Nhà nước ta luôn chú trọng đổi mới các cơ chế ,chính sách ,trợ cấp cho nông nghiệp ,các chính sách chuyển đổi và phát triển nông thôn cũng hết sức đa dạng, và tạo ra sự khác biệt lớn về
Trang 1Tiểu luận
Tìm hiểu chính sách hộp vàng trong nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam
Trang 2
I PHẦN MỞ ĐẦU
1.Đặt vấn đề:
Nền kinh tế Việt Nam trong hơn 20 năm Đổi mới vừa qua (1986-2012) đã đạt được nhiều thành tựu phát triển khả quan Trong lĩnh vực nông nghiệp, sản lượng các loại nông sản đều tăng, nổi bật nhất là sản lượng lương thực đều tăng với tốc độ cao từ năm 1989 đến nay Nông nghiệp ngày càng có nhiều đóng góp tích cực hơn vào tiến trình phát triển, hội nhập của kinh tế cả nước vào nền kinh tế toàn cầu Thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình CNH-HĐH đất nước theo định hướng XHCN đều khẳng định tầm vóc chiến lược của vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Chính vì vậy, Đảng ta luôn đặt nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở vị trí chiến lược quan trọng, coi đó là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế-xã hội bền vững, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái Nhà nước ta luôn chú trọng đổi mới các cơ chế ,chính sách ,trợ cấp cho nông nghiệp ,các chính sách chuyển đổi và phát triển nông thôn cũng hết sức đa dạng, và tạo ra sự khác biệt lớn về nông thôn và nông nghiệp ở nước ta hiện nay
Trợ cấp nông nghiệp là các hình thức hỗ trợ của Chính phủ cho việc sản xuất, tiêu thụ nông sản (cho sản xuất nông nghiệp nói chung, cho một vùng nông nghiệp hoặc cho một sản phẩm cụ thể).Sự hỗ trợ này có thể được thể hiện dưới các hình thức:
Hỗ trợ trực tiếp bằng tiền từ Ngân sách Nhà nước (cấp vốn, góp vốn, bảo lãnh vay…); hoặc
Miễn hoặc bỏ qua một khoản thu lẽ ra phải nộp cho Nhà nước (ví dụ miễn, giảm thuế, phí…); hoặc
Trang 3Nhà nước mua hàng, cung cấp các dịch vụ hoặc hàng hoá (trừ cơ sở hạ tầng chung) với giá có lợi cho doanh nghiệp hơn bình thường; hoặc
Nhà nước thanh toán tiền cho một đơn vị tài trợ hoặc yêu cầu các đơn vị ngoài Nhà nước thực hiện một trong các hoạt động nói trên theo cách như Nhà nước làm (mà bình thường không đơn vị tư nhân nào, với các tính toán về lợi ích thương mại thông thường, lại làm như vậy)
Cùng với nỗ lực của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về sửa đổi các qui định và chính sách liên quan đến nông nghiệp, mục đích của báo cáo này là tăng cường sự hiểu biết về các chính sách nông nghiệp Việt Nam
Nổi bật trong các chính sách trợ cấp của nhà nước ta cho nông nghiệp nông thôn Việt Nam,có tác động rất lớn tới nông nghiệp và thương mại ,đang được rất nhiều nhà hoạch định chính sách quan tâm là chính sách hộp vàng.Để hiểu rõ hơn
về chính sách này,nhóm em tiến hành nghiên cứu đề tài:Tìm hiểu chính sách hộp vàng trong nông nghiệp nông thôn Việt Nam.Kết quả nghiên cứu đề tài hy vọng sẽ giúp được mọi người có cái nhìn tổng quát hơn về các chính sách hộp vàng cũng như các chính sách của chính phủ đối với nền nông nghiệp nước nhà
2 Mục tiêu nghiên cứu:
Hiểu được thế nào là chính sách hộp vàng
Biết được thực tế áp dụng chính sách hộp vàng trong nông nghiệp nông thôn nước ta
Những cải tiến mà chính sách hộp vàng mang lại cũng như những hạn chế còn tồn tại
Trang 4
II.NỘI DUNG
A, Một số khái niệm cơ bản
1.Trợ cấp hộp vàng là gì?
Chi trực tiếp cho các chương trình hạn chế sản xuất trong tình trạng cung vượt cầu.Các hỗ trợ thuộc “chương trình phát triển” gồm: trợ cấp đầu tư, hỗ trợ đầu
tư, hỗ trợ lãi suất, hỗ trợ đầu vào cho người nghèo, người có thu nhập thấp, nông dân ở các vùng khó khăn…CS này không yêu cầu phải cam kết cắt giảm nhưng cũng không khuyến khích
Thế nào là chương trình phát triển
Là quá trình sử dụng ngân sách của chính phủ, của các tổ chức trong và ngoài nước để hỗ trợ cho quá trình phát triển thông qua các giải pháp đầu tư tăng cường năng lực vật chất và nhân lực để các vùng, các địa phương các nhóm xã hội
có cơ hội phát triển nhanh và bền vững
•Khắc phục những thất bại của thị trường
•Phát huy tác động ngoại ứng tích cực : giáo dục, y tế, xây dựng cơ sở hạ tầng, quản lý và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
•Tạo điều kiện cho nhóm dễ bị tổn thương (người nghèo, dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em, tàn tật ) có cơ hội phát triển
•Nền kinh tế xã hội thường có những rủi ro xảy ra (thiên tai, dịch bệnh)
•Các vùng kinh tế phát triển không đều : nguồn lực của các vùng kinh tế không giống nhau
2 Chính sách hộp vàng trong nông nghiệp nông thôn Việt Nam
Hiện nay chính phủ nước ta cũng đã ban hành nhiều chính sách nằm trong chính sách hộp vàng như hỗ trợ đầu tư, hỗ trợ lãi suất, hộ trỡ cho người có thu nhập thấp, hỗ trợ đầu vào cho người nghèo…
Các chính sách hỗ trợ cho người nghèo
Chính sách hỗ trợ lãi suất cho người nghèo
Trang 5Các hộ gia đình nghèo, thuộc diện chính sách sẽ được hỗ trợ lãi suất tối đa
24 tháng tại Ngân hàng Chính sách xã hội Thời gian được hưởng ưu đãi từ ngày 1/5 đến hết ngày 31/12/2011
Theo quyết định do Thủ tướng ban hành hôm 6/5, mức hỗ trợ lãi suất cho các đối tượng chính sách sẽ là 4% một năm, tính trên số tiền vay và thời hạn cho vay thực tế tại Ngân hàng Chính sách xã hội thuộc các chương trình có lãi suất đang thực hiện lớn hơn 4%/năm Ngoài ra, các đối tượng chính sách còn được hỗ trợ toàn bộ lãi suất vay đối với các khoản vay tại ngân hàng thuộc các chương trình có lãi suất đang thực hiện nhỏ hơn hoặc bằng 4% mỗi năm thì được áp dụng lãi suất vay mới 0% một năm)
Quyết định này có hiệu lực ngay từ ngày ký quyết định - 6/5/2009
Như vậy, tiếp theo các chính sách hỗ trợ lãi suất cho vay để phát triển sản xuất kinh doanh, hỗ trợ lãi suất cho vay mua sắm máy móc, thiết bị , Nhà nước tiếp tục chủ trương kích cầu, duy trì tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội với việc hỗ trợ lãi suất các khoản vay của người nghèo và đối tượng chính sách
Theo quy định, khách hàng vay được hỗ trợ lãi suất phải sử dụng vốn đúng mục đích đã ghi trong hợp đồng tín dụng, chi trả đầy đủ và đúng hạn tiền gốc và lãi tiền vay (nếu có)
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 13/NĐ-CP về các chính sách đảm bảo an sinh xã hội, đến nay các địa phương đã thực hiện chi trả đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ chi an sinh xã hội, bố trí trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2012 cho các đối tượng thụ hưởng chính sách
Cụ thể, đến hết tháng 8, ngân sách trung ương đã tạm cấp kinh phí cho các địa phương 725 tỷ đồng để thực hiện hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo; 342 tỷ đồng để hỗ trợ người thuộc hộ cận nghèo, hỗ trợ học sinh, sinh viên mua thẻ bảo hiểm y tế; 6.284 tỷ đồng thực hiện cải cách tiền lương
Trang 6Bên cạnh đó, đã xuất cấp 37.376 tấn gạo dự trữ quốc gia trị giá khoảng 374
tỷ đồng để cứu trợ cho nhân dân ở những vùng bị thiếu đói, góp phần đảm bảo an sinh xã hội cho người
Các chính sách hỗ trợ giảm nghèo đặc thù:
a) Hộ nghèo, người nghèo dân tộc thiểu số; hộ nghèo, người nghèo sinh sống ở huyện nghèo, xã nghèo và thôn, bản đặc biệt khó khăn được hưởng các chính sách
ưu tiên sau:
- Hộ nghèo, người nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn, xã an toàn khu, xã biên giới và các thôn, bản đặc biệt khó khăn được hưởng chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm
2008 của Chính phủ;
- Hộ nghèo ở các thôn, bản giáp biên giới không thuộc huyện nghèo trong thời gian chưa tực túc được lương thực được hỗ trợ 15 kg gạo/khẩu/tháng theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ;
- Có chính sách ưu đãi cao hơn về mức đầu tư, hỗ trợ về lãi suất đối với hộ nghèo ở các địa bàn đặc biệt khó khăn;
- Mở rộng chính sách cử tuyển đối với học sinh thuộc hộ gia đình sinh sống ở các địa bàn đặc biệt khó khăn;
- Xây dựng chính sách học bổng cho con em hộ nghèo dân tộc thiểu số ở các địa bàn đặc biệt khó khăn học đại học;
- Ưu tiên hỗ trợ nhà văn hóa cộng đồng, đưa thông tin về cơ sở, trợ giúp pháp
lý miễn phí đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở các địa bàn đặc biệt khó khăn;
- Xây dựng dự án bảo tồn đối với các nhóm dân tộc ít người, dự án định canh định cư để hỗ trợ người dân ở các địa bàn đặc biệt khó khăn (núi đá, lũ quét, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai)
Trang 7b) Tiếp tục và mở rộng thực hiện các chính sách ưu đãi đối với huyện nghèo, xã nghèo:
- Huyện nghèo:
Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với các huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP, bao gồm: Chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập; chính sách giáo dục, đào tạo, dạy nghề, nâng cao dân trí; chính sách cán bộ đối với các huyện nghèo; chính sách, cơ chế đầu tư cơ sở hạ tầng ở cả thôn, bản, xã và huyện
- Xã nghèo:
Ưu tiên đầu tư trước để hoàn thành, đạt chuẩn theo tiêu chí nông thôn mới đối với cơ sở trường lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa ở các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi;
Ưu tiên đầu tư trước để đạt chuẩn các công trình hạ tầng cơ sở theo tiêu chí nông thôn mới ở các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo, xã
an toàn khu;
Mở rộng chương trình quân dân y kết hợp; xây dựng mô hình giảm nghèo gắn với an ninh quốc phòng để hỗ trợ sản xuất, tạo thu nhập cho người nghèo trên địa bàn biên giới; tăng cường bộ đội biên phòng về đảm nhiệm vị trí cán bộ chủ chốt ở các xã biên giới
Các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ, vốn ODA và các chương trình khác phải tập trung các hoạt động và nguồn lực ưu tiên đầu tư trước cho các huyện nghèo, xã nghèo để đẩy nhanh tiến độ giảm nghèo ở các địa bàn này
Hỗ trợ cho người có thu nhập thấp
Hỗ trợ 250.000 đồng cho người thu nhập thấp Nhằm hỗ trợ cho người lao động trước sức ép, giá cả và lạm phát, Bộ Tài chính đang xây dựng phương án hỗ trợ cho một số đối tượng gồm cán bộ công nhân viên chức làm việc tại doanh nghiệp, lực lượng vũ trang, người hưởng lương hưu, các hộ gia đình nghèo Theo
Trang 8dự thảo về phương án trợ cấp khó khăn cho người lao động do Bộ Tài chính đang xây dựng, đối tượng được hưởng trợ cấp khó khăn là người làm công ăn lương tại doanh nghiệp tại thời điểm 31/3/2011, có hệ số lương từ 3,0 trở xuống Đồng thời, đối tượng được hỗ trợ phải có tổng thu nhập mỗi tháng được trả ghi trong hợp đồng lao động từ 2,2 triệu đồng trở xuống Mức hỗ trợ tối đa cho mỗi lao động là 250.000 đồng Số tiền này không được dùng để đóng bảo hiểu xã hội, y tế, thất nghiệp hay kinh phí công đoàn Cũng theo dự thảo này, các doanh nghiệp phải lập danh sách số người lao động thuộc diện được trợ cấp Đồng thời, ban lãnh đạo doanh nghiệp cần theo dõi và quản lý việc sử dụng quỹ tài chính và hạch toán chi phí để áp dụng chính sách ưu đãi đối với người lao động của mình Đối với trưởng hợp quỹ phúc lợi, khen thưởng tính đến 31/3/2011 không đủ chi trợ cấp khó khăn cho người lao động, doanh nghiệp được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh,
là chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp Các mức
hỗ trợ này dự kiến được thực hiện bắt đầu từ ngày 30/3/2011 Ngoài việc hỗ trợ cho lao động có thu nhập thấp, hộ gia đình khó khăn, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến các bộ ngành có liên quan để xây dựng phương án giảm thuế thu nhập cá nhân cho một số đối tượng Cơ quan này đang thiên về phương án giảm thuế cho các hoạt động đầu tư vốn, kinh doanh chứng khoán Đồng thời, một số đối tượng đang
áp dụng bậc thuế 5%, thu nhập dưới 9 triệu đồng cũng nằm trong diện nghiên cứu
để giảm thuế
Chính sách ưu đãi ,hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 61/2010/NĐ-CP quy định một số ưu đãi và hỗ trợ đầu tư bổ sung của Nhà nước dành cho DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, có hiệu lực từ ngày 25/7/2010
Trang 9Để được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, nhà đầu tư phải có dự án nông nghiệp đặc biệt ưu đãi đầu tư, dự án nông nghiệp ưu đãi đầu tư, dự án nông nghiệp khuyến khích đầu tư
Miễn, giảm tiền sử dụng đất, thuê đất
Nghị định quy định, nhà đầu tư có dự án nông nghiệp đặc biệt ưu đãi đầu tư, nếu được Nhà nước giao đất thì được miễn tiền sử dụng đất phải nộp ngân sách nhà nước đối với dự án đầu tư đó Nếu thuê đất của Nhà nước thì được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước kể từ ngày xây dựng hoàn thành đưa dự án vào hoạt động
Trường hợp Nhà đầu tư có dự án nông nghiệp ưu đãi đầu tư, dự án khuyến khích đầu tư, nếu được Nhà nước giao đất thì được giảm 70% hoặc 50% tiền sử dụng đất Nếu thuê đất, thuê mặt nước của Nhà nước thì được miễn tiền thuê đất, mặt nước trong 15 năm hoặc 11 năm đầu kể từ ngày xây dựng hoàn thành đưa dự
án vào hoạt động; đồng thời, được thuê với mức giá thấp nhất theo khung giá thuê đất do UBND tỉnh quy định
Ngoài ra, đối với cả 3 loại dự án đặc biệt ưu đãi đầu tư, ưu đãi đầu tư hay khuyến khích đầu tư, nhà đầu tư đều được miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất xây dựng nhà ở tập thể cho công nhân, đất trồng cây xanh và đất phục vụ phúc lợi công cộng
Bên cạnh đó, Nhà nước cũng hỗ trợ nhà đầu tư thuê đất, thuê mặt nước của
hộ gia đình, cá nhân để tiến hành dự án đầu tư Cụ thể, nếu nhà đầu tư có dự án nông nghiệp đặc biệt ưu đãi đầu tư thì được Nhà nước hỗ trợ 20% tiền thuê đất, thuê mặt nước của hộ gia đình, cá nhân theo khung giá đất, mặt nước của địa phương cho 5 năm đầu tiên kể từ khi hoàn thành xây dựng cơ bản
Khuyến khích DN có các dự án nông nghiệp tích tụ đất hình thành vùng nguyên liệu thông qua hình thức hộ gia đình, cá nhân góp vốn bằng quyền sử dụng đất đối với các dự án không thu hồi đất
Trang 10Nhà nước cũng có chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất
Danh mục lĩnh vực nông nghiệp khuyến khích đầu tư tập trung chủ yếu vào các ngành đầu tư trực tiếp phục vụ nông nghiệp, nông thôn như: trồng trọt; nuôi trồng nông, lâm, thủy hải sản, phát triển vùng nguyên liệu tập trung phục vụ công nghiệp chế biến…
Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường
Ngoài hỗ trợ về đất đai, Nhà nước cũng có nhiều chính sách hỗ trợ đầu tư như đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường, hỗ trợ dịch vụ tư vấn, áp dụng khoa học công nghệ và hỗ trợ về cước phí vận tải
Cụ thể, các DN sẽ được ngân sách nhà nước hỗ trợ từ 50%-100% kinh phí đào tạo nghề trong nước; 50%-70% chi phí quảng cáo DN và sản phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh và thành phố nơi DN đầu tư; 50%-70% kinh phí triển lãm hội chợ trong nước; được giảm 50% hoặc miễn phí tiếp cận thông tin thị trường, giá cả dịch vụ từ cơ quan xúc tiến thương mại của nhà nước
Ngoài ra, DN còn được Quỹ Hỗ trợ phát triển khoa học và công nghệ hỗ trợ 50% kinh phí thực hiện đề tài nghiên cứu tạo ra công nghệ mới do DN chủ trì thực hiện; hỗ trợ 30% tổng kinh phí đầu tư mới để thực hiện dự án sản xuất thử nghiệm được cấp có thẩm quyền phê duyệt…
Theo Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, hiện cả nước có khoảng 39.414 DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, chiếm 30% tổng số
DN của cả nước Tỷ lệ DN nông nghiệp hoạt động có lãi tương đối thấp, trong khi
số DN bị thua lỗ khá lớn Bởi việc đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn khó kiếm lợi nhuận cao, thời gian thu hồi vốn dài, đối mặt với nhiều rủi ro
Do vậy Nghị định này ra đời hứa hẹn sẽ mang một luồng gió mới cho làn sóng đầu
tư của các doanh nghiệp vào khu vực nông nghiệp, nông thôn nhằm giúp nông dân