Bên c nh đó, cô còn ệ ừ ư ạ định hướng gợi ý chúng em cách làmbài, cung cấp tài liệu tham khảo, video bài giảng cho bài tiểu luận này để giúp nhóm em có thể hoàn thành bài tiểu luận một
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA QUAN H CÔNG CHÚNG VÀ TRUYỀỀN THÔNG Ệ
TÒNG” CỦA NGƯỜI VIỆT
Trang 2L I C M N Ờ Ả Ơ
Đầầu tiên, nhóm em xin g i l i c m n chần thành đêến Trử ờ ả ơ ường Đ i h cạ ọ
Văn Lang đã đ a b môn C s văn hóa Vi t Nam vào Khoa Quan h công chúngư ộ ơ ở ệ ệ
– Truyêần thông vào chương trình gi ng d y Đ c bi t, nhóm em cũng xin g i l iả ạ ặ ệ ử ờ
c m n chần thành đêến Cô Trầần Th Quỳnh L u - ngả ơ ị ư ười tr c tiêếp gi ng d y mônự ả ạ
h c này đã t n tình họ ậ ướng dầẫn truyêần cho chúng em nh ng kiêến th c kinhữ ứ
nghi m góp phầần giúp nhóm em hi u h n vêầ nêần văn hóa, văn minh Vi t Nam tệ ể ơ ệ ừ
m th c, tôn giáo đêến con ng i,… t đó giúp m i ng i t m i miêần n i khác
có th găến kêết nhau h n ể ơ
V i ch đêầ “Tôn giáo toàn tòng” trong bài ti u lu n cuôếi kỳ này, cô đã mớ ủ ể ậ ở
mang kiêến th c nhóm em nhiêầu h n vêầ tín ngứ ơ ưỡng th cúng t tiên c a ngờ ổ ủ ười
Vi t t x a đêến nay, Bên c nh đó, cô còn ệ ừ ư ạ định hướng gợi ý chúng em cách làmbài, cung cấp tài liệu tham khảo, video bài giảng cho bài tiểu luận này để giúp nhóm
em có thể hoàn thành bài tiểu luận một cách tốt nhất
Và cũng không quên cảm ơn các thành viên trong nhóm đã đồng hành, gắn
bó, cùng chung sức với nhau để hoàn thành bài tiểu luận cuối kỳ Mỗi ý kiến đónggóp của thành viên là những bài học quý báo cần phải tôn trọng và học tập lẫn nhau
Cuối cùng, nhóm chúng em xin cảm ơn gia đình, người thân đã luôn bêncạnh ủng hộ, khích lệ tinh thần để chúng em cố gắng
Do thời gian và kiến thức mỗi thành viên còn hạn chế nên trong quá trình xâydựng bài chắc chắn nhóm em sẽ có những sai sót không mong muốn Kính mong
Cô chỉ dẫn và góp ý kiến để bài tiểu luận cuối kì của nhóm em được hoàn thiện vàđầy đủ hơn
Tập thể nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn!
M C L C Ụ Ụ
Trang 3L I M ĐẦẦU Ờ Ở 1
CH ƯƠ NG I KHÁI QUÁT CHUNG TÍN NG ƯỠ NG TH CÚNG T TIÊN Ờ Ổ 2
1.Khái ni m ệ 2
1.1 Th cúng t tên là gì? ờ ổ 2
1.2 Th là gì? ờ 2
1.3 Cúng là gì? 3
2 Nguồồn gồốc 3
3 B n chấốt ả 4
4 Ý nghĩa 4
CH ƯƠ NG II TÌM HI U Ể TÍN NG ƯỠ NG TH CÚNG T TIÊN Ờ Ổ 5
1.T i sao ph i th cúng t tên? ạ ả ờ ổ 5
2.Th cúng t tên là tồn giáo hay tn ng ờ ổ ưỡ ng? 5
3.Bi u hi n ể ệ 7
3.1 Bi u hi n b n sắốc vắn hóa dấn t c Vi t Nam ể ệ ả ộ ệ 7
3.2 Bi u hi n đ o đ c truyêồn thồống c a ng ể ệ ạ ứ ủ ườ i Vi t ệ 8
4 Hình th c ứ 8
4.1 Th cúng t tên trong gia đình Vi t ờ ổ ệ 8
4.2 Th cúng các v t chung c a dấn t c ờ ị ổ ủ ộ 9
4.3 Th cúng t tên c a ng ờ ổ ủ ườ i dấn t c ộ 10
5.Phong t c cúng t tên x a và nay ụ ổ ư 11
6 So sánh s khác nhau 3 miêồn Bắốc Trung Nam ự 12
CH ƯƠ NG III TH C TR NG VÀ M T SỐỐ GI I PHÁP NẦNG CAO GIÁ TR TÍN NG Ự Ạ Ộ Ả Ị ƯỠ NG TH CÚNG Ờ T TIÊN Ổ 13
1.Th c tr ng ự ạ 13
1.1.Tích c c ự 13
1.2 H n chêố ạ 14
1.3 Gi i pháp ả 15
KÊỐT LU N Ậ 16
TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 17
Trang 4L I M ĐẦỀU Ờ Ở
Người dần Vi t Nam t bé đêến l n ai cũng biêết th cúng t tiên là m tệ ừ ớ ờ ổ ộ
phong t c truyêần thôếng có t rầết lầu đ i và nó đụ ừ ờ ượ ưc l u truyêần t x a cho đêếnừ ư
ngày nay Phong t c th cúng t tiên có v trí đ c bi t quan tr ng trong đ iụ ờ ổ ị ặ ệ ọ ờ
sôếng và văn hóa tinh thầần trong lòng m i gia đình Vi t.ọ ệ
Môẫi người luôn mang trong mình lòng trung thành và biêết n c i nguôần,ơ ộ
cũng chính vì leẫ đó hầầu nh gia đình nào cũng dành cho mình m t gôếc riêng đư ộ ể
th cúng t tiên và điêầu này không ph i quôếc gia nào trên thêế gi i cũng làmờ ổ ả ớ
được Người Vi t Nam cho răầng dù t tiên có xa h đêến đầu vầẫn luôn dõi theo,ệ ổ ở ọ
phù h và mang đêến nh ng điêầu tôết lành may măến cho gia đình h T tiên đầyộ ữ ọ ổ ở
không ch đ n thuầần là ông bà mà còn là các v vua Hùng, m Âu C có côngỉ ơ ị ẹ ơ
d ng nự ướ ừc t thu xa x a.ở ư
Vi c th cúng đã tr thành m t nét đ p mang nét văn hóa b n săếc c aệ ờ ở ộ ẹ ả ủ
dần t c Dù thu c dần t c nào, điêầu ki n gia đình có ra sao hay đang sinh sôếng ộ ộ ộ ệ ở
m t đầết nộ ước khác vầẫn luôn hướng vêầ dành m t lòng thành kính đôếi v i t tiên.ộ ớ ổ
Trên thêế gi i có hàng nghìn lo i th cúng nh ng hiêếm thầếy lo i hình thớ ạ ờ ư ạ ờ
cúng nào l i ch a đ ng nh ng giá tr đ o lí sầu săếc nh th cúng t tiên c aạ ứ ự ữ ị ạ ư ờ ổ ủ
người Vi t ệ
Tín ngưỡng này tr thành m t phong t c tôết đ p mang tính c ng đôầngở ộ ụ ẹ ộ
cao c a ngủ ười Vi t, đôầng th i ch a đ ng nh ng giá tr riêng quan ni m tìnhệ ờ ứ ự ữ ị ệ
nghĩa c a con ngủ ười trong đ i sôẫng xã h i ờ ộ
Và đ hi u rõ hi u sầu h n t b n chầết đêến ý nghĩa, t nh ng giá tr đêếnể ể ể ơ ừ ả ừ ữ ị
nh ng s khác bi t trong th cúng t tiên c a môẫi vùng, sau đầy xin m i quýữ ự ệ ờ ổ ủ ờ
đ c gi hãy cùng tìm hi u chi tiêết nh ng nét đ c săếc ầếy qua nh ng trang tiêếpọ ả ể ữ ặ ữ
theo.
Trang 5CH ƯƠ NG I KHÁI QUÁT CHUNG TÍN NG ƯỠ NG TH CÚNG Ờ
T TIỀN Ổ
1.Khái ni m ệ
1.1 Th cúng t tiền là gì? ờ ổ
T lầu ngừ ười Vi t Nam chúng ta đã tr i qua biêết bao thêế h nh ng thệ ả ệ ư ờ
cúng t tiên vầẫn không mai m t luôn là m t trách nhi m cũng nh bày t tầếmổ ọ ộ ệ ư ỏ
lòng c a con cháu v i t tiên ông bà.ủ ớ ổ
Hầầu hêết con người Vi t Nam đêầu có chung suy nghĩ, vi c th cúng t tiênệ ệ ờ ổ
là m t vi c làm gì đó rầết ý nghĩa thiên liêng, là n i đ con cháu sum vầầy tộ ệ ơ ể ưởng
nh , gi môếi liên h gi a ngớ ữ ệ ữ ười sôếng và người đã khuầết.
M t sôế tài li u khác còn cho răầng “Th cúng t tiên là t c l th cúngộ ệ ờ ổ ụ ệ ờ
nh ng ngữ ười đã chêết trong h t c, là nét đ c thù c a nhiêầu dần t c Đông Namọ ộ ặ ủ ộ ở
Á và rầết ph biêến trong văn hoá Vi t Đôếi v i ngổ ệ ớ ười Vi t, phong t c th cúng tệ ụ ờ ổ
tiên gầần nh là m t th tôn giáo - đ o ông bà, hầầu nh gia đình nào cũng có bànư ộ ứ ạ ư
th t tiên trong nhà”.ờ ổ
1.2 Th là gì? ờ
Theo nh t p chí Triêết h c “Th là vi c bày t s tôn kính, tri ần báo ầnư ạ ọ ờ ệ ỏ ự
đôếi v i các b c tiêần nhần hay các Thánh Đ c mà mình đã dầng tr n niêầm tin.ớ ậ ứ ọ
Th t chính là m t trong nh ng bi u tờ ự ộ ữ ể ượng văn minh c a ngủ ười Á Đông trong
đó có Vi t Nam T i nệ ạ ước ta ph biêến vêầ th Ph t, th Chúa, th T Quôếc, thổ ờ ậ ờ ờ ổ ờ
Gia Tiên hay nh ng v thầần linh… Vi c th đữ ị ệ ờ ược người Vi t chú tr ng bao đ iệ ọ ờ
nay v i hình th c l p bàn th cúng đ tớ ứ ậ ờ ể ưởng nh và hớ ương khói hăầng năm Thờ
là yêếu tôế thu c ý th c vêầ t tiên, là tình c m biêết n, tộ ứ ổ ả ơ ưởng nh , hớ ướng vêầ c iộ
nguôần, quá kh Th t tiên là s th hi n lòng thành kính, biêết n, tứ ờ ổ ự ể ệ ơ ưởng nhớ
t tiên, đôầng th i cũng là s th hi n niêầm tin vào s che ch , b o h , tr giúpổ ờ ự ể ệ ự ở ả ộ ợ
c a t tiên C s c a s hình thành ý th c vêầ t tiên là niêầm tin vêầ linh hôần tủ ổ ơ ở ủ ự ứ ổ ổ
tiên còn sôếng, có th che ch , phù h đ trì cho con cháu Bi u tể ở ộ ộ ể ượng vêầ t tiênổ
Trang 6là hình nh vêầ nh ng ngả ữ ười tài gi i, có công, có đ c Trên bàn th t tiênỏ ứ ờ ổ
thường có bài v , tị ượng, nh đả ược bày đ t cầầu kỳ, trang tr ng”.ặ ọ
1.3 Cúng là gì?
T p chí Triêết h c có viêết “tên g i “Cúng” xuầết hi n t rầết lầu đ i và trạ ọ ọ ệ ừ ờ ở
nên quen thu c v i ngộ ớ ười Vi t Nghi lêẫ này có tên g i đầầy đ là “Cúng dệ ọ ủ ường” xuầết thần t Ph t Giáo Danh t này đừ ậ ừ ược chuy n ng t hai ch “Cung dể ữ ừ ữ ưỡng”
c a tiêếng Trung Hoa, có nghĩa là cung cầếp và ph ng dủ ụ ưỡng cho nh ng ngữ ười đang cầần s hôẫ tr qua tinh thầần v tha c a nh ng ngự ợ ị ủ ữ ười d th a Điêầu này làư ừ
hành đ ng c a nh ng con ngộ ủ ữ ười còn sôếng hôẫ tr , chăm sóc v i nhau v i tìnhợ ớ ớ
thương săẫn có.Cúng là yêếu tôế mang tính nghi lêẫ, là s th c hành m t lo t đ ngự ự ộ ạ ộ
tác (khầến, vái, quì, l y) c a ngạ ủ ười gia trưởng, t c trộ ưởng Đó là ho t đ ng dạ ộ ưới
d ng hành lêẫ và đạ ược qui đ nh b i quan ni m, phong t c, t p quán c a môẫiị ở ệ ụ ậ ủ
c ng đôầng, dần t c”.ộ ộ
2 Nguôền gôốc
V y th cúng t tiên có nguôần gôếc t đầu? Hi n nay ch a có nhà khoaậ ờ ổ ừ ệ ư
h c nào ch ng minh đọ ứ ược th cúng t tiên đờ ổ ược hình thành t khi nào, nó đừ ược
du nh p t nậ ừ ước ngoài hay do ông cha ta t o nên đêến nay vầẫn ch a có l i gi iạ ư ờ ả
đáp và đó cũng là vầến đêầ gầy tranh cãi t x a đêến nay Nh ng chăếc chăến răầngừ ư ư
văn hóa này đã xuầết hi n t rầết lầu đ i tôần t i qua nhiêầu thêế h ệ ừ ờ ạ ệ
Báo Nhà xuầết b n chính tr quôếc gia s th t viêết “Có ngả ị ự ậ ười căn c vàoứ
m t sôế đ c đi m tộ ặ ể ương đôầng vêầ m t nghi th c th cúng t tiên c a ngặ ứ ờ ổ ủ ười Vi tệ
khi so sánh v i ngớ ười Hoa mà kh ng đ nh: “s th cúng t tiên ngẳ ị ự ờ ổ ở ười Vi t vêầệ
c b n băết nguôần t s th cúng t tiên ngơ ả ừ ự ờ ổ ở ười Hán” Cùng quan đi m này, Hàể
Văn Tăng và Trương Thìn viêết: “Th cúng t tiên có th lúc đầầu c hành trongờ ổ ể ử
người Hán, rôầi lan sang người Vi t Và đêến m t th i đi m nào đó thì tr thànhệ ộ ờ ể ở
phong t c ph biêến c a ngụ ổ ủ ười Vi t”.ệ
Bên c nh vi c đôầng tình thì l i có ý kiêến không đôầng tình anh Nguyêẫnạ ệ ạ
Đăng Duy cho răầng: “Vi c th cúng t tiên c a ngệ ờ ổ ủ ười Vi t đã có cái gôếc, cái nêầnệ
Trang 7n i sinh ch không ph i do t Trung Quôếc xầm nh p vào nh nhiêầu sách báo tộ ứ ả ừ ậ ư ừ
trướ ớc t i nay đã kh ng đ nh”.ẳ ị
Tín ngưỡng này xuầết phát băầng c tầếm lòng niêầm tin c a ngả ủ ười Vi t vàoệ
s tôần t i c a linh hôần Theo nh ông bà x a truyêần l i răầng khi ngự ạ ủ ư ư ạ ười chêết vêầ
n i chín suôếi nh ng đầu đó linh hôần vầẫn thơ ư ường "đi vêầ" đ thăm, che ch , phù hể ở ộ
cho con cháu Do v y, con cháu ph i biêết t thiêết l p bàn th đ làm n i trú ngậ ả ự ậ ờ ể ơ ụ
cho linh hôần và cúng bái hăầng năm Trong nhà, bàn th t tiên thờ ổ ường được đ tặ
không gian yên l ng có v trí tôn nghiêm và trang tr ng nhầết, th ng là đ t
chính gi a nhà trên Niêầm tin ầếy băết nguôần t ữ ừ ước muôến mang tính b n năng -ả
c muôến tr ng th c a con ng i Trong cu c sôếng, con ng i không ch tiêếp
xúc v i cái hi n h u, mà còn tiêếp xúc v i cái vô hình, tr u tớ ệ ữ ớ ừ ượng, ch c m nh n,ỉ ả ậ
linh c m ch không th lý gi i đả ứ ể ả ược băầng lý trí hay ch ng kiêến đứ ược băầng măết Nêếu con người tin vào s tôần t i c a t tiên seẫ m t phầần nào đó gi i to nôẫi côự ạ ủ ổ ộ ả ả
đ n, bầết h nh trơ ạ ước cái chêết
3 B n chẫốt ả
Cúng lêẫ là th hi n lòng thành kính v i vong linh ngể ệ ớ ười đã khuầết, không
ph thu c vào vi c làm giôẫ l n hay nh M c dù là tín ngụ ộ ệ ớ ỏ ặ ưỡng c a m i ngủ ọ ười
Vi t nh ng theo T p trí Triêết h c thì “Tín ngệ ư ạ ọ ưỡng th cúng t tiên cũng giôếngờ ổ
nh các lo i hình tín ngư ạ ưỡng, tôn giáo khác là s ph n ánh sai l ch hi n th c, làự ả ệ ệ ự
s ph n ánh h o - vào trong đầầu óc c a con ngự ả ư ả ủ ười Th cúng t tiên là sờ ổ ự
ph n ánh liên t c c a th i gian, là cầầu nôếi gi a quá kh , hi n t i và tả ụ ủ ờ ữ ứ ệ ạ ương lai.
S sôếng là bầết di t, chêết không ph i là hêết Các thêế h tiêếp nôếi nhau, chêết ch làự ệ ả ệ ỉ
s băết đầếu c a chu kỳ sinh m i”.ự ủ ớ
4 Ý nghĩa
Vi c th cúng t tiên cũng có ý nghĩa to l n đó là ý ni m thiêng liêng hàngệ ờ ổ ớ ệ
đầầu trong vi c th cúng ông bà, t tiên là th hi n đ o lí “Uôếng nệ ờ ổ ể ệ ạ ước nhớ
nguôần”, là d p đ con cháu bày t lòng biêết n đôếi v i t tông,v i ông bà cha m ị ể ỏ ơ ớ ổ ớ ẹ
Ngoài ra, theo t p chí Triêết h c “Vi c lêẫ cúng không ch th hi n lòngạ ọ ệ ỉ ể ệ
thành kính c a gia ch , mong đủ ủ ược nh n “phúc ầếm c a t tiên” mà còn là d pậ ủ ổ ị
Trang 8đ giáo d c truyêần thôếng gia đình và đ o lí làm ngể ụ ạ ười cho con cháu Nh ngữ
ngày cúng giôẫ là d p đ con cháu t h p, c ng côế và phát tri n môếi quan hị ể ụ ợ ủ ể ệ
huyêết thôếng trong h t c”.ọ ộ
CH ƯƠ NG II TÌM HI U Ể TÍN NG ƯỠ NG TH CÚNG T TIỀN Ờ Ổ 1.T i sao ng ạ ườ i Vi t th cúng t tiền? ệ ờ ổ
Từ lâu thờ cúng tổ tiên luôn là một biểu tượng cho đạo lý “Uống nước nhớnguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” của người Việt B i theo truyêần thôếng mà ôngở
cha ta đã truyêần l i nhăầm răng d y đ o làm ngạ ạ ạ ườ ph i có lòng biêết n luôn đ t i ả ơ ặ
lên hàng đầầu đ i, ngỞ ờ ười mà thiêếu đi lòng biêết n, quên tình b nghĩa thì th tơ ỏ ậ
là m t điêầu không th chầếp nh n độ ể ậ ược Thờ cúng tổ tiên để nhớ ơn trọng nghĩa,hiếu thảo với cha mẹ và có hiếu với ông bà tổ tiên với nguồn gốc của mình
Truyền thống này đã trở thành một phong tục, là chuẩn mực đạo đức vànguyên tắc làm người đồng thời là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh củangười Việt Nam Việc thờ cúng tổ tiên nhắc nhở người Việt hiểu sâu sắc rằng có quákhứ mới có hiện tại và tương lai, vì thế mà tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên vẫn tồn tạitrong tiềm thức của mỗi người dân Việt
2.Th cúng t tiền là tôn giáo hay tín ng ờ ổ ưỡ ng?
Phong t c th cúng t tiên Vi t Nam là m t lo i hình tín ngụ ờ ổ ở ệ ộ ạ ưỡng b i nóở
có s c sôếng lầu bêần, có gôếc rêẫ sầu xa t th i xa x a Chính vì leẫ đó nó đã trứ ừ ờ ư ở
thành hi n tệ ượng xã h i mang tính ph biêến cao Đ tăng tính thuyêết ph c h nộ ổ ể ụ ơ
dưới đầy là b y căn c th hi n rõ th cúng t tiên là m t tín ngả ứ ể ệ ờ ổ ộ ưỡng hay nói cách khác là đi m riêng trong t p t c c a dần t c Vi tể ậ ụ ủ ộ ệ
Trang 9TÔN GIÁO TÍN NG ƯỠ NG
1 Tôn giáo nói chung ph i có tính nhầnả
lo i, không có tính T quôếc’ạ ổ
2 Lầếy kiêếp sôếng sau khi chêết là chính Thêế
nên m i có ngớ ười mong đượ ửc t vì đ o ạ
3 Môẫi tôn giáo có n i sinh ho t riêng V iơ ạ ớ
đ o Thiên chúa là nhà th có giám m c,ạ ờ ụ
v i đ o Ph t là chùa có các nhà s , ớ ạ ậ ư
4 Tôn giáo nào đã được th thì không cóờ
chôẫ cho tôn giáo khác
5 Tôn giáo có nh ng cái không th gi iữ ể ả
thích mà ch có đ c tin thuầần túyỉ ứ
6 Tôn giáo có trường l p đào t o bài b nớ ạ ả
7.Tôn giáo tôn th m t thêế gi i riêng Thêếờ ộ ớ
gi i đó quyêết đ nh thêế gi i ngày nayớ ị ớ
1 Bầết kì tôn giáo nào Vi t Nam đêầu xêếpở ệ
sau vi c yêu nệ ước.
2 Được sôếng chính là thiên đường nên
vi c th cúng t tiên ai nầếy cũng điêầu làmệ ờ ổ
đ cầầu xin ông bà phù h cho mình, choể ộ
c ng đôầng, T quôếc.ộ ổ
3 Không hêầ có s áp đ t B n thần aiự ặ ả
muôến th cúng t tiên cũng đờ ổ ược, chuy nệ
này hoàn toàn do t nguy n.ự ệ
4 Các tín ngưỡng đêầu được bình đ ng đêầuẳ
Th cúng t tiên là m t hình th c tín ngờ ổ ộ ứ ưỡng hoàn toàn khác xa tôn giáo.
Phong t c này th hi n rõ lòng thành kính c a ngụ ể ệ ủ ười Vi t đôếi v i cha m , ông bà, c ệ ớ ẹ ụ
k Đầy là m t tín ngỵ ộ ưỡng rầết quan tr ng và gầần nh không th thiêếu.ọ ư ể
Trang 103.Bi u hi n ể ệ
3.1 Bi u hi n b n sắốc vắn hóa dẫn t c Vi t Nam ể ệ ả ộ ệ
Qua quá trình l ch s dần t c, kêết t nh ng tinh hoa giá tr đ o đ c c aị ử ộ ụ ữ ị ạ ứ ủ
con người góp phầần t o nên các thành tôế b n săếc văn hóa Vi t Nam M t trongạ ả ệ ộ
nh ng nét văn hóa đ c thù c a dần t c Vi t Nam là tín ngữ ặ ủ ộ ệ ưỡng th cúng tờ ổ
tiên T c ng Vi t Nam có cầu: “Chim có t , ngụ ữ ệ ổ ười có tông” khuyên nh hãy tủ ỏ
lòng biêết n đôếi v i t tiên, ông bà, cha m giôếng nh chim t lòng biêết n đôếiơ ớ ổ ẹ ư ỏ ơ
v i t c a nó v y và còn cho ta thầếy m t phầần nào giá tr đ o lý hêết s c bêầnớ ổ ủ ậ ộ ị ạ ứ
v ng c a dần t c Trong gia đình ngữ ủ ộ ười Vi t bầết c n i đầu, theo tôn giáo nàoệ ứ ở ơ
ho c làm gì cũng không th thiêếu bàn th t tiên.ặ ể ờ ổ
Đi m chung là t tiên gia đình và t tiên c nể ổ ổ ả ước đêầu găến ch t v i nhauặ ớ
trong vi c tệ ưởng ni m và th cúng Các vua Hùng đệ ờ ược coi là t tiên c a ngổ ủ ười
Vi t “Dù ai đi ngệ ược vêầ xuôi, nh ngày giôẫ T môầng mớ ổ ười tháng ba” C môẫi nămứ
truyêần thôếng cúng bái vua Hùng đêầu diêẫn ra m t lầần, năm nào cũng v y cũng tầếpộ ậ
n p ngậ ười vêầ d lêẫ h i mongự ộ bày t lòng biêết n ghi nh công lao gi nỏ ơ ớ ữ ước,
d ng nự ước c a các vua Hùng có công đánh đu i gi c ngo i xầm đ có đủ ổ ặ ạ ể ược đầết
nước nh ngày hôm nayư Đầy còn là bi u tể ượng c a s c m nh c a đ i đoàn kêết,ủ ứ ạ ủ ạ
h i t tầết tầần t t vêầ văn hóa tầm linh bao đ i nay ộ ụ ậ ờ
B n săếc văn hóa dần t c trong tín ngả ộ ưỡng th cúng t tiên còn th hi n ờ ổ ể ệ ở
s liên kêết c ng đôầng xuyên suôết quá trình l ch s kêết nôếi con ngự ộ ị ử ườ ạ ới l i v i nhau
đ góp phầần c t ch t tính thôếng nhầết toàn dần t c Th cúng t tiên còn là m tể ộ ặ ộ ờ ổ ộ
nét đ p văn hóa, ý th c đ o đ c và trách nhi m c a môẫi ngẹ ứ ạ ứ ệ ủ ười Đó là tầết cả
nh ng điêầu có ý nghĩa góp phầần làm nên giá tr vĩnh hăầng trong văn hóa c ngữ ị ộ
đôầng Vi t Nam.ệ
Nh v y, th cúng t tiên rõ ràng là m t tín ngư ậ ờ ổ ộ ưỡng truyêần thôếng sầu săếc,
m t nét đ p văn hoá c a dần t c Vi t Nam độ ẹ ủ ộ ệ ược c ng côế và duy trì khá bêầnủ
v ng ữ
Trang 113.2 Biểu hiện đạo đức truyền thống của người Việt
Bi u hi n đ o đ c truyêần thôếng hay còn g i là bi u hi n c a đ o lý làmể ệ ạ ứ ọ ể ệ ủ ạ
người V i tín ngớ ưỡng th cúng t tiên, ch hiêếu không ch d ng l i ý th c,ờ ổ ữ ỉ ừ ạ ở ứ
giáo d c đ o đ c mà còn là nghi th c, khuôn mầẫu thụ ạ ứ ứ ường xuyên nhăếc nh conở
cháu có trách nhi m và nh n ông bà t tiên.ệ ớ ơ ổ Khi th cúng không nhầết thiêếtờ
ph i là mầm côẫ đầầy hoa qu , nh ng con heo quay to đùng ch cầần thăếp nénả ả ữ ỉ
hương lên bàn th cũng đ th hi n đờ ủ ể ệ ược tầếm lòng thành kính, tưởng nhớ
nh ng ngữ ười đã khuầết.
Nghe thoáng qua thì vi c th cúng t tiên là m t vi c gì đó khá là h oệ ờ ổ ộ ệ ư ả
b i ngở ười đã khuầết seẫ mãi không còn hi n di n trên cu c đ i này n a Nh ngệ ệ ộ ờ ữ ữ
người ầm h seẫ không biêết chúng ta đang nói gì v i h Nh ng trong thầm tầmọ ớ ọ ư
hầầu hêết người Vi t luôn c m thầếy yên tầm khi cầầu mong m t vi c gì đó, h quanệ ả ộ ệ ọ
ni m vi c làm này seẫ giúp h duy trì môếi quan h v i ngệ ệ ọ ệ ớ ười vô hình bêần ch tặ
h n Bên c nh t o ra nh ng giá tr đ o đ c c a cá nhần còn góp phầần t o nênơ ạ ạ ữ ị ạ ứ ủ ạ
tính c ng đôầng, tính cầần cù, sáng t o, lòng yêu nộ ạ ước
Thông qua nghi lêẫ th cúng, tín ngờ ưỡng trên đã tr thành đ o lý “uôếngở ạ
nước nh nguôần”, thành “đ o hiêếu” Đ o hiêếu là cái gôếc c a môẫi con ngớ ạ ạ ủ ười là cái nôi đ phát tri n con ngể ể ười và là m t truyêần thôếng tôết đ p cầần ph i độ ẹ ả ượ ưc l u đêến thêế h mai sau.ệ
4 Hình th c ứ
4.1 Th cúng t tiền trong gia đình Vi t ờ ổ ệ
Trong mỗi gia đình, bàn thờ được đặt ở vị trí trang trọng nhất và cũng là nơicon cháu khấn vái mỗi ngày, ngày giỗ, ngày Tết, hoặc khi có việc lớn quan trọngnhư đám cưới, biến cố xảy ra với mong muốn gia tiên nghe được những cầu xin,ước nguyện Hay đâu đó mùa vụ được mùa, thi đỗ, sinh nở thanh công con cháu