátrìnhthực hiệndoquyđịnhkhấutrừtheotỷlệấnđịnhnênxuấthiệnloại thuếsuất3%và5%
5.5 Phương pháp tính thuế.
Ởnướctacóhaiphươngpháptínhthuế,phươngphápkhấutrừlàphươngphápcơbảnvàphươngpháptrựctiếplàphươngphápbổsung,
Trang 16dùngchonhữngđốitượngtheoquyđịnhchưathựchiệnđầyđủchếđộsổsách, hóa đơn, chứngtừ.
- ThuếGTGTđầuvào bằngtổngsốthuếGTGTđãthanhtoánđượcghitrênhóađơnGTGTmuahànghóa,dịchvụhoặcchứngtừnộpthuếTGGThànghóanhậpkhẩu.T h u e á GTGTđầuv a ø o đượckhấutrừtừngtháng,cóphânbổchocácloạihànghóa,dịchvụchịuthuếvàkhôngchịuthuếGTGT
- Cơsởkinhdoanhmuavậttư,hànghóakhôngcóhóađơn,chứngtừhoặccóhóađơn,chứngtừnhưngkhôngphảilàhóađơnthuếGTGThoặchoáđ ơ nGTGTn h ư n g k h o â n g g h i r i e â n g sốt h u e á GTGTngoàigiábán,t h ì khôngđượckhấutrừthuếđầuvào,trừcáctrườnghợpluậtchokhấutrừtheotỷlệấn định
Phương pháp trực tiếp.
Trang 17Làphươngphápápdụngchocáctổchức,cánhânsảnxuất,kinhdoanhlàngườiViệtNamhaytổchức,cánhânnướcngoàikinhdoanhởViệtNamkhôngtheoLuậtĐầutưnướcngoài,chưathựchiệnđầyđủcácđiềukiệnvềkếtoán,hóađơnchứngtừđểlàmcăncứtínhthuếtheophươngphápkhấutrừthuế
GTGT của Giáthanh toán của Giá thanh toán
củaHàng hóa, = hànghóa,dịchvụ _h a ø n g hóa, dịch vụ
(1) Giáthanhtoáncủahànghóa,dịchvụbánralàgiábánthựctếbênmuaphảithanhtoáncho bênbán,baogồmcảthuếGTGTvàcáckhoản phụthu,phíthuthêmmàbênmuaphảitrả
(2) Giáthanhtoáncủahànghóadịchvụmuavàotươngứngđượcxácđịn
hb ằ ng g i a ùt r ị ha ø n gh o ù a, dịchv ụ m u av a ø o (giám ua baog ồ m c ả t h u ế GTGT)màcơsởsảnxuấtkinhdoanhđãdùngvàosản xuất, kinhdoanh hànghóa, dịch vụ chịuthuế GTGT bán ra
PhươngphápxácđịnhGTGTlàmcăncứtínhthuếGTGTphảinộpđốiv ơ ù i từngcơsởkinhdoanhnhưsau:
- Đốivớicơsởkinhdoanhđãthựchiệnđầyđủviệcmua,bánhànghóa,dịchvụcóhóađơnchứngtừ,ghichépsổsáchkếtoán,thìGTGTđượcxácđịnh
căncứvàogiámua,giá bánghitrênchứngtừ
- Đốivớicơsởkinhdoanhđãthựchiệnđầyđủviệcmua,bánhànghóa,dịchvụxácđịnhđúngdoanhthubánhànghóa,dịchvụnhưngkhôngcóđủhoáđơnmuahànghoá,dịchvụthìGTGTđượcxácđịnhbằngdoanhthu nhân tỷ lệGTGTtínhtrêndoanhthu
- Đốivớicánhân(hộ)kinhdoanhchưathựchiệnhoặcthựchiệnchưađ a à y
đ u û hóáđơnmuabánhànghóa, dịch vụthìcơ quanthuế căncứvàotình
Trang 18hìnhkinhdoanhcủatừnghộấnđịnhmứcdoanhthutínhthuế;GTGTđượcxa ùc địnhbằngdoanhthuấn địnhnhânvớitỷlệGTGT tính trên doanh thu.
ThựcchấtcủaphươngpháptínhthuếnàylàkhoánmộttỷlệGTGT trêndoanh số hay khoáncảdoanhthubánhàng để tính thuế
5.6 Hóa đơn chứng từ mua bán hàng hóa, dịch vụ.
HóađơnchứngtừlàcăncứquantrọngđểtínhthuếGTGT.Cơsởsảnxuất,kinhdoanhphảithựchiệnđầyđủviệcmua,báncóhóađơnchứngtừt h e o quyđịnhcủaLuậtnhưsau:
- Mọihoạtđộngmua,bánhànghóa,dịch vụ phải có hóa đơn chứng từ
- MọiđốitượngnộpthuếđềuphảisửdụnghóađơnthốngnhấtdoBộTàiChínhpháthành,trườnghợp đơn vị muốnsửdụnghóađơnđặc thùphảicóýkiếncủacủaTổng Cục Thuế
- Cóhai loạihóađơnchí nh: hóađơnG TG Tdùng chodoanhnghiệptínhthuếtheophươngphápkhấutrừvàhóabánhàngdùngchocácđốitượngkhác.-
C ơ sởk i n h doanhphảit h ư ï c h i e ä n việcquảnl y ù , s ư û d u ï n g h o ù a đ ơ n , chứngtừtheoquyđịnhcủaBộTàiChính
5.7 Đăngký,kêkhai và nộp thuế.
Đăng ký
Cáccơsởkinhdoanh,kểcảcácchinhánh,cửahàngtrựcthuộccơsởkinhdoanhchínhphảiđăngk y ù n o ä p t h u e á vớiCụcThuế(hoặcChiCụcThuế)theomẫuvàhướngdẫn củacơquanthuế
Đốivớicơsởmớithànhlập,thờigianđăngkýnộpthuếchậmnhấtlà10ngàykểtừngàycơsởđượccấpgiấychứngnhậnđăngkýkinhdoanh.Trườnghợpcóthayđổi ng à n h n g h e à kinhdoanh,sápnhập,giảithể,phásản,hợpnhất,chiatách…phảiđăngkýbổsungchậmnhấtlà5ngàytrướckhicósựthayđổiđó
Trang 19Cơsởsảnxuất,k i n h doanhơ û m o ä t đ ị a phươngnhưngcótrụsở,vănphòng,cửahàng,chinhánh…
làmthủtụcbánhàngởmộtđịaphươngkhácthìtừngvănphòng,cửahàng,chinhánh…phảiđăngkýnộpthuếvớicơ quanthuếđịaphươngnơicótrụ sở,vănphòng,cửa hàng …
Kêkhaithuế
ThuếGTGTđượckêkhaitrongvòng10ngàyđầucủathángsau.Trườnghợpkhôngphátsinhthuếvẫnphảikêkhaivànộptờkhaichocơquanthuế.Cơsởkinhdoanhchịutráchnhiệmvềsốliệukêkhaicủađơnvịmình.Việckêkhaithuế GTGThàngnhậpkhẩuđượcthựchiệncùng lúcvớiviệckêkhaithuếnhậpkhẩuvớicơ quanHảiQuan
Cơsởkinhdoanhbuônchuyếnkêkhaivànộpthuếtheotừngchuyếnhàng vớicơquan thếnơimuahàngtrướckhivậnchuyểnhàngđi
Nộp thuế
thôngbáonộpthuếcủacơquant huế Thờihạnnộpthuếchậmnhấtkhôngquángày25củathángtiếptheo.Đối vớicơsởcósốthuếnộphàngthánglớnthìthựchiệntạmnộpsốthuếphátsi nh trongthángt heo địnhkỳ10 ngày hoặc15 ngàymộtl ần Thuế GTGTc u û a ha øn g n h a ä p khẩuc o ù t h ơ ø i hạnn o ä p c u ø n g v ơ ù i t
h ơ ø i h a ï n n o ä p t h u e á nhậpkhẩu
Trongmộtkỳtínhthuế,nếucơsởkinhdoanhcósốthuếnộpthừakỳtrước,đượct rừ vàosốthuếphải nộpcủakỳ tiếptheo,nếukỳtrướcnộpthiếuthìphảinộpđủsốcònthiếu.CơsởkinhdoanhtínhthuếGTGTtheophươngpháp khấutrừ,nếutrongkỳtínhthuếcósốthuếđầuvàođượckhấutrừlớnhơnsốthuếphảinộpđầurathìđượckhấutrừsốthuếlớnhơnđóvào kỳ tính thuế tiếp theo
ThuếGTGTnộpvàongân sáchbằngđồngViệtNam
5.8 Hoàn thuế.
Trang 20Cơsởkinhdoanhthuộcđốitượngnộpthuếtheophươngphápkhấutrừđượcxéthoànthuếnếusốthuếđầuvàolớnhơnsốthuế đầu ra 3 tháng liêntục.
Ngoàirakhidoanhnghiệpchiatách,giảithể,sápnhập,hợpnhất,phásảnnếucósốthuếquyếttoánnộpthừasẽđượchoàn.Doanhnghiệpxuấtkhẩuvớigiátrịlớncóthểhoàn từng thánghaytheotừngchuyếnhàng
5.9 Aán định thuế.
Việcấnđịnhthuếđượcthựchiệntrongcáctrườnghợp:
- Cơsởkinhdoanhkhôngthựchiệnhoặcthựchiệnkhôngđúngchếđộkếtoán, hoá đơn chứng từ
- Cơsởkhôngkêkhai,hoặcquáthờihạnquyđịnhnộptờkhaiđãđượcthôngbáonhưngvẫnkhôngthực hiệnđúnghoặcnộptờkhaithuếnhưngkêkhai khôngđúng các căn cứ để xác định số thuếGTGT
- Kinh doanh không đăng kýkinhdoanhbịpháthiện
Cơquanthuếcăncứvàotàiliệuđiềutravềtìnhhìnhhoạtđộngkinhdoanhcủacơsởhoặcsốthuếphảinộpcủacơsở
cùngloạingànhnghề,quymôđểấnđịnh.Trườnghợpkhông đồngý vớisốt huếấnđị nh,cơsở cóquyềnkhiếunạilêncấptrên.Trongkhichờxửlývẫnphảichấphànhnộpthuếtheomứcđãấnđịnh
6 ThuếGTGTởmộtsốnướcvànhữngkinhnghiệmcóthểápdụngởViệt Nam.
6.1 Thuế GTGT ở Thái Lan.
GiốngnhưthuếdoanhthucủaViệtnam,thuếdoanhnghiệpTháiLansaumộtthờigiandàiápdụngcũngbộclộnhiềunhượcđiểm,trởthànhvậtcảnt r on g quát r ì
nh thựcthichínhsáchph á t t r i ể n kinhtế,xãho äi Dođ ó tháng 1/1992,TháiLantrởthànhnướcthứ40trênthế giớiápdụngthuếGTGT
Trang 21Đốitượngnộpthuếlànhữngdoanhnghiệpsảnxuất,kinhdoanhthườngxuyêntrênlãnhthổTháiLan,có doanhthucảnăm trên600.000B a ï t (khoảng2 5 0 triệuVNĐ).C a ù c doanhn g h i e ä p chỉt h ư ï c h i e ä n m o ä t v i e ä c k i n h doanhcụthểnàođótạiTháiLanthìkhôngcoilàhoạtđộngthườngxuyênvàkhôngápdụngthuếGTGT.Cácdoanhnghiệpcódoanhthutừt r e â n 600.000Bạtchođến1,2triệuBạt(khoảngtừ250triệuđến500triệuVNĐ)m o ä t n a ê m đ ư ơ ï c quyềnl ư ï a c h o ï
n m o ä t t r o n g h a i h ì n h thứcn o ä p t h u e á : thuếGTGThaythuếdoanhnghiệp,nếuchọnthuếdoanhnghiệpthìthuếs u a á t là1,5%tínhtrêntoànbộdoanhthuvàkhôngđượckhấutrừđầuvào
ĐốitượngkhôngnộpthuếGTGTlàcácngânhàngthươngmại,côngtytàichính,côngtybảohiểm,côngtybuônbánbấtđộngsản,côngtyxuấtnhậpkhẩuvàdoanhnghiệpsảnxuấtcácmặthàngchịuthuếtiêuthụđặcbiệt
Thuếsuất0%ápdụngchohànghóa,dịchvụxuấtkhẩu,khôngphải nộpthuếđầuravàcơquanthuếsẽhoànlạithuếGTGTmàhànghóađóđãnộp quacác giai đoạn sản xuất, kinh doanh trước đó
Thuếsuấtchunglà7%trêntrịgiágiatăng
Cách a ø n g h o ù a s a u đ a â y k h o â n g phảic h ị u t h u e á GTGT:n o â n g sảnt
h ư ï c phẩm,phânbón, bột cá vàt hứcăn giasúc,thuốcchữabệnhvàcácsảnphẩmhóachấtdùngchotrồng trọt, cho chăn nuôi,báochísáchgiáokhoa
CôngthứctínhthuếGTGT:
Thuế GTGT=thuế suấtx (trịgiáđầura–trịgiá đầuvào)
Trườnghợpthuếđầuranhỏhơnthuếđầuvàothìdoanhnghiệpđượchoànthuế.Cóhaiphươngpháphoàn:hoànngaychongườinộpthuếhaytrừvàotháng sau
TrịgiátínhthuếGTGTđốivớihàngsảnxuấttrongnướclàgiábánhàngthựctếhaygiácungứngdịchvụthểhiệnbằngchứngtừhợppháp.ĐốivớihàngnhậpkhẩulàgiáCIFcộngthuếnhậpkhẩuvàcácchiphíkhác(vídụphíhảiquan,phílưukholưubãi).Trongtrườnghợpgiánhập
Trang 22khẩuthểhiệntrênchứngtừ(từnướcngoàiquáthấp)hảiquancóquyềnấnđịnhlạigiáchophùhợpthựctếtrênnguyêntắcgiáthôngthườnghaygiánhập phổ biếncủa những mặt hàng tương tự
VụT h u t h u o ä c B o ä T a ø i C h í n h c h ị u tráchn h i e ä m quảnl y ù , c h ỉ đ a ï o t h
ư ï c hiện thuế GTGT
ỞTháiLanchođếnnay,sauhơn8nămthựchiệnthuếGTGT,vấnđềquảnlývẫnđángquantâm.Tuyhệthốngmáytínhđượcsửdụngrộngrãivàhệthốngchứngtừkhánềnếp,nhưngvẫnkhótránhkhỏisơhởdễbịlợidụngtrốnthuếbởikhảnăngvitínhhóacũngnhưtrìnhđộquảnlýchưaphùhợp với tình hình pháttriển kinhtếcủa đốitượngnộpthuế
Đốitượngnộpthuếphảikêkhaithuếtrướcngày15củathángsau.Sauk h i thôngquacôngtáckiểmtoán,mứcthuếGTGTsẽđượcthôngbáođếnđ o á i tượngnộpthuếhạntừ7đến10ngày
HầuhếtcácđốitượngnộpthuếởTháiLanđềunhậnthấycáchđánhthuếGTG
Tl a øh ợ p lýva øđ a ûm b ả o quyềnl ơ ïi ch ob ả n thânh ọ , đ ồ n gt h ờ i cũnglàđộnglựckhiếnhọtíchcựcđápứngcácđiềukiệnđểđượcnộpthuếGTGT thaychothuếdoanhnghiệp,
Một số nhận xét rút ra quaáp dụng thuế GTGT ở Thái Lan:
- SựmạnhdạnápdụngthuếGTGTởTháiLandùrằngkếtquảthutrongcơcấuchungcònthấp,chỉchiếm14,8%trongtổngsốthungânsách,n h ư n g t heokhẳ ngđịnhcủa cơquant huếT ha ùi L an thìtỷtrọngnàychắcchắnsẽtănglên.Trướchếtvìlợiíchkinhtế,đạiđasốdoanhnghiệpđềuủ ng hộvàmongmuốnđápứngcácđiềukiệnđểđượcápdụngthuếGTGT
- Việcchuyểnt ừhệ thốngthuếdoanhnghiệp sangt huế GTGTphải q
ua bướcđơngiảnhoávề thuế suất thuếGTGT
- Tổchứcthựchiệncầncóbướcđicụthể,khônglàmtrànlan,khôngbắtbuộc,trongt h ơ ø i gianđầucầnduytrìhaihệthốngthuếdoanhnghiệpvàthuếGTGT.ViệcquyđịnhquymôdoanhnghiệpkhôngcónghĩalàmọiđốitượngđạtdoanhsốđóđềuphảithựchiệnthuếGTGTmànhànướcđể
Trang 23chohọlựachọn.Vìlợiíchkinhtế,họsẽđăngkýnộpthuếGTGTvànhưvậybắtbuộchọphảithựchiệnđầyđủcácđiềukiệnquyđịnhchoviệcnộpthuếGTGT
6.2 Thuế GTGT ở Thụy Điển.
ThuếGTGTđượcápdụngởThụyĐiểntừ1/01/1960,vớithuếsuất4%đánhvàomộtsốhàng hoá,dịchvụ.Ngày1/01/1969thuếsuấtđượcnânglên10%,trướcnăm1991thuếsuất23,46%,từ1/01/1991thuếsuấtlà25%,đến1/01/1992cóhaithuếsuất18%và25%:thuếsuất18%ápdụngchocácngànhhàng:kháchsạn,nhàhàng,thựcphẩm,vậntải,giaothôngcôngcộng;Thuếsuất25%ápdụngch
o các ngành hàng và dịch vụ khác
ngànhhàngvàdịchvụnhư:giáodục,coitrẻ,dịchvụngânhàng,tàichính,b a û o hiểm,
h o ä i h o ï a ï , m y õ thuật,điêukhắc,lưutrữbảotàng,temthư,sáchbáo,tạpchí,quàtặng,dịchvụ,tanglễ,bácsĩnhakhoa….Thuếsuất25%ápdụngchocácmặthàngcònlại
ViệcthựchiệnthuếGTGTdoTổngC u ï c T h u e á v a ø H a û i Quanđ a û m nhiệm
HàngxuấtkhẩukhôngphảinộpthuếGTGTvàđượcthoáitrảsốthuếG T G Tđãnộpởkhâutrước.Thuếnhậpkhẩutínhtrêngiáhàngnhậpvàdochủhàngnộpngaykhihàng hóanhập khẩu
Hànghóa,dịchvụtiêudùngtrongn o ä i b o ä cáccơsởs a û n xuấtk i n h doanhcũngphảichịuthuếGTGT,giátínhthuếlàgiáthịtrườngcủasảnphẩm cùng loại.Năm1991sốthuthuếGTGTlà131tỷSEK,chiếmkhoảng15%tổngsốthungânsách nhà nước
ViệcthoáitrảthuếGTGTtrongmọitrườnghợpđượcthựchiệnnhanhchóng,chínhxácvàkhôngbịphiềnhàdocóhệthốngmáytínhrấthoànhảovàcôngtáctổchứcquảnlýchặtchẽ,linhhoạt.Khinhậnđượctờkhaixinthoáitrảthuế,cơquanthuếtiếnhànhkiểmtratờkhai,hóađơnmua
Trang 24hàng,hóađơnbánhàng,đốichiếuvớisốthuếGTGTđãnộpkhobạc,sauđóraquyếtđịnhvàlàmthủtụcthoáitrảthuếquabưuđiện.Riêngđốivớicá nhânmuahànghóamangranướcngoàitiêudùng(xuấtkhẩuphimậudịch)ThụyĐiểnsửdụngcôngtyDịchVụThoáiTrảThuếGTGT.Ngườimuahàngcóhóađơn,khimangquacửakhẩusẽđượcthoáitrảlạisốthuếGTGT đã nộp ở Thụy Điển
Cáctổchức,cá nhâncósản xuất,kinhdoanhcácmặthàngdịchvụchịuthuếGTGTđềucótráchn h i e ä m k e â k h a i v ơ ù i c ơ q u a n thuến ơ i kinhdoanhnhưsau:nhữngcơsởcódoanhthudưới200.000SEKnămthìkêkhaithuếGTGTtrongc u ø
n g m o ä t t ơ ø khait h u e á t h u n h a ä p ; n h ư õ n g c ơ s ơ û c o ù doanhthutừ200.000SEKnămtrởlênthìsửdụng tờkhai riêngvềthuếGTGT.ViệckêkhaithuếGTGTđượcthựchiện2thángmộtlần.Nhữngcơsởmuốnhoànthuếnhanh,cóthểkêkhaithuếhàngtháng.Thờigiangởitờkhaiđếncơquanthuếchậmnhấtlàngày5củathángsau.Quángàyquyđịnhmàcơsởkhôngnộptờkhai
sẽbịphạt:chậmtrong15ngàybịphạt2%trênsốthuếphảinộp,trên15ngàybịphạt6
%trênsốthuếphảinộp,mứcphạtthấpnhấtlà50SEKcho1lầnphạt.Nếuchậmnộp3tuầntrởlên,cơquanthuếsẽchuyển qua cơquancưỡng chế thuế
ThuếGTGThoàntoànthutheo kê khai, không thu khoán
Một số nhận xét rút ra quaáp dụng thuế GTGT ở Thụy Điển.
- ThuếGTGTápdụngởThụyĐiểntrongmộtthờigi an dàine ân b ộ máyquảnlýthuếđãtươngđốihoànchỉnh,thuếsuấtđơngiản,chỉcóhaithuếsuất18% v
à 25%,ýthứcchấphànhluậtphápcủangườidânThụyĐi ển cao,đốitượnga ù p dụngthuế GTGTtoàndiện, hành thu thuận lợi
- ĐiềukiệnđểápdụngthuếGTGTlàphảicósổsáchkếtoán,hoá đơnđầy đủ,trung thựcvàchínhxác
6.3 Nhữngkinh nghiệm có thể áp dụng vào Việt nam.
ThuếGTGTđượcápdụngđầutiênởPhápngày1/07/19954vàđãnhanhchóngđượctriểnkhairộngrãiởnhiềunước.Tínhđếnnăm1998đã
Trang 25cótrên100quốcgiaápdụngthuếGTGT,baogồmcácnướcpháttriểnvàcácnướcđangpháttriển.CộngĐồngChâuAâu(EC)coiviệcápdụngthuếGTGT làmột yêu cầu bắtbuộc đốivới quốc gianàomuốngianhậpEC.Đasốcáctrườnghợpápdụng,sốthutừthuếGTGTtăngcaohơnrấtnhiềusovớihệthốngthuếgiánthumànóthaythế.Tuyvậy,thuếGTGTđanggặpphảnư ù n g
ơ û m o ä t s o á n ư ơ ù c n h ư : M y õ , Canada,U Ù ù c …
v ơ ù i l y ù d o thuếG T G T khôngthutheolũytiếnnênkhôngbảođảmđượcsựđộngviên,đónggópcông bằng,hợplýgiữacáctầnglớpdâncư.Bêncạnhđó,mộtsốnướcchorằngbộmáyquảnlýthuếphảiđượctăngcườngkhiápdụngthuếGTGT.Phảitínhtoánkỹlưỡng,cânnhắclợihạigiữaphầnthuđượcvàphầnchiracủangânsáchchobộmáyquảnlýthuế.TừviệcnghiêncứuthuếGTGTcủa mộtsốnướcrútranhữngkinhnghiệmcóthểứngdụngvàotìnhhìnhViệt nam là:
- Đasốcáctrườnghợpápdụng,sốthutừthuếGTGTngàycàngtăngcaohơnrấtnhiềusovớihệthốngthuếgiánthumànóthaythế.Điềunàyrấthấpdẫnđốivớicác quốcgiađangmuốncải thiệnviệcquảnlýthuếgiánthucủamình.Tronggiaiđoạnđầuthuế suấttương đối thấpvàdầnđược nânglênsaumộtthờigianápdụng
- ĐơngiảnhóathuếsuấtvàhạnchếmiễngiảmlàmộtxuhướngmàcácnướcápdụngthếGTGTđangthựchiệnvìchiphíquảnlýđểđiềuhànhmộthệthốngthuế GTGTlớnhơnnhiềusovớichi phíquảnlýhệthống thuếg i a ù n t h u c u õ C h i p h í n a ø y c a ø n g l ơ ù n k h i c o ù nhiềut h u e á suấtv a ø nhiềutrườnghợpmiễn,giảmthuế.Bởivìmiễngiảmthuếsẽlàmtăngsốthuếsuấtápdụngvàvìsốthuếnộpởmộtcôngđoạnsẽđượcchuyểnsangcôngđoạnsau.Bảnthândoanhnghiệpvàcơquanquảnlýthuếbuộcphảităngkhốilượngcôngviệc tính toán
- Hệt h o á n g t h u e á GTGTđ o ø i h o û i p h a û i t h i e á t k e á m o ä t h e ä t h o á n g q
u a û n l y ù hànhchínhhoàntoànmới.Nhữnghiểubiếtvềhệthốngthuếdoanhthusẽrấthữudụngkhiđiềuhànhthuếgiátrịgiatăngnhưngphảicósựđàotạolại các cán bộ thuế Đồng thời phảitạo điều kiện để áp dụng vi tính hóa.Vití nh, hóađơn,chứngtừvàphươngpháptínhthuếGTGTkhấutrừlànhững
Trang 26đặcđiểmhỗtrợnângcaokhảnăng pháthiệnnhữngtrườnghợptrốnlậuthuế, làm người thọ thuếnghiêmchỉnhchấphànhchính sáchthuế.
- Phầnlớncácnướcđềumiễn thuếchohàngthựcphẩm, đặcbiệtlàcácloạithựcphẩmthiếtyếucótínhchấtquantrọngđốivớicácgiađìnhcóthu nhậpthấp
- MiễnthuếGTGT chocácdịchvụ tàichínhvìkhócóthểxác địnhđượcgiátrịgiatăngđượctạorachomỗidịchvụcủacáctổchứctàichính.T hu ế GTGTchỉthuđượccủacácdịchvụtàichínhkhibánlẻchocáchộgiađình,mọihìnhthứcsửdụngdịchvụtàichínhcủacácdoanhnghiệpsẽđ ư ơ ï c khấutrừ.DovậyviệcmởrộngthuếGTGTchocácloạihìnhdịchvụtàichínhkhônglàmtăngđángkểnguồnthungânsách.BêncạnhđócácdịchvụtàichínhđượcmiễnthuếnhưngvẫnphảitrảthuếGTGTchomọikhoảnđầuvàovàkhôngđượckhấutrừ.NếuthựchiệnthuthuếGTGTđốivớidịchvụtàichínhsẽlàmtăngchiphívayvốnđốivớikhuvựctưnhân,điềunày cóýnghĩakinhtếnhấtđịnh
- ĐểđơngiảnhóaviệcquảnlýthuếGTGTcácnướcthườngápdụngbiệnpháplựachọnngưỡngchịuthuế,nhưng mứcđềraởcácnước khácb i e ä tnhaukhál ớn L ợi í ch củavi ệc quyđịnhngưỡngthuthuếlàloạibỏngaynhữngđốitượngkhóthuthuếGTGT,phầnlớnlàcácnôngdânvàhộbuônbánnhỏ.Việcquyđịnhngưỡngthuthuếcũngtạoramộtsốvấnđềnhấtđịnh.Cótrườnghợpkhaimanhaytáchnhỏdoanhnghiệpđểđượcởdưới ngưỡng Ngượclạinhữngdoanhnghiệpnhỏthườngxuyêncungcấph a ø n g chonhữngdoanhnghiệplớnnộpthuếGTGTlànhữngdoanhnghiệpmuốnởtrênngưỡng.Đểhạnchếtìnhtrạngnày,mộtsốquốcgiaápdụngmộtloạithuếdoanhthugộpchocácdoanhnghiệpnhỏ,loạithuếđóđượctínhtoánđểkhuyếnkhíchcácdoanhnghiệpnhỏchuyểnsangchếđộthuếGTGT.Quanghiêncứu,cácchuyêngiathuếchorằngnênquyđịnhngưỡngc ao hơnlàngưỡngthấp.Nguồnnhânlựcvềhànhchínhcầncóđểquảnlýcácđốitượngnhỏcóthểđượcsửdụnghiệuquảhơnkhitậptrungvàocácđốitượng nộp thuế vừavàlớn.Nhiềudoanhnghiệpnhỏ đượcmiễntrừkhỏihệ thốngthuếGTGTthìsựphảnđốiviệcápdụngloạithuếnàycũngsẽíthơn
Trang 27CHƯƠNG II TÌNHHÌNHTHỰC HIỆNTHUẾGTGTTẠIVIỆTNAMTHỜI
GIANQUA
1 NhữngthuậnlợivànhữngkhókhănkhiápdụngthuếGTGTởViệtNam.
ĐểviệcthựchiệnluậtthuếGTGTđạthiệuquả,cầnnhậnđịnhđúngnhữngthuậnlợicóthểhỗtrợ,cũngnhưnhữngkhókhăncóthểgâycảntrởquátrìnhthựchiện,trêncơsởđócónhữngbiệnphápthíchhợp
1.1 Nhữngthuận lợi.
- Sau10nămđổimới,nềnkinhtếViệtNamđãcónhữngthànhtựunhấtđịnhmứctăngtrưởngGDPhàngnămtương đốicaosovớikhuvực, kimngạchxuấtkhẩutăngquacácnăm,nguồnvốnđầutưhuyđộngtrongvàng oa øi nước tăngđa ùn g kể, c ơc he á kinht e át hị trườngđangthiếtlậpvàcủngcốtheođịnh hướngkinhtế XãHộiChủNghĩa,đờisống nhândânđượcnângcao,chếđộchínhtrịổnđịnh
- TuyluậtThuếDoanhThucónhiềunhượcđiểm,khôngcònphùhợpvớitìnhhìnhmớinhưngquaviệcthựchiệncácdoanhnghiệpđãhìnhthànhvà củng cốtổ chức bộ máy hạchtoán kếtoán,quantâmđến hóa đơnchứngtừ,ứngdụngnhữngphầnmềmvitínhvàocôngtáckếtoán,thốngkêđểtăngđộchínhxácvàkịpthời.ĐólàtiềnđềquantrọngđểthựchiệnthuếGTGT
- ChúngtacónhiềukinhnghiệmthựchiệnthuếGTGTcủanhiềunướctrênthếgiới,nhấtlàcácnướctrongkhuvựcđểthamkhảo,nghiêncứuvàư ù n g dụngvàothựctiễnViệtNam,nhằmhạnchếtốiđanhữngvướngmắccóthểphátsinhtrongquátrìnhthựchiện
1.2 Nhữngkhó khăn.
Trang 28Nhữngkhó khănvốncódođặc thùnềnkinhtế ViệtNamvànhữngkhó khăn phát sinh do hoàn cảnh khách quan, ngoài dự kiến:
- ThuếGTGTthựchiệntrêncơsởhóađơn,chứngtừ.ViệtNamlàmộtnướccómộtnềnkinhtếnôngnghiệpvàsản xuấtnhỏcònphổbiến,lao độngcủahọmangtínhgiađình,nhưnglạilàyếutốđầuvàocủacácdoanhnghiệplớn.Điềunàychothấynhữngđốit ư ơ ï n g c o ù đ a à y đ u û v e à h o ù a đ ơ n , chứngtừđầuvàotheoyêucầu củathuếGTGTsẽrấthạnchế
- Trìnhđộdântríởnướctachưacao,chưaýthứctựgiácvềnghĩavụthuếđòihỏibêncạnhcôngtáctuyêntruyền,hướngdẫncầnphảicó cáchìnhthứcchếtàiđểbảođảmviệctriểnkhaicóhiệuquả
- Thóiquenthanhtoánkhôngqua ngânhànglàmộttrởngạirấtlớnchocôngtácđốichiếu,xácminhphụcvụchocôngtáckiểmtrahoànthuếvàkhấutrừthuế
- Khủnghoảngtàichính,tiềntệkhuvựclàmộttrởngạilớnchoviệcthựchiệnthuếGTGTởViệtNam.Tuykhôngbịtrựctiếpnhưngảnhhưởngcủacuộckhủng hoảnglàmchokinhtếsuygiảm,sựmấtgiácủanhiềuđồngtiềntrongkhuvựclàmgiảmkhảnăngcạnhtranhcủahànghóaViệtNamtrênthịtrườngxuấtkhẩuvànộiđịa,sảnxuấtgiảm,vốnđầutưnướcngoàivàtrongnướcgiảmmạnh.Tốcđộpháttriểnkinhtếchậmlạilàmộtyếutốbấtlợivào thời điểm áp dụng luậtthuếGTGT
- Thiêntailiêntụcxảyra,tànphácáccơsởvậtchấtvàgâytổnthấtlớnđếnnănglựcsảnxuấtcủamộtsốtỉnh,muốnkhôiphụcphảimấtthờigiandàivàngânsáchphảichingoàidựkiếnmộtkhoảnkhálớnđểgiúpcáctỉnhbịthiêntaiổnđị
nh đời sống xã hội
2 NhữngtácđộngtíchcựccủaLuậtthuếGTGTởViệtnamtrongthờigian qua.
2 1.LuậtthuếGTGTgópphầnkhuyếnkhíchđầutư,thúcđẩypháttriển sản xuất kinh doanh.
Trang 29- Cácdoanhnghiệpxâydựng,muasắmtàisảncốđịnhcóthuếGTGTđềuđượckhấutrừhoặchoànthuế.Mặtkháckhinhậpkhẩumáymócthiếtbị,phươngtiệnvậntảichuyêndùng,loạitrongnướcchưasảnxuấtđượcđểđầut ư t h a ø n h t a ø i s a û n c
o á địnhtheod ư ï ánthìkhôngthuộcdiệnchịuthuếGTGT.NếuđầutưthuộcnguồnvốnODAvaythìđượchoànthuếGTGT trongthờigian3ngàykểtừngàynộptờkhai.ThựchiệnNghịĐịnh78/NĐ–
CPngày20/08/1999 giảm50%mức thuếGTGTđốivớisảnphẩm xâydựngcơbản,mứcthuếGTGTcácdoanhnghiệpxâylắpcònphảinộpsau khikhấutrừđầuvào,bìnhquânchỉcònkhoảng1%hay2%thấphơnsovớimức4%củathuếdoanhthu.Đâylàlànhữnggiải pháptíchcựcphù hợpv ơ ù i c h u û t r ư ơ n g k í c h
c a à u , giảmk h o ù k h a ê n v e à tàic h í n h đ o á i v ơ ù i doanhnghiệpxâylắpvàquađócũngkhuyếnkhíchđầutư.Trongnăm1999,tuygặp n h i e à u k h o ù khănd o sốd ư ï a
ù n đ a à u t ư t r ư ï c tiếpc u û a n ư ơ ù c n g o a ø i g i a û m khoảng12,3%,nhưngtổngsốvốnđầutưvẫntăngsovớinăm 1998:vốnđầu tư trong nước tăngkhoảng 28,6%, vốn ODA tăng 16%
- Dokhắcphụcđượcnhượcđiểmcủathuếdoanhthu là thu trùng
lắp,nêntuythuếGTGTbanhànhngaysau thờigian khủng hoảng kinh tế
tàichính–tiềntệmàsảnxuấtkinh doanh vẫn giữ được ổn định, tốc
độtăngGDP của cả nước giảm khôngđángkểsovớinămtrước
Trang 30 Năm1999,tốcđộtăngtrưởngGDPcủacảnướctăng4,8%sovớinăm1998,trongđó:nôngnghiệp,lâmnghiệpvàthủysảntăng5,2%;Côngnghiệpvàxâydựngcơbảntăng7,7%;Dịchvụtăng 2,25%.
Mộtsốsảnphẩmchủyếutăngkhásovớinăm1998như:dầuthôtăng19%;Sữahộptăng8,8%;Ximăngtăng9,2%;Thépcántăng12,9%;Điệntăng9,7%;Biat
ăng1,5%;Giấybìatăng8,8% (Phụlụcsố3).
ĐạibộphậncácdoanhnghiệpcònkhókhănnhưngsaukhinộpthuếGTGTvẫncólãinhư:TổngcôngtyB ư u c h í n h viễnthônglãi8 0 3 3 tỷđồng;TổngcôngtyĐiệnLựclãi1.800tỷĐồng;TổngcôngtyGiấylãi57tỷĐồng:nhữngdoanhnghiệplớncólãi,còn10doanhnghiệpnhỏbịlỗ;Tổng công ty Xi măng lãi 585,6 tỷĐồng;…(Phụ lục 7)
Mộtsốdoanhnghiệpsảnxuất,k i n h doanhn h ư õ n g ngànhh a ø n g g a ë p nhiềukhókhăndothuếGTGTcaohơnthuếdoanhthu,nhưngchưachuyểnđổikịpchophùhợpvớicơchếthuếmới như: luyện, cán, kéo kim loại,máyvitính,hóachấtcơbản,hóadược…
đãđượcChínhPhủ,BộTàiChínhthựchiệncácbiệnphápnhư:giảmmứcthuếnhậpkhẩucủa569mặthànglàvậttư,nguyênliệuphục vụchosảnxuấttrongnước;giảmmứcthuếGTGT;mởrộngdiệnkhấutrừthuếGTGTđầuvàotheotỷlệ
%ấnđịnhđốivới mộtsốmặthàng.Nhờvậy,đếncuốinăm1999nhiềudoanhnghiệpđãổnđịnh sản xuất, kinh doanh,nộpđượcthuếvàcólãi
Đốivớihoạtđộngkháchsạn,ănuống,dulịchnộpthuếGTGTcólợih ơn sovớithuếdoanhthuvìthuếsuấtthuếdoanhthubằngthuếsuấtthuếGTGTlà10%trêngiádịchvụ,nhưnglạiđượckhấutrừGTGTđầuvào
Doanhnghiệptrướcđâylỗ,thựchiệnluậtthuếGTGTvẫnbịlỗ:Dệt8/3,PhânĐạmHàBắc,CơKhíHàNội,BiaĐôngNamÁ…
NếulỗdothuếGTGTphảinộplớnhơnthuếdoanhthuthìđượcgiảiquyếtvàcóbiệnphápchuyển đổi, sắp xếp lại sản xuất,kinhdoanh (Phụ lục7,8)
Vềhiệuquảkinhtế,tổnghợpchungđốivớidoanhnghiệpnhànước,mộtđồngvốnbỏrađạt0,03đồnglợinhuậncaohơnsovớinăm1998là
Trang 31mặthànglàvậttưnguyênliệuphụcvụchosảnxuấttrongnướcvớisốthuếgiảmgần1000tỷđồng.Tínhđ e á n h e á t n a ê m 1 9 9 9 đ a õ giảmthuếtheoc h ư ơ n g trìnhCEPTlà3591dònghàng,trongđóriêngnăm1999là1872dònghàng.Đồngt hờinâng thuếnhậpkhẩu củ a13 2m ặt hàngchủy ếul à hà ngt i êu dùngtrongnướcđã sảnxuấtđượcđểbảo hộ sản xuất trong nước
ThuếGTGTp h a û i n o ä p khôngp h u ï thuộcv a ø o sốcôngđoạnsảnxuất,kinhdoanhmàhànghóa,dịchvụphảitrảiquatrướckhiđếntayngườitiêudùng.Chínhđiềunàyđãgópphầncơcấulạinềnkinhtế,tạođiềukiệncho
Trang 32M a ë t k h a ù c đ o ø i h o û i v a ø k h u y e á n khíchc a ù c doanhnghiệpphảichấnchỉnh,sắpxếplạisảnxuất,kinhdoanhnângcaohiệuquả,đạtvàvượtlợinhuậntrungbìnhcủaxãhội.KhiápdụngthuếGTGTcácdoanhnghiệpcũngnhậnthứcđầyđủhơnnghĩavụnộpthuếtừđóđiềuchỉnhphươngánsản xuất,kinhdoanh,xácđịnhgiácảphùhợpvớithịtrường.Nhữngngànhhàng ViệtNamcóthếmạnhnhư:nôngsản,lâmsản,hảisảndonôngdânsảnxuấtrabánkhôngthuthuếGTGTvàđốivớicáccơsởkinhdoanhthumuachếbiếnlạiđượckhấutrừtheotỷlệấnđịnhtừ3%đến5%đối
làmộthìnhthứctrợgiácủaNhànướctácđộngtíchcựcđếnsảnxuất,tiêuthụcácmặ
t hàng này, phù hợp vớitìnhhìnhhiện naycủanướcta
2.3 ThuếGTGTkhônggâybiếnđộngvềgiá.
Tronghaithángđầumớithựchiện,giácảmộtsốhàngnhưlươngthực,thựcphẩm,côngnghệphẩm,dượcphẩm…
cótănglênsovớitháng12năm1998 domộtsốdoanhnghiệpcộngthêmthuế
doảnhhưởngcủatếtNguyênĐán.ChínhPhủđãquyếtđịnhmiễnthuếGTGTđốivớihoạtđộngbuôn chuyếntrong3thángvàgiảm50%mức thuếGTGTtrong6thángđốivớicáccơsởkinhdoanhcácmặthànglươngthựcthựcphẩmtươisốngvàrauquả.Đồngthờithựchiệncácbiệnphápkhácnhưchốngnhậplậu,đầucơ,niêmyếtgiá,bánđúnggiá….Vìvậythịtrườnggiácảnăm1999khôngcóbiếnđộnglớn.Theosốliệuc ủ a TổngC ục ThốngK ê , chỉsốgiátiêudùngcảnăm1999 c h
ỉ tăng0 , 1 % s o v ơ ù i t h a ù n g 12/1998.Trongđógiálươngthực,thựcphẩmgiảm1,9
%;Nhómhàngcôngnghệphẩmvàdịchvụtăng3%.Năm1 9 9 9 lànămcóchỉsốgiátiêudùngtăngthấpnhấttừnăm1990đếnnay.Giácảổnđịnhdo:hànghoátrênthịtrườngdồidào,phongphúđủđápứngnhucầucủathịtrường.ThuếGTGTkhônglàmtănggiávìnóthaythếthuếdoanhthuđãđượckếtcấuvàotronggiácảhànghoá,dịchvụvàkhixâydựngluậtT h u e á GTGTc ơ q u a n thuếđ a õ chủđ o ä n g tínhtoánt h u e á G T G T tươngđươngvớisốthuế doanhthu(Phụlụcsố5)
Trang 332.4 ThuếGTGTtácđộngtíchcựcđ e á n c o â n g t a ù c q u a û n l y ù c u û a d o a n
h nghiệp.
DoyêucầutựkêkhaivàtựchịutráchnhiệmvềthuếGTGTphátsinh,thuếkhấutrừvàthuếđượchoàntrêncơsởhóađơnchứngtừphảiđượccậpnhật,thốngkêđầyđủvàchínhxác,đòihỏidoanhnghiệpphảichútrọngthực hiệntốthơncôngtáchạchtoánkế toán,tựsắpxếptổchứclạisảnxuất, đổi mới trangthiếtbị,nângcaotrìnhđộquản lýđểthựchiệncácthuếsuất mới
2.5 ThựchiệnluậtthuếGTGTkhônglàmảnhhưởnglớnđếnthungânsách.
KhixâydựngchínhsáchthuếGTGTđãtínhđếntổngsốthuthuếGTGTđượcthiếtkếngangbằngvớimứcthuthuếdoanhthu.QuốcHộichoáp dụngcơchếđiềuhànhngânsáchnăm1999vớinộidung:đốivớinhữngđịaphươngbịgiảmsốthudothuếGTGTthìđượctrungươngbù,nếuthuvượtđượchưởng50%trênsốthuvượtsovớidựtoán.Nguồnhoànthuếdongânsáchtrungươngcấpkhônglấytừngânsáchđịaphương.Cơchếnàyt a ï o sựyêntâmvàkhuyếnkhíchcác địaphươngtrongcôngtácthungânsách.Kếtquảthunăm1999đạt106,8%sovớidựtoánnămdoQuốcHộigiao.RiêngthutừthuếGTGTlà16.590 tỷđồng(trongđóthutừnộiđịa
8.490tỷđồng,thutừhànghoánhậpkhẩu8.100tỷđồng)saukhitrừđisốt huế ph ả
i hoàn,sốcònlạiư ơn g đươngvớithuếdoanhthutínhtheomặtbằng năm 1999.TuynhiêntỷlệđộngviênthuếvàphítrênGDPnăm1999thấp17,6%,chưađạtđượcmứcđộđộngviêntheoNghịQuyếtĐạiHộiĐảngtoànquốcđềralà20%-21%trên GDP
2.6 Côâng tác hành thu thuế GTGT.
XuấtpháttừyêucầuquảnlýluậtthuếGTGTđòihỏingànhthuếcảicáchcôngtáctổchứcquảnl y ù thuthuế,cụthể:
Cấp mã số.
Trang 341.105.560đơnvị.Trongđó:doanhnghiệpnhànước(kểcảchinhánhđơnvịphụthuộc)là18.185;Doanhnghiệpđầutưnướcngoài2.416đơnvị;Đơnvịhànhchínhsựnghiệpvàlựclượngvũtrang6.561đơnvị;Tổchứcchínhtrị635 đơnvị;doanhnghiệptưnhân,côngtytráchnhiệmhữuhạn,côngtycổphần36.680đơnvị;Hợptácxã15.970đơnvị;Hộcáthể1.024.456đơnvị.Việcca áp m a õ s ố t h u e á đãm a ng l
ạ i những hi ệ u quảt í ch cựcch oc ô n g t a ù c quảnlýnhư:
Tăngcườngtínhtuânthủluậtthuếvàtựgiáckêkhainộpthuế.Doviệccấpmãsốthuếgắnvớihóađơnmuabánhànghóavàviệcxéthoànthuếnênnhiềuđốitượng trước đây có kinh doanh nhưng không kê khainộpthuếđãtựnguyệnđếnđăngkýđểđượccấp mã số thuế
Việccấpmãsốthuếgiúpđốitượngnộpthuếcóýthứchơnnghĩavụnộpthuế,tựkiểmtralẫnnhauquamãsốthuếđểtăngđộtincậytrongviệchợptáckinhdoanhvàlàmộtyếutốthúcđẩycácdoanhnghiệpthựchiệnchếđộmởsổsáchkếtoán,ghichéphóađơn
Quaviệccấpmãngànhthuếđãpháthiệnthêmnhiềuđốitượngkinhdoanhkhôngnộpthuế
Cơquanthuếcócăncứđểkiểmtra,giámsátv i e äc thunộpthuếtạicácđơnvịthuthuếgiảmthiểuviệcthuthuếđểngoàisổbộthuế
Quamãsốcơquanthuếcóthểđốichiếuthôngtinvềđốitượngnộpthuếtrênđịabàntoànquốc,phát hiệncáctrườnghợpkhaimanđểđược khấutrừhoặchoàn thuế
Việcquảnlýmãsốthuếquamạngmáytínhtoànquốcphụcvụchoviệclãnhđạo,chỉđạocủacáccấptrongngànhthuậnlợihơn,cócơsởhơnvàphụcvụcáccơquanquảnlýkháccủaNhàNướcnhư:HảiQuan,ThốngKê, Ngân Hàng,mộtsốViệnnghiêncứu…
Kê khai.
Trang 35Ngànhthuếđãxâydựngvàbanhànhquytrìnhquảnlýthuthuếtheophươngpháptựkêkhai,tựtínhvànộpthuếnhằmcảicáchcơbảnvềthủtụchànhchínhthuế,ápdụngtừngày01/01/1999 Theoquytrìnhmớiđãn a â n g caotín
nộpthuế,tựchịutráchnhiệmpháplývềkêkhai,tínhthuế,sốliệuđềnghịmiễn,giảmhoặchoànthuế.Quytrìnhnàyđãtạođiềukiệnphâncôngcánbộthuếtheochứcnăngvàtheovụviệc,khôngđểmộtcánbộthuếchịutráchnhiệmcốđịnhmộtsốđốitượngnộpthuế.Cơquanthuếcóđiềukiệntậptrungthờigianvàlựclượngvàoviệckiểmtratờkhaithuế,quyếttoánthuế…
chủyếutạicơquanthuế,chỉkhicódấuhiệunghingờvàthậtcầnthiếtmớikiểmtrađốitượngnộpthuếtạicơsở.Côngtácthanhtra,kiểmtrađượctăngcườnghơntrướcnhờtínhphốihợp,khaithácthôngtingiữacácphòngtrongquátrìnhquảnlý
Đ o á i vớihộkinhdoanhvừavànhỏviệclậpbộ,ấnđịnhmứcthuếđượcthựchiệncôngkhai ,dânchủ thôngquahộiđồngtưvấnt huế xã,phường Sốthuếấnđịnhđượcổnđịnh từ6thángđến1năm
TínhđếnquýIVnăm2000có100%doanhnghiệpnhànướcvàdoanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoài;96%doanhnghiệpngoàiquốcdoanhnộpt ơ ø khaithuếđầyđủvàđúng
hạn.Chỉcómộtsốítchưalậptờkhaihoặcnộpchậm,cơquanthuếphảiấnđịnhsốthuếnộphàngtháng.TrongquýI/
2000đãcó75%sốdoanhnghiệpnộpthuếtheophươngpháptựkêkhai,nộpquyếttoánt h u e á năm1 9 9 9 c h o c ơ quanthuế.Việcchínhsáchthuếgắnnghĩavụvàquyềnlợicủangườinộpthuếquaviệcnộpthuếvớikhấutrừ,hoànthuếđã khuyếnkhíchngườinộpthuếchủđộngthựchiệnnghĩa vụ vớiN g a â n sáchNhànước
Bộ máy quản lý thuế
Ởc a ù c Cụcthuếv a ø ChiCụcthuếđượcsắpxếplạiphùhợpvớiyêucầuv a ø n g h i e ä p v u ï quảnl y ù thuếG T G T C h u y e å n 3 0 0 0 0 d o a n h nghiệptưnhân,côngtytráchnhiệmhữuhạn,côngtycổphầntừChiCụclênCục thuếquảnlý.CácChiCụcthuếchỉquảnlýcáchộkinhdoanhcáthểnộpthuết h e o p
h ư ơ n g p h a ù p trựctiếp.Việcthayđổinàyđ a õ giúpn g a ø n h t h u e á
Trang 36quảnlýtrên90%sốthuởcấpCục,quảnlýtốthơncácdoanhnghiệpngoàiquốcdoanhnộpthuếtheophươngphápkhấutrừvìCụccóđộingũcánbộđủtrìnhđộhướngdẫn,kiểmtra,giúpcácđốitượngnàythựchiệntốthơnviệcmởsổsáchvàghichépkếtoán,sửdụnghóađơnchứngtừ,quảnlýtốtsốthutoànngành,nângcaocôngtácquảnlýthu,rútngắnthờigiangiảiquyếtgiảmthuế,hoànthuế,tránhluânchuyểnhồsơquanhiềucấp,đảmbảo phục vụ nhanh hơn đối tượng nộp thuế.
Hóađơn
Tínhđến1/12/2000đãpháthành2.865.300quyểnhóađơntươngứngvới143.265.000sốhóađơn.Trongđócó2.062.800quyểnhóađơnGTGTvà802.500quyểnhóađơnthôngthường.NgoàiraTổngCụcThuếđãchophéphơn1500công tytựinhóađơnđểsửdụng.Sốlượnghóađơnpháthành đã tăng
thểhiệnsựchuyểnbiếnmớitrongviệcsửdụnghóađơncủadoanhnghiệp,nhấtlàcácdoanhnghiệptưnhân,côngtytrách nhiệmhữuhạn,côngty cổphầnvàhộkinhdoanh cáthể.Hơn
6.000doanhnghiệpn h a ø nướcv a ø h ơ n 2.400doanhnghiệpcóvốnđầutưn ư ơ ù c ngoàiquảnlýchặtchẽhơnviệcmuavàsửdụnghóađơn
Hoàn thuế
Đâylàviệchoàntoànmớiđốivớingànhthuế,bướcđầutriểnkhaicónhiềubỡngỡ,cơquanthuếđãtriểnkhaiquytrìnhhoànthuếcụthể,chitiếtvàcôngkhaiđểdoanhnghiệpbiếtvàthựchiện.Tronggiaiđoạnđầu,mộts o á trườnghợphoànthuếliênquanđếnnhiềuđốitượngphảikiểmtra,đốichiếu,xácminhsốliệumất n h i e à u thờigianlàmảnhhưởngđếntiếnđộ hoànthuế.Đểkhắcphục,ngày28/07/1999BộTàiChínhbanhànhThôngtư9 3 /1999/TT–
BTChướngdẫnviệchoànthuếtrêncơsởtựkêkhaicủacácdoanhnghiệp,doanhnghiệphoàntoànchịutrách
nhiệmtrướcphápl u a ä t Vìvậytiếnđộ hoànthuếnhanhhơn.Bêncạnhviệcthựchiệnhoànt h ue á kịpthờichodoanhnghiệp,cơquanthuếđãđẩymạnhviệct
Trang 37hanhtra,kiểmtrasaukhihoànthuếđểxửlýkịpthờicáctrườnghợpkhaiman,lập
Trang 38hồsơgiả,khôngđúngquyđịnh.Đồngthờiphốihợpvớicáccơquancáccấpcóbiệnphápchốnglàmhóađơngiả,xửlýkiênquyếtvànghiêmminhcác trường hợp
Việctriểnkhaihệ thốngvitínhbuộc các đơnvịquảnlýthuphảitổchứclạicôngtácquảnlýthu,nângcaotrìnhđộcánbộvàthựchiệntheođúngquytrìnhquảnlýthuếthốngnhấtcủangành.Quađócảitiếnbộmáyt o å c h ư ù
c n g a ø n h t h u e á h i e ä u l ư ï c v a ø hiệuquảhơn.Chứcnăng,nhiệmvụvàtráchnhiệmcủatừngbộ phậnrõràng,giảmviệc xửlýcôngviệcchồng chéo.Cácthaotáctrongtừngkhâuxửlýđượcquyđịnhrõràng,dầntiếnđếnviệ
c chuyênmônhóacông việcvàchuyênmônhóacánbộ
Hệt h o á n g v i t í n h cũngg o ù p p h a à n cảitiếncôngtácxửlý,phântíchthôngtin:xửlýtờkhaikịpthời,chínhxác.CácphòngthuộcCụccóthểtracứuviệckêkhaicủadoanhnghiệptrênmáytínhđểkịpthờicóbiệnphápđ o â n đốcthunộpsátthựctế.Bộphậnkếtoánhàngngàycậpnhậtchứngtừnộpthuếvàomáytính,sốliệuđượctổnghợp,phântíchngayđểcungcấpchocácphòngquảnlýthu,trợgiúpcácđơnvịquảnlýthuthuế,phạtnộpchậm,mộtcôngviệcđòihỏiphảitheodõichínhxácvàchitiếtmớiphạtđúngđốitượng,đúngsốtiền
Công tác tuyên truyền chính sách thuế.